İlk Derece Mahkemesi 2019/593 E. 2026/235 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/593 KARAR NO : 2026/235

BAŞKAN : Dr. ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... -... DAVALILAR : 1- ... - ... 2- ... - VEKİLİ : Av. ... - .... İHBAR OLUNAN : ... - VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA : Alacak/Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan DAVA TARİHİ : 01/11/2019 KARAR TARİHİ : 02/04/2026 KARAR Y.TARİHİ : 07/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin....'nin onayı ile sözleşme yapıldığını, yine Nisan ayında müvekkili şirket işbaşı yaparak doğalgaz hattını döşemeye başladıklarını, bu sözleşme kapsamında alt yüklenicinin müvekkili şirketin KM: 0+000-KM:10+500 arası ... hattında doğal gaz boru hattı yapım işini üstlendiğini, işin kapsamın sözleşmeyle ve teminat senediyle beraber sunulduğunu ancak, müvekkili şirketin işin ve sözleşmenin kapsamında olmamasına rağmen, her sorumlu firma gibi işleri ilerletebilmek amacıyla; adi ortaklık firmasının üzerine düşen yükümlülüğü getirmemesi yani güzergah açmaması, yer teslimi yapmaması sebebiyle 11.06.2018 tarihinde mail yollandığını, buna rağmen güzergahın açılmadığını ve müvekkili şirketin 2 ay boyunca iş yapamaz durumda bırakıldığını, müvekkili şirketin bu nedenden ötürü KM:0+000'dan KM:5+100 civarına kadar sözleşmesinin 01.10.2018 tarihinde bitmiş olmasına rağmen işveren tarafından sözleşmenin yenilenmediğini, Adi Ortaklığın işe başlanılan 2018 yılı Nisan Ayından itibaren hak edişleri her aya ilişkin olarak eksik metraj vererek düşük ödemeye sebep olduğunu, söz konusu bu durumun adi ortaklığın, ...'a yaptığı hak ediş metrajlarının, yine adi ortaklığın müvekkili firmaya yaptığı hak ediş metrajlarıyla kıyaslandığında aradaki farkın görüleceğini, hak edişlerin dönemlerden 2 ay sonrasına kestirilmiş olup, ödemelerin 3 ay sonrasına sarktırıldığını, ayrıca müvekkili şirketin yasal hakkı olan, faturalardaki Tevkifat kesintisinden kaynaklanan, vergilerdeki mahsuplaşma haklarını davalı adi ortaklığın müvekkili şirkete kullandırtmadığını, müvekkili şirketin 2018 yılı Haziran ayında ....'nin onayı ile sözleşme yapıldığını, yine Haziran ayında müvekkili şirketin işbaşı yaparak doğal gaz hattını döşemeye başladığını, bu sözleşme kapsamında alt yüklenici müvekkili şirketin, KM:12+000-KM:63+780 arası .... hattında doğal gaz boru hattı ve loop yapım işini üstlendiğini, Adi Ortaklık Şirketinin ise bu işlerin bir kısmını şirketlerine taşere ettiğini, Adi Ortaklık Şirketinin, taraflarına taşere ettiği işlerden kaynaklı olarak hak edişlerini zamanında ve tam olarak yapmaması sebebiyle; işlerin yürütülemediğini ve kaynakçı ekibinin 2018 Yılının Eylül ayında tümüyle işi dahi bıraktığını, yeni ekip kurmak ve yeni ekibin işe alışma süreci sebebiyle Ekim ayında hedeflenen miktarın altında iş yapılabildiğini, Adi Ortaklığın, ödenmesi gereken miktarları, hala hak edişi yapılmayan giderlere mahsuben kestiğini ve böylece şirketlerine hiçbir ödeme yapmadığını, hal böyle olunda şirketin taşere aldığı bu işleri tamamlayamadığını ve 21 Kasım 2018 tarihinde Adi Ortaklığın fesih bildirimi sebebiyle işlerini tasfiye etmek zorunda kaldığını, müteahhit durumda bulunan Adi Ortaklık Şirketi'nin, ...tan düzenli olarak hak edişi aldığını, hak edişlerini almasına karşın; şirketlerine ödemesi gereken miktarları ödemeyerek; şirketi iflasa sürüklediğini, her hak edişte, hak ediş bedelinin %5 oranında teminat kesintisi yapıldığını, ayrıca 21.11.2018 tarihinde Adi Ortaklıkça sözleşmenin feshedildiğini ancak, sözleşme uyarınca verilen teminat senedinin taraflarına verilmediğini, müvekkili şirketin dava yoluna gitmeden önce zararlarının giderilmesi için ... Yevmiye Numarası ile 26 Kasım 2018 tarihinde ihtarname çektiğini ancak, anlaşmaya varılamadığını beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; sözleşme feshinin haksız olduğunun tespitine, haksız kesilen blokelerden kaynaklı belirsiz 100,00 TL'nin ihtarnamedeki temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile, haksız kesilen cezalardan kaynaklı belirsiz 100,00 TL'nin ihtarnamedeki temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile, haksız kesilen tevkifatlardan dolayı belirsiz 100,00 TL'nin ihtarnamedeki temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile, ... projesindeki müspet zarardan kaynaklı belirsiz 100,00 TL'nin alacak zararın meydana geldiği sözleşme fesih tarihinden, aksi halde ihtarnamedeki temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile, hak edişlerin ödenmemesinden ve kesintilerinden kaynaklı olarak belirsiz 100,00 TL'nin ihtarnamedeki temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile, .... şantiyesinde el konan malzeme ve ekipman kaynaklı olarak belirsiz 100,00 TL'nin ihtarnamedeki temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilleri ile davacı yan arasında 2 adet sözleşme imzalandığını, ilk sözleşmenin, Araklı-Ardeşen- ... doğal gaz hatları yapım işi kapsamındaki sözleşmenin 1 numaralı ekinde gösterilen 04000-Km:10--500Km arası inşaat ve mekanik işlerin yapılmasına dair 24.04.2018 tarihli alt yüklenici sözleşmesi olduğunu, davacı yanın sözleşmesel yükümlülüklerini basiretli bir tacir gibi yerine getirmediğini, davacının güzergah açılmaması ve yer teslimi yapılmaması nedeni ile 2 ay boyunca iş yapamadığı iddiasının gerçekçi olmaktan uzak olduğunu, davacının bu konuda 11.06.2018 tarihinde atmış olduğu e postaya 12.06.2018 tarihinde ... sayılı yazıları ile cevap verildiğini, davacının, ...bölümünde yaklaşık 1950 metre eksik kaynak yaptığını, geri dolgusu yapılan yaklaşık 1000 metrelik bölümünde ikaz bantlarının çekilmediğini, eksik olan menhollerin yerine konulması gerektiğini, hattın 13.kilometresindeki ana stok sahasında bulunan ve davacı tarafından kullanılacak boruların davacı yanca belirlenecek hatta en yakın yeni stok sahasına nakli, müvekkilleri ile koordineli çalışacak en az 1 adet mühendisin görevlendirilmesi gerektiği ve bu eksikliklerin ivedi olarak tamamlanması ve her hangi bir imalat aktivitesini sınırlandıran bir durum olmadığının belirtildiğini, ilgili sözleşmenin 5. Maddesine göre 04-000-Km:10-4-500 arasını kapsayan sözleşme konusu işin 01.10.2018 tarihine kadar bitirilmesi gerektiğini, davacının, 01.10.2018 tarihinde ... civarında iş yaptığını belirterek sözleşme süresinin sona ermesine karşın işi bitirmediğini açıkça ikrar ettiğini, bu durumun gerekçesi olarak da müvekkilinin sözleşmeyi yenilemediğine dayandırdığını, idare tarafından tanzim edilen saha tespit tutanağı ile davacının kusurlu ve eksik işlerinin tespit edilerek bu eksik ve kusurlu işlerin müvekkillerince tamamlandığı hususunun imza altına alındığını, davacının, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve eylül olmak üzere 5 adet hakedişi her hangi bir ihtirazı bir kayıt düşmeksizin imzaladığını, davacı yanın, ekim ayı sonunda şantiye faaliyetlerini durdurduğunu, taraflarınca tüm ödemelerin sözleşmenin 6. Maddesine göre yerine getirildiğini, müvekkilinin şu an için davacı firmadan 98.926,46 TL alacağı bulunduğunu, ... yapım işi kapsamındaki sözleşmenin 1 numaralı ekinde gösterilen 124000Km:634-780Km arası inşaat ve mekanik işlerin yapılmasına dair 28.05.2018 tarihli alt yüklenici sözleşmesi olduğunu, davacı yanın, yine sözleşmesel yükümlülüklerini basiretli bir tacir gibi yerine getirmediğini, davacının bu tavrı nedeni ile müvekkillerinin ... tarafından 24.09.2018, 04.10.2019 ve 08.11.2018 tarihlerinde uyarılmış ilgili yazılarda genel olarak davacının “iş sağlığı ve güvenliğine aykırı hareket ettiği, çalışma sahasında kaynak aktivitesi yapmadığı, kaynak tamirlerinin yapılmaması nedeni ile kanal açma indirme ve kapatma aktivitelerinin yapılamadığı, betonlu imalatlara yönelik her hangi bir hazırlık yapılmadığı, boru bükme aktivitesinin yanlış ve hatalı olduğu, boru bükme ekibinin 5 gündür sahaya gelmediği, tüm ikazlara karşın sahada kaynak aktivitesinin bırakıldığı, hatalı bükme sonucu 2 borunun deforme olduğu aynı tipte 2 boru temin edilmesi gerektiği, borulara kaynak numarası verilmediği, conta numaraları üzerinde oynandığı, sahada log-book kayıtlarının tutulmadığı...” yönünde tenkitlerde bulunulduğunu, müvekkillerinin yapmış olduğu işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 3. Taraflar arasında, 24.04.2018 tarihinde “.... Loop Hattı yapım işi kapsamındaki "inşaat ve mekanik işlerin yapımı “ konulu, birim fiyatlı sözleşme imzalandığı hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 4. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında yapıldığı bildirilen alt yüklenici sözleşmesi kapsamında sözleşmenin feshinin haksız olduğunun iddiasıyla bu durumun tespiti, haksız kesildiği iddia edilen blokelerden kaynaklı alacak, haksız kesildiği iddia edilen cezalardan kaynaklı alacak ve haksız kesildiği iddia edilen kesintilerden kaynaklanan alacak ile Düzce projesindeki müspet zarar iddiasına bağlı alacak, hakedişlerin ödenmediği ve kesinti yapıldığı iddiasına bağlı alacak, .... şantiyesinde el konduğu bildirilen malzeme ve ekipman kaynaklı alacak ile dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmeler uyarınca verildiği bildirilen teminat senetlerine ilişkin menfi t espit talepli neticeten eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve ekli taleplere ilişkin olduğu anlaşıldı. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 5. .... Adi Ortaklığı ile taşeron .... arasında akdedilen Alt Yüklenici Sözleşmesinin incelenmesinde; "Sözleşmenin Konusu" başlıklı 2. Maddesinde, sözleşmenin konusunun işveren tarafından gerçekleştirilmekte olan .... gaz boru hatları yapım işi kapsamındaki inşaat ve mekanik işlerinin yapım işi olduğu; "Sözleşmenin Türü ve Bedeli" başlıklı 4. Maddesinde, işin tamamının birim fiyat sözleşmesi usullerine göre yapılacağı, taşeronun birim fiyatlarına imalatın bünyesine giren her türlü malzeme, işçilik, işin ifası için gereken tüm sarf malzemeler, sosyal güvenlik primleri, nakliye, makine kiraları, her türlü sigorta, ekipmanlar ve bunların montajı, şantiye içi yatay ve düşey taşıma, taşeron tarafından bu iş sebebiyle ödenmesi gereken her türlü vergi, resi ve harçlar ile ulaşım, barınma, yemek ve sair masraflar ile taşeron karının dahil olduğu, taşeronun işbu sözleşme kapsamında yer alan ve istikbalde ek iş olarak yapması istenilen işlerde işverenin idareye karşı üstlenmiş olduğu tüm sorumluluklara paralel ve aynı şekilde işverene karşı sorumlu ve yükümlü olacağı; "İşin Süresi" başlıklı 5. Maddesinde, işin süresinin sözleşme imzalanmasından sonra, resmi ve dini tatiller de dahil olmak üzere 01/10/2018 tarihinde işveren ve idare geçici kabulüne hazır olacak şekilde tamamlanacağı, söz konusu tarihte işin tamamlanmaması halinde, işveren tarafından uygun görülmesi halinde sözleşmenin aynı şartlarla yapılacak protokol ile uzatılabileceği, işverenin sözleşmenin uzatılmasını istemediği takdirde sözleşmenin sonra ermiş sayılacağı, taşeronun süre sonunda işi anahtar teslimi olarak işverene teslim edeceği, işin tesliminin, hiçbir şekilde verilen süreyi aşamayacağı ve yasalarda tanımlanan mücbir sebep olmadıkça ek süre talep edilemeyeceği; "İş Programı" başlıklı 5.1 maddesinde, taşeronun işin yapımı için yaptığı planlamayı gösteren detaylı bir iş programını hazırlayarak işverene sözleşmeyi takiben 7 gün içerisinde sunacağı ve işin yapımının iş süresi içinde bitirilmesi için gerekli sayı ve tecrübede elemanı iş yerinde bulunduracağı, gerekli tüm tedbirleri alacağı, taşeronun hazırlayıp sunacağı iş programının, işverinin onaylı master ve detay iş programlarına uygun olacağı, taşeronun sunacağı iş programındaki sürelerin onaylı master ve detay iş programlarındaki tamamlanama sürelerini geçemeyeceği; "Gecikme" başlıklı 5.2 maddesinde, bir grup imalatın veya genel iş programının gecikmesi veya gecikme temayülüne düşesi ve gerçekleşmiş veya gerçekleşeceği hesaplanan gecikme süresinin 5 günü aşması durumunda taşeron işverenin yazılı talebini aldıktan sonraki 3 gün içinde personelini ve/veya ekipmanlarını takviyeye etmediği takdirde, işverenin, herhangi bir bildirimde bulunmaksızın ve itiraza yer olmaksızın sözleşmenin feshinde ve/veya taşeronun nam ve hesabına yeni bir ekip göndermekte veya işin bir kısmını başkalarına yaptırmakta serbest olacağı, bu gecikmelerin toplamda 14 günü geçmesi halinde işverenin bu sözleşmeyi yazılı ve sözlü hiçbir ihtara gerek kalmaksızın tek taraflı olarak fesh etme hakkına sahip olduğu, taşeronun, yüklenimi altındaki işleri işverenin ana iş programına uygun ve aksaklığa mahal vermeyecek şekilde yürütmekle yükümlü olduğu; "Ödeme" başlıklı 6. Maddesinde, taşerona ödeme tahakkuku aylık yapılacak hakedişlerle gerçekleştirileceği, taşeronun bu iş kapsamında yapacağı ve idare tarafından onaylanan imalat miktarları ile işbu sözleşmenin EK1'de belirtilen birim fiyatların çarpımı sonucu düzenlenecek olan taşeronun hakediş raporlarının, taşeron tarafından hazırlanarak işverene tevdi olunacağı, işverenin kendisine usulen tevdi olunacak hakedişleri kontrol ettikten ve gerektiğinde düzelttikten ve de bu hakedişlere dahil iş kalemlerinin bedelini idareden tahsil ettikten sonraki 7 gün içinde taşerona ödeyeceği, taşeronun tahakkuk eden hakedişi, havale ve banka hesap numarasına ödeneceği, taşeronun, fiili olarak sahada gerçekleştirdiği imalatları hakedişinde herhangi bir beklemeye/emanet işlemine tabi olmaksızın alabilmesi için idarenin hakediş ödeme usullerine dikkat edeceği, taşeronun personel ücret ödemeleri, ... ve gerekli diğer evrakların teslim edilmemesi durumunda ödeme yapılmayacağı; "Teminat" başlıklı 7. Maddesinde, sözleşme kapsamında taşerondan 50.000 TL tutarında Kati Teminat alınacağı, ayrıca hakedişlerden aylık %5 oranında nakdi teminat kesintisi yapılacağı, bu teminatların, taşeronun işin bitiminde hiçbir borç ve alacağının kalmaması şartıyla taşeronun sorumluluğu altındaki işlerin tümünün idare tarafından onaylanmasını müteakip; nakdi teminat kesintisinin %4'ünün taşeronun sorumluluğu altındaki işlerin tümünün idare tarafından onaylanması, ... personel ücret ödemelerinin yapılması ve geçici kabulün yapılmasını müteakip 30 gün içerisinde, kalan %1'inin ise geçici kabul yapıldıktan 1 yıl sonra 15 gün içinde taşerona iade edileceği, Kati Teminatın ise idare ve işveren arasnıda yapılacak olan kesin kabulden sonra, işveren ile taşeron arasında işe ilişkin tüm ilişkinin sonlandırıldığına ilişkin belgelerin işverene verilmesi, işveren tarafından kabul edilmesi sonrasında ve taşeronun yapmış olduğu iş ile alakalı herhangi bir davanın bulunmaması durumunda taşerona iade edileceği; "İşin Kabulü" başlıklı 9. Maddesinde, sözleşme konusu iş tamamlandığında taşeronun, işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile işverene başvuracağı, kabul işleminden önce işin örtülmesi veya gömülmesi gereken kısım olursa, bu kısımlar için kabul tutanağı düzenlenmeden örtülme veya gömülme işlemi yapılmayacağı, işverenin ve taşeronun, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin iade edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına geleceği ancak, taşeron kayıt tutmaktan veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse işverenin ve kontrol teşkilatının kayıtlarının esas alınacağı ve bu kayıtların doğruluğu taşeron tarafından kabul edilmiş sayılacağı, taşeronun, işbu sözleşmede belirtilen tüm işlerden sözleşmenin tüm şartları geçerli olmak üzere işverenin idare ile kesin kabul tutanağını imza edeceği ana kadar sorumlu olacağı; "Cezalar ve Kesintiler" başlıklı 14. Maddesinde, taşeron, kendi kusur ve hatası yüzünden gecikmeye neden olursa, gecikilen her takvim günü için taşeronun hakedişinden hiçbir ihtarda bulunmaya ve hüküm almaya hacet almaksızın1000,00 TL/gün tutarında gecikme cezası kesileceği, bu cezaların, hakedişlerden karşılanmadığı takdirde taşeronun teminatlarından hiçbir ihtar ve bildirime gerek kalmaksızın tahsil edileceği, gecikme cezalarının toplamının işin bedelinin %10'unu geçemeyeceği; "Taşeronun Sözleşmeyi Feshi" başlıklı 16.1 maddesinde, taşeronun, sözleşme yapıldıktan sonra mücbir sebep halleri dışında mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini gerekçeleri ile birlikte işverene yazılı olarak bildirmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın taşerondan kesilen ve alınmış olan kati teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edileceği; "İşverenin Sözleşmeyi Feshi" başlıklı 16.2 maddesinde, işverenin, taşerona ait işi, işin her safhasında, gerek iş programına gerekse teknik şartnamelere uygunluğu yönünden kontrol edeceği ve aksaklıktan vuku halinde taşeronun gerekli tedbirleri almaması veya aldığı tedbirlerin işveren tarafından yeterli bulunmaması halinde, işverenin, işbu sözleşmeyi herhangi bir şart veya vecibeye tabi olmaksızın tazminat, kar mahrumiyeti veya sair tediyeler yapmaksızın fesh etmekte serbest olacağı, bu durumda taşeronun, hiçbir hak ve talepte bulunmayacağı gibi işverenin işe müdahale ederek işi bizzat veya taşeron namına 3. Şahıslara yaptırabileceği ve maliyet bedellerine bu sebepten meydana gelecek artışlardan taşeronun sorumlu olacağı, sözleşmenin feshi durumunda fesih tarihine kadar kesilen nakdi ve kati teminatların geri ödenmeyeceği, irad kaydedileceği ve işin kalan kısmının yapılması için yeni bir ekip kuruluncaya kadar geçen süre içerisinde taşerondan 2000 TL/gün ceza kesilerek bu cezanın taşeronun teminatlarından tahsil edileceği, eğer taşeron iflas etmiş ise veya konkordato ilan etmiş ise veya aleyhine icra takibi yapılmış ise işverenin başkaca bir ihtara gerek kalmaksızın fesih hakkının doğacağı, ayrıca; işverenin yazılı izni olmadan işbu taahhüdün bir bölümünü ya da tamamını başkalarına devrederse, makul bir sebep olmadan işe başlamaz veya işi askıya alırsa, kusurlu işlerin reddedildiğine dair işverenin uyarısına rağmen 7 gün içinde söz konusu işleri düzeltemez ise, taşeronun işi belirlenen tarihte bitirmezse ve işbu sözleşme eklerinde belirlenen standartlarına aykırı şekilde gerçekleştirirse, taşeronun bu tür ihmallerine ilişkin olarak işverenin yazılı ihtar aldıktan 7 gün sona erdiğinde bunları düzeltmeyi ihmal eder ya da düzeltmez ise işverenin, taşeronun işlerinin tamamlanma derecesi ne olursa olsun taşeronun işlere devam etmemesine karar verip işi durdurarak veya işe müdahale ederek kendisinin tamamlayabileceği, bu hallerde ve taşeronun kusurundan kaynaklanan hallerde işin feshedilmesi sonucunda taşeronun kar mahrumiyeti, zarar ve tazminat talebinde bulunamayacağı; "Takdiren Fesih" başlıklı 16.3 maddesinde, işbu maddenin diğer maddelerde belirlenen işveren haklarına halel getirilmeksizin; işverenin, işbu anlaşmanın sona ereceğini 14 gün öncesinden bildirimde bulunmak kaydıyla herhangi bir sebeple, herhangi bir zamanda sözleşmeyi sona erdirebileceği, bu durumda taşeronun, işverenin belirtebileceği taşeron işlemlerinin dışında tüm işlerini anında durduracağı, taşeronun, durdurma anına kadar yapılan işlerin bedeli dışında işverenden hiçbir hak ya da alacak talep edemeyeceği, bu durumda taşeronun o ana kadar yapılmış işlerin bedelinin hakediş usullerine göre ödenerek taşeronun hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği ve alınmış bulunan tüm teminatların iade edileceği hususlarında düzenleme yapıldığı görülmüştür. 6. ... Yapı Denetim Görevlileri tarafından yapılan saha denetimlerine ilişkin tutanakların incelenmesinde; sözleşmede bahsi geçen ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında işverenlerin yasal sorumlulukları ve yükümlülükleri arasında bulunan bazı hususlarda eksiklik tespiti yapıldığı, 1 nolu hakedişe ilişkin olarak, 03.07.2018 tarihli Kalite, Çevre, İş Sağlığı ve Güvenliği Denetim Tutanağı ile Sözleşmenin 33.27 maddesi gereğince kalite, çevre, iş sağlığı güvenliği konuları ile ilgili eksiklik ve uygunsuzluk tespiti yapıldığı, tutanakta projeye ait 1 nolu hak ediş bedelinin %5'inin emanete alınacağı ve bu eksikliklerin tamamı yerine getirilmeden emanete alınan hakediş bedelinin iade edilmeyeceğinin bildirildiği, Adi Ortaklık ve Davacı taraf arasında düzenlenen sözleşmede, iş sağlığı ve güvenliği konularında belirlenecek eksiklikler için para cezası uygulanacağına ilişkin maddeler olduğu hususlarının tespit edildiği, söz konusu sözleşme hükümlerine istinaden davacının 1 nolu hakkedişinden İSG konusunda ceza uygulanarak kesinti yapıldığı anlaşılmıştır. ... Yevmiye Numaralı ihtarnamenin incelenmesinde; ihtarnamede özetle, 21.11.2018 tarihli mail mesajı ile adi ortaklık ile şirketleri arasındaki iş sözleşmesinin 16.2 maddesi uyarınca fesih edildiğinin bildirildiği, söz konusu mesaja yeni muttali olunduğu, belirtilen fesih maddesi incelendiğinde, şirketin haksız bir şekilde fesih yoluna başvurmasına rağmen, tüm teminatları irad olarak kaydedileceği, günlük fahiş miktarlarda ceza kesebileceğine dair hükümlerin bulunduğunun görüleceği, işbu sözleşmeden kaynaklı işlerin, adi ortaklığın tutumundan kaynaklı olarak yürümediği, taraflarına ödeme yapılmadığı, hakedişi yapılmamış olan imalatlarının bulunduğu, ödemenin yapılmadığından kaynaklı şirketlerinin ekonomik darboğaza girdiği ve hakediş bedeli olarak 2.500,000,00 TL ile iş için verilmiş teminat senetlerinin iadesini talep ettikleri bildirilmiştir. 8. 11.03.2019 tarih ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamelerin incelenmesinde; davacı tarafından, işin feshinden sonra “.... işi” için 01.03.2019 tarih, 021634 sayılı ve 250.000,75 TL bedelli, “...ı yapım işi” için ise, 01.03.2019 tarih,....sayılı ve 1.750.000,00 TL bedelli iki adet fatura kesilmiş olup, davalı tarafından davacıya gönderilen 11.03.2019 tarih ve .... Yevmiye Numaralı ihtarnameler ile bu faturalara ilişkin herhangi bir imalat ya da hakediş olmadığı nedenleriyle itiraz edilerek iade edildiği görülmüştür. 9. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yaptırılmış olup alınan bilirkişi rapor ve ek raporunun sonuç kısımlarında özetle; davacı şirketin 2018-2019 yıllarına ait ticari defterlerinin yasal süresi içerisinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davacı şirketin 2018 yılında hizmet faturaları ve alınan ödemeler ile toplam 357.808,60.-TL tutarında alacak bakiyesi oluştuğu, buna göre davacının 410.425,95-TL -357.808,60.-TL=52.617,35.-TL tutarında davalı adi ortaklıktan alacağı olduğu, davalı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin yasal süresi içerisinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, 2019 yılı ticari defterlerin E - Defter olduğu ve yasal süresi içerisinde beratlarının alındığı, Davacı şirket tarafından davalı adi ortaklığa düzenlenen 71 adet 410.425,95.-TL tutarındaki faturaların davalı şirket (Adi Ortaklık) ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu yönde bir uyuşmazlık olmadığı, davalı şirketin davacıya ... -Ücret-Teminat Kesintileri ve Havaleler toplamı 446.7 87,82.-TL tutarında ödeme yaparak davacı şirketin cari hesabından mahsup yapıldığı, bu durumda, (410.425,95 -446.787,82)= 36.361,87.-TL tutarında, davalı şirketin davacıya borçlu değil fazla ödemeden dolayı alacaklı olduğu, taraf ticari defterlerine göre, uyuşmazlığın ödeme/tahsilat hususunda olduğu görülmekle, uyuşmazlık noktalarının davalı şirket ticari defter ve kayıtlarında mevcut olan ancak, davacı şirket ticari defter ve kayıtlarında olmayan, ... Primleri, Teminat Kesintileri, Ücret Ödemelerinden kaynaklandığı, tarafların ticari defter kayıtlarında “...” işi için herhangi bir fatura ya da ödemeye rastlanılmadığı, incelenen defter kayıtlarında bulunan fatura ve ödemelerin ....” işi için yapılan ödemeler dosya ekinde bulunan ödeme dekontları dikkate alınarak hesaplandığı, taraflar arasında imzalanmış olan “... Boru Hattı” ve ....hakedişler, davalı ile ihbar olunan İdare ... arasında imzalanmış olan hakedişler ile davalının tek taraflı olarak hazırlamış olduğu kesin hakedişler incelendiğinde, ....” işi için; davalı taraf ile ihbar olunan ... arasında imzalanmış olan hakedişlerin, davacının yaptığı işlerin belirlenebilmesi için yeterince detaylı olmadığı, dava dosyası ekinde yapılan imalatlar ile ilgili başkaca yerinde yapılmış bir tespit bulunmadığından, ... Yapı Denetim Görevlisi Veysel Yılmaz'ın davalı ile imzaladığı 25.11.2018 tarihli saha tespit tutanağı ve eki metraj tutanağı esas alınarak davacının yaptığı imalatlar hesaplanmış ve davacının 480.259,46 TL (KDV Dahil) tutarında imalat yapmış olduğu, bu iş için 214.898,22 TL tutarında kesinti hesaplandığı, davalının bu iş için davacıya yapmış olduğu ödemeler ile davacı adına yapmış olduğu işçilik ve ... primi ödemeleri toplamı 309.348,66 TL olduğu, davacının yaptığı imalat bedelinden, hakediş kesintileri ve yapılan ödemelerin minhası ile adı geçen işten davacının, davalıya; 480.259,46 - 214.898,22 - 309.348,66 =43.987,42 TL borcu olduğu, “...” işi için; davalı taraf ile ihbar olunan ... arasında imzalanmış olan hakedişlerin, davacının yaptığı işlerin belirlenebilmesi için yeterince detaylı olmadığı, dava dosyası ekinde yapılan imalatlar ile ilgili başkaca yerinde yapılmış bir tespit bulunmadığından, davacı tarafından Düzce 1. Sulh Hukuk Mahkemesi Hakim'liği tarafından 2018/51 D.İş sayılı dosya ile 12.12.2018 tarihinde yerinde dava konusu iş ile ilgili tespit uyarınca, davacının 1.731.633,45 TL (KDV Dahil) tutarında imalat yapmış olduğu, bu iş için 663.559,93 TL tutarında kesinti hesaplandığı, davalının bu iş için davacıya yapmış olduğu ödemeler ile davacı adına yapmış olduğu işçilik ve ... primi ödemeleri toplamı 1.152.629,19 TL olduğu, davacının yaptığı imalat bedelinden, hakediş kesintileri ve yapılan ödemelerin minhası ile adı geçen işten davacının, davalıya; 1.731.633,45 - 663.5 59,93 - 1.152.629,19 = 84.555,67 TL borcu olduğu, davalının, sözleşmeye uygun şekilde gönderilen yazılı ihtara uymayan davacının, sözleşmesini fesh ettiğini, davacının söz konusu fesih ile ilgili ... Yevmiye Numaralı ihtarname ile hakedişi yapılmamış olan imalatlarının bulunduğu, ödemenin yapılmadığını sebep göstererek feshe itiraz etmiş olduğunu, ancak yapılan inceleme sonucunda, davacının davalıdan herhangi bir hakediş alacağı bulunmadığı, aksine borçlu olduğu tespit edildiği, bu nedenlerle yapılan feshin haklı olduğunun değerlendirildiği bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 10. Dava, taraflar arasında akdedilen alt yüklenici sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasına dayalı olarak, haksız fesihten kaynaklanan alacakların tahsili istemine ilişkindir. 11. Taraflar arasında imzalanan 24.04.2018 tarihli “... Hattı yapım işi kapsamındaki sözleşmenin konusunun, inşaat ve mekanik işlerin yapımına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. 12. Bu kapsamda eldeki uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmesinden önce eser sözleşmesine ilişkin kısaca bir açıklama yapmakta yarar bulunmaktadır. 13. Öncelikle eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. 14. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Ayıp, yasa ya da sözleşme hükümleri gereğince, bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır. 15. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara rağmen iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanmış bulunursa veya her hangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek bir nedenden dolayı meydana gelmiş olursa, iş sahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476) Buna göre ayıp iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanıyor ise iş sahibi eser ayıplı olmasına rağmen kanundan kaynaklanan, sözleşmeden dönme, bedelde indirim veya eserin ücretsiz onarılmasına ilişkin seçimlik haklarını kullanamaz ayrıca genel hükümlere göre tazminat da talep edemez (TBK m. 475). Ayrıca malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı satıcı gibi sorumludur (TBK m. 472/1). 16. Yine eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. Bunun dışında iş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olup, bildirmemesi halinde eseri kabul etmiş sayılır (TBK m. 477). 17. Davacı yan, taraflar arasında yapıldığı bildirilen alt yüklenici sözleşmesi kapsamında sözleşmenin feshinin haksız olduğunun iddiasıyla bu durumun tespiti, haksız kesildiği iddia edilen blokelerden kaynaklı alacak, haksız kesildiği iddia edilen cezalardan kaynaklı alacak ve haksız kesildiği iddia edilen kesintilerden kaynaklanan alacak ile ... projesindeki müspet zarar iddiasına bağlı alacak, hakedişlerin ödenmediği ve kesinti yapıldığı iddiasına bağlı alacak, ....şantiyesinde el konduğu bildirilen malzeme ve ekipman kaynaklı alacak ile dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmeler uyarınca verildiği bildirilen teminat senetlerine ilişkin menfi tespit talepli alacağın tahsilini talep ve dava etmiştir. 18. Davalı yan, davacının, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve eylül olmak üzere 5 adet hakedişi herhangi bir ihtirazı bir kayıt düşmeksizin imzaladığını, davacı yanın, ekim ayı sonunda şantiye faaliyetlerini durdurduğunu, taraflarınca tüm ödemelerin sözleşmenin 6. Maddesine göre yerine getirildiğini, müvekkilinin şu an için davacı firmadan 98.926,46 TL alacağı bulunduğunu, davacı yanın, sözleşmesel yükümlülüklerini basiretli bir tacir gibi yerine getirmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 19. Öncelikle taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmelerin davalı yanca haklı nedenle feshedilmiş olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir. 20. Davalı tarafından davacıya yazılmış olan 09.11.2018 tarih ve .... sayılı yazıda, güzergah açma, boru dizgi, kaynak ve ek yeri sargısı çalışmalarının durduğu, davacının işi geciktirmekte olduğu, hatalı yapılan imalatların düzeltilmesi gerektiği, sözleşme ve eklerine göre sorumlulukların yerine getirilmediği, saha çalışmalarının bir an önce başlanması ve yaşanan zaman kaybını giderecek şekilde ekip ve ekipmanın sahada hazır bulundurulması gerektiği ve saha çalışmaları sırasında maddi-manevi zarar gören üçüncü şahısların zararının tazmin edilmesinin gerektiği, akabinde ise davalı şirket yetkilisi tarafından 21.11.2018 tarihinde gönderilen mail ile de sözleşmenin 16.2 maddesi uyarınca ... projesi kapsamındaki sözleşmenin fesh edildiği bildirilmiştir. 21. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 16.2. Maddesinde, makul bir sebep olmadan işe başlanmaması ya da işin askıya alınması, taşeronun işi belirlenen tarihte bitirememesi ve işbu sözleşmenin eklerinde belirlenen standartlarına aykırı şekilde gerçekleştirmesi, taşeronun bu tür ihmallerine ilişkin olarak işverenin yazılı ihtarını aldıktan 7 gün sona erdiğinde bunları düzeltmeyi ihmal etmesi ya da düzeltmez ise işverenin, taşeronun işlerinin tamamlanma derecesi ne olursa olsun taşeronun işlere devam etmemesine karar verip işi durdurarak veya işe müdahale ederek kendisinin tamamlayabileceği hususlarında düzenleme yapılmıştır. 22. Somut olayın değerlendirilmesinde, davalı işverenin sözleşmeye uygun bir şekilde yazılı ihtar ile davacı taşeronun eksiklerini bildirdiği, tamamlanmayan/düzeltilmeyen eksiklikler üzerine yazılı ihtar tarihi olan 09.11.2018 tarihinden 12 gün sonra gönderilen mail ile sözleşmenin feshedildiği, davacı yanca keşide edilen ihtarnamede, hakedişi yapılmamış olan imalatlarının bulunduğunu ve ödemenin yapılmadığını sebep göstererek feshe itiraz ettiği ancak, alınan bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere davalının davacıdan herhangi bir hakediş alacağı bulunmadığı görülmekle, davalı tarafından işin haklı olarak fesh edildiği kanaatine varılmıştır. 23. Haksız Kesilen Blokelerden Kaynaklı Alacak Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede: 24. Davalı tarafından tek taraflı olarak hazırlanmış kesin hakedişte ve taraflar arasında itirazsız bir şekilde imzalanmış olan 4 adet hakedişte “Bloke” adı altında bir kesintinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 25. Haksız Kesilen Cezalardan Kaynaklı Alacak Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede: 26. ... Loop Hattı” için imzalanmış olan sözleşmelere konu işler için taraflarca itirazsız imzalanan hakedişler ile davalının tek taraflı hazırladığı kesin hakedişler incelendiğinde sadece “... Boru Hattı Projesi” işinin 1 nolu hakkedişinde 45.096,40 TL tutarında İSG cezası kesildiği, davacının bu cezalı hakedişi herhangi bir itiraz olmadan imzaladığı görülmekle, kesilen bu cezayı kabul ettiği kanaatine varılmıştır. 27. Haksız Kesilen Tevkifatlardan Kaynaklı Alacak Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede: 28. “...” için imzalanmış olan sözleşmelere konu işler için taraflarca itirazsız imzalanan hakedişler ile davalının tek taraflı hazırladığı kesin hakedişler incelendiğinde, ilgili yasa uyarınca KDV'nin 3/10'u oranında tevkifat kesintilerinin yapıldığı, haksız/hukuka aykırı bir tevkifat kesintisi olmadığı tespit edilmiştir. 29. Düzce Projesindeki Müspet Zarardan Kaynaklı Alacak Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede: 30. Türk Borçlar Kanunu m. 125/III hükmünde; “Sözleşmeden dönme hâlinde tarafların, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulacağı ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyecekleri, bu durumda borçlunun temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklının sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebileceği" düzenlemesi yapılmıştır. 31. Yargıtay içtihatlarında ve doktrinde menfi zarar; uygulanacağına ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin yerine getirilmemesi sonucu güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan, sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarar olarak tanımlanmaktadır. Yine eser sözleşmesinden dönülmesi nedeniyle uğranılan ve giderilmesi talep edilen olumsuz zararların sınırlı sayıda olmadığı kabul edilmektedir. Müspet zarar ise; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zararlar olup kâr mahrumiyetini de içine alır. Ayrıca menfi zarar talep edilebilmesi için sözleşmenin feshinde kusurunun olmaması, diğer tarafın ise kusurlu olması gerekmektedir. 32. Davacı yanca müspet zararın talep edilebilmesi için, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin davalı yanca haksız olarak feshedilmesi gerektiği, mahkememizce yapılan değerlendirmede, davalı tarafından işin haklı olarak fesh edildiğinin değerlendirildiği, bu nedenle müspet zarardan bahsedilemeyeceği kanaatine varılmıştır. 33. Hakedişlerin Ödenmemesinden ve Kesintilerinden Kaynaklı Alacak Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede: 34. Dosyada mevcut ödeme dekontları üzerinde yapılan incelemede, taraflar arasında itirazsız imzalanmış olan toplam 4 adet hakedişin ödemelerinde sadece 4. Hakedişin ödenmesi sırasında gecikme olduğu ancak, davalının davacıya yapılan ödemeler haricinde davacı adına 239.256,40 TL toplam tutarında ... primi ve işçi ücreti ödemelerini yapmış olduğu, bu ilave ödemeler de dikkate alındığında hakedişlerin ödeme zamanlarında herhangi bir gecikme olmadığı kanaatine varılmıştır. 35. ... Talebi Yönünden Yapılan Değerlendirmede: 36. Davacı yanca, bu husustaki taleplerini kanıtlayacak herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı, davacı yanın ortaya koymuş olduğu delillerle ispat edilemediği kanaatine varılmıştır. 37. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce ve bilirkişi raporlarında yapılan değerlendirme ve hesaplamanın dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yargısal uygulamalara uygun olduğu anlaşılmış olup, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00.-TL harcın, peşin ve tamamlama harcı ile alınan 9.437,03‬.-TL harçtan düşümü sonrası fazla alınan 8.705,03.-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine, 3-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE, 5-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13. maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 88.096,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine, Dair davacı vekilinin ve davalılar vekilinin, ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... yasa yolu açık olmak üzere 02/04/2026 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/04/2026

Başkan ... E-İmza Üye ... E-İmza Üye ... E-İmza Katip ... E-İmza

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"