Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/8852 E. 2026/11919 K.

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/679 Esas, 2026/337 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/162 Esas, 2025/33 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... 1459 parsel sayılı taşınmazın 1/5000 ölçekli ... ... Planında "Lise Alanı" lejantında 15.12.2006 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli ... ... Revizyon Uygulama İmar Planında ise kısmen "Ortaöğretim Tesis Alanı" kısmen de "Yol" alanında kaldığını, müvekkillerine ait taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle bedelinin davalı idarelerden yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ..., kendisine yöneltilen davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını savunarak davanın reddini, yetki ve sorumluluk açısından taşınmazın cephe aldığı yolun büyükşehir belediyesinin değil, ilçe belediyesinin sorumluluğunda olduğunu, İmar planına göre taşınmazın “orta öğretim tesis alanı” olarak belirlendiğini ve bu nedenle sorumluluğun Milli Eğitim Bakanlığına ait olduğunu, kamulaştırmasız el atma davalarının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na değil, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na (2942 sayılı Kanun) tabi olması gerektiğini, taşınmazın değer tespitinde emlak vergi beyan değerlerinin dikkate alınmasını, davanın husumet nedeniyle reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının istemiş olduğu metrekare birim fiyatının çok fahiş olduğunu, davacının talep etmiş olduğu faiz oranı ve miktarına itiraz ettiğini, davanın öncelikle ilk itirazlar yönünden, esasa girilmesi halinde ise esastan reddini, dava dilekçesinde taşınmazın imar planında okul alanında kaldığının belirtildiğini, yani dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığını, davanın reddini yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kısmen reddi kararının ve tarafları lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilen 9 numaralı kararın kaldırılarak, davanın tüm talepler yönünden kabulüne karar verilmesini ve tarafları lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, fen bilirkişi raporunda "B" ile işaretlenen kısım için de hüküm kurulması gerektiğini, idareler aleyhine hükmedilen vekâlet ücretinin ayrıştırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, emsal seçimi ve karşılaştırmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazın davalı idarelerin yetki ve sorumluluk alanında kaldığı, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın emlak m² rayiç değerlerinin doğru orantılı olduğu, dava konusu taşınmazın kaydında tecviz sınırında farklılık bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince kayden ortaöğretim alanında işaretlenen 1217 m²nin bedeline hükmedildiği ve fakat fiilen ölçüm kaydına göre tescil hükmü kurulduğu, istinaf itirazına konu olmadığından bu husususun düzeltme nedeni yapılmadığı, idareler lehine tek vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olduğu gibi, hukuki el atma dosyalarında davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin de yerinde olduğu, fen raporunda B ile işaretli, imar planında ara arter yol olan kısım için, davacı tarafından husumetin ilçe belediyesine yöneltilmemiş olması nedeniyle tamamlama dilekçesi esas alınarak kısmen ret kararı verilmesinin yerinde olduğu, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelinin uygun olduğu, kamulaştırmasız el atma davalarında değerlendirme dava tarihine göre yapıldığından bedelin tamamına dava tarihinden faiz yürütülmesinin doğru olduğu, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;stinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılarak değer biçilmesi doğru olduğu gibi, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yol alanında kalan ve fen bilirkişi raporunda A ve B harfi ile gösterilen kısımlarının bedelinin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar ve davalı ... vekillerinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun (3194 sayılı Kanun) 18 inci maddesine 04.07.2019 tarihinde 7181 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile eklenen Ek fıkra uyarınca ''Belediye veya valiliğin; parselasyon planlarını, imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde yapması ve onaylaması esastır. Parselasyon planı yapmamaları sebebiyle doğacak her türlü kamulaştırma iş ve işlemlerinden belediyeler veya valilikler sorumludur.'' hükmü getirilmiştir.

5. Bu açıklama doğrultusunda somut olayın incelenmesi neticesinde; dava konusu taşınmazın 15.12.2006, 26,02.2018, 22.03.2021, 26.05.2022 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli ... ... Revizyon Uygulama İmar Planında kısmen "Ortaöğretim Tesis Alanı" kısmen de "Yol" lejantında kalmakta olduğunu ve taşınmazda herhangi bir imar uygulaması yapılmadığı ve taşınmazın kadastral parsel niteliğini koruduğu anlaşılmıştır.

6. Bu itibarla; dava konusu taşınmazın Ortaöğretim Tesis Alanı alanı olarak planlanan bölümü bakımından kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğu gözetilmeden bu kısmın bedelinin davalı ... Bakanlığından tahsiline karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacılar ve davalı ... vekillerinin tüm, davalı ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının kabulüne;

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davacılar tarafından fazla yatırılan 732,00 TL temyiz harcı ve 3.608,50 TL temyize başvurma harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.