Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/354 E. 2026/11921 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/78 Esas, 2025/1911 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/298 Esas, 2023/859 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisinin paydaş bulunduğu, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 6, 30, 31, 41, 42, 48, 87, 87A, 3421, 4558, 45 66... parsel sayılı taşınmazların davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını; ancak kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olmadığını, müvekkillerine tebliğ edilmediğini ve ödeme yapılmadığını, bu nedenle el atma bedelinin dava tarihinden itibaren yürütülecek olan faiz ile davalı ... Genel Müdürlüğünden; ... ilçesi baraj gölü sahasında kalan 47 63... parsel sayılı taşınmazlarda bulunan hisselerinin bedelinin dava tarihiden itibaren yürütülecek olan en yüksek faiz ile davalı ... Genel Müdürlüğünden tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazlardan 6, 30, 31, 41, 42, 48, 87, 87/A, 3421, 4558, 4697, 4932, 4933 parsel sayılı olanların maksimium su kotunda kaldıklarından davalı ... Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanında olduğunu, davanın idari yargının görev alanına girdiğini belirterek, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının fahiş ve hatalı olduğunu, zirai gelir hesaplamasının gerçekçi olmadığını, davanın süresinde açılmadığını, kurumlarının keşif harcından muaf olduğunu, el atma tarihi itibarıyla nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu 4793 parsel hakkında daha önceden verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkeme kararı (... Asliye Hukuk Mahahkemesinin 1993/905 Esas hükmen tescil istemli) bulunduğunu, bu nedenle "kesin hüküm" nedeniyle bu parsele ilişkin davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporundaki değerlerin fahiş olduğunu ve aynı konumdaki ... Genel Müdürlüğü parsellerinden farklı bir değer belirlenmesinin çelişkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak dava tarihindeki değerini belirleyen usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın imar durumu ve konumuna göre belirlenen bedelin uygun olduğu, dava konusu taşınmaza ilişkin usulüne uygun olarak yapılmış kamulaştırma işlemi bulunmadığı, böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davalı idare vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2 Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmaza el atma tarihinin 1983 yılı öncesi olduğu dikkate alınarak maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğu gibi kamu düzeni gereği yapılan incelemede harçtan muaf olmayan davalı idare yönünden maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a)Vekâlet ücretine ilişkin (14) numaralı bendinde yer alan ''43.110,65" sayısının çıkartılarak, yerine ''17.900.00'' sayısının yazılması;

b)Kamu düzeni uyarınca yapılan incelemede harca ilişkin (9) numaralı bendinin tamamen çıkartılarak yerine; "... Genel Müdürüğü yönünden alınması gereken 179,90 TL harcının davacının yatırdığı peşin harç 54,40 TL, tamamlama harcı 116,38 TL ve ıslah harcı 6.177,00 TL olmak üzere toplam: 6.347,78 TL'den mahsubu ile bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.