Bölge Adliye Mahkemesi 2026/2208 E. 2026/1957 K.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/2208

KARAR NO : 2026/1957

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 04/09/2026 ARA KARAR

NUMARASI: 2026/866 E.

DAVANIN KONUSU: İpotek (Terkin İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2026

KARAR YAZIM TARİHİ: 09/10/2026

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: İhtiyati tedbir talep eden Davacı tarafından sunulan dilekçesinde özetle;

"DAVA KONUSU: Teminat altına alınan kredi borçlarının tamamen tasfiye edilmiş (ödenmiş) olması ve sorumluluk koşullarının ortadan kalkması sebebiyle;

Davacı müvekkile ait taşınmaz üzerindeki davalı banka lehine tesis edilmiş bulunan 1. derece üst sınır ipoteğinin hükümsüzlüğünün tespiti ile tapu sicilinden fekki ve terkini,

... tarihli banka kaşeli ve imzalı bildirimin, davacının açık izni ve onayı olmaksızın kredi kullandırılmaması ve risk doğurulmaması yönündeki bağlayıcı iradesini ortaya koyduğunun tespiti, ... tarihinden sonra davacının açık ve yazılı onayı bulunmaksızın kullandırılan, yenilenen, temdit edilen, limiti artırılan veya vadesi uzatılan hiçbir nakdi kredi ve gayrinakdi riskin davacıya ait taşınmaz ipoteğine dayandırılamayacağının tespit Yargılama süresince dava konusu ipoteğe istinaden cebri icra ve satış işlemlerine girişilmesinin önlenmesi amacıyla HMK m. 389 vd. uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebidir...NETİCE VE TALEP

Yukarıda arz ve izah edilen ve Mahkemenizce resen dikkate alınacak nedenlerle;

İHTİYATİ TEDBİR TALEBİMİZİN KABULÜ İLE; 6100 sayılı HMK’nın 389 ve devamı maddeleri uyarınca gecikmesinde sakınca bulunan hâl ve telafisi güç zararların önlenmesi amacıyla; dava konusu ipoteğe dayanılarak davacıya ait taşınmaz hakkında satış, paraya çevirme ve sair cebri icra işlemlerinin yapılmasının tedbiren önlenmesine; anılan ipoteğe dayalı olarak yeni icra takibi başlatılmamasına, mevcut veya açılabilecek takiplerde satış işlemlerinin yargılama sonuna kadar durdurulmasına yönelik İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE,

DAVAMIZIN KABULÜ İLE;

a) Davacı müvekkil ...adına kayıtlı ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel üzerinde kain ... Blok, Zemin Kat, ... No.lu Bağımsız Bölüm (Dubleks Mesken) vasıflı taşınmaz üzerinde, davalı ... Türk Anonim Şirketi lehine tesis edilmiş bulunan ... tarih ve ... yevmiye no.lu (... tarih ve ... yevmiye no.lu ilave ile toplam 525.000,00 TL limitli) 1. DERECE ÜST SINIR İPOTEĞİNİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNÜN TESPİTİ İLE TAPU SİCİLİNDEN FEKKİNE (TERKİNİNE),

b) ... tarihli banka kaşeli ve imzalı bildirimin, davacının açık izni ve onayı olmaksızın borçlu şirkete kredi kullandırılmaması ve risk doğurulmaması yönündeki bağlayıcı iradesini davalı bankaya intikal ettirdiğinin tespitine,

c) ... tarihinden sonra davacının açık ve yazılı onayı bulunmaksızın kullandırılan, yenilenen, temdit edilen, limiti artırılan veya vadesi uzatılan kredi ve gayrinakdi risklerin hiçbir surette davacıya ait ipoteğe dayandırılamayacağının tespitine,Kararın infazı ve ipoteğin tapu sicilinden terkini için ilgili ... Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına,

Yargılama giderleri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca nispi vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline,Karar verilmesini " talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından verilen 04/09/2026 tarihli gerekçeli ara kararıyla: "...HMK'nun 389/1. maddesine göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nun 390/2. maddesinde talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden ihtiyati tedbire karar verilebileceği düzenlenmiştir. HMK'nun 390/3. maddesine göre ihtiyati tedbirin talep edenin davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.İİK'nın 72 maddesinde icra takibinden sonra takibin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği hükmü yer almaktadır. Davacı vekilinin ipoteğin fekki davasında talep ettiği ihtiyati tedbir, menfi tespit davasındaki takibin durdurulması talebi mahiyetinde olup, İİK 72 maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına dair karar verilemeyeceği hükmü somut olaya da teşmil edilmelidir. Anılan madde hükmü gereğince aynı mahiyette olan satışın durdurulmasına ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

KARAR :1- Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE, ,..." dair karar verilmiştir.

İş bu ara kararı ihtiyati tedbir talep eden davacı taraf süresinde istinaf etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:"...

1. Asıl Alacak Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı Dosyası Üzerinden Tamamen Ödenmiş ve İnfazen Kapatılmıştır Dava konusu ... İli, ... İlçesi, ... , ... Ada, ... Parsel üzerinde kain ... Blok, Zemin Kat, ... no.lu mesken vasıflı taşınmaz üzerinde tesis edilen ipotek, dava dışı asıl borçlu şirketin kredilerinin teminatı niteliğinde fer'î bir ayni haktır.İpoteğin güvence teşkil ettiği Genel Kredi Sözleşmelerinden kaynaklanan tüm nakdi ve gayrinakdi borçlar, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında yapılan tahsilat ve ödemeler neticesinde tamamen tasfiye edilmiş ve anılan icra takip dosyası infazen kapatılmıştır. Hatta dosya nezdinde yapılan fazla ödemeler dahi ilgililerine iade edilmiştir. Davalı bankanın tahsil edeceği tek bir kuruş alacağı kalmamıştır. Asıl borcun tamamen ifa edilmiş olması karşısında, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 883. maddesi uyarınca ipoteğin varlık sebebi tamamen ortadan kalkmıştır.

2. İpotek Emri İptal Edilmiş ve ... Şerhi Tapudan Silinmiştir

Davalı banka tarafından daha önce müvekkil aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takip, Kayseri 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2025/119 Esas, 2025/390 Karar sayılı kesinleşmiş ilamı ile ilamlı icra takip şartları oluşmadığından bahisle iptal edilmiştir. İptal hükmü uyarınca taşınmaz kaydındaki İİK m. ... şerhi ... tarihinde ... Tapu Müdürlüğü nezdinde terkin edilmiştir. Aynı kredi ilişkisine binaen diğer ipotekli taşınmaz maliki tarafından ikame edilen davada, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/249 Esas, 2026/662 Karar sayılı ilamıyla banka alacağının infazen kapandığı kesin olarak hüküm altına alınmış ve ipoteğin fekkine karar verilmiştir. Müvekkilimiz ayrıca 03/04/2017 tarihinde banka yetkililerine kaşe ve imza karşılığı teslim ettiği bildirim ile açık izni olmaksızın kullandırılacak kredilere ve temdit işlemlerine rızasının bulunmadığını tevsik etmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin İİK m. 72 Gerekçesi Somut Uyuşmazlığın Hukuki Niteliğine Aykırıdır

İlk derece mahkemesi, eldeki davayı salt takipten sonra açılan menfi tespit davası olarak nitelemiş ve İİK m. 72/3 hükmünü kıyasen uygulayarak tedbir talebini reddetmiştir. Oysa huzurdaki dava; borcun tamamen ifa ile sona ermiş olması sebebiyle ayni teminatın hükümsüzlüğünün tespiti ve mülkiyet hakkına dayalı olarak tapu sicilinden terkinine (TMK m. 883) yöneliktir. İcra dosyası infazen kapatılmış olup ortada borcu devam eden geçerli bir takip bulunmadığı gibi, davalı bankanın elindeki terkin edilmemiş ipoteğe haksız şekilde dayanarak yeniden takip başlatması ve taşınmazı cebri icra tehdidi altına sokması riski mevcuttur.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 12.05.2023 tarihli, E. 2023/493, K. 2023/729 sayılı ilamında açıkça belirtildiği üzere:"İİK'nın 72/3. maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez ise de; ... tedbir konusu taşınmazın icra yoluyla satışı halinde, verilecek kabul hükmünün infaz kabiliyetinin ortadan kalkabileceği, telafisi güç ya da imkansız durumlar ortaya çıkacağı ve yeni uyuşmazlıklar doğacağı gözetilerek, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmesi isabetli bulunmuş olup"Yine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 22.01.2024 tarihli, E. 2024/26, K. 2024/94 sayılı ilamında;"verilen tedbir kararının tüm icra işlemlerini değil sadece cebri icra yoluyla satış işlemini engeller nitelikte olduğu, dolayısı ile icranın diğer yönlerden satış aşamasına kadar devamında yasal bir engel bulunmadığı" vurgulanarak cebri satış işlemlerinin durdurulmasına yönelik tedbirin hukuka uygunluğu ortaya konulmuştur.

4. HMK m. 389 ve m. 390/3 Uyarınca Yaklaşık İspat ve Acil Koruma Şartları Fazlasıyla Gerçekleşmiştir

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389/1. maddesinde; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya imkânsız hale geleceği yahut telafisi güç bir zararın doğacağı hallerde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir verilebileceği düzenlenmiştir.Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 06.11.2025 tarihli, E. 2025/2325, K. 2025/1770 sayılı kararında mevzuat hükmü şu şekilde ifade edilmiştir:"6100 Sayılı HMK'nun 389/1. fıkrasına göre; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir."Somut olayda; icra müdürlüğünün infaz kayıtları, icra mahkemesinin kesinleşmiş takip iptali kararı, banka kaşeli ... tarihli bildirim ve emsal mahkeme ilamı ile yaklaşık ispat koşulu tartışmasız şekilde yerine getirilmiştir. Taşınmazın yargılama sırasında cebri satışa konu edilmesi halinde müvekkilin mülkiyet hakkı telafisi imkânsız zarara uğrayacak, eldeki davanın kabulü halinde dahi hükmün infaz kabiliyeti kalmayacaktır.Nitekim İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 11.01.2024 tarihli, E. 2023/3150, K. 2024/82 sayılı kararında:"Dosya kapsamından, üzerine ihtiyati tedbir konulması istenen taşınmazların ve taşınmazlar üzerindeki ipoteğin uyuşmazlık konusu olduğu, tapu kayıtları dikkate alındığında yaklaşık ispatın mevcut olduğu, davaya konu taşınmazların yargılama sırasında cebri icra yoluyla satılması durumunda ileride telafisi güç ya da imkansız durum ve zararların ortaya çıkabileceği, verilebilecek hükmün infaz kabiliyetinin de ortadan kalkabileceği ve davacının hak kaybına uğrayabileceği ihtimal dahilindedir." şeklinde hüküm tesis edilmiştir. Aynı şekilde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 04.07.2024 tarihli, E. 2024/728, K. 2024/785 sayılı ilamında da;"tedbir kararı verilmemesi ve taşınmazın satışı halinde davanın konusu kalmayacağından telafisi imkansız zararların doğma ihtimali bulunduğu, bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği anlaşılmakla"denilerek mülkiyet hakkını tehdit eden satış işlemlerinin durdurulması gerektiği açıkça kabul edilmiştir.Dosyaya sunulan resmi belgeler ve mahkeme kararları karşısında yaklaşık ispat şartı tam anlamıyla sağlandığından, ilk derece mahkemesinin ret kararı kaldırılarak tedbir talebimizin kabulü gerekmektedir.

HUKUKİ SEBEPLER

6100 sayılı HMK m. 341, 353, 389, 390, 391 ve ilgili mevzuat; 4721 sayılı TMK m. 883 vd.; 2004 sayılı İİK ve ilgili yargı içtihatları.

HUKUKİ DELİLLER

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı infazen kapatılan takip dosyası, tahsilat ve iade makbuzları,Kayseri 4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2025/119 Esas, 2025/390 Karar sayılı kesinleşmiş icra emrinin iptali ilamı,Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında yer alan 06/03/2026 tarihli İİK m. 150/c terkin müzekkeresi ve güncel tapu kayıtları,Davalı bankanın Kayseri ... Şubesi kaşesini ve yetkili imzasını havi 03/04/2017 tarihli yazılı bildirim metni,Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/249 Esas, 2026/662 Karar sayılı gerekçeli ilamı,

Kayseri ... Noterliği ihtarnamesi ve tebliğ şerhi,Dava dosyasında mübrez her türlü yasal delil.

NETİCE VE TALEP

Yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın Dairenizce resen gözetilecek nedenlerle;

İstinaf başvurumuzun KABULÜNE,

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/09/2026 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararının KALDIRILMASINA,

Talebimiz doğrultusunda; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel üzerinde kain ... Blok, Zemin Kat, ... no.lu bağımsız bölüm (Dubleks Mesken) vasıflı taşınmaz üzerinde yer alan davalı ... T.A.Ş. lehine tesis edilmiş ipoteğe dayanılarak dava sonuna kadar yeni icra takibi başlatılmasının önlenmesi, mevcut veya açılabilecek takiplerde satış, paraya çevirme ve cebri icra işlemlerinin durdurulması yönünde teminatsız (veya Mahkemenizce takdir edilecek uygun bir teminat mukabilinde) İHTİYATİ TEDBİR KARARI VERİLMESİNE," karar verilmesini ileri sürmüş ve talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenlenmiştir.

Ön inceleme yönünden bir eksikliğin bulunmaması nedeniyle ,istinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri hakkında inceleme yapılmıştır.İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş ve istinaf edilmiş olan 04/09/2026 tarihli gerekçeli ara kararında yazılı ayrıntılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut talep dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde ;Gerek 6100 Sayılı HMK 389 vd md.lerine gerekse İİK 72. Md ne istinaden İHTİYATİ TEDBİR kararı verilmesine ilişkin talebinin kabulü için işbu yasa Maddeleri gereğince aranan gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların, bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamına göre bulunmadığı, iddia edilen beyanların işbu ihtiyati tedbir talebinin kabulü için yaklaşık ispata yeterli olmadıkları anlaşıldığından sözkonusu nitelikteki ihtiyati tedbir taleplerinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de istinaf edilen gerekçeli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olduğundan, istinaf edilen ara kararda usul, yasa ve bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı yönlerinden bir isabetsizlik ve aykırılığın bulunmadığı , ara kararının hukuka uygun olduğu, bu nedenlerle, tedbir talep eden davacı tarafın yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1- Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/866 ESAS sayılı, 04/09/2026 tarihli ara kararının hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle tedbir talep eden davacı tarafın istinaf başvurusunun H.M.K. 'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf eden davacı taraftan alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı kendisince peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf eden davacı tarafça tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının derdest dava sonunda ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,

4-İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-HMK 302/5 maddesi gereğince işbu ilamın kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin , harç tahsil işlemlerinin, HMK 359/4 Maddesi gereğince bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-f ile 391/3 bendi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2026