Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/3042 E. 2026/11926 K.

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/810 Esas, 2025/2216 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/37 Esas, 2023/551 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... Başkanlığına karşı açılan davanın pasif husumet yönünden reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ... Mahallesi 1 49... parsel sayılı taşınmaza davalı idareler tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle taşınmaz bedelinin kamu alacakları için uygulanan en yüksek faiz ile davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın reddine, kabulü halinde el atılan kısmın yol olarak kullanılıyor olması durumunda 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 999 uncu maddesi gereği yol olarak terkinine, şayet el atılan kısım kullanılabilir bir alan niteliğinde ise müvekkili idare adına tesciline, terkin yada tescil hükmünrün 5999 sayılı Kanun'la 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen geçici 6 ncı madde gereği kesin olmasına, belirlenecek tazminat bedelinin davacının tapu kaydındaki haciz, ipotek, vakıf ibaresi vb. tüm takyidatları ve şerhleri de kapsayacak şekilde bedele yansıtılması ile tüm takyidatların kaldırılarak terkin ve tescil işlemi yapılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle husumet yönünden reddine, Uyuşmazlık Mahkemesi kararları doğrultusunda davanın görev yönünden reddine, davacı yanın malik olmadığının tespiti halinde davanın ehliyet yönünden reddine, aksi halde davanın dava şartı, zaman aşımı ve esas yönünden reddine kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için aksi yönde karar verilecek olması halinde dava konusu taşınmazlara el atan kurumların tespit edilerek el attıkları oranda ve davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu tazminat bedeli ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmasına ve faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmesine talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Başkanlığına karşı açılan davanın pasif husumet yönünden reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen bedele en yüksek anayasal faizin uygulanması ve davalı ... yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; uzlaşmanın dava şartı olduğunu, taşınmazdan sorumlu idarenin ... Genel Müdürlüğü olacağını, taşınmaza el atma tarihinin belirlenmesi ve idareleri yönünden husumetten red kararı verilmesi gerektiğini, tapu kayıtlarında bulunan şerhlerin dikkate alınmadığını, el atılan kısmın düzenleme ortaklık payı içerisinde kalıp kalmadığının araştırılmadığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, bedelin fahiş olduğunu ve tapu kayıtlarındaki hisse hatasının düzeltilmediğini, ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın imar durumu ve bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelin uygun olduğu, taşınmaz davalı idarenin yetki ve sorumluluk alanında kaldığından husumetin doğru yöneltildiği, dosya kapsamı ve aynı parseller ile ilgili açılan davalarda taşınmaza 1983 yılından sonra el atıldığı belirlenmiş olmakla uzlaşmanın dava şartı olmadığı, davanın niteliği gereği bedele yasal faiz işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde vekili davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı idare vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Belirlenen kamulaştırmasız el atma bedeline davacı vekilinin taleplerinin doğrultusunda Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1-a) numaralı bendinde yer alan "yasal faiz" kelimelerinin çıkartılarak, yerine "Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz" kelimelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ...'ndan aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.