Bölge Adliye Mahkemesi 2025/774 E. 2026/1824 K.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/774 - 2026/1824 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/774 KARAR NO : 2026/1824

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...(...) ÜYE : ...(...) ÜYE : ...(...) KATİP : ...(...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ :03/04/2025 NUMARASI :2024/352 Esas - 2025/191 Karar

DAVACI :... ÇELİK SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ - ..... İzmit/KOCAELİ VEKİLİ : Av. ... - ....... Körfez/KOCAELİ DAVALI :... SEYAHAT ACENTASI TURİZM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... Kağıthane/İSTANBUL VEKİLİ : Av. ... - ....... Şişli/İSTANBUL DAVA :İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :24/07/2024

KARAR TARİHİ :09/10/2026 KR. YAZIM TARİHİ :05/11/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı arasında 31/03/2020-03/04/2020 tarihleri arasında Almanya Düsseldorf'a gerçekleştirilecek "Tube & Wire Fuarı" için paket sözleşmesi yaptığını, tüm dünyayı etkileyen covid-19 salgını nedeniyle 11/03/2020 tarihinde pandemi ilan edildiğini, bu nedenle 31/03/2020-03-04-2020 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan Tube & Wire Fuarı mücbir sebep nedeniyle iptal edildiğini, iptal edilmenin ardından müvekkili şirketin davalı şirkete avans olarak ödediği 24.732,02 Euronun iadesini talep ettiğini, davalı şirketin müvekkilinin iade taleplerinin gereğini yerine getirmediğini, bunun üzerine davalıya karşı Kocaeli İcra Dairesinde 2024/1870 sayılı icra takibi başlatıldığını, davalının bahsi geçen takibe 08/01/2024 tarihinde itiraz ettiğini, davalı tarafın hizmet sağlayıcılarına herhangi bir ödeme yapmadığını, davalının mücbir sebepler nedeni ile ifa edemediği hizmete ilişkin peşin aldığı bedeli iade etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu fuara katılım, stant tasarım, montaj demontaj konularında ... Fuarcılık A.Ş. ile ayrıca sözleşme akdedildiğini ve avans ödemesinin yapıldığını, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/324 Esas, 2024/60 Karar sayılı gerekçeli kararı uyarınca bu dosya ile birbirini etkiler durumda olan dosya hakkında itirazın iptali ve takibin devamı kararı verildiğini belirterek davanın kabulü ile Kocaeli İcra Dairesi'nin 2024/1870 sayılı icra takibine yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, dava harç ve masrafları ile karşı vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili şirket ile 31.03.2020-03.04.2020 tarihlerinde Almanya Düsseldorf'ta gerçekleşecek Tube & Wire Fuarına katılım sağlayacağı konusunda anlaştığını ancak yaşanan pandemi sebebiyle birtakım aksaklıklar meydana geldiğini ve söz konusu fuar iptal edildiğini, pandemi sebebiyle yaşanan aksamalar gün yüzüne çıkana kadar müvekkil, davacı ile arasındaki iş ilişkisi gereğince üzerine düşen görev ve sorumluluklarını yerine getirerek fuar ile ilgili hazırlıkları (otel ve uçak rezervasyonları gibi) yaptığını, bu hazırlıklar için ilgili yerlere gerekli ödemeleri de yapıldığını, davacı tarafından müvekkiline avans olarak verilen paranın pandemi nedeniyle iptaller gerçekleşmeden evvel müvekkili tarafından davacının fuara katılımı için gereken masraflara harcandığını, müvekkilinin davacının fuara katılımı için ödemeler yaptığı yerlerden müvekkile bir para iadesi yapıldığında (örneğin uçak biletleri için yapılan iade) müvekkilinin de bu parayı davacıya aynen iade ettiğini, davacının müvekkili aleyhine başlattığı icra takibini haksız ve kötü niyetli olduğunu, pandeminin tüm dünyayı etkileyen bir mücbir sebep olduğunu, müvekkilinin kendi üzerine düşeni yaptığını, davacıya hiçbir borcu kalmadığını belirterek iş bu haksız ve mesnetsiz davanın davacının tüm talepleriyle tümden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜ İLE, davalının Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2024/1870 E., sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 24.732,02 EURO asıl alacak üzerinden, asıl alacağa takip tarihi itibariyle 3095 sayılı yasanan 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca USD cinsi 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile takibin devamına, 2-Alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 24.732,02 EURO'nin takip tarihindeki kur karşılığı olan ve 806.948,93 TL üzerinden hesaplanan %20 oranına tekabül eden 161.389,78- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu uyuşmazlığın paket tur sözleşmesinden kaynaklandığı, bu sözleşme türünün Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile düzenleniğini, dolayısıyla görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, TTK'nın 20/1 maddesi uyarınca müvekkilin hak kazandığı ücretin iadesinin talep edilemeyeceğini, müvekkilin “... GERMANY OPERATIONS GMBH” şirketine yaptığı 20.000,00 Euro tutarındaki ödeme ve Almanya'da devam eden dava süreçlerinin, her iki bilirkişi raporunda yeterince değerlendirilmediğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin mahiyeti ve taraflara yüklenen sorumlulukların tespit edilemediğini, TBK'nın 136. maddesi gereğince; borcun ifasının, borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaştığında borç sona ereceğini, müvekkilin borcunun, pandemi ve otel grubunun iflası gibi mücbir sebeplerle imkânsız hale geldiğini, müvekkil tarafından davacıya yapılan iadelerin eksiksiz gerçekleştirildiğini, yalnızca otel grubunun iflası sebebiyle tahsil edilemeyen kısmın iade edilmediğini, kaldı ki müvekkilin yapılan ödemelerin vekaleten davacı müvekkile konaklama yeri sağlanması için yapıldığını, ödemelerin iadesi hususunda sorumlu olmamakla birlikte dürüstlük kuralı gereği bu hususta elinden geleni yaptığını, davacının, müvekkile verdiği avansın fuar katılımı için kullanıldığı ve pandemi sebebiyle gerçekleşen iptaller sonrasında ilgili yerlerden yapılan iadelerin aynen davacıya iade edildiğini, otel grubunun iflası müvekkilin kontrolü dışında gelişmiş olup, alternatif otel teklifleri davacı tarafından kabul edilmediği için müvekkilin bu konuda herhangi bir sorumluluğu doğmadığını, Almanya’da devam eden davalar neticelenmeden, müvekkilin davacıya herhangi bir ödeme yapma zorunluluğu bulunmadığını, müvekkilin, sürecin sonucunu beklediğini ve bu süreçten davacının da haberdar olduğunun sürece dair yazışmalarla sabit olduğunu, dosya muhteviyatında yerini alan bilgi ve belgelerin raporun tanziminde göz önüne alınmadığı ve raporun bu hali ile hükme esas alınabilecek mahiyette olmadığını, alınan raporların sadece defterlere dayalı olup hukuki olarak değerlendirildiğinde müvekkilin herhangi bir borcunun bulunmadığının sabit olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli mahkemede açıldığını, davalının borcun varlığını ikrar ettiğini ve dava konusu borcun müvekkil şirkete ödenmediğini, yerel mahkemece alınan bilirkişi raporlarında tarafların cari kayıtlarına göre müvekkil şirketin davalıdan 24.732,02 Euro alacaklı olduğunun açıkça tespit edildiğini, müvekkil şirketin dava konusu fuara katılım, stant tasarım, montaj demontaj konularında davalı ile arasında organik bağ bulunan ... Fuarcılık Anonim Şirketi ile ayrıca sözleşme akdettiğini ve avans ödemesi yaptığını, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/324 E. 2024/60 K. sayılı 01.02.2024 tarihli kararı uyarınca bu dosya ile birbirini etkiler durumda olan dosya hakkında itirazın iptali ve takibin devamı kararı verildiğini, davalı tarafından ...Germany Operatıons GMBH firmasına yapılan ödemenin müvekkil şirketin almış olduğu hizmet için yapıldığını ispat edilemediğini, davalının da başka bir şirketten alacaklı olduğundan bahisle yapılan hesaplama alacak ve borcun nispiliği ilkesine aykırı olduğu gibi işbu davanın konusu olmadığını, davalının bu sözleşmenin simsarlık sözleşmesi olduğuna ilişkin itiraz ve beyanlarının cevap dilekçesindeki beyanları ile çeliştiğini belirterek; davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/04/2025 tarih, 2024/352 Esas - 2025/191 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyanın incelenmesinde; dava dilekçesinde davacı şirket ile davalı acente arasında 31.03.2020-03.04.2020 tarihleri arasında Almanya Düsseldorf'ta gerçekleştirilecek fuar için paket tur sözleşmesi yapıldığını, 11.03.2020 tarihinde ilan edilen pandemi nedeniyle bu fuarın mücbir sebep kaynaklı iptal edildiğini, fuarın iptal edilmesinin ardından davalı şirketten avans olarak ödenen 24.732,02 Euronun iadesinin talep edildiğini ancak davalının iade talebini yerine getirmediğini, bunun üzerine Kocaeli İcra Dairesinde başlatılan 2024/1870 sayılı takibe davalı tarafın haksız bir şekilde itiraz ettiğini, davalının itirazı üzerine itirazın iptali istemiyle eldeki davanın açıldığını, davalı tarafça, taraflar arasında akdedilmiş olan paket tur sözleşmesinin ifasında pandemi tedbirleri kapsamında bir takım aksaklıklar yaşandığını, bu sebeple yaşanan pandemi tedbirleri ortaya çıkana kadar acentenin davacı şirket ile arasındaki iş ilişkisi gereğince üzerine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, kendilerine ödenen avansın iptaller gerçekleşmeden önce davacının fuara katılımı için gereken masrafların karşılanmasına harcandığını, ilerleyen süreçte ödeme yapılan yerlerden acenteye bir para iadesi yapıldığında bu paranın davacı şirkete aynen iade edildiğini, iadesi yapılamayan tek masrafın Event Germany Operations isimli şirkete aktarılan ve otelin iflas etmesi sebebiyle geri alınamayan masraf olduğunu, bunun sebebinin de otelin iflasını açıklaması ve iadeyi gerçekleştirememesi sebebinden kaynaklandığını, Almanya'da otele yapılan ödemeler hususunda bir takım davaların devam ettiğini, davacı şirkete borcu bulunmadığını, başlatılan takibin kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. Görev yönünden yapılan itirazın incelenmesinde; 6502 sayılı Kanun’un 51/9. maddesinin lafzı, düzenleniş amacı, kanun maddesinin gerekçesi, paket tur sözleşmesi ve Ticaret Bakanlığı’nın bilgilendirme metninde yer alan açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu maddede geçen "ticari veya mesleki faaliyetleri çerçevesinde paket tur hizmetinden faydalanan kişiler" ifadesinden kastın tüzel kişi şirketlerin kendisi değil, şirket çalışanı veya temsilcisi olan gerçek kişiler olduğu, somut olayda, davanın her iki tarafının da tüzel kişi tacir olduğu, dava konusu paket tur sözleşmesinin doğrudan davacı şirketin ticari işletmesi ve faaliyetleri doğrultusunda imzalandığı, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirdiği, dolayısıyla TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca nisbi ticari dava niteliğinde olduğu, bu itibarla, davanın asliye ticaret mahkemesince görülüp sonuçlandırılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden davalının göreve ilişkin istinaf itirazının yerinde görülmeyerek reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Esasa yönelik yapılan itirazların incelenmesinde; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.06.2018 tarihli 2017/11-90 E ve 2018/1259. K. sayılı içtihadında yer alan mücbir sebep tanımına dayanarak, Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilen Covid-19'un salgın hastalık olduğu dikkate alınarak, somut olayda belirtilen YHGK kararında tanımlandığı üzere mücbir sebebin varlığının kabulü isabetlidir. Sözleşmedeki edimin yerine getirilmesi, edimin yok olması gibi maddi sözleşme konusunu yapılamaz kılan hukuki bir nedenle ya da ekonomik, sosyal vs. bir olay niteliğindeki fiili bir nedenle mümkün olmayabilir. Bu durumda ifa imkansızlığı gündeme gelir. İfa imkansızlığı edimin içeriği değişmeksizin borcun aynen yerine getirilmesinin imkansız hale gelmesi olarak açıklanabilir. Eğer ifa imkansızlığı sadece sözleşmenin tarafları bakımından olmayıp herkes için söz konusu ise buna objektif imkansızlık, yalnız sözleşmenin taraflarından birinin tutumundan doğmuşsa buna da subjektif imkansızlık denir. İfa imkansızlığı sözleşme yapılmadan önce doğmuşsa ve bu olgu herkes bakımından aynı sonucu meydana getirmekte ise 6100 sayılı Türk Borçlar Kanununun 27. maddesi gereğince sözleşme geçersizdir. İfa imkansızlığı sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkmış ve eğer borçlunun kusuru olmaksızın edim imkansızlaşmışsa TBK'nın 136. maddesi, borçlunun kusuru sonunda imkansızlaşmış olursa TBK'nın 112. maddesinin uygulanması gerekir. TBK'nın 136. maddesine göre borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle borcun ifası imkansızlaşırsa borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkansızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Somut olayda; pandemi nedeniyle hemen hemen tüm ülkelerde sınırların kapandığı, hava yollarının uçuşlarının iptal edildiği, seyahatlerin yasaklandığı, bir çok otelin faaliyetine ara verdiği, rezervasyon yapan tüketicilerin pandemi nedeniyle rezervasyonlarını iptal ettiği, virüsün tüm dünyada devam ettiği, dolayısıyla mücbir sebebin ve ifa imkansızlığının kabulünün gerektiği, ifa imkansızlığının sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan objektif imkansızlık olduğu, davalının borcun imkansızlaşması sebebiyle edim yükümlülüğünden kurtulmuş olsa da, karşılığında sebepsiz zenginleştiği avans tutarını TBK'nın 136/2. maddesi gereği iade etmek zorunda olduğu, davalının kendi ticari defterlerinde davacıya takip tarihi itibarıyla 24.732,02 Euro borçlu göründüğünün bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu, her ne kadar davalı tarafça davacının yaptığı ödemelerin bir kısmının sözleşmenin ifası kapsamında yapılan işler için dava dışı üçüncü kişilere ödendiği savunulmuş ise de bu konuda ispata elverişli deliller sunulamadığı, ayrıca borcun nispiliği ilkesi gereğince, sözleşme davacı ile davalı arasında olduğundan davalının üçüncü kişilere yaptığı ödemelerin davacıyı bağlamayacağı, her ne kadar davalı tarafından sözleşmenin simsarlık sözleşmesi olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş ise de, bir seyahat acentesinin yurt dışı fuar organizasyonu için ulaşım, konaklama ve transfer hizmetlerini topluca üstlenmesinin TKHK'nın 51. maddesi uyarınca açıkça paket tur sözleşmesi olduğu, davalının kendi ticari organizasyonu dahilinde verdiği bu hizmetin simsarlık olarak nitelendirilemeyeceği, her ne kadar davalı taraf, bilirkişi raporunda tespit edilen ve asıl borçtan mahsup edilmesine karar verildikten sonra kalacak olan 4.702 TL kalan tutarın hakediş bedeli olduğunu ileri sürmüş ise de, sözleşme mücbir sebep nedeniyle feshedildiğinden ve karşı edim hiç ifa edilmediğinden, tamamlanamayan bir organizasyon bulunduğu, bu yönüyle acentenin hak ediş alacağının söz konusu olmadığı, açıklanan bu sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Alınması gereken 60.499,00-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 15.125,4-TL'nin mahsubu ile kalan 45.373,60-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın dairemizce taraflara tebliğine, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/10/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*