İlk Derece Mahkemesi 2023/170 E. 2026/533 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/170 Esas - 2026/533 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/170 KARAR NO : 2026/533

... DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2019 KARAR TARİHİ : 30/06/2026 G.K. YAZIM TARİHİ : 30/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. DAVA Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; davalılar ... .... tarafından yapılan ihale sonucunda Gülnar (Mersin) İçmesuyu İnşaatı Yapım İşi İhalesini üstlendiği; davalıların oluşturduğu iş ortaklığı ile davacı şirket arasında 17/12/2018 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesinin imzalandığı ve 21/01/2019 tarihinde Yer Teslim Tutanağının imzalanmasıyla davacı şirketin, alt yüklenici olarak anılan işin çalışmalarına başladığı; sözleşme gereğince yapılan işler için 11/02/2019 tarihinde 1 no'lu hakediş raporunun düzenlenerek birlikte imza altına alındığı ve bu rapora göre davacı şirket tarafından yapılan işlerin bedelinin KDV hariç 57.855,60.-TL olarak tespit edildiği; çalışmaların devam ettiği ve 20/03/2019 tarihinde ... no'lu hakediş raporunun düzenlenerek birlikte imza altına alındığı, bu rapora göre de yapılan işlerin bedelinin KDV hariç 68.390,46.-TL olarak tespit edildiği; anılan iki hakediş raporu ile tespit edilen iş bedellerinin fiyat farkı içermeyen bedeller olduğu, Alt Yüklenici Sözleşmesinin ilgili maddelerinde davacı şirkete fiyat farkı ödeneceğinin hüküm altına alındığı, bu hükümler gereğince ödenmesi gereken fiyat farklarının taraflarca birlikte hesaplandığı ve 1 no'lu hakediş için 21.450,99.-TL, 2 no'lu hakediş için ise 28.540,84.-TL fiyat farkı hesaplandığı; ancak davalıların oluşturduğu iş ortaklığının, fiyat farkı ödenmesi maddesinden vazgeçilmesi için davacı şirket yetkililerine sözlü olarak talepte bulunduğu, bu talebin sözleşmeye aykırı ve davacı şirketin zararına olacağından kabul edilmediği; bunun üzerine davalılar tarafından.... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek "taahhüt edilen edimlere ilişkin imalatların, projenin süresinde tamamlanması için yeterli olmadığından, 10 gün içerisinde günlük imalatların artırılmasının" talep edildiği; davacı şirket tarafından .... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile "imalatın yeterli olmadığı yönündeki tespitin farkında olunduğu, bunun ağır hava koşulları ile elektriğin olmamasından kaynaklandığı, havaların düzelmesi ile birlikte performansın artacağı ve idarenin izniyle ikinci bir ekibin oluşturulacağı" belirtilerek gereğinin yapılacağının bildirildiği, ayrıca sözleşme gereğince yüklenici tarafın boru teminine gerekli özeni göstermesinin istenildiği; davacı şirket tarafından işlerin zamanında yetiştirilmesi için azami çaba gösterilmiş olmasına rağmen, davalıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 17/12/2018 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesinin, sözleşmenin 36. maddesine göre feshedildiğinin bildirildiği; davacı şirkete 02/04/2019 tarihinde tebliğ edilen feshin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, sözleşmenin 36. maddesinde yer alan fesih şartlarının davacı şirket yönünden gerçekleşmediği; fesih işleminden sonra davacı şirket tarafından 1 no'lu hakediş raporunda belirtilen işler için 27/03/2019 tarihli ve ...sıra numaralı 65.145,41.-TL bedelli, 2 no'lu hakediş için ise 27/03/2019 tarihli ve.... sıra numaralı 77.007,66.-TL bedelli faturaların keşide edildiği, her iki faturanın davalıların oluşturduğu iş ortaklığına 02/04/2019 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen fatura bedellerinin ödenmediği gibi faturaların .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade edildiği; hakediş bedelleri, fiyat farkları ve davalılara temin edilen motorin bedeli (16.000,00.-TL) olmak üzere toplam 208.144,90.-TL'nin davalılar tarafından davacı şirkete ödenmesi gerektiği, bu nedenle.... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek anılan tutarın tebliğden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin talep edildiği ancak davalıların belirtilen sürede ödeme yapmadığı; dava açılmadan önce zorunlu ticari arabuluculuk için 03/10/2019 tarihinde .... numaralı başvurunun yapıldığı ve ... arabuluculuk numarası ile yapılan görüşmeler sonucunda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı; davalıların, davacı şirketin alacaklarını ödemedikleri gibi sözleşme gereğince kendilerine verilen, .... tarafından düzenlenen 16/01/2019 tarihli, 19860 numaralı ve 50.000,00.-TL bedelli kesin teminat mektubunu da iade etmedikleri; davalıların 23/12/2019 tarihli yazı ile bankaya başvurarak teminat mektubunun süresinin 31/12/2020 tarihine kadar uzatılmasını, mümkün olmadığı takdirde teminat mektubunun nakde çevrilmesini talep ettikleri, bu girişimin açıkça hukuka aykırı olduğu beyan edilmiş olup; teminat mektubunun davalılar tarafından hukuka aykırı bir şekilde paraya çevrilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (1 no'lu hakediş için 1.000,00.-TL, 2 no'lu hakediş için 1.000,00.-TL, 1 no'lu hakediş fiyat farkı için 500,00.-TL, 2 no'lu hakediş fiyat farkı için 500,00.-TL, motorin bedeli için 1.000,00.-TL ve teminat mektubu için 1.000,00.-TL olmak üzere) toplam 5.000,00.-TL'nin, ihtarname tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından sunulan 15/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi kapsamında ise özetle; dava dilekçesi ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla toplam 5.000,00.-TL'nin tahsilinin talep edilmiş olduğu; bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 30/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davacının davalılardan talep edebileceği miktarların 11/02/2019 tarihli 1 no'lu hakediş raporuna istinaden 41.581,42.-TL, 20/03/2019 tarihli ... no'lu hakediş raporuna istinaden 46.536,43.-TL, 11/02/2019 tarihli hakediş fiyat farkı için 285,60.-TL, 20/03/2019 tarihli hakediş fiyat farkı için 1.315,35.-TL ve her iki hakediş raporu için kesilen ihtiyati bloke miktarı toplamı için 6.312,30.-TL olarak hesaplandığı; bu doğrultuda alacak taleplerinin 1 no'lu hakediş için 40.581,42.-TL, 2 no'lu hakediş için 45.536,43.-TL, 2 no'lu hakediş fiyat farkı için 815,35.-TL ve her iki hakediş raporu için kesilen ihtiyati bloke miktarı toplamı için 6.312,30.-TL artırıldığı beyan edilmiş olup; ıslah talebinin kabulü ile dava ve ıslah dilekçelerine göre toplam 96.031,10.-TL'nin (davalılar,...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile temerrüde düşürülmüş olduklarından) ihtarname tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı şirkete ödenmesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. CEVAP Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacı tarafından davalı şirketler aleyhine açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğu; davanın kısmi alacak davası olarak açıldığı ve dava dilekçesi ile iddia ve talep olunan miktarın 208.144,90.-TL olduğu gözetilerek davada yazılı yargılama usulünün uygulanması ve Mahkemenin 31/12/2019 tarihli tensip tutanağının 2 no'lu ara kararından dönülmesi gerektiği; davalı şirketlerin, davacı şirkete herhangi bir borcu olduğu kabul edilmemekle birlikte, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 147/6. maddesi gereği eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve davaların beş yıllık zamanaşımına tabi olduğu belirtilerek talep olunan alacaklara karşı zamanaşımı def'inde bulunulduğu; davalı şirketlerin yer aldığı iş ortaklığının yüklenici, davacı şirketin ise alt yüklenici olduğu işe ilişkin Alt Yüklenici Sözleşmesinin taraflar arasında 17/12/2018 tarihinde imzalandığı ve davacı şirketin, sözleşmede belirtilen şartlara ve hükümlere uygun olarak söz konusu işleri gerçekleştireceğini kabul ve taahhüt ettiği; sözleşmenin EK-1 listesinde Ø350 mm çapında 8.879 metre duktil boru ile terfi hattı döşemesi ve Ø300 mm çapında 48.462 metre duktil boru ile iletim hattı döşemesinin, sözleşme süresi içinde tamamlanması gereken iş kalemleri olarak belirtildiği; 11/02/2019 tarihinde tespit edilen imalatlara göre davacı şirket tarafından yalnızca Ø300 mm çapında 1.071,40 metre duktil boru ile iletim hattı döşemesi yapıldığının görüldüğü; bu nedenle.... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile projenin gereken sürede tamamlanabilmesi için yapılan imalatların 10 gün içerisinde günlük 140 metreye çıkarılması gerektiğinin ihtaren bildirildiği; davacı şirketin cevabi ihtarnamesinde belirtilen hususların gerçeği yansıtmadığı, iş ortaklığı tarafından 7.524 metre borunun ihtarname gönderilmeden önce temin edildiği ve boru temininin herhangi bir gecikmeye sebep olmasının mümkün olmadığı; ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 20/02/2019 tarihinden itibaren imalat miktarının günlük 140 metreye çıkarılmadığı, hatta 24/02/2019 tarihinden 27/03/2019 tarihine kadar hiçbir imalat yapılmadığının tutanaklarla sabit olduğu; İdare tarafından iş ortaklığına gönderilen 12/03/2019 tarihli yazıda, iş programına göre 12/03/2019 tarihi itibariyle imalatların yaklaşık %23'ünün tamamlanması gerekirken 3 no'lu hakediş itibariyle fiziki gerçekleşme miktarının %5 oranında olduğunun belirtildiği ve imalatlara hız verilmesi gerektiğinin bildirildiği; davacı şirket tarafından sözleşmenin 19. maddesinin gereklerinin yerine getirilmediği gibi personel maaşlarının da ödenmediğinin tespit edildiği; bu nedenlerle .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin 36. maddesi gereği sözleşmenin feshedildiğinin ve tekrar ihtarname çekmeye gerek kalmaksızın tüm teminatların gelir kaydedileceğinin ihtaren bildirildiği; sözleşme feshedilmeden önce taraflar arasında 11/02/2019 tarihinde 1 no'lu, 20/03/2019 tarihinde ise 2 no'lu hakediş raporlarının hazırlanıp imzalandığı; sözleşmenin 30.2. ve 30.3. maddeleri gereği hakedişlerin kontrol teşkilatı tarafından onaylanması ve ana işveren tarafından yükleniciye ödeme yapılması, 5.8. maddesi gereği ilk hakedişten önce damga vergisinin ödenmesi ve 19. maddesinde sayılan işçilere ilişkin belgelerin eksiksiz olarak teslim edilmesi şartları gerçekleşmediğinden, davacı şirketin muaccel hale gelmiş herhangi bir hakediş alacağının bulunmadığı; davacı tarafından düzenlenen faturaların hakedişlere uygun olmadığı, 1 no'lu hakedişte kesintilerle birlikte müteahhide ödenecek bedel 41.581,42.-TL iken 65.145,41.-TL bedelli, 2 no'lu hakedişte ödenecek bedel 46.536,43.-TL iken 77.007,66.-TL bedelli fatura düzenlendiği; faturalara süresi içinde itiraz edilerek faturaların ... Noterliğinin 10/04/2019 tarihli ihtarnamesi ile iade edildiği; sözleşmenin 5. ve 6. maddelerinde yer alan düzenlemeler gereği hakedişlerde kesinti yapıldığı görülen stopaj, KDV ve damga vergisini ödeme yükümlülüğünün alt yüklenici olan davacıda olduğu, maaş ve .... primi ödemelerinin de anlaşma bedeline dahil olduğu, davacının bu kesintiler nedeniyle herhangi bir hak ve alacak talep edemeyeceği; 1 ve 2 no'lu hakediş raporlarının ödeme cetvellerinde "Toplam Fiyat Farkı Tutarı" ve "Bu Hakedişteki Fiyat Farkı" kalemlerinin 0,00.-TL olarak düzenlendiği, hakedişlerin ihtirazi kayıt konulmadan imzalanmakla yüklenici yönünden kesinleştiği ve bu nedenle ayrıca fiyat farkı alacağı talep edilemeyeceği, ....ın yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğu; fiyat farkı talep edilmesinin 17/12/2018 tarihli sözleşmeye aykırı olduğu, sözleşme akdedilirken fiyat farkı adı altında herhangi bir ödemenin olmayacağı konusunda tarafların mutabakata vardığı, sözleşmenin 5. maddesinin 6. fıkrasında hiçbir koşul ve nam altında birim fiyatların artırılması ya da fiyat farkı talebinde bulunulamayacağının düzenlendiği, 21. maddedeki fiyat farkı ödeneceğine ilişkin ibarenin içinde yer aldığı maddenin içeriğine ve 5. maddeye açıkça aykırı olduğu, sözleşme ile ilgili çelişkili ve yorum gerektiren bu durumda, delil sözleşmesi niteliğindeki 37. madde gereği işveren konumundaki iş ortaklığı lehine yorum yapılması gerektiği; sözleşmenin 24.2. ve 30.8. maddeleri uyarınca her hakedişten yapılan %5 kesintinin iadesinin, ana işveren ile geçici kabul yapılmasından sonra ana işveren tarafından iş ortaklığına ödeme yapılmasını müteakip gerçekleşeceği, bu şartlar gerçekleşmediğinden davacı şirketin ihtiyati bloke miktarı adı altında muaccel hale gelmiş herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığı; sözleşmenin 24.1. ve 33. maddeleri gereği teminatın iadesine ilişkin şartların oluşmadığı, sözleşme haklı nedenle feshedilmiş olduğundan 36. madde uyarınca kesin teminatın irat kaydedilmesi hakkının bulunduğu beyan edilmiş olup; davalı şirketler aleyhine açılan davanın usule ve esasa ilişkin nedenlerle reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. DELİLLER 1..... Arabuluculuk Sayılı Dosyası. 2..... Tarafından Davalıların Oluşturduğu İş Ortaklığına Gönderilen 12/03/2019 Tarihli ve...Sayılı, İş Programındaki İmalat Seviyesinin Yakalanması İçin İmalatlara Hız Verilmesi Gerektiğini Bildirir Yazı. 3. .... 4.....Tarafından Gönderilen 24/06/2020 Tarihli, Müzekkerede Bildirilen Vergi Kimlik Numarasının Davacı Şirkete Ait Olmadığını Bildirir Cevabi Yazı. 5......'nin 2017-2020 Yıllarına Ait BA-BS Formu Sorgulamalarında Davacı Şirkete Rastlanılmadığını Bildirir Cevabi Yazı. 6. Davalılar Tarafından Sunulan, İş Ortaklığının Muavin Defter Kayıtlarına İlişkin ve Davacıya Yapılan Ödemeleri Gösterir Cari Hesap Dökümleri.

7. ....Tarafından Gönderilen 20/03/2023 Tarihli Cevabi Yazı Kapsamında Gönderile....Dosyası, Ana Yüklenici ile Davacı Şirket Arasındaki Alt Yüklenici Sözleşmesi, Hakediş Raporları ve Ekleri ile Hakediş Ödemelerine Ait Belgelerin Suretleri. 9. Tarafların Ticari Defter ve Kayıtları. 10. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ...'dan Müteşekkil Bilirkişi Heyeti Tarafından Düzenlenen 30/07/2023 Tarihli Bilirkişi Heyeti Raporu. 11. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ...'dan Müteşekkil Bilirkişi Heyeti Tarafından Düzenlenen 27/02/2024 Tarihli Bilirkişi Heyeti Ek Raporu. 12. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ...'dan Müteşekkil Bilirkişi Heyeti Tarafından Düzenlenen 22/11/2024 Tarihli Bilirkişi Heyeti 2. Ek Raporu. 13. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ...'dan Müteşekkil Bilirkişi Heyeti Tarafından Düzenlenen 09/09/2025 Tarihli Bilirkişi Heyeti 3. Ek Raporu. 14. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ...'dan Müteşekkil Bilirkişi Heyeti Tarafından Düzenlenen 11/05/2026 Tarihli Bilirkişi Heyeti Nihai Ek Raporu. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE a) DAVA KONUSU UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ : Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ....'ye yönelik açılan, Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak Davası olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında; "davacı şirket ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında 17/12/2018 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesinin imzalandığı ve davacı şirketin anılan işte alt yüklenici sıfatını taşıdığı; taraflar arasında 11/02/2019 tarihinde 1 no'lu, 20/03/2019 tarihinde ise 2 no'lu hakediş raporlarının düzenlenerek ihtirazi kayıt konulmaksızın imza altına alındığı; davacı şirket tarafından sözleşme kapsamında 16/01/2019 tarihli, 19860 numaralı ve 50.000,00.-TL bedelli kesin teminat mektubunun verildiği; davacı şirket tarafından sözleşme kapsamında Ø300 mm çapında toplam 2.337,89 metre duktil boru ile iletim hattı döşemesi işinin yerine getirildiği ve işin, sözleşmede öngörülen hızda yürütülemediği" hususlarında, herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı; sözleşmenin 36. maddesinde öngörülen fesih şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve feshin haklı olup olmadığı; kesin teminat mektubunun irat kaydedilmesinin sözleşmeye uygun olup olmadığı; davacının 1 ve 2 no'lu hakediş alacaklarının, sözleşmenin 30.2., 30.3., 5.8. ve 19. maddelerinde öngörülen şartlar gerçekleşmeden muaccel hale gelip gelmediği; davacının, 14/03/2019 tarihli zeyilname ile sözleşmeye eklenen hüküm uyarınca fiyat farkı talep edip edemeyeceği; hakediş raporlarında kesilen %5'lik ihtiyati bloke tutarlarının davacıya iadesinin gerekip gerekmediği; davalılar tarafından davacı adına yapıldığı ileri sürülen 12.130,36.-TL tutarındaki ... ve maaş ödemelerinin, hakediş raporlarındaki kesintilerden bağımsız ve mahsubu gereken ayrı bir ödeme olup olmadığı; davacının motorin bedeli talep edip edemeyeceği; davacının talep edebileceği alacak miktarının tespiti hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır. b) DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ : Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı" hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında da eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır. c) DAVA KONUSU UYUŞMAZLIĞIN İRDELENMESİ : Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacı şirketin, davalıların oluşturduğu iş ortaklığı ile imzalanan 17/12/2018 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi kapsamında alt yüklenici olarak gerçekleştirdiği imalatlara ilişkin 1 ve 2 no'lu hakediş alacakları, fiyat farkı alacakları, ihtiyati bloke kesintilerinin iadesi, motorin bedeli ile haksız olduğu ileri sürülen fesih üzerine irat kaydedilen kesin teminat mektubu bedeli yönünden; dava ve 15/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talep olunan toplam 96.031,10.-TL (ıslah kapsamına alınmayan 1.000,00.-TL motorin bedeli ile şimdilik 1.000,00.-TL teminat mektubu bedeli talepleri hariç) alacağın, 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; davacı şirketin sözleşmede öngörülen iş programına uymadığı ve ihtara rağmen imalat hızını artırmadığı, bu nedenle sözleşmenin 36. maddesi uyarınca sözleşmenin haklı olarak feshedildiği ve kesin teminat mektubunun sözleşmeye uygun biçimde irat kaydedildiği; sözleşmede öngörülen şartlar gerçekleşmediğinden muaccel hale gelmiş hakediş, fiyat farkı ve ihtiyati bloke alacağı ile motorin alacağının bulunmadığı; talep olunan alacakların zamanaşımına uğradığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. c.1) Bilirkişi İncelemeleri : i. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ... Tarafından Düzenlenen 30/07/2023 Tarihli Bilirkişi Heyeti Raporu : Anılan bilirkişi raporu kapsamında; taraflar arasında düzenlenen 17/12/2018 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesinin 36. maddesinde, alt yüklenicinin taahhüdünü sözleşme ve ekleri hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi ve yüklenicinin en az 10 gün süreli ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın irat kaydedileceğinin ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceğinin düzenlendiği; dava dosyasında, davalı tarafın boru temininde gerekli özeni göstermediği yönündeki davacı iddiasını destekler herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı; taraflar arasında, yapım işinin sözleşmede belirtilen hızda yapılmadığı konusunda farklı gerekçelerle olsa dahi bir uyuşmazlık bulunmadığı; bu sebeple sözleşmenin 36. maddesine istinaden davalı taraf tarafından tek taraflı olarak feshedilmesinin sözleşmeye aykırı olmadığı; aynı gerekçeyle davalı tarafın, davacı taraf tarafından verilmiş olan 50.000,00.-TL tutarındaki teminat mektubunu irat olarak kaydetmesinin sözleşmeye aykırı olmadığı; sözleşmeye 14/03/2019 tarihli zeyilname ile eklenen 39. maddede fiyat farkı hesaplanacağının ve hesap yönteminin düzenlendiği, dolayısıyla davacının fiyat farkı talep edebileceği; zeyilnamede belirtilen temel endeks ve güncel endeks esas alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının, 11/02/2019 tarihli hakediş için 285,60.-TL ve 20/03/2019 tarihli hakediş için 1.315,35.-TL olmak üzere toplam 1.600,95.-TL fiyat farkı talep edebileceği; 1 ve 2 no'lu hakediş raporlarının tetkikinde, Ø300 mm çapında toplam 2.337,89 metre duktil boru ile iletim hattı döşemesi işinin davacı taraf tarafından yerine getirildiğinin tespit edildiği; hakediş raporlarının taraflarca herhangi bir şerh konulmadan imzalandığı, dolayısıyla davacı tarafın hakediş raporlarındaki kesinti tutarlarını kabul ettiği; hakediş raporlarındaki gelir stopajı, KDV tevkifatı ve maaş ödemesi kesintilerinin yasal mevzuat gereğince yapıldığı ve mevzuata uygun olduğu; sözleşme feshedildikten sonra hesabın, 36. madde uyarınca genel hükümlere göre tasfiye edilmesi gerektiği; bu çerçevede davacı tarafın, 11/02/2019 tarihli 1 no'lu hakediş raporuna istinaden 41.581,42.-TL ve 20/03/2019 tarihli 2 no'lu hakediş raporuna istinaden 46.536,43.-TL olmak üzere toplam 88.117,85.-TL tutarında alacaklı olduğu; hakediş raporlarında yer alan %5'lik ihtiyati bloke miktarına ilişkin olarak, ana işveren tarafından kesilen %5'lik kesinti tutarı davalı tarafa ödenmiş ise her iki hakediş raporu için kesilen toplam 6.312,30.-TL'nin davacıya iadesinin uygun olduğu; sözleşmenin 5.8. maddesi uyarınca akaryakıt giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu ve davacı tarafın 16.000,00.-TL tutarındaki motorin bedeli talebinin yerinde olmadığı hususları rapor edilmiştir. 30/07/2023 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından "cevabi ihtarnamede belirtilen ağır hava koşulları ile elektrik kesintilerinin mücbir sebep niteliğinde olduğu ve bu koşullara raporda hiç değinilmediği; gerçek fesih nedeninin yaşanan gecikme değil, fiyat farkı ödenmesi maddesinden vazgeçilmesi talebinin davacı şirket tarafından kabul edilmemesi olduğu; sözleşme süresi 500 gün iken işin başlamasından 65 gün sonra yapılan feshin iyi niyetle bağdaşmadığı; raporda davacının 88.117,85.-TL alacaklı olduğu tespit edilmişken teminat mektubunun paraya çevrilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu; fiyat farkı hesabına itiraz edildiği; %5'lik ihtiyati bloke miktarına ilişkin şartlı tespitteki belirsizliğin giderilmesi ve gerekirse ... A.Ş.'den ödeme belgelerinin celbi gerektiği" gerekçeleriyle; davalılar vekili tarafından ise "tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmeden yapılan hesaplamaların eksik olduğu; davalı şirketler tarafından davacı adına yapılan ... ve maaş ödemeleri nedeniyle davacının davalılara 12.130,36.-TL borçlu olduğu; ihtirazi kayıt konulmadan imzalanan hakedişler yönünden fiyat farkı alacağı hesaplanamayacağı; fiyat farkı talebinin sözleşmenin 5. maddesine aykırı olduğu ve 37. madde gereği işveren lehine yorum yapılması gerektiği; sözleşmede öngörülen şartlar gerçekleşmediğinden muaccel hale gelmiş bir hakediş alacağı bulunmadığı; ihtiyati bloke iadesine ilişkin şartların gerçekleşmediği" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; taraf vekillerinin itirazlarının her birinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve cevaplanması amacıyla dosyanın, bir önceki raporu hazırlayan bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmesi gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir. ii. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ... Tarafından Düzenlenen 27/02/2024 Tarihli Bilirkişi Heyeti Ek Raporu : Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında; tarafların kök rapora yönelik itiraz ve beyanlarının değerlendirildiği; sözleşmenin feshinin ve 50.000,00.-TL tutarındaki teminat mektubunun irat olarak kaydedilmesinin sözleşmeye aykırı olmadığı yönündeki değerlendirmeyi değiştirecek bir davacı itirazının söz konusu olmadığı; fiyat farkı hesabına yönelik değerlendirmelerin kök raporda yer aldığı şekilde olduğu ve tarafların itirazlarında görüşü değiştirecek bir hususun bulunmadığı; davalı tarafın 12.130,36.-TL'lik iddiasına ilişkin olarak, sözleşmenin 25. maddesinde aylık sigorta primlerinin alt yüklenici tarafından ödenmemesi halinde yüklenici tarafından ödenerek alt yüklenici hakedişinden kesileceğinin düzenlendiği ve tarafların dava dosyasına sundukları yasal defter kayıtlarının incelenerek kök raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı; ihtiyati bloke tutarının davalı tarafa ödenip ödenmediği hususunun, dava dosyasından ve tarafların ilgili yıl yasal defterlerinden tespit edilebilecek bir husus olmadığı; bu gerekçelerle kök rapordaki görüş ve kanaatin aynen geçerli olduğu hususları rapor edilmiştir. 27/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna yönelik olarak; davalılar vekili tarafından 01/04/2024 tarihli dilekçe ile "cari hesap dökümü önceki dilekçe ekinde sunulmuş olmasına rağmen raporda dikkate alınmadığı ve tarafların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin talebin yerine getirilmediği; davacı adına yapılan ... ve maaş ödemeleri nedeniyle davacının davalılara 12.130,36.-TL borçlu olduğu; ihtirazi kayıtsız imzalanan hakedişler yönünden fiyat farkı alacağı hesaplanamayacağı ve fiyat farkı talebinin sözleşmeye aykırı olduğu; muaccel hale gelmiş bir hakediş alacağı bulunmadığı; ihtiyati bloke iadesine ilişkin şartların gerçekleşmediği" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; dosyada alınan bilirkişi heyeti raporu kapsamında ticari defter ve kayıtların incelenmediğinin anlaşılması nedeniyle, tarafların ticari defter ve kayıtlarının da incelenmesi amacıyla ek rapor alınması cihetine gidilmiştir. iii. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ... Tarafından Düzenlenen 22/11/2024 Tarihli Bilirkişi Heyeti 2. Ek Raporu : Anılan bilirkişi 2. ek raporu kapsamında; tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği; davalı tarafın yasal defter kayıtlarında (329.01.M02 numaralı muavin hesapta), 29/03/2019 ilâ 10/10/2019 tarihleri arasında davacı çalışanlarına yapılan ücret ödemeleri ile ... emanet ödemeleri olarak toplam 12.130,26.-TL ödeme kaydının bulunduğu; davacının yasal defterlerinin tetkikinde bu ödemelere ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı, ancak davalı tarafın söz konusu ödemelere ilişkin banka dekontlarını ibraz etmesi sebebiyle ödemenin yapıldığının kabul edildiği; hakediş raporlarında 25.000,00.-TL tutarında kesinti öngörülmüş ise de banka dekontları ile ispatlanan 12.130,36.-TL'nin ödeme olarak esas alındığı; işin metre fiyatı olan 54,00.-TL üzerinden, fiyat farkı dahil ve %5'lik ihtiyati bloke tutarı dikkate alınmaksızın yapılan hesaplamada davacı tarafın, 1 no'lu hakediş raporuna istinaden 63.409,74.-TL ve 2 no'lu hakediş raporuna istinaden 64.267,24.-TL olmak üzere toplam 127.676,98.-TL tutarında alacaklı olduğu hususları rapor edilmiştir. 22/11/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna yönelik olarak; davalılar vekili tarafından 17/12/2024 tarihli dilekçe ile "cari hesap ekstresinin hatalı değerlendirildiği; davacı adına yapılan 12.130,36.-TL tutarındaki ödemelerin, hakediş evraklarında yer alan ödemelerin yanında ayrıca yapılan ödemeler olduğu ve hakediş evraklarındaki maaş ve ... kesintilerine eklenmesi gerekirken sadece 12.130,36.-TL ödenmiş gibi hesaplama yapılmasının hatalı olduğu; fiyat farkı hesaplamalarına itiraz edildiği; muaccel hale gelmiş bir hakediş alacağı bulunmadığı; ihtiyati bloke iadesine ilişkin şartların gerçekleşmediği" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; davalılar tarafından sunulan itiraz beyanlarının her birinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve cevaplandırılması amacıyla ek rapor alınması cihetine gidilmiştir. iv. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ... Tarafından Düzenlenen 09/09/2025 Tarihli Bilirkişi Heyeti 3. Ek Raporu : Anılan bilirkişi 3. ek raporu kapsamında; davalıların 17/12/2024 tarihli itiraz dilekçesinin değerlendirildiği; davalı taraf tarafından yapılan 12.130,36.-TL tutarındaki ödemenin dahi davacının yasal defterlerinde yer almadığının ortaya konulduğu, dolayısıyla tarafların yasal defterlerinin birbirini teyit etmediği ve bu durumda yasal defterlerin taraflar için delil niteliği taşımadığı; banka dekontları ile ortaya konulan 12.130,36.-TL'nin ödendiğinin kabul edildiği ve önceki ek rapordaki görüşü değiştirecek bir taraf itirazının bulunmadığı; fiyat farkı ve muacceliyete ilişkin değerlendirmelerin kök ve ek raporlarda yer aldığı şekilde geçerli olduğu; davacı tarafın, 1 no'lu hakediş raporuna istinaden fiyat farkı dahil 63.409,74.-TL ve 2 no'lu hakediş raporuna istinaden fiyat farkı dahil 64.267,24.-TL olmak üzere toplam 127.676,98.-TL tutarında alacaklı olduğu hususları rapor edilmiştir. 09/09/2025 tarihli bilirkişi ek raporuna yönelik olarak; davalılar vekili tarafından sunulan itiraz dilekçesi ile "davacı adına yapılan 12.130,36.-TL tutarındaki ... ve maaş ödemelerinin, hakediş evraklarında yer alan ödemelerin yanında ayrıca yapılan ödemeler olduğu ve bu tutarın hakediş evraklarındaki maaş ve ... kesintilerine eklenmesi gerektiği; ihtirazi kayıtsız imzalanan hakedişler yönünden fiyat farkı alacağı hesaplanamayacağı ve fiyat farkı talebinin sözleşmeye aykırı olduğu; sözleşmede öngörülen şartlar gerçekleşmediğinden muaccel hale gelmiş bir hakediş ve ihtiyati bloke alacağı bulunmadığı" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; Mahkememizin 27/02/2026 tarihli celsesinde belirlenen görevlendirme kapsamı doğrultusunda (sözleşmesel muacceliyet şartlarının değerlendirilmesi; 1.071,40 metre imalat ile 54,00.-TL birim fiyatın çarpımının raporlarda 57.855,60.-TL ve 57.835,60.-TL olarak iki farklı rakamla gösterilmesinden kaynaklanan 20,00.-TL'lik maddi hatanın ve bu hatanın sirayet ettiği tutarların düzeltilmesi; taraflarca imzalı 25.000,00.-TL'lik kesinti ile 12.130,36.-TL tutarındaki ödemeler arasındaki çelişkinin giderilmesi; haklı fesih kapsamında davacıya yansıtılması gereken başkaca bir cezai şart veya kesinti bulunup bulunmadığının incelenmesi ve nihai alacak durumunun yeniden belirlenmesi amacıyla) dosyanın, bir önceki raporu hazırlayan bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmesi gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir. v. Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ... Tarafından Düzenlenen 11/05/2026 Tarihli Bilirkişi Heyeti Nihai Ek Raporu : Anılan bilirkişi nihai ek raporu kapsamında; Mahkememizin görevlendirme kararında belirtilen hususların ayrı ayrı incelendiği; sözleşmenin 30. maddesi alacağın muaccel hale gelmesini katı şekil şartlarına bağlamış olsa da, sözleşmenin 36. maddesi hükmü uyarınca (fesih halinde hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi gerektiğinden) hakediş bedellerinin muaccel hale geldiği; aynı gerekçeyle ihtiyati bloke miktarı ve geçici kabulde ödenecek bloke miktarı kesintilerinin yapılmaması gerektiği; 1.071,40 metre imalat ile 54,00.-TL birim fiyatın çarpımı sonucunun 57.855,60.-TL olması gerekirken önceki raporlarda sehven 57.835,60.-TL olarak hesaplandığı ve bu maddi hatanın düzeltildiği; yevmiye defteri kayıtlarına göre davalı tarafın davacıya 12.130,26.-TL ödeme yaptığının tespit edildiği ve söz konusu ödemeler haricinde yapılmış bir ödemeye rastlanılmadığı; yevmiye defteri kayıtları ile davalı tarafın ibraz ettiği banka dekontları göz önünde bulundurulduğunda, ödenen tutarın hakediş raporlarında yer alan "Kesintiler (Ödenen Maaş)" ve "Diğer Kesintiler" kalemleri içinde yer aldığı ve kayıtlara yansıtılan kısmı olduğu, ayrıca yapılmış bir ödeme olmadığı; bu bağlamda taraflarca ihtirazi kayıtsız imzalanan 1 ve 2 no'lu hakediş raporlarında her iki tarafın mutabık kaldığı kesinti kalemlerinin hesaplamalarda aynen korunduğu; feshin haklı nedene dayandığı tespit edildiğinden sözleşmenin 36. maddesine istinaden 50.000,00.-TL tutarındaki teminat mektubunun irat olarak kaydedilmesinin sözleşmeye aykırı olmadığı; sözleşmenin feshi durumunda Alt Yüklenici Sözleşmesi kapsamında davacıya yansıtılması gereken başkaca bir cezai şart, tazminat veya idare tarafından kesilmiş bir ceza yahut kesintiye dava dosyasının tetkikinde rastlanılmadığı; bu düzeltme ve tespitler ışığında davacı tarafın, kesintiler ve fiyat farkı dahil olmak üzere 1 no'lu hakediş raporuna istinaden 44.787,21.-TL ve 2 no'lu hakediş raporuna istinaden 51.397,57.-TL olmak üzere toplam 96.184,78.-TL tutarında alacaklı olduğu; sözleşmenin 5.8. maddesi uyarınca davacı tarafın 16.000,00.-TL tutarındaki motorin bedeli talebinin yerinde olmadığı hususları rapor edilmiştir. 11/05/2026 tarihli bilirkişi ek raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna yönelik itiraz sunulmadığı; davalılar vekili tarafından ise "cari hesabın hatalı değerlendirildiği; davacı adına yapılan 12.130,36.-TL tutarındaki ... ve maaş ödemelerinin, hakediş evraklarında yer alan ödemelerin yanında ayrıca yapılan ödemeler olduğu; bu tutarın hakediş evraklarındaki maaş ve ... kesintilerine eklenerek kesinti miktarının 37.130,36.-TL olarak değerlendirilmesi gerekirken, 25.000,00.-TL'lik hakediş kesintisinin bir parçası olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğu; ihtirazi kayıt konulmadan imzalanan 1 ve 2 no'lu hakedişlere ilişkin fiyat farkı alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği; fiyat farkı talep edilmesinin sözleşmeye aykırı olduğu; sözleşmede öngörülen şartlar gerçekleşmediğinden muaccel hale gelmiş bir hakediş alacağı bulunmadığı; ihtiyati bloke miktarı adı altında muaccel hale gelmiş herhangi bir hak ve alacak bulunmadığı" gerekçeleriyle itiraz edilmiştir. Mahkememizce, anılan bilirkişi raporuna yönelik itirazlara yönelik yapılan değerlendirmede; davalılar vekili tarafından, davacı adına yapılan 12.130,36.-TL tutarındaki .... ve maaş ödemelerinin 2 no'lu hakediş raporundaki 25.000,00.-TL tutarındaki kesintiden bağımsız ve bu kesintiye ilave edilmesi gereken ayrı bir ödeme olduğu hususunda sunulan itiraz beyanlarının, davalıların bizzat kendi muavin defter kayıtlarında davacıya yapılan ödemelerin toplamının 12.130,26.-TL olarak görünmesi ve bu ödemeler haricinde yapılmış başkaca bir ödemeye rastlanılmaması; söz konusu ödemelerin 29/03/2019 ilâ 10/10/2019 tarihleri arasında davacı çalışanlarına yapılan ücret ödemeleri ile ... emanet ödemelerinden ibaret olup niteliği itibariyle hakediş raporlarındaki maaş ve .... kesintilerinin karşılığını oluşturması; taraflarca ihtirazi kayıtsız imzalanan 2 no'lu hakediş raporundaki 25.000,00.-TL tutarındaki kesintinin nihai ek raporda zaten aynen korunmuş olması ve bu kesintiye ek olarak aynı ödemenin bir kez daha düşülmesinin mükerrer mahsup sonucunu doğuracak olması gerekçeleriyle yerinde olmadığı; davalılar vekili tarafından, ihtirazi kayıt konulmadan imzalanan hakedişler ile sözleşme hükümleri gözetildiğinde davacının fiyat farkı talep edemeyeceği hususunda sunulan itiraz beyanlarının, fiyat farkının, taraflarca serbest iradeleriyle imzalanan 14/03/2019 tarihli zeyilname ile sözleşmeye eklenen 39. madde uyarınca ayrıca hesaplanması kararlaştırılan bağımsız bir alacak kalemi olması; hakediş raporlarının fiyat farkı hanelerinin 0,00.-TL olarak düzenlenmiş olmasının, hakediş cetveli dışında zeyilname uyarınca hesaplanacak fiyat farkından feragat edildiği anlamına gelmemesi; sözleşmenin 37. maddesindeki, çelişki halinde her durumda işveren lehine yorum yapılmasını öngören kaydın, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193/2. maddesi uyarınca karşı tarafın ispat hakkının kullanımını fevkalade güçleştirecek şekilde mutlak biçimde uygulanamayacak olması gerekçeleriyle yerinde olmadığı; davalılar vekili tarafından, sözleşmenin 30.2., 30.3., 5.8. ve 19. maddelerinde öngörülen şartlar gerçekleşmediğinden muaccel hale gelmiş bir hakediş alacağı bulunmadığı hususunda sunulan itiraz beyanlarının, sözleşmenin bizzat davalılar tarafından 36. madde uyarınca feshedilmiş olması ve anılan maddenin, fesih halinde hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesini öngörmesi dikkate alındığında, ödeme sürecine ilişkin şekil şartlarının sona ermiş bir sözleşme ilişkisinin tasfiyesinde uygulanma kabiliyetinin kalmaması ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 479. maddesi uyarınca yapılan işin bedelinin tasfiye aşamasında muaccel hale gelmesi gerekçeleriyle yerinde olmadığı; davalılar vekili tarafından, ihtiyati bloke miktarı adı altında muaccel hale gelmiş bir alacak bulunmadığı hususunda sunulan itiraz beyanlarının, sözleşmenin feshi ile birlikte davacı yönünden geçici kabule bağlı iade sürecinin işletilme imkânının ortadan kalkmış olması ve yapılan işin bedelinden alıkonulan blokelerin, sözleşmenin 36. maddesindeki tasfiye hükmü gözetildiğinde alıkonulmasının sözleşmesel dayanağının kalmaması gerekçeleriyle yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. vi. Bilirkişi Raporlarının Mahkememizce Nihai Değerlendirmesi : Mahkememizce, Yeminli Mali Müşavir ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ... ... tarafından düzenlenen 30/07/2023 tarihli bilirkişi raporu ile 27/02/2024, 22/11/2024, 09/09/2025 ve 11/05/2026 tarihli bilirkişi ek raporları üzerinde (birlikte değerlendirme neticesinde) yapılan nihai değerlendirmede; raporlar kapsamında belirtilen bilgi ve verilerin (sözleşme ve zeyilname hükümleri, hakediş raporlarındaki imalat miktarları ve kesinti kalemleri, fatura tutarları, taraf defter kayıtları ile ödeme tutarları yönünden) dosyadaki bilgi ve belgeler ile uyumlu olduğu; tarafların ticari defter ve kayıtları, hakediş raporları, sözleşme ve zeyilname, taraflar arasındaki ihtarnameler, banka dekontları ile ..... tarafından gönderilen belgeler dahil olmak üzere uyuşmazlığın çözümünde etkili delillerin tamamının değerlendirilmiş olduğu; buna karşılık kök rapor ile ilk üç ek raporda, taraflarca imzalı 1 no'lu hakediş raporundaki 57.835,60.-TL tutarının aynen esas alınmasına karşılık; 1.071,40 metre imalat ile 54,00.-TL birim fiyatın çarpımının 57.855,60.-TL etmesi nedeniyle belgeden kaynaklanan 20,00.-TL tutarında bir uyumsuzluğun bulunduğu; ayrıca 22/11/2024 ve 09/09/2025 tarihli ek raporlarda, taraflarca ihtirazi kayıtsız imzalanan hakediş raporlarındaki 25.000,00.-TL tutarındaki kesinti göz ardı edilerek yalnızca 12.130,36.-TL'lik kesinti üzerinden ve hakediş cetveli düzeninden ayrılan brüt bedel yöntemiyle toplam 127.676,98.-TL'ye ulaşılması şeklinde, kök rapor yaklaşımıyla çelişen bir hesap yönteminin benimsendiği; ancak bu maddi hata ve çelişkilerin, Mahkememizin 27/02/2026 tarihli görevlendirmesi doğrultusunda düzenlenen 11/05/2026 tarihli nihai ek rapor ile (maddi hata düzeltilmek, taraflarca imzalı kesinti kalemleri aynen korunmak ve hesaplama hakediş cetveli düzenine döndürülmek suretiyle) giderilmiş olduğu; bu doğrultuda anılan raporların (birlikte değerlendirilmeleri neticesinde) ayrıntılı ve denetime elverişli nitelikte bulundukları kanaatine varılmıştır. c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme : Mahkememizce, dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak yapılan nihai değerlendirmede, davanın; davacı şirket ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında imzalanan 17/12/2018 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu; 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesinde eser sözleşmesinin, "yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme" olarak tanımlandığı; anılan sözleşme kapsamında davalıların oluşturduğu iş ortaklığının, .... tarafından ihale edilen .... İnşaatı Yapım İşinin yüklenicisi, davacı şirketin ise duktil boru döşeme işlerini üstlenen alt yüklenici konumunda bulunduğu; tarafların tacir olduğu ve uyuşmazlığın her iki taraf için de ticari iş niteliği taşıdığı anlaşılmıştır. Yargılamanın safahati yönünden; Mahkememizin ....Karar sayılı karar ile (kısmi davada hukuki yarara ilişkin) dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği; davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine .... Karar sayılı kesin nitelikteki kararı ile; dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı tarafından kısmi dava açıldığının anlaşıldığı, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının olmadığından söz edilemeyeceği ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109/1. maddesi gereği davaya bakılıp sonuçlandırılması gerektiği gerekçeleriyle Mahkememiz kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmesi için Mahkememize gönderilmesine karar verildiği; bunun üzerine davanın, Mahkememizin .... Esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunduğu; davacı vekili tarafından 6100 Sayılı HMK.'nın 176. ve 177. maddeleri uyarınca sunulan 15/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile (1.593,00.-TL ıslah harcı 16/12/2023 tarihinde yatırılmak suretiyle) talep sonucunun, dava ve ıslah dilekçelerine göre toplam 96.031,10.-TL'ye yükseltildiği; dava dilekçesinde 1.000,00.-TL olarak talep edilen motorin bedeli ile 1.000,00.-TL olarak talep edilen teminat mektubu bedelinin ise ıslah kapsamına alınmadığı anlaşılmıştır. Davalılar vekilinin zamanaşımı def'i yönünden yapılan değerlendirmede; 6098 Sayılı TBK.'nın 147/6. maddesi uyarınca (yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi hali dışında) eser sözleşmesinden doğan alacakların beş yıllık zamanaşımına tabi olduğu; dava konusu hakediş, fiyat farkı ve ihtiyati bloke iadesi alacaklarının, hakediş raporlarının düzenlendiği 11/02/2019 ve 20/03/2019 tarihleri ile sözleşmenin feshedildiği 27/03/2019 tarihini takiben 2019 yılı içinde doğduğu; davanın 30/12/2019 tarihinde açılmasıyla 6098 Sayılı TBK.'nın 154/2. maddesi uyarınca zamanaşımının kesildiği; ıslah tarihi olan 15/12/2023 itibariyle dahi alacakların doğumundan itibaren beş yıllık sürenin hitam bulmamış olduğu; bu nedenle gerek dava ve gerekse ıslah ile artırılan kısımlar yönünden zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Sözleşmenin feshi ve kesin teminat mektubu yönünden yapılan değerlendirmede; taraflar arasında işin, sözleşmede öngörülen hızda yürütülemediği hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı; davacı şirket tarafından keşide edilen ... Noterliğinin 01/03/2019 tarihli cevabi ihtarnamesinde, günlük yapılan işlerin az olduğunun farkında olunduğunun bizzat kabul edildiği; ...iş ortaklığına gönderdiği 12/03/2019 tarihli yazıda, revize iş programına göre imalatların yaklaşık %23 oranında tamamlanması gerekirken 3 no'lu hakediş itibariyle fiziki gerçekleşmenin yaklaşık %5 oranında kaldığının bildirildiği; davalıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından .... Noterliğinin 19/02/2019 tarihli ihtarnamesi ile 10 gün içerisinde günlük imalatların artırılmasının istenildiği, buna rağmen imalat seviyesinin yükseltilemediği; davacı tarafından mücbir sebep olarak ileri sürülen ağır hava koşulları ile elektrik kesintilerinin; sözleşmenin 6.10.d. maddesinde her türlü zemin ve mevsim şartları ile bunlardan dolayı çalışılmayacak sürelerin anlaşma bedeline dahil olduğunun açıkça kararlaştırılmış olması ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2. maddesi uyarınca ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle yükümlü olan davacı şirketin, kış mevsiminde ve dağlık arazide yürütüleceğini bildiği işin şartlarını öngörmek zorunda olması hususları göz önünde bulundurulduğunda, ifayı engelleyen bir mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceği; bu doğrultuda sözleşmenin 36. maddesinde öngörülen fesih şartlarının (alt yüklenicinin taahhüdünü sözleşme ve ekleri hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi ve yüklenicinin en az 10 gün süreli ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi) gerçekleştiği ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yapılan feshin haklı olduğu; anılan maddede, bu halde ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın irat kaydedileceği de açıkça kararlaştırılmış olduğundan, davacı tarafından verilen 16/01/2019 tarihli, ....numaralı ve 50.000,00.-TL bedelli kesin teminat mektubunun davalılar tarafından irat kaydedilmesinin sözleşmeye uygun olduğu ve davacının teminat mektubu bedeline ilişkin (şimdilik 1.000,00.-TL olarak talep edilen) isteminin reddinin gerektiği kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte; sözleşmenin 36. maddesinin, fesih halinde kesin teminatın irat kaydedilmesinin yanında hesabın "genel hükümlere göre tasfiye edileceğini" de açıkça öngördüğü; feshin haklı olmasının, davacının fesih tarihine kadar fiilen gerçekleştirdiği ve taraflarca imzalı hakediş raporları ile tespit edilen imalat bedellerine hak kazanmasına engel teşkil etmediği; 6098 Sayılı TBK.'nın 479. maddesi uyarınca işsahibinin bedel ödeme borcunun eserin teslimi anında muaccel olacağı; sözleşmenin feshi ile sözleşme ilişkisinin tasfiye aşamasına girdiği ve sözleşmenin 30. maddesindeki ödeme sürecine ilişkin şartların (hakedişin ana işveren tarafından onaylanması ve yükleniciye ödeme yapılması gibi), sona ermiş bir sözleşme ilişkisinin tasfiyesinde alacağın istenebilirliğini süresiz biçimde erteleyecek şekilde uygulanamayacağı; 11/05/2026 tarihli nihai bilirkişi ek raporunda da hakediş bedellerinin muaccel hale geldiğinin tespit edildiği; davacı tarafından Ø300 mm çapında toplam 2.337,89 metre duktil boru ile iletim hattı döşemesi işinin yapıldığının çekişmesiz olduğu; taraflarca ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalanan 11/02/2019 tarihli 1 no'lu hakediş raporunda müteahhide ödenecek tutarın 41.581,42.-TL, 20/03/2019 tarihli 2 no'lu hakediş raporunda ise 46.536,43.-TL olarak tespit edildiği; ancak 1 no'lu hakediş raporunun "Sözleşme Fiyatı ile Yapılan İş" hanesinde 57.835,60.-TL yazılı iken, 1.071,40 metre imalat ile 54,00.-TL birim fiyatın çarpımının 57.855,60.-TL etmesi nedeniyle belgede birbiriyle çelişen iki farklı rakamın yer aldığı; bu 20,00.-TL tutarındaki maddi hata yönünden, taraflarca imza altına alınan belgede yazılı düşük tutarın esas alınması ve fazlaya ilişkin bu kısmı ispat yükü kendisinde olan davacının bu farkı kesin biçimde ispatlayamamış olması gözetilerek, 1 no'lu hakediş alacağının, ıslah ile talep edilen 41.581,42.-TL'den 20,00.-TL'lik farkın mahsubu suretiyle 41.561,42.-TL olarak; 2 no'lu hakediş alacağının ise talep edildiği şekliyle 46.536,43.-TL olarak kabulünün gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Fiyat farkı alacakları yönünden; taraflar arasında 14/03/2019 tarihli zeyilname ile sözleşmeye eklenen 39. maddede fiyat farkı hesaplanacağının ve hesap yönteminin açıkça düzenlendiği; zeyilnamenin, sözleşmenin 5. ve 21. maddelerine göre sonraki tarihli ve özel nitelikte bir düzenleme olması nedeniyle taraflarca kararlaştırılan bu hükmün uygulanmasının zorunlu olduğu; hakediş raporlarının fiyat farkı hanelerinin 0,00.-TL olarak düzenlenmiş olmasının, hakediş cetveli dışında zeyilname uyarınca ayrıca hesaplanacak fiyat farkı alacağından feragat edildiği anlamına gelmeyeceği; bilirkişi heyeti tarafından zeyilnamedeki endeks yöntemine göre yapılan ve Mahkememizce denetlenen hesaplamada fiyat farkının, 1 no'lu hakediş için 285,60.-TL ve 2 no'lu hakediş için 1.315,35.-TL olarak belirlendiği; bu tutarların, talep edilen tutarları aşmadığı ve aynen kabullerinin gerektiği anlaşılmıştır. İhtiyati bloke iadesi yönünden; hakediş raporlarında 1 no'lu hakedişten 2.892,78.-TL, 2 no'lu hakedişten 3.419,52.-TL olmak üzere toplam 6.312,30.-TL ihtiyati bloke kesintisi yapıldığı; sözleşmenin 24.2. ve 30.8. maddelerinde bu kesintilerin, işin geçici kabulünü takiben iade edileceğinin öngörüldüğü; ne var ki sözleşmenin feshi ile davacı yönünden geçici kabule bağlı iade sürecinin işletilme imkânının ortadan kalktığı ve sözleşmenin 36. maddesindeki tasfiye hükmü uyarınca, yapılan işin bedelinden alıkonulan blokelerin davacıya iadesinin gerektiği; 11/05/2026 tarihli nihai bilirkişi ek raporunda da bloke kesintilerinin yapılmaması gerektiğinin tespit edildiği; bu nedenle toplam 6.312,30.-TL tutarındaki ihtiyati bloke iadesi talebinin kabulünün gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalıların, davacı adına yapılan...ve maaş ödemeleri nedeniyle 12.130,36.-TL'nin ayrıca mahsubunun gerektiği yönündeki beyanlarına ilişkin değerlendirmede; davalıların kendi muavin defter kayıtlarında, davacı çalışanlarına 29/03/2019 ilâ 10/10/2019 tarihleri arasında yapılan ödemelerin toplam 12.130,26.-TL olarak göründüğü ve bu ödemeler haricinde yapılmış bir ödemeye rastlanılmadığı; taraflarca ihtirazi kayıtsız imzalanan hakediş raporlarındaki maaş ve ... kesintilerinin (1 no'lu hakedişte 15.774,54.-TL ve 3.161,00.-TL, 2 no'lu hakedişte 25.000,00.-TL) hesaplamada zaten aynen korunduğu; niteliği itibariyle ücret ve.... ödemesi olan söz konusu tutarın, hakediş raporlarındaki kesintilerin kayıtlara yansıtılan kısmı olduğu ve kesintilere ilaveten bir kez daha düşülmesinin aynı ödemenin mükerrer mahsubu sonucunu doğuracağı; bu nedenle savunmanın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Motorin bedeli yönünden ise; sözleşmenin 5.8. maddesinde motorin dahil akaryakıt giderlerinin alt yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun, 6.10.d. maddesinde ise bu giderlerin anlaşma bedeline dahil bulunduğunun açıkça düzenlendiği; bu nedenle davacının (1.000,00.-TL olarak talep edilen) motorin bedeli isteminin reddinin gerektiği kanaatine varılmıştır. Faiz ve sorumluluğun niteliği yönünden; davalıların, Mersin 2. Noterliğinin 29/07/2019 tarihli ve 23044 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 6098 Sayılı TBK.'nın 117/1. maddesi uyarınca temerrüde düşürüldükleri; davacının talebinin, ihtarname tarihi olan 29/07/2019 tarihinden itibaren faiz yürütülmesine yönelik olduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 26. maddesindeki taleple bağlılık ilkesi gözetilerek bu tarihin esas alındığı; uyuşmazlığın her iki tarafı için de ticari iş niteliğinde olması nedeniyle 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/2. maddesi uyarınca avans faizi uygulanmasının gerektiği; davalıların, aralarında oluşturdukları iş ortaklığı (adi ortaklık) çerçevesinde üstlendikleri borçlardan 6098 Sayılı TBK.'nın 638/3. maddesi ile 6102 Sayılı TTK.'nın 7/1. maddesi uyarınca müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmıştır. Anılan hususlar doğrultusunda; davacının, 41.561,42.-TL tutarında 1 no'lu hakediş alacağı, 46.536,43.-TL tutarında 2 no'lu hakediş alacağı, 285,60.-TL tutarında 1 no'lu hakediş fiyat farkı alacağı, 1.315,35.-TL tutarında 2 no'lu hakediş fiyat farkı alacağı ve 6.312,30.-TL tutarında ihtiyati bloke iadesi alacağı olmak üzere toplam 96.011,10.-TL alacağının bulunduğu; 11/05/2026 tarihli nihai bilirkişi ek raporunda ulaşılan 96.184,78.-TL tutarının, dava ve ıslah dilekçelerindeki kalem taleplerini aşan kısmı yönünden, 6100 Sayılı HMK.'nın 26. maddesindeki taleple bağlılık ilkesi ile taraflarca imzalı hakediş raporlarında yazılı tutarlar gözetilerek hükme esas alınmadığı; 1 no'lu hakedişteki maddi hatadan kaynaklanan 20,00.-TL tutarındaki talep ile 1.000,00.-TL motorin bedeli ve 1.000,00.-TL teminat mektubu bedeli taleplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM 1) Davanın KISMEN KABULÜNE, Bu doğrultuda; a) 1. Hakediş Alacağı yönünden; 41.561,42.-TL'nin, 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, b) 2. Hakediş Alacağı yönünden; 46.536,43.-TL'nin, 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, c) 1. Hakediş Fiyat Farkı Alacağı yönünden; 285,60.-TL'nin, 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, d) 2. Hakediş Fiyat Farkı Alacağı yönünden; 1.315,35.-TL'nin, 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, e) İhtiyati Bloke İadesi Alacağı yönünden; 6.312,30.-TL'nin, 29/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, f) Davacının fazlaya ilişkin (1. Hakedişteki maddi hatadan kaynaklanan) 20,00.-TL'lik talebinin ve dava dilekçesinde şimdilik talep edilip ıslah kapsamına alınmayan bakiye motorin bedeli (1.000,00.-TL) ile teminat mektubu bedeli (1.000,00.-TL) taleplerinin reddine, 2) Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 3) Karar ve İlâm Harcı : a) 492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 6.558,52.-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılmış bulunan 85,39.-TL peşin harç ve 1.593,00.-TL ıslah harcı toplamı olan 1.678,39.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 4.880,13.-TL harcın; davalılardan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 85,39.-TL peşin harç, 1.593,00.-TL ıslah harcı, 44,40.-TL başvurma harcı ve 6,40.-TL vekâlet harcı olmak üzere toplam 1.729,19.-TL harcın; davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 4) Yargılama Gideri ve Gider Avansı : a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 24.000,00.-TL bilirkişi ücreti, 618,05.-TL posta ve tebligat gideri ile 220,70.-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcı olmak üzere toplam 24.838,75.-TL yargılama giderinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 24.326,93.-TL'nin, davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE; bakiye kalan 511,82.-TL yargılama giderinin ise davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA, b) Davalılar tarafından yatırılmış bulunan 21.000,00.-TL bilirkişi ücreti ile 7,80.-TL Vekâlet Suret Harcı olmak üzere toplam 21.007,80.-TL yargılama giderinden; red/talep oranına göre hesaplanan 432,88.-TL'nin, davacı taraftan tahsili ile davalılara ÖDENMESİNE; bakiye kalan 20.574,92.-TL yargılama giderinin ise davalılar üzerinde BIRAKILMASINA, c) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 1.292,80.-TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili; 27,20.-TL'nin ise davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, ç) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, 5) Vekâlet Ücreti : a) Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 96.011,10.-TL üzerinden) takdir edilen 45.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin, davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, b) Davalıların, kendilerini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen miktar olan 2.020,00.-TL üzerinden) takdir edilen 2.020,00.-TL vekalet ücretinin, davacı taraftan tahsili ile davalılara ÖDENMESİNE, Dair; davacı vekili ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememize veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 343. maddesi uyarınca .... Mahkemesine İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 30/06/2026

.... ¸ ¸ Gerekçeli Karar