İlk Derece Mahkemesi 2019/446 E. 2026/236 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/446 Esas - 2026/236 TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/446 KARAR NO : 2026/236

.... DAVA : Alacak /Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan DAVA TARİHİ : 22/08/2019

.... DAVA : Alacak /Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan DAVA TARİHİ : 04/03/2020 KARAR TARİHİ : 02/04/2026 KARAR Y.TARİHİ : 07/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket ile ..." sözleşmesinin imzalanmasına müteakip müvekkili ile davalı şirket arasında 30.11.2015 tarihli ve 01.03.2017 tarihli iki adet sözleşme imza edildiğini, 30.11.2015 tarihli... Yapım işi'nde müvekkilinin gerek sözleşme kapsamında ve gerekse sözleşme kapsamında olmayan davalı tarafça yapımı istenilen işlerin yapıldığını, müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalı tarafın taahhüt ettiği edimlerini ve yapması gereken ödemeleri ifa etmediğini, ... hakkında 1.124.611,16.-TL bedelli 2 no.lu mukayeseli keşif raporunun 20.04.2017 tarihinde .... sayılı yazı ile müşavir firma olan....'ye sunulduğunu, bu belgenin de müşavir firma tarafından onaylanarak.... gönderildiğini, iş sahasına müvekkilinin ve diğer firmanın bilgisi dışında .... tarafından işin niteliğine uygun olmayan hatalı yanlış tespitler yapan bir haritacı gönderildiğini, onaylı projeye aykırı ve doğru olmayan ölçümler yapıldığını ve mukayeseli keşfin bu doğrultuda yapılmasının istendiğini, söz konusu raporda projenin mantığıyla bağdaşmayan ve hatalı tespitlerin yapıldığını, bu hatalı hesaplamaya göre sözleşme konusu işin, 473.839,73.-TL bedelle revize edildiğini, 04.07.2017 tarihinde .... talimatı ile mukayeseli keşif raporu düzenlendiğini ve gerçeğe aykırı olarak tip 1 duvarının kesitlerinin, kazı ve dolgularının yanlış hesaplandığını, müvekkili tarafından sözleşmede olmadığı halde sahada yapılan işlerin; işin ana projesinin revize edilmesi nedeniyle fore kazık ve baret kazıkların yerlerinin değişmesi nedeniyle tadilat projesi kapsamında yapılan işler, sözleşmeye göre deplaseleri yapılmış olup proje tadilatı nedeniyle aynı işler ikinci kez başka bir yerde deplaselerinin yapıldığını, söz konusu projenin müşavir firma olan ... den celbini talep ettiklerini, baret kazık ve fore kazık işinden hafriyatların saha dışına çekilmesi işleri, 80 konut altyapı projesi olduğunu, bu işin yapılabilmesi için 80 konutun altındaki iki adet ulaşım yolu, taş duvar projesi ve kazı dolgu işleri, taş duvar ve alt yapı projesinin bedelleri, kaymadan dolayı kanalizasyon borularının patlaması ve ... Bloklarına su akması sebebi ile yapılan ana yola ait 114 mt alanda asfalt kaldırılması, derin kazı, kanalizasyon borularının değiştirilmesi, bacaların değişmesi, yeniden dolgu yapılması, sıkıştırması ve asfalt dökülerek yolun trafiğe açılması, peyzaj işleri, Saha içindeki elektrik direklerinin sökülmesi ile yeniden monte edilmesi, kabloların alt yapısının ve lambaların yenilenmesi,.... arasındaki altyapı kapsamında orta gerilim hatlarının deplase edilmesi ve yenilenmesi, .... okulu çevresinin bahçe, beton, altyapı, kaldırım, bordur ve süpürgelik işleri, sahadan çıkan hafriyatın saha dışına çekilmesi işleri, çevre düzenlemesi, ağaç ve bitki yapım işleri, çardak yapım ve söküm işleri olduğunu, müvekkilinin gerek 30.11.2015 tarihli ve gerek sonraki tarihli sözleşmeler kapsamında bütün işleri yaptığını, iş bu davanın konusunun 30.11.2015 tarihli sözleşme kapsamında ancak ek iş olarak yapılan işlerin bedelinden ibaret olduğunu, belirtilen işlerin tümünün eksiksiz olarak müvekkilinin sahada yapıldığını, söz konusu işlerin bedelleri müvekkile ödenmediğini, yapılan işlerin gerçeğe uygun olmayan ölçümlerle fiyatlandırılarak mukayeseli keşif raporu düzenlendiğini, müvekkilinin uzunca bir süre alacağın tahsili için beklediğini, ancak ödeme yapılmaması sebebiyle .... yevmiye numarası ile ihtarname ile alacağın talep edildiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00.-TL'nin temerrüt tarihi olan 03.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı .... nedeniyle taşeron sözleşmesi imzalandığını, taşeron sözleşmesi gereği hakedişlerin ödendiğini, taşeron şirketin üstlendiği işi geciktirdiğini, davalı şirkete taraflar arasındaki taşeron sözleşmesinden kaynaklanan ve 2 nolu mukayeseli keşif raporu onaylandığında hak edeceği düşünülerek fazladan avans mahiyetinde ödemeler yapıldığını ancak yapılan son hak ediş sonrasında mahsuplaşma sonucunda müvekkili şirketin bakiye 9.135,40.-TL alacağı davalı şirketten tahsilini talep hakkının doğduğunu, diğer taraftan davalı şirketin sözleşme konusu işi 30 gün süre ile geciktirmesi nedeniyle müvekkili tarafından 3 kez ihtar yapıldığını ancak uyarılarının dikkate alınmadığını, sözleşme doğrultusunda 30 günlük gecikme nedeniyle hak ediş bedeli üzerinden hesaplanan ceza bedelinin 204.362,40.-TL olduğunu, taşeron sözleşmesinin 11/b maddesine aykırı olarak davalı şirketin işin başından itibaren uyarılmasına rağmen iş sahasında teknik eleman istihdam etmemesi sebebiyle 30 günlük gecikme süresi dikkate alındığında 150.000,00.-TL ceza bedelini ödemek zorunda olduğun beyanla 363.497,80.-TL'nin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR 3. Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin iddialarını kabul etmediklerini, müvekkilinin davacı şirketten alacağının olduğunu, somut olayda tüm imalatların ve zararların ispatlanabileceğinden belirsiz alacak davasının açılmış olmasında hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili ile davacı şirket arasında akdedilen 30.11.2015 tarihli Taşeron Sözleşmesi'nde ve sözleşmeye ek 10.06.2016 tarihli protokolde işin konusunun "İşverenin yüklenicisi olduğu ... - Diğer (tamirat-tadilat) işleri ve bu imalatlar için gerekli tüm makine, hafriyat, nakliye, malzeme, silindir, alt serim malzemesi, dolgu, sıkıştırma, tüm malzeme ve işçilik dahil, resmi veya gayri resmi tüm gider ve sorumlulukları kapsamaktadır." şeklinde belirlendiğini,anılan iş için taşeron sözleşmesinin 8. maddesi gereği olarak 10.01.2016, 10.02.2016, 10.03.2016, 10.04.2016, 10.05.2016, 10.06.2016 ve 10.07.2016 tarihlerinde 7 adet hakediş için KDV dahil 803.826,11.-TL'lik fatura alındığını ve ödemelerin tamamen yapıldığını, davacının sözleşmesi gereği yaptığı ve İdareye kabul ettirdiği tüm işlerin bedeli düzenli olarak yapılan 7 adet hakedişle kendisine ödendiğini, hatta 15.08.2016 ile 31.08.2018 tarihleri arasında taşeron davacı şirketin plansız çalışması neticesinde işlerin aksamaması adına ve 2 no.lu mukayeseli keşif raporu onaylandığında hak edeceği düşünülerek davacıya fazladan avans mahiyetinde 545.964,88.-TL'lik ilave ödeme yapıldığını ve bu sebeple de davacı şirketin müvekkiline borçlu olduğunu, davacı tarafından hazırlanarak müvekkiline sunulan 1.124.611,16.-TL bedelli 2 no.lu mukayeseli keşif raporu sözleşme gereği idarenin onayına sunulduğunu ancak İdare personellerince yapılan tespitte, 2 no.lu mukayeseli keşif raporunda belirtilen 1.124.611,16.-TL meblağın haksız olduğuna karar verildiğini ve bedelin 423.839,73.-TL olarak güncellendiğini, bu durumun davacıya bildirildiğini ve davacı şirket yetkilisi ... bizzat İdare personelleri ile defalarca görüşme yapmasına rağmen nihai olarak 423.839,73.-TL bedelli 2 no.lu mukayeseli keşif raporunun onaylandığını, taşeron sözleşmesinde; “Taşeron yapı işleri süresince İşveren ve İdare tarafından kontrol edilecektir. Yapılmış imalatın kabulünde İşveren ve İdare müşterek kararları esas alınacaktır. İşveren ve İdare tarafından kabul edilmeyen imalatlar ve malzemeler için hiçbir ödeme yapılmayacak ve bu tür imalatlar taşeron tarafından bilabedel teknik kaidelere uygun hale getirilecektir." denildiğini, yine sözleşmenin 8. Maddesinde "...bu imalatların hakediş raporlarına girebilmesi için Taşeronun yaptığı işin gerek işveren ve gerekse idarece kabul edilerek işverenin hakeşine girerek ödenmesi gerekmektedir." denildiğini, taşeronun yaptığını iddia ettiği imalatların sözleşmenin 11 (b) maddesi gereği idarenin onayına sunulduğunu, taşeron tarafından idareye izahat yapıldığını ancak idareden onay alınamadığını, ayrıca sözleşmenin 11 (e) maddesinde "Taşeron ana sözleşme ve eklerinden doğan sorumluluklarının bu sözleşmeyle belirtilen imalatlarda işveren adına yerine getirmekle mükelleftir." denildiğini, bu maddeden de anlaşılacağı üzere davacının yaptığını iddia ettiği imalatları İdareye kabul ettirmek mecburiyetinde olduğunu, davacının, dava dilekçesinde iddia ettiği tüm ilave imalatlar hakkında bizzat İdare kontrol teşkilatı ile görüşmüş ve imalatların bir kısmı kabul edilerek 2 no.lu mukayeseli keşif raporunun bu doğrultuda onaylandığını, kendi mukayeseli keşif raporlarının iş sahibi idare tarafından onaylanmaması sonucu bedelin revize edilmesi durumunda müvekkiline izafe edilecek bir kusur bulunmadığını,bu nedenle oluşan farkın müvekkil şirketten talep edilmesinin kabul edilemeyeceğini, davacıdan proje kapsamında olmayan ve mukayeseli keşif raporunda yer almayan hiçbir imalatın talep edilmediğini, davacı şirkete avans mahiyetinde fazladan ödeme dahi yapıldığını, davacıya teslim ettiği imalatların ödemesi düzenli olarak her ay düzenlenen hakedişlerle tamamen ödendiğini, davacı şirketin gerekçe olarak gösterdiği 6098 sayılı borçlar Kanunu 481. maddesine istinaden bulunduğunu iddia ettiği giderlere ilişkin delillerini ibraz etmekle yükümlü olduğunu, 2 no.lu mukayeseli keşif raporunun 21.02.2018 tarihinde onaylandığını ve davacıya en son ödemenin 31.08.2018 tarihinde yapıldığını, davacının, onaylanmış olan 2 no.lu mukayeseli keşif raporu nedeniyle düzenlenecek olan son hakedişin tahakkuk etmesi halinde dahi müvekkili şirketten almış olduğu avans ödemelerinin ancak karşılanacağını görmesi nedeniyle söz konusu davayı ikame ettiği kanaatinde olduklarını, davacının işe başlamadan önce imzalanan sözleşme ile yapacağı bütün imalatları İdareye ispat etmek ve kabul ettirmekle yükümlüğünün olduğunu, taahhüt edildiği halde 2 no.lu mukayeseli keşif raporunun davacı şirketçe hazırlamış ve sözleşme gereğince İdarede onayını bizzat takip ettiğini, davacı tarafından hazırlanan rapor 1.124.611,16.-TL üzerinden kabul edilmeyip idare tarafından 473.839,73.-TL olarak revize edildiğini ve bu bedelinde tamamen ödendiğini beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 4. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ..." sözleşmesinin imzalanmasına müteakip müvekkili şirket ile davalı ... Mühendislik arasında 30.11.2015 tarihli ve 01.03.2017 tarihli iki adet sözleşme imza edildiğini, müvekkili şirket tarafından gerek sözleşme kapsamında ve gerekse sözleşme kapsamında olmayan davalı tarafça yapımı istenilen işlerin yapıldığını, müvekkili şirketin buna ilişkin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak davalı taraf taahhüt ettiği edimlerini ve yapması gereken ödemeleri ifa etmediğini, sözleşme kapsamında taraflarca müvekkiline ödenmesi kararlaştırılan tutarın 879.149,29-TL' olduğunu ancak, davalı yan tarafından....'den ve müşavir firma .... kaynaklanan nedenlerle işin yapımı geciktirildiğini; müvekkili şirketin zarara uğratıldığını ve sözleşmede belirtilmeyen, sözleşme dışı ek işlerin müvekkiline yaptırıldığını ancak, bedelinin davalı yanca müvekkiline ödenmediğini, yapılan ek işlerin .... Mühendislik tarafından müvekkiline yaptırıldığını, müvekkili şirket tarafından sözleşmede olmadığı halde .... Mühendislik tarafından sahada işler yapıldığını, müvekkili şirket tarafından gerek 30.11.2015 tarihli ve gerek sonraki tarihli sözleşmeler kapsamında, bütün işlerin yapıldığını, davacı yan taşeron sözleşmesi ve sözleşmeye ek 10.06.2018 tarihli ek protokol akdedildiğini; 30.11.2015 tarihli taşeron sözleşmesinin 8. Maddesi gereğince 10.01.2016 , 10.02.2016, 10.03.2016, 10.04.2016, 10.05.2016, 10.06.2016, 10.07.2016 tarihlerinde 7 adet hakediş için KDV dahil 803.826,11-TL'lik fatura alındığını ve ödeme yapıldığının belirtildiğini, sözleşme gereği yapılan ve idarenin kabul ettiği tüm işlerin bedelinin düzenli olarak yapılan 8 adet hakedişle ödendiğinin belirtildiğini, müvekkili şirket ile karşı yanca akdedilen 30.11.2015 tarihli sözleşme kapsamında müvekkili şirkete ödenmesi kararlaştırılan tutarın 879.149,29.-TL olduğunu ancak, taraflarınca talep olunduğu üzere müvekkili şirketin yapması kararlaştırılan işlere ek birden fazla işin müvekkiline yaptırılmış olduğunu, davalı-birleşen davacı tarafından eksik ödeme yapıldığını, müvekkili firmanın bu kapsamda yapılan eksik ödeme ile alacaklı konumunda olduğunu, müvekkili şirketin faaliyetinin, davalı ... Mühendislik firmasının işin yapılacağı yerde önce fore ve baret kazık çakma işlemini tamamlamasından sonra başladığını, bu sebeple hem projenin durdurulması hem de karşı yanın fore kazık çakma işlemini geç tamamlaması sebebiyle müvekkilinin iş bitim tarihinin zaruri olarak uzadığını, bu hususta müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, ek protokolün işin durdurulmasından çok daha sonra yapıldığını, arada faaliyetsiz boş geçen aylar işin gecikmesine ve müvekkkili firmanın mağduriyetine sebep olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 5. Taraflar arasında, davalı şirket ile ....Alanında Heyelan Önlenmesi Yapım İşi" sözleşmesinin imzalanmasına müteakip davacı şirket ile davalı şirket arasında 30.11.2015 tarihli ve 01.03.2017 tarihli iki adet sözleşme akdedildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 6. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan 30/11/2015 tarihli ... Heyelan Önleme Yapım İşinde davacının sözleşme kapsamında yapılması gereken işlerin ne olduğu, sözleşmede belirlenenden fazla iş yapılıp yapılmadığı, yapılan imalat miktarının ve birim fiyatlarının gerçeğe uygun olup olmadığı, davacı tarafça, idare tarafından onaylanmayan ancak davalı talimatıyla gerçekleştirilen sözleşme dışı ek imalatların yapılıp yapılmadığı ve bedellerinin ödenip ödenmediği, Davacı taşeronun işi süresinde teslim edip etmediği ve sözleşmesel cezai şart ile teknik personel bulundurmama cezasının tahakkuk edip etmediği, bu sözleşmeden dolayı davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı konularına ilişkin olduğu anlaşıldı.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 7. 30.11.2015 tarihli Taşeron Sözleşmesi'nin incelenmesinde; işverenin .... olduğu; "İşin Konusu" başlıklı 2. Maddesinde, işverenin yüklenicisi olduğu ....Heyelan Önlenmesi Yapım İşinin sözleşmesi ile üstlenilmiş olan ve iş bu inşaatın proje kapsamında yer alan; tüm kamalizasyon, yağmursuyu ve içme suyu söküm ve yeniden yapım işleri, Tüm Tretuvar, bordür ve zemin kaplama söküm ve yeniden yapım işleri, Makine İşleri (Min.1 Ekskavatör, 1-2 Kamyon, 1 JCB/akaryakıt ve operatör dahil), Diğer (Tamirat-tadilat...) işleri ve bu imalatlar için gerekli tüm makine, hafriyat, nakliye, malzeme, silindir, alt serim malzemesi, dolgu, sıkıştırma, tüm malzeme ve işçilik dahil, resmi veya gayri resmi tüm gider ve sorumlulukları kapsadığı, ayrıca taşeronun işin yapılması esnasında ana sözleşme ve eklerindeki maddelere uyacağını ve bu işi işveren ile idare arasında akdedilen sözleşme ve eklerine uygun yapacağını kabul ve taahhüt ettiği; "İşin Taahhüdün Yerine Getirilmesi" başlıklı 5. Maddesinde, taşeronun, taahhüdüne ait tüm işlerini iş bu sözleşme ve eklerine, tasdikli proje ve hesaplarına veya idare tarafından tevdi edilmiş projelere, numunelerine özel ve genel teknik şarinamelerine ve Şehircilik Bakanlığı, belediye ve ... Teknik Şartnamesi ile teknik gerekçelere uygun olarak yapacağı, taşeronun yapılacak işi tetkik ettiğini ve bunların mahiyet cins ve miktarları ile mahalli ahval ve şeraitine, inşaat imalat ve tesisatın hâlihazır durumunu ve sözleşmenin konusunu teşkil eden işlerin en küçük teferruatına varıncaya kadar bu işlerin ehli sıfatı ile vukuf kesbettiğini beyan ve kabul ettiği, taşeronun; şantiyenin yerini tespit ettiğini şantiye dâhili ve civarını gördüğü ve buraları tetkik ettiğini, her türlü iklim şartlarının işyeri ile olan irtibatların: müteallik şartlar, her türlü şantiye içi ve dışı nakliyat imkanları ve işin yapılmasına herhangi bir tesiri olan veya bunlara taalluk eden her türlü şartı dikkatli tetkik edip bunlara vukuf peyda etmiş olduğunu kabul ettiği, taşeronun bu hususlar hakkında bilgisizliğe ait herhangi bir iddiada bulunmayacağı, taşeronun şantiye dâhilinde işveren tarafından konulan kurallara uymayı ve yürürlükteki mevzuat tarafından emredilen her türlü iş ve işçi güvenliğini, emniyet ve asayiş tedbirlerini almayı taahhüt ettiği, taşeronun işverenin yazılı oluru olmadıkça işin projelerinde veya şartnamesinde kısmen dahi olsa herhangi bir değişiklik yapamayacağı, taşeronun, şantiye dâhilinde işlerini yürütürken bulacağı her türlü sahipsiz alet ve malzemeleri ve tarihi değeri olsun veya olmasın her türlü nesneyi işverene teslim etmekle yükümlü olduğu, taşeronun veya vekilinin kendisine verilen hak ediş, tebligat, tutanak, protokol, ataşman, ambar fişi vs gibi belgeyi teslim alarak imzalamak mecburiyetinde olduğu, imzadan kaçınılması veya yazılı itirazı olmaması halinde üzerine imzadan imtina ibaresi yazılarak söz konusu belgenin imzalanmış gibi muamele göreceği ve sonucunda doğabilecek sorumluluğu taşeronun peşinen ve tamamen kabul edeceği, taşeronun yapı işleri süresince işveren ve idare tarafından kontrol edileceği, yapılmış imalatın kabulünde işveren ve idarenin müşterek kararlarının esas alınacağı, işveren ve idare tarafından kabul edilmeyen imalatlar ve malzemeler için hiçbir ödeme yapılmayacağı ve bu tür imalatların taşeron tarafından bilabedel teknik kaidelere uygun hale getirileceği, işverenin sözleşme dâhilinde bulunan bütün imalatların yaptırılması ile mükellef olmayıp gerek gördüğü taktirde imalatların bir kısmından veya tamamından vaz geçmek veya sözleşmede bulunmayan ve sözleşme konusu iş ile ilgili başka imalatları taşerona yaptırmak yetkisine sahip olduğu, bu imalatların sözleşme kapsamında sayılacağından, taşeronun bu imalatları yapmaktan imtina edemeyeceği, taşeronun söz konusu iş ile ilgili ..., vergi dairesi, bölge çalışma müdürlükleri, resmi veya gayri resmi diğer tüm kurumlardaki dosyaların kapanması için gerekli olan ilişiksiz belgelerini almakla ve çıkabilecek tüm ödemeleri yapmakla yükümlü olduğu; "Fiyat" başlıklı 7. Maddesinde, idare tarafından verilen sözleşme, pursantaj, projeler ve tüm eklerine uygun olarak işverenin iş bu sözleşme konusu hakedişinden %23,25 tenzilat yapılmak ve anahtar teslimi bedel olmak üzere, iki tarafça tespit kabul ve taahhüt edildiği, bu fiyatın, işin bitimine kadar sabit olup hiçbir nedenle arttırılamayacağı ve hiçbir isim altında fark talep edilemeyeceği, taşeronun firma işyerini görüp inceleyerek işi aldığı, birim fiyata her türlü işçilik, drenaj, makine, hafriyat, ekipman, sarf malzemeleri, nakliye, işçi maaş, ... ve diğer giderleri, vergiler, genel giderler, yatay ve düşey taşımalar ile tüm topografik ve teknik ölçümlerin dahil olduğu; "Teknik Şartlar" başlıklı 10. maddesinde; taşeronun işi; Şehircilik Bakanlığı ile Teknik Şartname ve esaslarına göre yapacağı, işin teslimi için gerekli tüm projeleri yapmak ve danışmanlık dâhil giderlerini karşılamanın taşeron firmanın yükümlülüğünde olduğu, iş esnasında gerekli olan her türlü alet, ekipman ve makineler ile bunların sarf malzemelerinin taşeron tarafından karşılanacağı, bundan dolayı işverenden herhangi bir bedel talep edilemeyeceği, iş bu sözleşmeden ve idari ana sözleşmeden kaynaklanan işlerin yapılması üzerine doğan tüm hafriyat ve inşaat artıklarının taşeron firma tarafından temizlenerek şantiye dışına çıkarılacağı, inşaat alanının, çalışma yapacak yeni ekiplerin temizlik yapmadan işe başlamasına imkan verecek şekilde temiz olarak teslim edileceği, işin devamı esnasında makamlarca veya işveren tarafından yapması istenen her türlü saha içi temizlik, dolgu, sıkıştırma ve düzenleme vb. İşlerin fiyata dahil olduğu ve taşeron tarafından yapılacağı, taşeronun iş bu sözleşme ile yapmış olduğu bütün imalatları, teslim tarihinden itibaren kesin kabul onaylayıncaya kadar meydana gelebilecek tüm yükümlülükleri bedelsiz olarak karşılayacağı hususlarında düzenleme yapılmıştır. 8. .... incelenmesinde; sözleşmenin eki olduğu, taşeronun iş bu ... kapsamında Kanalizasyon işleri, yağmursuyu işleri, içmesuyu işleri, yol işleri, İstinad duvar işleri, tretuvar işleri olarak tanımlandığı görülmüştür. 9. 10.06.2016 tarihli Ek Protokolün incelenmesinde; "Fiyat" başlıklı 7. Maddesinde, idare tarafından verilen sözleşme, pursantaj, projeler ve tüm eklerine uygun olarak işverenin iş bu sözleşme konusu hakedişinden %23,25 tenzilat yapılmak ve anahtar teslimi bedel olmak üzere, iki tarafça tespit kabul ve taahhüt edildiği, bu fiyatın işin bitimine kadar sabit olup hiçbir nedenle arttırılamayacağı ve hiçbir isim altında fark talep edilemeyeceği, taşeronun firma işyerini görüp inceleyerek işi aldığı, bu alt yapı hakkedişi bedeline her türlü işçilik, drenaj, makine, hafriyat, ekipman, sarf malzemeleri, nakliye, işçi maas, ... ve diğer giderleri, vergiler, genel giderler, yatay ve düşey taşımalar ile topografik ve teknik ölçümlerin dahil olduğu, bunlar veya hiçbir gerekçe için ayrıca bir bedel talep edilemeyeceği hususlarında düzenleme yapıldığı görülmüştür. 10. .... ile 27.01.2017 tarihinde iki ayrı sözleşme imzaladıkları; idarelerince ihalesi yapılan her iki iş kapsamında onaylı resmi alt yüklenici bulunmadığı; ..... arasında düzenlendiği belirtilen taşeronluk sözleşmesinin idareleri kayıtlarında bulunmadığı bildirilmiştir. 11. ..... hitaplı yazısının incelenmesinde; 27.10.2015 tarihinde ihalesi yapılan, 20.11.2015 tarihinde sözleşmesi imzalanan ve 30.11.2015 tarihinde yer teslimi yapılan,... İş uhdesinde bulunduğu; Müşavir firma tarafından 23.02.2018 tarih ve ... sayılı yazı ile firmalarına gönderilen mukayeseli keşif dosyasında, yapmış oldukları halde bedeli dosyaya dahil edilmeyen imalatlar bulunduğu ve bu kapsamda aynı mukayeseli keşif dosyasını tekrar düzenleyerek 26.09.2018 tarih ve ...2 sayılı yazı ile müşavir firmaya gönderildiği ve müşavir firma tarafından herhangi bir işlem yapılmadığından bahsedildiği, söz konusu mukayeseli keşif dosyası 20.04.2018 tarih ve 2015/İ082 sayılı yazıları ile müşavir firmaya sunulduğu, müşavir firmanın hazırlamış olduğu ve herhangi bir şerh düşmeden muhtariyetlerince imzalanan mukayeseli keşif dosyasının 21.04.2018 tarih ve 2015.06/2256 sayılı yazı ile idarelerine sunulduğu, idareleri tarafından 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24. maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi 21. ve 22. Maddelerinde belirlenen ölçütler çerçevesinde 2 Nolu Mukayeseli Keşif Raporunun 02.02.2018 tarihinde Başkanlık Makam Oluru ile onaylandığı; Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 51. Maddesinde, işin yürütülmesi veya kesin hesapların çıkarılması aşamasında yapı denetim görevlisi ile yüklenici arasında çıkabilecek anlaşmazlıkların, öncelik sırası sözleşmesinde belirtilen, sözleşme eklerindeki hükümler dikkate alınmak suretiyle idare tarafından çözüme bağlanacağı, yüklenicinin, anlaşmazlığa yol açan konuda, bu durumun ortaya çıktığı günden başlamak üzere on beş gün içinde itiraz ve şikayetlerinin sebeplerini açıklayan bir dilekçe ile idareye başvuracağı, idarenin, bu dilekçeyi aldığı tarihten başlamak üzere en çok iki ay içinde inceleyip bu husustaki kararını yükleniciye bildireceği, iki ay içinde kendisine bir cevap verilmediği veya verilen karara razı olmadığı takdirde, yüklenicinin anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin sözleşme hükümlerine göre hareket etmekte serbest olacağının düzenlendiği, ilgi yazıları ve ekindeki teknik raporun incelenmesinde, muhtariyetlerince imzalanan Mukayeseli Keşif Raporu onaylanmasının üzerinden yaklaşık sekiz ay zaman geçtiği ve idarelerine yazılı bir müracaatın bulunmadığı, teknik raporda da idareleri tarafından yazılı talimatı verilmeyen imalatların eklendiği, yanlış pozların kullanıldığının görüldüğü, idarelerince yapılacak herhangi bir iş ve işlem bulunmadığı hususlarının bildirildiği görülmüştür. 12....'nin 09.06.2016 tarih ve 2015.06/1011 sayılı ... Mühendislik San ve Tic. A.Ş. hitaplı yazısının incelenmesinde; ... belirtilen 132 Adet fore kazık imalatının ....tarafından yer tesliminden önce yapılmasından dolayı söz konusu fore kazık imalatlarının ihale bedelinden düşülmesi, Heyelana bağlı deformasyonların takip edilmesi amacıyla fore kazık ve baret kazık imalatlarına engel olmayacak şekilde 8 adet 50 mt boyunda, 1 adet 60 mt boyunda ve 1 adet 70 m boyunda karotlu sondaj kuyusu açılması ve açılan kuyulara inklinometre yerleştirilmesi, ayrıca SK-1(...-C10), SK-2(...-C12) ve SK-3(...-3) no'lu inklinometre kuyularında deformasyonların ölçüm limitine gelmiş olması nedeniyle kuyuların yenilenmesi, baret kazık imalatı sırasında ve sonrası gözlemlerin devam edebilmesi amacıyla bu kuyulara yakın 3 yerde 3 adet 50 mt boyunda karotlu zemin sondajı ve akabinde yeni inklinometrik enstrumantasyon teşkil edilmesi; ...80 Konutun bulunduğu bölgede zemin hareketinden dolayı atık su borularının kırılması ve tıkanmasından dolayı çalışmaz hale gelen atık su hattı ile ilgili projelerin hazırlanarak idarelerine ve ilgili Kuruma onaylattırıldıktan sonra imalatının yapılması; ... Okulunda zemin hareketlerinden dolayı zarar gören tretuvarların, çevrelerinde bulunan süpürgeliklerin ve okulda muhtelif yerlerde bulunan traverten kaplamalarının yapılması, yağmur oluklarının yapılması, oluşan ters eğim nedeni ile su akışının sağlanamadığı ve tören alanında biriken suların tahliye edilmesi amacıyla yağmur ızgarası yapılması; ...projesine göre imalatların yapılması hususlarının belirtilerek, belirtilen işlerin yaptırılmasını ve 1. ve 2. Maddenin ilave fiyat farkı ve ek süre verilmeksizin mukayeseli kesifte değerlendirilmesi, diğer maddelerin süre uzatım hakkı sakı kalmak koşulu ile, ek fiyat farkı verilmeksizin mukayeseli keşifte değerlendirilmesinin 30.05.2016 tarihli Başkanlık Makam Oluru ile uygun bulunduğu bildirilmiştir. 13. Mukayeseli Keşif Bilgi ve Belgelerin incelenmesinde; 06.04.2018 tarihli 2015//116 sayılı ... yazdığı yazıda; altyapı, hafriyat ve tamirat imalatları ile ilgili olarak onaylanmış olan 2 nolu mukayeseli keşif raporunun yazı ekinde gönderildiği; 24.04.2018 tarihli 2015//120 sayılı ... mukayeseli keşfe itiraz ettiği, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na sunulmak üzere itiraz ettikleri imalatların pozlarını, metraj cetvellerini, imalat resimlerini ve tüm eklerinin gönderilmesinin istenildiği görülmüştür. İşin Geçici Kabulü ve Kesin Hakedişinin incelenmesinde; ...Ş'ye 19.08.2019 tarihli 8 nolu Kesin Hakediş düzenleyerek imza altına alındığı; Geçici Kabul Tutanağında; 26.889.000,00.-TL. ihale bedelli işin 1. Süre uzatımı olan 03.08.2016 (28.06.2016 tarih ve 3061 sayılı Başkanlık Makam Oluru), 2. Süre uzatımı olan 02.10.2016 (17.10.2016 tarih ve 4685 sayılı Başkanlık Makam Oluru) olduğu; ve işin 02.10.2016 tarihinde bitirildiği ve Geçici Kabul İtibar Tarihi de 02.10.2016 olarak düzenlendiği; ...sayılı yazılarında; idareleri tarafindan 27.10.2015 tarihinde ihalesi yapılan, 20.11.2015 tarihinde sözleşmesi imzalanan ve 30.11.2015 tarihinde yer teslimi yapılan, ... taahhüdünde tamamlandığı, 10.03.2017 tarihinde Geçici Kabul Tutanağı, 07.05.2019 tarihinde Kesin Kabul Tutanağı, 01.07.2019 tarihinde Kesin Hesap Raporu, 10.09.2019 tarihinde Kesin Hakediş Raporunun onaylandığının bildirildiği görülmüştür. 14. Mahkememizce davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup, alınan rapor ve eke raporun sonuç kısmında özetle... 2015-2016-2017-2018 ve 2019 Yıllarına ait Yevmiye Defterlerinin incelenmesi neticesinde, sonradan yapılacak hakedişlerden kaynaklanacak borç/alacak ilişkisi hariç olmak üzere, 31.12.2019 tarihi itibariyle....'ye 382.75741.-TL kadar borçlu olduğu bildirilmiştir. 15. Mahkememizce, ...marifetiyle İnşaat Yüksek Mühendisi, Elektrik Mühendisi ve Harita ve Kadastro Mühendisinden oluşun bilirkişi heyetinden alınan raporun sonuç kısmında özetle; davacı birleşen davalı ....' den alacağı konusunda karar verilmesi halinde; taraflar arasında imza altına alınmış sözleşme ve ek protokol, İdare tarafından verilen sözleşme, pursantaj, projeler ve tüm eklerine uygun olarak işverenin iş bu sözleşme konusu hakedişinden %23,25 tenzilat yapılmak ve anahtar teslimi bedel olmak üzere, iki tarafça tespit kabul ve taahhüt edildiği ibaresi uyarınca Mukayeseli Keşif Raporu Toplam Bedeli 423.839,73.-TL'nin %23,25 tenzilat sonrası 2015 yılı İhale Tenzilatlı Birim Fiyatları ile 325.296,99.-TL hakkedişi olabileceği; ancak, tüm sözleşme hükümlerine rağmen davacı birleşen davalı ... fazladan yaptığı ancak işveren ve idare onayına ilişkin bilgi ve belgesi dosya içerisinde görülemeyen işin ödeme alacağını talep edebileceği yönünde takdir edilmesi halinde idarece kesintisi yapılmamış Mukayeseli Keşif Raporu Toplam Bedeli 1.124.506,08.-TL'nin %23,25 tenzilatı sonrası 2015 yılı İhale Tenzilatlı Birim Fiyatları ile 863.058,42.-TL hakkedişi olabileceği... denetimi altındaki ... yüklenici firma ... Müh. San ve Tic. A.Ş taahhüdünde tamamlandığı, 10.03.2017 tarihinde Geçici Kabul Tutanağı, 07.05.2019 tarihinde Kesin Kabul Tutanağı, 01.07.2019 tarihinde Kesin Hesap Raporu, 10.09.2019 tarihinde Kesin Hakediş Raporunun onaylandığının görüldüğü bildirilmiştir. 16. Mahkememizce dosya üzerinde Elektrik Mühendisi, İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup alınan rapor ve ek raporlarının sonuç kısımlarında özetle; asıl dava bakımından; davalı şirkete ait ticari defterlerin usulüne uygun tasdik ettirilip, işlendiği, davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtları üzerinde SMMM bilirkişisince hazırlanan 28.01.2021 tarihli kök raporunda tespit edilen davalı şirketin davalı şirketten 382.757,41.-TL'lik alacak miktarı ile taraflarınca davalı şirket kayıtlarında tespit edilen 406.415,82.-TL'lik alacak miktarı arasında davalı şirket aleyhine 23.658,41.-TL'lik fark oluştuğu, davacının davaya konu ettiği sözleşme bedeline ilave imalatlardan, ...'nin onaylamış olduğu 423.839,73.-TL bedelli mukayeseli keşifteki imalatların davacı hakedişine eklenmesi gerektiği ancak davacının iddiasında bulunan ve bu mukayeseli keşfe alınmamış imalatlar kısmı için, imalatların ... onaylı projeleri, ya da imalatların yapımı ile ilgili ...'nin yazılı talimatının dava dosyası kapsamında bulunmadığı, yerinde yapılan keşifte de bu imalatların net olarak belirlenememiş olduğu, bu nedenlerle, mukayeseli keşif kapsamına girmemiş olan davacı iddiası bu imalatlar için bir değerlendirme yapılamadığı, bu kapsamda, davacının yapmış olduğu iş bedelinin taraflarınca onaylanmış olan hakedişler ile ... tarafından onaylanmış mukayeseli keşif doğrultusunda; davacı tarafın yapmış olduğu işlere karşılık davalı taraftan alması gereken toplam hakediş bedeli 1.267.550,51.-TL olarak bulunmuş olup, bu bedelden davacıya ödenmiş olan 1.593.154,20.-TL'nin tenzili ile davacının davalıya 325.603,69.-TL borcu oluştuğu, bu kapsamda davacının davalıdan alacaklı olmadığı; birleşen davada; Davalı/Karşı davacının gecikme cezası talebi için, taraflar arasındaki 7 adet hakedişte gecikme cezası kesilmemiş olması, davacı/karşı davalı taşeron tarafından davalı/karşı davacı işverene ihtarnamede eksik gösterilmiş olan işlerin karşı ihtarname çekilerek yapılacak olduğunun bildirilmiş olduğu, sonrasında bu işlerin tamamlanmadığına dair dava dosyası kapsamında herhangi bir delil eklenememiş olduğu, asıl idaresince davalı/karşı davacıya işi geciktirdiği doğrultusunda bir gecikme cezası kesilmemiş olduğu dikkate alındığında, davalı/karşı davacının işte gecikme olduğu ve gecikme cezası hesaplanması gerektiği yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığı, davalı/karşı davacının teknik personel bulunmaması yönündeki ceza talebi açısından, taraflar arasında imzalanmış olan hakedişlerde bu yönde bir cezanın kesilmemiş olduğu, davalı karşı davacının iddiasında davacı/karşı davalının teknik personel çalıştırmadığı yönünde uyarıların şifahi olarak yapılmış olduğu yazıldığı ve dava dosyasına bu teknik personelin çalışmadığına dair herhangi bir evrak eklenmemiş olduğu dikkate alındığında, davalı/karşı davacının iddiasını kanıtlayamadığı, davalı/karşı davacının alacak talebinin 9.135,40.-TL olduğu, davacı/karşı davalının davalı/karşı davacıya 185.936,03.-TL borçlu olduğunun hesaplandığı bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 17. Asıl dosyada dava,.... Önleme Yapım İşi konulu eser sözleşmesi kapsamında taraflar arasında akdedilen 30.11.2015 tarihli taşeron sözleşmesi ve 10.06.2016 tarihli ek protokolden kaynaklanan alacağın tahsili; birleşen dosyada dava, ... Önleme Yapım İşi konulu eser sözleşmesi kapsamında taraflar arasında akdedilen 30.11.2015 tarihli taşeron sözleşmesi ve 10.06.2016 tarihli ek protokolden kaynaklanan gecikme cezası ve teknik personel cezasının tahsili istemine ilişkindir. 18. İşveren ... Mühendislik San. ve Tic. A.Ş ile taşeron ... .... arasında 30.11.2015 tarihli taşeron sözleşmesi ve 10.06.2016 tarihli ek protokol akdedildiği, sözleşme konusu işin, işverenin yüklenicisi olduğu ... Önlenmesi Yapım İşinin sözleşmesi ile üstlenilmiş olan ve iş bu inşaatın proje kapsamında yer alan; tüm kamalizasyon, yağmursuyu ve içme suyu söküm ve yeniden yapım işleri, Tüm Tretuvar, bordür ve zemin kaplama söküm ve yeniden yapım işleri, Makine İşleri (Min.1 Ekskavatör, 1-2 Kamyon, 1 JCB/akaryakıt ve operatör dahil), Diğer (Tamirat-tadilat...) işleri ve bu imalatlar için gerekli tüm makine, hafriyat, nakliye, malzeme, silindir, alt serim malzemesi, dolgu, sıkıştırma, tüm malzeme ve işçilik dahil, resmi veya gayri resmi tüm gider ve sorumlulukları kapsadığı, ayrıca taşeronun işin yapılması esnasında ana sözleşme ve eklerindeki maddelere uyacağını ve bu işi işveren ile idare arasında akdedilen sözleşme ve eklerine uygun yapacağını kabul ve taahhüt ettiği görülmüştür. 19. Bu kapsamda eldeki uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmesinden önce eser sözleşmesine ilişkin kısaca bir açıklama yapmakta yarar bulunmaktadır. 20. Öncelikle eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. 21. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Ayıp, yasa ya da sözleşme hükümleri gereğince, bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır. 22. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara rağmen iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanmış bulunursa veya her hangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek bir nedenden dolayı meydana gelmiş olursa, iş sahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476) Buna göre ayıp iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanıyor ise iş sahibi eser ayıplı olmasına rağmen kanundan kaynaklanan, sözleşmeden dönme, bedelde indirim veya eserin ücretsiz onarılmasına ilişkin seçimlik haklarını kullanamaz ayrıca genel hükümlere göre tazminat da talep edemez (TBK m. 475). Ayrıca malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı satıcı gibi sorumludur (TBK m. 472/1). 23. Yine eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. Bunun dışında iş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olup, bildirmemesi halinde eseri kabul etmiş sayılır (TBK m. 477). 24. Asıl davada davacı yanca, davalı ... Mühendislik A.Ş. ile dava dışı ... arasında ... Heyelan Önlenmesi Yapım İşi sözleşmesi imzalandığı, bu işe istinaden davacı .... ile davalı arasında 30.11.2015 ve 01.03.2017 tarihlerinde iki adet alt yüklenici (taşeron) sözleşmesi akdedildiği, davacı şirketin, hem sözleşme kapsamındaki işleri hem de sözleşmede bulunmadığı halde davalı tarafça sahada yapımı istenen ek imalatları (fore kazık deplaseleri, hafriyat nakli, taş duvar, asfalt sökümü, korege boru döşemesi, peyzaj ve elektrik işleri vb.) eksiksiz yerine getirdiği, yapılan imalatlara ilişkin 1.124.611,16.-TL bedelli 2 nolu mukayeseli keşif raporunun 20.04.2017'de müşavir fırmaya sunulduğu ve onaylanarak ...'ye gönderildiği ancak, daha sonra ... tarafından işin niteliğine uygun olmayan hatalı ölçümler yaptırılarak ve Tip-1 ile Tip-3 duvar kesitleri ile kazı/dolgu miktarları yanlış hesaplanarak hakediş bedelinin haksız yere 473.839,73.-TL’ye revize edildiği, davacıya sözleşme ve ek işler kapsamındaki bakiye alacaklarının ödenmediği ileri sürülmüştür. 25. Birleşen davada davacı yanca, ... yapım işi nedeniyle 30.11.2015 tarihli taşeron sözleşmesi ve 10.06.2016 tarihli ek protokol akdedildiği, sözleşme gereği taşeronun yaptığı ve İdareye kabul ettirdiği işlere karşılık 7 adet hakediş için KDV dahil 803.826,11.-TL fatura karşılığının davalıya (taşerona) eksiksiz ödendiği, 15.08.2016 ile 31.08.2018 tarihleri arasında taşeron şirketin plansız çalışması nedeniyle talebi üzerine ve ileride 2 no'lu mukayeseli keşif raporu onaylandığında hak edeceği düşünülerek, taşeron şirkete fazladan "avans" mahiyetinde ilave ödemeler yapıldığı, taşeronun idareye kabul ettirebildiği iş bedelleri üzerinden yapılan son mahsuplaşma neticesinde taşeron şirketin borçlu çıktığı ve ayrıca sözleşme uyarınca işin gecikmesi ve teknik personel bulundurmama nedeniyle cezai şart tahakkuk ettiği ileri sürülmüştür. 26. Taraflar arasında imzalanmış 30.11.2015 tarihli taşeron sözleşme ve 10.06.2016 tarihli ek protokol mevcut olduğu, ana sözleşmede işin konusu; ... Yapım İşine ilişkin olarak, tüm kanalizasyon, yağmursuyu ve içme suyu söküm ve yeniden yapım işleri, tüm tretuvar, bordür ve zemin kaplama söküm ve yeniden yapım işleri, makine işleri (Min. 1 Ekskavatör, 1-2 Kamyon, 1 JCB/akaryakıt ve operatör dahil), diğer (tamirat-tadilat) işleri olarak belirlendiği, sözleşme ve ek protokolde imalat tanımları ilk 3 madde için aynı olup 4. Madde olan “Diğer İşler”in ek protokolde daha açıklayıcı şekilde belirtildiği, bu imalatlar için gerekli tüm makine, ve işçilik dahil, resmi veya gayri resmi tüm gider ve sorumlulukları kapsadığı, ayrıca taşeronun işin yapılması esnasında ana sözleşme ve eklerindeki maddelere uyacağı ve bu işi işveren ile idare arasında akdedilen sözleşme ve eklerine uygun yapacağını kabul ve taahhüt ettiği ibaresinin eklendiği, sözleşmede işin kapsamı ana idare ... ile davalı arasında imzalanmış olan... Heyelan Önlenmesi Yapım İşi sözleşmesi kapsamı ile ilişkilendirilmiş olup, ... tarafından imalat değişikliği olurlarının alındığı, bu yönde mukayeseli keşif yapılmak suretiyle davalı ile ... arasındaki sözleşme bedelinin arttırıldığı görülmüştür. 27. Asıl davada davacı taşeronun ana iş kapsamında sözleşmede belirlenen işlerden daha fazla iş yapmış olduğunu, yapmış olduğu işlerin bedelini alamadığını ileri sürmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmede davaya konu işin kapsamı, davalı ve ... arasındaki ana işin kapsamı ile örtüştürülmüştür. .... bu ana iş kapsamını, iş değişikliği olurlarını alarak değiştirmiş olup, davacının talebinde belirtilen 2 nolu mukayeseli keşif bedeli için, davacı tarafından her ne kadar mukayeseli keşfin idareye sunulma aşamasında bedelinin 1.124.506,08.-TL olduğu iddia edilmiş ise de; dosya kapsamı incelendiğinde, onaylı mukayeseli keşif, idare tarafından düzeltme yapılmadan önce 476.096,82.-TL olarak sunulmuş olduğu, ayrıca bu mukayeseli keşif bedelinde eksiklikler bulunması ile ilgili olarak davalının, ...'ye itirazda bulunduğu,...incelemesi sonucunda davacının taleplerinde yazılı talimatı verilmeyen imalatların eklenmiş olduğu ve imalat pozlarının yanlış olduğunun yazıldığı görülmüştür. 28. Mahkememizce her ne kadar, davacının yapmış olduğu işlerin tespit edilmesi için yerinde keşif yapılmış ise de; alınan bilirkişi raporunda, davacı tarafından yerinde yapılmış olan imalatların, projelerinin olmaması, yerinde imalatların görülebilir olmaması, üzerlerinin kapatılmış ya da gömülmüş olması nedeniyle davacı yanın ileri sürdüğü vakıalar tespit edilememiştir. 29. Taraflar arasında 7 adet hakediş düzenlenmiş olup, 10.07.2016 tarihli 7 numaralı hakedişte davacının toplam yapmış olduğu imalat tutarı 681.208,57.-TL olarak belirlenmiş, 7 hakediş toplamında namı hesabına yapılan ödemeler için 11.979,50.-TL, geçici kabul kesintisi için 75.689,84.-TL ve KDV tevkifatı için 24.523,51.-TL kesinti yapılmış olduğu, tarafların 7 adet hakedişte yapılmış kesintiler ile ilgili herhangi bir itirazı olmadığı, hakediş kesintilerinin kesinleştiği görülmüştür. 30. Hakedişlerden yapılmış olan geçici kabul kesintileri ile ilgili olarak taraflarca imzalanmış olan sözleşmenin “Teminat” başlıklı maddesinin ilk bendinde, her hakedişte geçici kabul eksiklikleri için %10 nakit teminat kesileceği, aynı maddenin ikinci bendinde ise; işin bitiminde taşeron tarafından yapılan işlerin, sözleşme ve teknik şartnamelere uygun şekilde işverene teslim edildiği ve idarece geçici kabul yapıldığı ve sözleşme konusu iş ile ilgili taşeronun ... ilişiksiz belgesini getirmesi ve bu işten dolayı işverene borcunun olmadığının belirlenmesi halinde söz konusu nakit teminatın taşerona iade edileceği hususunda düzenleme yapılmış olup; davacının ... ilişiksizlik belgesini davalıya göndermiş olduğuna dair dava dosyasında herhangi bir bilgi belge bulunmadığı görülmekle; hakedişlerden yapılmış olan 75.689,84.-TL tutarındaki geçici kabul eksiklikleri kesintisinin davacıya iadesinin uygun olmadığı kanaatine varılmıştır. 31. Davacı tarafından iddia edilen ilave imalatlar ile ilgili olarak, ...'nin onaylamış olduğu 2 nolu mukayeseli keşif bedeli olan 423.839,73.-TL için, davalı ve ... arasındaki ana sözleşme bedelinin bu mukayeseli keşif bedeli kadar artırılmış olduğu, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme bedelinin de davalı ve ... arasındaki imzalanmış olan ana sözleşme bedeli üzerinden hesaplanacağı göz önüne alındığında, taraflar arasındaki sözleşmede geçen % 23,25 tenzilat ile mukayeseli keşif bedelinin davacı taraf hakkedişlerine eklenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. 32. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, davacının yapmış olduğu iş bedeli 1.105.045,36.-TL (7 nolu hakkedişteki imalat tutarı: 681.205,57.-TL + 2 nolu mukayeseli keşif bedeli: 423.839,73TL) + 198.908,16TL KDV = 1.303.953,52.-TL-36.403,01.-TL = 1.267.550,51.-TL olarak belirlenmiş olup; davalı tarafından davacıya 1.593.154,20.-TL ödeme yapıldığı görülmekle, bu kapsamda davacının davalıdan alacaklı olmadığı kanaatine varılmıştır. 33. Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede; 34. Birleşen davada davacı yan, davalının işi süresinde bitirmemesi nedeniyle 30 günlük gecikme cezası ve iş sahasında teknik personel istihdam etmemesi sebebiyle 30 günlük gecikme cezası olmak üzere toplam 363.497,80.-TL ceza bedelinin tahsili istemiyle işbu davayı açmıştır. 35. Taraflar arasında imzalanmış olan 30.11.2015 tarihli sözleşme ek protokolünde işin süresi, sözleşme ile belirlenen sürenin uzatılması ile iş bitim tarihinin 15.07.2016 olarak belirlendiği, taşeronun iş bitim tarihinden sonra gecikilen her takvim günü için o güne kadarki toplam hakediş bedelinin %1'i oranında cezayı şartı cezayı tenkisi ve itirazı kabil olmamak kayıt ve koşulu ile ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt edeceği, söz konusu gecikme otuz günü geçtiği takdirde işverenin bu müddeti uzatmak veya sözleşmeyi fesh ederek doğan zarar ve ziyanları ile birlikte sair haklarını taşerondan talep edebileceğinin düzenlendiği görülmüştür. 36. Davacının davalıya göndermiş olduğu 28.11.2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde; projelerinde çok az miktarda kalan ve halen başlanmamış olan (BI-8 ile Bİ-6 arası ve BI-8 önü) ile BI-1 ile B1-6 arası yapılmış olan imalat hata ve eksiklerinin 29.11.2017 tarihine kadar başlanarak, 16.12.2017 tarihine kadar tamamlanması akabinde bitirildiğinin yazı ile taraflarına bildirilmesi, aksi takdirde sözleşmenin ilgili hükümlerinin uygulanacağının ihtar edildiği, ihtarnamenin incelenmesinde, ihtarname tarihi olan 28.11.2017 tarihi dahil olmak üzere bir cezai durumun ortada olmadığının görüldüğü, taraflar arasında imzalanmış olan 7 adet hakedişte de herhangi bir gecikme cezası bulunmadığı görülmüştür. 37. Davalının davacıya göndermiş olduğu 01.12.2017 tarih ve ... sayılı ihtarnamede, belirtilen BI-8 ile B1-6 arası ve BI-8 önü ile BI-1 ile B1-6 arası eksik ve imalat hatalarının 30.12.2017 tarihine kadar giderileceği bildirilmiştir. 38. Dosyada mevcut davalı/karşı davacı ile ... arasındaki ana sözleşme kesin hesap raporunun incelenmesinde, gecikme cezasının kesilmemiş olduğu, bu kapsamda taraflar arasındaki 7 adet hakedişte gecikme cezası kesilmemiş olması, davacı/karşı davalı taşeron tarafından davalı/karşı davacı işverene ihtarnamede eksik gösterilmiş olan işlerin karşı ihtarname çekilerek yapılacak olduğunun bildirilmiş olduğu, sonrasında bu işlerin tamamlanmadığına dair dava dosyası kapsamında herhangi bir bilgi belge bululnmadığı, asıl idaresince davalı/karşı davacıya işi geciktirdiği doğrultusunda bir gecikme cezası kesilmemiş olması dikkate alındığında, davalı/karşı davacının işte gecikme olduğu ve gecikme cezası hesaplanması gerektiği yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığı kanaatine varılmıştır. 39. Davalı/karşı davacının teknik personel bulunmaması yönündeki ceza talebi açısından, taraflar arasında imzalanmış olan hakedişlerde bu yönde bir cezanın kesilmemiş olduğu, davalı karşı davacının iddiasında davacı/karşı davalının teknik personel çalıştırmadığı yönünde uyarıların şifahi olarak yapılmış olduğu yazıldığı ve dava dosyasına bu teknik personelin çalışmadığına dair herhangi bir evrak eklenmemiş olduğu dikkate alındığında, davalı/karşı davacının iddiasını kanıtlayamadığı kanaatine varılmıştır. 40. Davalı/karşı davacı yan, taşeron sözleşmesinden kaynaklanan ve 2 nolu mukayeseli keşif raporu onaylandığında hak edeceği düşünülerek fazladan avans mahiyetinde ödemeler yapıldığını, yapılan son hak ediş sonrasında mahsuplaşma sonucunda müvekkili şirketin bakiye 9.135,40.-TL alacağı bulunduğunu beyan etmiş olup; mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, davacı/karşı davalının davalı/karşı davacıya olan borcu 325.603,69‬.-TL olarak hesaplanmış ise de; taleple bağlılık ilkesi gereği; 9.135,40.-TL'nin, dava tarihi olan 04/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....'den tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. 41. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce ve bilirkişi raporlarında yapılan değerlendirme ve hesaplamanın dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yargısal uygulamalara uygun olduğu anlaşılmış olup, asıl davada davanın reddine, birleşen davada davanın kısmen kabulüne, bu doğrultuda; Davacı ....'nin avans (fazla ödeme) iadesi talebinin KABULÜ ile; taleple bağlı kalınarak 9.135,40.-TL'nin, dava tarihi olan 04/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....'den tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir. VI-HÜKÜM ASIL DAVA 1.Davanın REDDİNE, 2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00.-TL harcın, peşin alınan 1.707,75‬.-TL harçtan düşümü sonrası fazla alınan 975,75.-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine, 3. Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4. HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE, 5. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13. maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, BİRLEŞEN DAVA (.... Esas) 1. Davanın KISMEN KABULÜNE, Bu doğrultuda; a) Davacı ....'nin cezai şart alacağına yönelik taleplerinin ispatlanamaması nedeniyle REDDİNE, b) Davacı ...'nin avans (fazla ödeme) iadesi talebinin KABULÜ ile; taleple bağlı kalınarak 9.135,40.-TL'nin, dava tarihi olan 04/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2. Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, Karar ve İlam Harcı 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00.-TL harcın peşin alınan 6.207,64.-TL harcın düşümü sonrası fazla alınan 5.475,64.-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, alınması gerekli harç, vekalet harcı toplamı 794,20.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 250,00.-TL tebligat, müzekkere ve posta giderinden red/kabul oranına göre 6,13.-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin red/kabul oranına göre 1.287,64.-TL'sinin davacıdan, 32,36.-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE, Vekalet Ücreti 8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.135,40.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 9-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T. 3, 13/3 maddeleri gereğince 58.159,65.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2026

...

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"