Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1449 E. 2026/11916 K.

MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/564 Esas, 2025/2153 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Bursa 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/260 Esas, 2023/478 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4178 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının imar planında kent parkı ve yolda kaldığı, bir kısmına istinat duvarı yapılmak suretiyle fiilen kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek belirlenecek taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Mahallesi 41 78... parsel sayılı taşınmaza ait müvekkili Belediyenin herhangi bir el atması olmadığını, söz konusu parselin, yol hizmetlerinden yararlandığını davanın reddi ile yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, iş bu davanın müvekkili idareye yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili idarenin sit alanlarında kamulaştırma yapma zorunluluğu bulunmadığını, davacı tarafın uzlaşma yoluna gidip gitmediği ve gerekli prosedürü işletip işletmediği hususunun araştırılması gerektiğini, taşınmazın tapu kaydının incelenerek haciz, ipotek, vakıf şerhi vb. şerhlerin incelenmesini ve değer azalışlarının dikkate alınması gerektiğini, davanın tümüyle reddini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesi özetle;bedelin düşük olduğunu, değerin karar tarihine göre ve faizin en yüksek banka alacaklarına uygulanan faiz olarak belilenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesi özetle; kararın hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarının eksik olduğunu, kıyasi emsalin uygun olmadığını, vekâlet ücretini maktu olmasının gerektiğnin belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesi özetle; taşınmaz sit alanında olduğu için pasif husumet yokluğundan davanın redinini gerektiğini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden planların akıbetinin sorulması gerektiğini, değerin yüksek olduğunu, takyidatların kaldırılması gerektiğini, kararın çelişkili olduğunu, raporun soyut ifadelere dayandığını, faizin ve ıslah faizinin hatalı olduğunu, vekâlet ücretinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelin sorumlu idarelerden aynı ayrı tahsiline karar verilmesinde, faizin dava tarihinden başlatılmasında, davacı yararına nispi vekâlet ücretine hükmolunmasında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz değerinin tespit edilmesi ve idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin sorumlu davalı idarelerden tahsili ile davacı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının iptali ile idareler adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki temyiz itirazları dışında yerinde görülmemiştir.

4. Eldeki davada taşınmaza ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından alınan rapora göre fiilen el atılmadığı anlaşılmış olup 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasına göre bu idareden maktu karar harcı alınması gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2.Kamu düzeni gereğince yapılan incelemede; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a) Harca ilişkin (5) numaralı bendin çıkarılarak yerine "Harçlar Kanunu gereğince fiilen el atılan kısım üzerinden hesaplanan 2.974,42 TL harcın davalı ... Başkanlığından alınarak Hazineye gelir kaydında, hukuken el atılan kısım yönünden alınması gereken toplam 269.85 TL maktu karar ve ilâm harcının ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınarak Hazineye gelir kaydına, davacı tarafça yatırılan harçların talep halinde iadesine" cümlesinin yazılması,

b) (8) numaralı bendin de çıkarılarak yerine "Davacı tarafından yapılan 1.912,35 TL keşif harcı, 5.530,25 TL, posta, bilirkişi ücretleri, tebligat ücretleri ve diğer masraflar olmak üzere toplam 7.442,35 TL yargılama giderlerinin, davalıların sorumlulukları nispetince; 7.216,35 TL'sinin davalı ... Başkanlığından, 226,01 TL'sinin ise davalı ... Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine" yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, aşağıda yazılı kalan harcın davalı ... Başkanlığına iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.