Bölge Adliye Mahkemesi 2026/2231 E. 2026/71 K.

T.C. ADANA BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/2231 - 2026/71 T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 22. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/2231 KARAR NO : 2026/71

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 03/07/2026 NUMARASI : 2026/638 Esas (Ara Karar) DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ :21/09/2026 KARAR YAZIM TARİHİ :21/09/2026

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/07/2026 tarih, 2026/638 Esas (Ara Karar) sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında süreklilik arz eden bir ticari ilişki bulunduğunu, bu ilişki kapsamında mal/hizmet alımları yapılmış olduğunu, ödemelerin çeklerle gerçekleştirildiğini, iade/iskonto/mahsup kalemleriyle birlikte ticari ilişkinin, fiilen cari hesap mantığıyla yürüdüğünü, taraflar arasında mevcut bulunan ticari ilişki kapsamında, müvekkili olduğu şirket tarafından davalıya çok sayıda çek verilmiş olduğunu, ayrıca dava tarafları arasındaki ticari ilişkiye teminat teşkil etmek üzere dava dışı kişi ipotek veren ...’na (T.C.: ...) ait taşınmazların üzerine ipotek tesis edilmiş olduğunu, davalı tarafın bu ticari ilişkiye dayalı borcu, cari hesap bütünlüğünden kopararak önce ihtiyati haciz kararı aldırdığı, akabinde 12 adet çeki ... İcra Dairesi 2026/7543 E. Sayılı dosyada başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icraya koyduğu ve bununla yetinmeyerek ... İcra Dairesi 2026/9161 E. Sayılı dosyada başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başkaca bir icra takibi başlattığı ve son olarak 06.03.2026 tarihli ihtarname ile ipotek bedelinin tamamının ödenmesini talep ettiği, akabinde müvekkilinin 16.03.2026 tarihli cevap ihtarnamesi gönderdiğini, davalı tarafın 18.03.2026 tarihli noter ihtarnamesi ile tekrardan ipotek bedelinin tamamını istendiği, müvekkili olduğu şirketin ise son olarak 30.03.2026 tarihli cevap ihtarnamesi ile itirazlarını davalı yana bildirdiği, sonrasında davalı tarafça ... İcra Dairesi 2026/11315 E. Sayılı dosyada başlatılan İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatılmış olduğunu, davalı şirketin bu ilişkiye dayalı alacağını cari hesap bütünlüğünden kopararak farklı hukuki araçlarla tahsil etmeye yönelmiş olduğunu, hem kambiyo takipleri başlattığı hem de ipotek limiti üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi takibine yöneldiği, davalı tarafın gerek ihtarnamelerinde gerekse ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte kullandığı ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, kambiyo senetlerine dayalı olarak ileri sürülen alacakların da taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden bağımsız olmadığı açıkça anlaşıldığı, davalı tarafın, ipotek takibinden önce keşide ettiği ihtarnamelerde borcun “cari hesap alacağından kaynaklandığını” açıkça belirttiği daha sonra ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlattığı takipte ise kambiyo takibinden söz ederek “tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla” ibaresine yer verdiği, bu ibarenin, ancak aynı alacağın farklı takip yollarına konu edildiği hallerde hukuki anlam taşıyabilecek nitelikte olup davalının hem ipoteğe konu ettiği alacağın hem de kambiyo takiplerine dayanak yaptığı çek alacaklarının aynı temel borç ilişkisine, yani cari hesap ilişkisine dayandığını bizzat kabul ettiğini gösterdiğini, davacı şirketin, kendi ticari kayıtları ve değerlendirmesi çerçevesinde davalıya 16.710.441,34 TL anapara borcu bulunduğunu kabul etmekte olduğunu, ... İcra Müdürlüğü 2026/7543 E.: Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip; ödeme emrinde asıl alacak ve fer’ilerle birlikte toplam 33.600.982,41.TL talep edilmiş olduğunu, bu takip kapsamında ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2026/149 D.İş – 2026/146 K. sayılı ihtiyati haciz kararına dayanılarak icrai baskı oluşturulduğunu, ... İcra Müdürlüğü 2026/9161 E.: Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip; ... seri numaralı çek dayanak gösterilerek başlatılan icra takibinde asıl alacak ve fer’ilerle birlikte toplam 3.842.973,54 TL talep edildiği ayrıca yüksek oranlı avans faizi bildirimi yapıldığı, ... İcra Müdürlüğü 2026/11315 E.: İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte ipotek alacağı olarak 30.000.000,00.TL asıl alacak talep edildiği ipotekli taşınmazların paraya çevrilmesi tehdidi doğduğu, bu itibarla somut olayda dava konusu icra takiplerinin gerçekte tek bir cari hesap borcuna ilişkin olduğu, davalı tarafın aynı temel borç ilişkisini parçalayarak hem kambiyo hem de ipotek takiplerine konu etmesi hukuken korunamaz nitelikte olduğunu, bu hususun, hem menfi tespit talebimizin haklılığını hem de ihtiyati tedbir ihtiyacını daha da belirgin hale getirmekte olduğu, davacı aleyhine yürütülen takipler ve ihtiyati haciz uygulaması, davacının ticari faaliyetini sekteye uğrattığı, telafisi güç zarar doğurduğu, davanın kabulü ile, davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü’nün 2026/7543 E., 2026/9161 E. ve 2026/11315 E. sayılı dosyalarında ileri sürülen alacak bakımından; davacı şirketin kabul ettiği 16.710.441,34.TL anapara ve bu tutara işleyecek hukuka uygun faiz dışında kalan kısım yönünden borçlu olmadığının tespitine, yargılama süresince telafisi güç zararların önlenmesi için, İİK m.72 kapsamında ve ihtilaflı kısım yönünden mükerrer tahsil riskini önleyecek ölçüde ihtiyati tedbir kararı verilmesine; özellikle icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi/bloke edilmesine ve mükerrer tahsil doğurabilecek işlemlerin önlenmesine, belirtilen ihtiyati tedbirlerin teminatsız olarak uygulanmasına, şartları oluştuğu takdirde davalının haksız ve kötü niyetli takibi nedeniyle İİK m.72 kapsamında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, ... İcra Ceza Mahkemesi’nin 2026/89 E. sayılı dosyasının celbine ve ilgili mahkemeye derdestlik müzekkeresi yazılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına kararı verilmesini talep etmiştir. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/04/2026 tarih, 2026/638 Esas (Ara Karar) sayılı kararında, İİK 72/3 2. hükmü gereği ... İcra Müdürlüğü 2026/7543 Esas, 2026/9161 Esas ve 2026/11315 esas sayılı dosyalarına yatan 11.859.108,66 TL paranın % 15'i oranında teminat yatırıldığı takdirde, icra veznesine girecek paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine karar verildiği, verilen bu karara itiraz edildiği anlaşılmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/07/2026 tarih, 2026/638 Esas (Ara Karar) sayılı kararında, İhtiyati tedbir talebine dayanak olarak sunulanların ve beyanların davacı tarafça istenmiş olan söz konusu ihtiyati tedbirin kabulü için gerek HMK 389 vd gerekse İİK 72/3 vd maddeleri gereğince aranan gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli görüldüğü bu nedenlerle yasaca aranan gerekli ve yaklaşık ispata dair yeterli koşulların bu aşamada dosya kapsamına göre bulunduğu, kesin bir ispat olmayıp yaklaşık ispatın yeterli olduğu, İİK'nın 72/3 maddesi uyarınca %15 teminat karşılığında icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına her bir icra dosyası yönünden ayrı ayrı teminat tutarı belirlendiği, ... İcra Ceza Mahkemesi'nin 2026/89 E. numaralı dosyasına müzekkere yazılarak, işbu menfi tespit davasının derdest olduğunun bildirilmesi, ceza dosyasına konu çek bakımından borcun varlığı ve miktarının işbu dava sonunda belirlenecek olması karşısında, menfi tespit davasının sonucunun ceza dosyasında gözetilmesinin istenmesine karar verilmesi talep edilmiş ise de, Mahkemece icra ceza mahkemesine yargılamanın sevk ve idaresi ile ilgili talimat verilmesi hukuken mümkün olmadığı gerekçesi ile ihtiyati tedbire itirazın kabulü ile; ... İcra Müdürlüğü'nün 2026/7543 Esas sayılı dosyası yönünden İhtiyati tedbir talebinin İİK 72/3 ve HMK'nun 389 vd.maddesi uyarınca kabulü ile; dava konusu yapılan 16.890.541,07.TL'nin %15'i oranında (2.533.581,16.TL) nakdi teminat yatırılması veya bu oranda muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunun sunulması durumunda dava konusu yapılan 16.890.541,07.TL ve ferileri yönünden icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine, ... İcra Müdürlüğü'nün 2026/9161 Esas sayılı dosyası yönünden; İhtiyati tedbir talebinin İİK 72/3 ve HMK'nun 389 vd.maddesi uyarınca kabulü ile ile; dava konusu yapılan 3.842.973,54.TL'nin %15'i oranında (576.446,036.TL) nakdi teminat yatırılması veya bu oranda muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunun sunulması durumunda dava konusu yapılan 3.842.973,54.TL ve ferileri yönünden icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine, ... İcra Müdürlüğü'nün 2026/11315 Esas sayılı dosyası yönünden; İhtiyati tedbir talebinin İİK 72/3 ve HMK'nun 389 vd.maddesi uyarınca kabulü ile; dava konusu yapılan 13.293.174,64.TL'nin %15'i oranında (1.993.976,19.TL) nakdi teminat yatırılması veya bu oranda muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunun sunulması durumunda dava konusu yapılan 13.293.174,64.TL ve ferileri yönünden icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine, ... İcra Ceza Mahkemesi'nin 2026/89 E. numaralı dosyasına müzekkere yazılarak, menfi tespit davasının sonucunun ceza dosyasında gözetilmesinin istenmesi yönündeki talebin reddine, karar verilmiştir. DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinin dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının tedbir talep edebilmesi için hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya ciddi bir zararının doğması gerektiğini, davacı her ne kadar tedbir talebinde bulunmuş aksine, müvekkil şirketin hakkına ulaşmasını engellemek, icra işlemlerinin uzamasını sağlamak amacıyla açılan bu dava müvekkilin zarara uğramasına yol açtığını, davacının herhangi bir hakkı bulunmadığından, hakkını elde etmesinin zorlaşması ya da imkansız hale gelmesinden bahsedilemeyeceğini, İİK. 72/3’te açıkça “İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.” hükmünün yer aldığını, bu hükme aykırı olarak İlk derece mahkemesi tarafından %15 teminatla paraların müvekkiline ödenmemesi karar verildiğini, davacı borçlu hakkında icra takiplerinin açıldığı dava dilekçelerinde de belirtildiği halde %15 teminat ile paranın ödenmemesi yönündeki tedbir kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk derece Mahkemesinin ihtiyati tedbir kararının, davaya konu alacağın tahsilini engelleyici nitelikte olduğunu, çünkü icra dosyasına yatacak tahsilatlardan nemalandırılmayacak, dava sonunda tahsilatların müvekkile ödense bile, yüksek enflasyon ortamında müvekkil şirket zarara uğrayacağını, İlk derece mahkemesi tarafından İİK md 72/ 3 fk uyarınca verilen %15 teminat miktarının çok düşük olduğunu, müvekkil şirketin alacağının davacı tarafından kabul edilen kısmının ödenmediği düşünüldüğünde, tedbirin alacağın tahsilini geciktirme amacıyla talep edildiği açık ve net olduğunu, dava dosyasında İİK md 72/3 fk düzenlenen ihtiyati haczi tedbirin şartları da oluşmadığından ve telafisi imkansız zararlar meydana geleceğinden ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi tarafından talep edildiğini, açıklanan nedenlerle; İstinaf taleplerinin kabulü ile, ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2026/638es sayılı dosyasında 03.07.2026 tarihli ihtiyati tedbirin kabulüne dair verilen ara kararının kaldırılmasına, sonuçta ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/07/2026 tarih, 2026/638 Esas (Ara Karar) sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibarıyla menfi tespit istemine ilişkin olup, istinaf konusu ise ihtiyati tedbir kararın kaldırılması talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, 27.04.2026 tarihli ara karar ile İİK 72/3 2. hükmü gereği ... İcra Müdürlüğü 2026/7543 Esas, 2026/9161 Esas ve 2026/11315 esas sayılı dosyalarına yatan 11.859.108,66 TL paranın % 15'i oranında teminat yatırıldığı takdirde, icra veznesine girecek paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmiş, mahkemece verilen ihtiyati tedbire itiraz edilmiş, İlk derece mahkemesince 03.07.2026 tarihli ara kararla ihtiyati tedbire itirazının kabulü ile icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiği, işbu ara karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nun “ihtiyati tedbirin şartları” başlıklı 389. maddesi "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmünü içermektedir. Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir. 6100 sayılı HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi olarak açıklanmıştır. Ayrıca, tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir. 2004 sayılı İİK'nin 72/3 maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir" hükmü yer almaktadır. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere göre İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu gözetilip İİK'nin 72/3 maddesi dikkate alınarak, takdiren %15 teminat karşılığında, icra veznesine girecek paraların alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına karar verildiği, İİK'nin 72/3 maddesinde yer alan düzenleme, HMK'nin 389 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir ile ilgili düzenlemeye benzer, ancak kendine özgü özellikleri de olan ve borçluya tanınan bir hak olup, borçlunun, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği, bu durumda, mahkemece İİK'nin 72/3 maddesi gereğince davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu ve mahkemece takdir edilen teminat miktarının dosya kapsamı itibariyle yerinde olduğu bu sebeple davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nın 353/1-b-1 md. gereğince ihtiyati tedbir kararına itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/07/2026 tarih, 2026/638 Esas (Ara Karar) sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA, 4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE, 6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA, Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 21/09/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır