İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1256 E. 2026/1030 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1256
Karar No
2026/1030
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/1256 Esas KARAR NO :2026/1030

DAVA:Tazminat (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:15/12/2025 KARAR TARİHİ:16/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin turizm acentesi olarak faaliyet gösterdiğini, davalı taraf ile 20/05/2025 tarihinde konaklama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca davalı şirketin belirlenen fiyatlar üzerinden oda tahsis etmeyi taahhüt ettiğini, ancak davalı yanın bir süre sonra sözleşmeye aykırı şekilde fiyat artışına gittiğini, davacı şirketin müşterilerini mağdur etmemek adına bu artışları kabul etmesine rağmen davalı tarafın fiyat artışlarını sürdürdüğünü, davacı şirketin sözleşme gereklerinin yerine getirilmesini talep etmesi üzerine davalı tarafın rezervasyon taleplerini otelde yer yokmuş gibi davranarak reddettiğini, oysa yapılan incelemelerde ilgili oda tiplerinin boş olduğunun tespit edildiğini, davalı yanın sözleşmeye aykırı tutumu nedeniyle davacı şirketin yurt dışından gelecek müşterileriyle yaptığı anlaşmalar sebebiyle ciddi maddi zarara uğradığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca borcun gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklanan zararın tazmininin gerektiğini, uyuşmazlığın çözümü için ... Arabuluculuk Bürosu'nun 2025/... arabuluculuk dosya numaralı ve 2025/... başvuru numaralı süreçte 31/10/2025 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, davalı tarafın sözleşmeyi fiilen kullanılamaz hale getirdiğini, uğranılan maddi zararın hesaplanmasının uzman bilirkişi incelemesi gerektirdiğini, bu nedenle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini belirterek maddi zararın tazminini talep ve dava etmiştir Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkil şirket arasında 20.05.2025 tarihinde imzalanan Konaklama Sözleşmesi'nin garantisiz kontenjan sözleşmesi niteliğinde olduğunu, müvekkil şirketin davacıya herhangi bir oda garantisi vermediğini, otelin müsaitlik durumuna göre rezervasyon taleplerini değerlendirdiğini, davacının haksız ve mesnetsiz iddialarla tazminat talep ettiğini, davacının müvekkil şirkete olan borcunun tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bu takibe yapılan itiraz üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2025/... esas sayılı itirazın iptali davasının açıldığını, işbu davanın müvekkilin alacağını ödememek amacıyla kötüniyetli olarak ikame edildiğini, sözleşmenin 7.1. maddesi uyarınca İstanbul Merkez Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığını belirterek yetki itirazında bulunduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu ve davacının eksik harcı tamamlaması gerektiğini, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının kazanç kaybına ilişkin hiçbir bilgi veya belge sunmadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca iddiaların açıklattırılması gerektiğini, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi tarafından verilen 2020/... Esas ve 2020/... karar sayılı kararlarda da benzer sözleşmelerin garantisiz kontenjan sözleşmesi olarak nitelendirildiğini ve otelin oda tahsis etme yükümlülüğünün bulunmadığının kabul edildiğini, davacının iddialarının aksine müvekkil şirketin sözleşmeye aykırı davranmadığını, davacının kendi kusurlu işlemleri nedeniyle rezervasyon iptallerinin gerçekleştiğini, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep ve dava etmiştir. DELİLLER : İstanbul Defterdarlığı ve ... Ticaret Sicili Müdürlüğü yazı cevapları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, Taraflar arasında akdedilen 20/05/2025 tarihli konaklama sözleşmesine aykırı davranılması iddiası sonucu meydana geldiği belirtilen zararın tazmini istemine ilişkindir. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Bilirkişi 02.06.2026 tarihli raporunda; dosya kapsamında verilen görev çerçevesinde yapılan incelemeler neticesinde; Sektörel İnceleme Ve Tespitler: Taraflar arasında 20.05.2025 tarihinde yürürlüğe girecek şekilde akdolunan ve 01.06.2025 - 01.05.2026 tarihlerini kapsayan Konaklama Sözleşmesinin sunulduğu; 3.2. Taraflar arasında fiyat, rezervasyon talep ve iptallerine yönelik yapılmış eposta ve kısa mesaj yazışmalarının sunulduğunu, Sektörel Değerlendirmeler ... Turizm İşletmelerinin Bakanlıkla, Birbirleriyle ve Müşterileriyle İlişkileri Hakkında Yönetmelik Turizm Bakanlığı’nın 23/03/1983 tarih ve 17996 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. ... musterileriyle-iliskileri-hakkinda-yonetmelik.html Bu yönetmeliğin amacı turizm işletmesi belgesi sahiplerinin birbirleriyle, müşterileriyle ve Bakanlıkla karşılıklı ilişkileri ile hak ve yükümlülüklerini uluslararası kurallar doğrultusunda düzenleyerek, bu ilişkilerden doğacak anlaşmazlıkları asgariye indirmektir. Yönetmeliğin Sözleşmeler Konulu Bölüm 1 Madde 5 ‘e göre; Madde 5- Acenta ile otel arasında yapılacak otel sözleşmelerinde akit serbestisi esastır. Denilmektedir. Madde 6- Acenta ile otel işletmeleri arasında üç çeşit otel sözleşmesi düzenlenebilir. a. Bireysel olarak seyahat eden (münferit) müşterilerle ilgili sözleşmeler, b. Grup olarak seyahat eden müşterilerle ilgili sözleşmeler, c. Belirli bir sürenin üzerindeki rezervasyonlar için yapılacak (kontenjan) tahsis sözleşmeleri, Ortak kuralları belirleyen Bölüm 1 Madde 7 ve 9’ a göre; Madde 7- Bir otel sözleşmesinin oluşması acentadan otelciye yapılacak rezervasyon talebi ile başlar. Rezervasyon talebinin yazılı olması gerekir. Sözlü talepler, en geç bir hafta içinde otelciye ulaşacak şekilde yazılı olarak (mektup, telgraf, teleks v.b) teyid edilir. Madde 9- Otel sözleşmesi otelcinin kabulü ile tamamlanır. Kabul, otelci tarafından 3 gün içinde yazılı olarak (mektup, telgraf veya teleks) belirtilmelidir. Kabulde acentanın talep ettiği hizmetlerin bedeli de yazılır. Otelcinin isteyeceği ön ödemenin miktarı ısmarlanan hizmetlerin (oda, kahvaltı, yemekler vs.) sezonda 3 gecelik, sezon dışında bir gecelik fiatı tutarına eşittir. Otelci, rezervasyon talebinin kabulü için bir ön ödeme talebinde bulunabilir. Fiyat değişiklikleri ile ilgili Madde 12’ye göre; Madde 12- Otelcinin otel sözleşmesi ile mutabık kalınmış fiyatlara uyması gereklidir. Fiyatların değişmesi halinde yeni fiyatların uygulanmaya konulması için 30 günlük bir uyarlama süresi bırakılacaktır. Ancak, bu fiyat değişiklikleri, teyit edilmiş rezervasyonlar için uygulanmaz. Otelci ve acentacının karşılıklı kurallarını belirleyen Bölüm 3 Madde 21 – 23 e göre; Madde 21- Usulüne uygun olarak yapılmış ve teyit edilmiş bir rezervasyonla ilgili olarak otelci sözleşme ile yükümlendiği hususları yerine getirmek zorundadır. Bunları yerine getirmeyen otelci acentanın bu nedenle uğradığı gerçek zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Anlaşılacağı üzere, Seyahat Acentaları ile Konaklama İşletmeleri arasında yapılacak sözleşmelerde akit serbestisi esastır. Seyahat Acentaları ile Konaklama İşletmeleri arasında Münferit Sözleşme (sor-sat/ on request , son dakika / last minute) Grup Sözleşme, Tahsis Sözleşme olmak üzere 3 ana konu ve teammülen uygulamaya göre Dolu-Boş Garanti Ödemeli, Kısmi Dolu-Boş Garanti Ödemeli, No-Show’suz, Garantisiz, Ön Ödemeli, Ciro Bazlı, Oda veya Geceleme Bazlı, Komisyon Bazlı, Kredili, Geri Ödemeli (Kick Back), In-house’a Göre Bedelsiz (Complimentary), Pazarlama Masraflarına Katkı Bazında, Serbest Satış Kontenjan (Free sale), Tek Yetkililik (Exclusive), Uçuş Destekleme (Fly Support) olmak üzere 15 tali konaklama sözleşmesi düzenlenebilmektedir. 4.2. İşbu davada taraflar arasında akdolunan sözleşme, cari hesaba mutabakat ile açık hesap (City Ledger-CL), Sor-sat, 1 gün kala iptallerde cezasız (no-show’suz), Münferit (FIT) Sözleşme olduğu tespit edilmiştir. Bu sözleşmeler teammülen 1-10 arası oda sayısı için yapılan ve seyahat acentasının herhangibir taahhütte bulunmadığı sözleşme türlerindendir. Dosya kapsamında yapılan incelemelerde sözleşmenin davalı tarafından davacıya 21.05.2025 tarihinde eposta ile gönderildiği, davacının Eylül ve Ekim ayları için 3.870 USD tutarında, 5 tek kişilik, 4 çift kişilik oda rezervasyonun (9 oda) Davalı tarafından onaylandığının görüldüğünü, davalıya ait konaklama tesisinin kendi web sitesinde ve ulusal-uluslararası farklı online kanallar ve acenteler üzerinden farklı fiyat ve indirim oranları ile pazarladığını gösterir internet sitesi fotoğraflarının görüldüğünü, davalı ve davacının işbu dava konusu sözleşme ile anlaşmış oldukları fiyatının üzerinde bir fiyat ile otel odasını satışa sunduğunu, davalının bu acentelerden rezervasyon alıp, konaklama yaptırdığını ispat (delil) niteliğinde olan PMS (Otel Yönetim Sistemi) ya da Turizm kayıtlarına dosyalar içerisinde rastlanmadığını, 24-27 Temmuz 2025 tarihleri arasında davalının otelde tadilat nedeniyle müsaitlik olmadığının belirtilmiş olduğunu, davacı tarafından satışa kapalı olan (stoplu) tarihleri talep eden taraflar arasında yapılan kısa mesaj yazışmalarının görüldüğünü, bu hususun tarafsor-sat münferit sözleşmede anlaşmış oldukları kanaatini doğurduğunu, davacının Temmuz ayı için talep etmiş olduğu rezervasyonların, müsaitlik nedeniyle onaylanmadığını gösterir eposta yazışmaları ile, davacının 21.05.2025 tarihinde yapmış olduğu 9 odalık rezervasyonun iptaline yönelik 19.08.2025 tarihli eposta ile kısa mesaj yazışmalarının görüldüğünü, taraflar arasında 20.05.2025 tarihinde akdedilen ve 01.06.2025 - 01.05.2026 tarihleri arasında yürürlükte kalması kararlaştırılan konaklama sözleşmesinin; cari hesaba mutabakat ile açık hesap, sor-sat, bir gün kala iptallerde cezasız, no-show’suz, münferit/FIT sözleşme niteliğinde olduğu; İşbu sözleşmenin, davalı otel tarafından davacı acenteye belirli sayıda oda tahsis edilmesini veya garanti kontenjan ayrılmasını zorunlu kılan dolu-boş garanti, kısmi garanti, serbest satış kontenjanı veya münhasır tahsis sözleşmesi niteliğinde olmadığı; Sor-sat/münferit sözleşmelerde, rezervasyon ilişkisinin acente tarafından iletilen talep ve otel tarafından verilen kabul/onay ile oluştuğu; bu nedenle davalı otelin, müsaitlik durumuna göre rezervasyon talebini kabul veya reddetmesinin turizm sektörü uygulamaları bakımından sözleşmenin niteliğiyle uyumlu olduğu; bu kapsamda, davalı otelin, taraflar arasındaki sor sat/münferit konaklama sözleşmesinden doğan turizm uygulamaları bakımından tazminat sorumluluğunu doğuracak nitelikte sözleşmeye aykırı davranışının olmadığı kanatine varıldığını, Mali Yönden Yapılan İnceleme: Davacının Ticari Defter İncelemeleri: Sayın Mahkemece belirlenen inceleme gün ve saatinde davacı tarafın (...) ticari defterleri ibraz edilmediğinden ayrıca dava dosyasının tetkikinde yerinde inceleme talebinin de olmadığı anlaşıldığından davacı firmanın ticari defterlerinin incelenmesi mümkün olmadığını, Davalı Tarafın Ticari Defterlerinin İncelenmesi: (... Turizm Ve Otelcilik Ticaret A.ş) 5.2.A-Davalı Şirketin Ticari Defter Tasdik Bilgileri: (... Turizm Ve Otelcilik Ticaret A.ş) Davalı şirketin ticari defterlerin ,açılış ve kapanış tasdiklerinin 6102 Türk Ticaret Kanunun 64/3. maddesi ile bu maddeye istinaden Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken 19.12.2012 tarihli ve 28502 sayılı RG’de yayımlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğive13.12.2011 tarihli ve 28141 sayılı RG'de yayımlanan 1 Sıra Numaralı Elektronik Defter Genel Tebliği ile bu tebliğlerde değişiklik yapan tebliğlere uygun olarak yasal süresi içinde yapılmış olduğunun anlaşılmakta olduğunu, bu itibarla, davalının defter kayıtlarının dayanağı belgelerle uyumlu olduğu, defterlerin birbirini teyit ettiği tespit edilmiş olup, mevcut hali ile davalı şirketin dava konusu döneme ait ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, defterlerin HMK 222.maddesi gereğince sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğu mütalaa edilmekte olduğunu, her konuda olduğu gibi bu husustaki takdir münhasıran Yüce Mahkemeye ait olduğunu, Davalı Şirketin Ticari Defter İncelemeleri: (... Turizm Ve Otelcilik Ticaret A.ş) Davalı firmanın 2025 yılına ilişkin Ticari defter kayıtlarının tetkikinde, davacı firmayla olan ticari ilişkisini 120 alıcılar hesabının alt hesabı 120.01.7287 sayılı hesapta takip ettiği, davacı firma ...’ne yapmış olduğu oda satışlarından dolayı 31.12.2025 tarihi itibarıyla davacı firmadan 1.751.698,39 TL alacağının göründüğünün anlaşıldığını, (31.12.2025 tarihinde yevmiye defterine yapmış olduğu 20070 sayılı yevmiye kaydında da aynı tutarın görünmekte olduğunu, davalı firma ... Turizm Ve Otelcilik Ticaret A.ş davacı firmaya yapmış olduğu oda satışlarına ilişkin olarak davacı firmaya 2025 yılı içinde 250,72 TL komisyon ödemesi yapmıştır (15.05.2025 tarih ve AP... sayılı Komisyon bedeli 227,93 TL, KDV 22.79 TL olmak üzere toplamda 250.72 TL tutarlı komisyon faturası) davacı firmanın 2025 yılı içinde davalı firmaya 2 adet fatura daha düzenlemiş olduğunu, ancak bu faturalar komisyon faturası olmayıp iade faturaları olduğunu, (16.06.2025 tarih ve AP... sayılı KDV dahil 2.051,50 TL tutarlı fatura, 30.06.2025 tarih ve AP... sayılı KDV dahil 1.110,12 TL tutarlı fatura) Sonuç: Yukarıda Sayın Mahkemeye takdim edilen açıklamalar çerçevesinde, hukuki değerlendirme, takdir ve karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Taraflar arasında akdolunan sözleşmenin özgün şartları ve sözleşmelere etkisi yasalarla düzenlenmiş yargısal işlemlerde uygulanmak üzere hukukta tanımlamış olan paket tur sözleşmesine bağlı kalarak yapıldığı; 1. Tarafların 20.05.2025 tarihinde anlaştığı 01.06.2025 - 01.05.2026 tarihleri arasında yürürlükte kalması kararlaştırılan sözleşme cari hesaba mutabakat ile açık hesap, Sor-sat, 1 gün kala iptallerde cezasız (no-show’suz), Münferit (FIT) Sözleşme olduğu, 2. Davacı lehine tazminat oluştuğu yönünde kanaate varılamadığı hususundaki nihai değerlendirme ve takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, 3- Sayın Mahkemece belirlenen inceleme gün ve saatinde davacı tarafın (...) ticari defterleri ibraz edilmediğinden ayrıca dava dosyasının tetkikinde yerinde inceleme talebinin de olmadığı anlaşıldığından davacı firmanın ticari defterlerinin incelenmesinin mümkün olmadığı, 4- Davalı firmanın 2025 yılına ilişkin Ticari defter kayıtlarının tetkikinde, davacı firmayla olan ticari ilişkisini 120 alıcılar hesabının alt hesabı 120.01.7287 sayılı hesapta takip ettiği, davacı firma ...’ne yapmış olduğu oda satışlarından dolayı 31.12.2025 tarihi itibarıyla davacı firmadan 1.751.698,39 TL alacağının göründüğü, 5- Davalı firma ... Turizm Ve Otelcilik Ticaret A.ş davacı firmaya yapmış olduğu oda satışlarına ilişkin olarak davacı firmaya 2025 yılı içinde 250.72 TL komisyon ödemesi yaptığı, (15.05.2025 tarih ve AP... sayılı Komisyon bedeli 227,93 TL, KDV 22.79 TL olmak üzere toplamda 250,72 TL tutarlı komisyon faturası) Hususları yönündeki görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. İddia veya savunmanın haklılığı, bu olay ve hukuki işlemlerin varlığının ispatlanmasına bağlıdır. İspat hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde bir temel hak olarak garanti altına alınmıştır. Anayasal dayanağı olan ispat hakkını, usûl hukukunda taraflar, kanunda belirtilen süre ve usûle uygun olarak kullanırlar. Bu hak yalnızca kanunla sınırlanabilir. İddia ve savunmaya dayanak gösterilen ve mahkemenin karar vermesinde etkili olacak olgulardan hangisinin kim tarafından ispat edileceği hususuna ise ispat yükü denir. İspat yükü üzerine düşen taraf ispat etmesi gereken hususu ispat edemediği durumda ispatsızlık durumu söz konusu olacaktır. Hâkim bir husus ispatsız kalmış olsa dahi medeni yargılamada karar vermek durumundadır. TMK 6. Maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.” Somut olay irdelendiğinde; Taraflar arasında 20.05.2025 tarihinde yürürlüğe girecek şekilde 01.06.2025 - 01.05.2026 tarihlerini kapsayan konaklama sözleşmesi imzalandığı, itilafın, davalı şirketin sözleşmeye aykırı hareketleri nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmin edilmesi isteminden kaynaklandığı, alınan bilirkişi raporu kapsamında, taraflar arasında yapılan sözleşmenin cari hesaba mutabakat ile açık hesap, sor-sat, bir gün kala iptallerde cezasız, no-show’suz, münferit/FIT sözleşme niteliğinde olduğu; iş bu sözleşmenin, davalı otel tarafından davacı acenteye belirli sayıda oda tahsis edilmesini veya garanti kontenjan ayrılmasını zorunlu kılan dolu-boş garanti, kısmi garanti, serbest satış kontenjanı veya münhasır tahsis sözleşmesi niteliğinde olmadığı; sor-sat/münferit sözleşmelerde, rezervasyon ilişkisinin acente tarafından iletilen talep ve otel tarafından verilen kabul/onay ile oluştuğu; bu nedenle davalı otelin, müsaitlik durumuna göre rezervasyon talebini kabul veya reddetmesinin turizm sektörü uygulamaları bakımından sözleşmenin niteliğiyle uyumlu olduğu anlaşılmakla davalı otelin, taraflar arasındaki sor sat/münferit konaklama sözleşmesinden doğan turizm uygulamaları bakımından tazminat sorumluluğunu doğuracak nitelikte sözleşmeye aykırı davranışının olmadığının alınan ve teknik bilgi içerir denetime elverişli ve hükme esas alınabilecek bilirkişi raporuyla tespit edildiğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın Reddine, 2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 615,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-AAÜT gereğince hesap edilen 1.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine 5-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1256, K. 2026/1030, T. 16.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1256-e-2026-1030-k-d763b27c537d