İlk Derece Mahkemesi 2025/863 E. 2026/713 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/863 Esas KARAR NO : 2026/713

DAVA : Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak) DAVA TARİHİ : 26/11/2025 KARAR TARİHİ : 25/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kuruluş ile Yüklenici ...A.Ş arasında Elektronik Ücret Toplama, Araç İçi Yolcu Bilgilendirme, Kamera ve Akıllı Durak Sistemi Kurulması ve İşletme sözleşmesi 20.03.2013 tarihinde imzalandığını, sözleşmenin 4. Maddesinde de belirtildiği üzere işin süresi sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 yıl olduğunu, söz konusu sözleşmenin Kesin Teminat başlıklı 24. Maddesinde yüklenicinin bu iş için 11.214.500,00-TL kesin teminat yatırdığının belirtildiğini, sözleşmede yer alan yükümlülüklerin yüklenici firma tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle Kuruluşumuz alacağı meydana gelmiş olup, yüklenici firmadan bu alacakların tahsili için gerekli yazışmalar yapılmış fakat bir sonuç alınamadığını, bu nedenle sözleşmede yer alan yükümlülüklerin yüklenici firma tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle, davalıya Elektronik Ücret Toplama, Araç İçi Yolcu Bilgilendirme, Kamera ve Akıllı Durak Sistemi Kurulması ve İşletme sözleşmesi kapsamında alınan... tarih ve ... numaralı 11.214.500,00-TL tutarındaki kesin teminat mektubunun 17.09.2025 Çarşamba günü mesai bitimine kadar nakde dönüştürülerek Kurumumuz hesaplarına aktarılması talep edilmesine karşılık, davalı tarafından yazımızda belirtilen süre geçmiş olmasına rağmen söz konusu teminat mektubunun nakde çevrilmediğini ve Kurum hesaplarına aktarılmadığını, karşı taraf ile yapılan yazılı ve sözlü görüşmelerde davalı tarafından söz konusu teminat mektubunun paraya çevrilmesi talebimizle ilgili Kurumumuza hiçbir cevap verilmemiş olup, görüşmelerden herhangi bir netice alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin alacak haklarımız saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile şimdilik... tarih ve ... numaralı 11.214.500,00-TL kesin teminat bedelinin temerrüt tarihinden (18.09.2025) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; teminat mektuplarının lehtarı E-Kent ve muhatabı davalı ... arasında yaşanan ihtilaf kapsamında, ...tarihli, ... numaralı 11.214.500,00-TL bedelli ve 13.12.2023 tarihli,... numaralı 3.222.000,00-TL bedelli teminat mektuplarının paraya çevrilme talebinin, dava dışı ...' in 26.08.2025 tarihli likit delil mahiyetinde olan ihbarı neticesinde, müvekkili Banka tarafından yerine getirilmemiş olmasının hukuka ve içtihata uygun olduğunu, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’ nin ...E. Sayılı dosyasından Müvekkil Bankaya tebliğ edilen 25.09.2025 tarihli ara karar ile;... tarihli, ..numaralı 3.222.000,00-TL bedelli teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı da likit delilin yerindeliğinin açık olduğunun bir göstergesi olduğunu, lehtarın, muhatabın hakkını kötüye kullandığına ilişkin likit delil sunmuş olması, müvekkil bankaya teminat mektubunun paraya çevrilmesi talebini reddetme hakkı tanımakta olduğunu, teminat mektubuna ilişkin riskin gerçekleştiğini belirterek bankadan teminat mektubunun paraya çevrilmesini talep ettiği durumda lehtar borcun gerçekleşmediği veya muhatabın hakkını kötüye kullandığını vb. gibi konularda likit bir delil ile bankaya belgelendirir ise banka lehtarın bu defini muhataba karşı ileri sürerek ve tazmin talebini reddedileceğini, lehtar ...'in Müvekkili Bankaya gönderdiği 26.08.2025 tarihli likit delil mahiyetindeki yazıda, Davacı ...' un teminat mektuplarında yazmadığı bir konuda, yani Davacı Kurumun lehtar...' in taraf olmadığı bir sözleşmeden kaynaklı olarak ... isimli bir firmaya ödediğini beyan ettiği 17.450.746,71-TL tutarı, lehtar ...' den tahsil etmek istemesi nedeniyle dava konusu teminat mektubunun ödenmesi talebi Bankaları tarafından haklı hukuki gerekçelerle yerine getirilemediğini, bu nedenle Müvekkil Bankanın, Davacı Kurum' un 16.09.2025 tarihli ödeme talebini yerine getirmemesinin hukuka ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. KANITLAR VE GEREKÇE / Dava, davacı ile dava dışı ...A.Ş arasında 20.03.2013 tarihinde imzalanan Elektronik Ücret Toplama, Araç İçi Yolcu Bilgilendirme, Kamera ve Akıllı Durak Sistemi Kurulması ve İşletme sözleşmesi kapsamında sözleşmenin Kesin Teminat başlıklı 24. Maddesi uyarınca alınan 11.214.500,00-TL bedelli teminat mektubunun nakde dönüştürülmesi talebinin yerine getirilmemesinden kaynaklı 11.214.500,00-TL kesin teminat bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, Elektronik Ücret Toplama, Araç İçi Yolcu Bilgilendirme, Kamera ve Akıllı Durak Sistemi Kurulması ve İşletme sözleşmesi, idari ve teknik şartnameler, Teminat mektubu sureti, banka kayıtları ve yazışmalar, bankaya yapılan bildiri, lehtar firma ile yapılan yazışmalar üzerinde inceleme yapılmıştır. Öncelikle teminat mektubunun hukuki niteliğinin açıklanması gerekmektedir. ... tarihli, ... Esas, ...Karar sayılı ve 11.06.1969 tarihli, ...Esas, ... Karar sayılı İBK'da, banka teminat mektuplarının hukuki niteliği itibariyle garanti sözleşmesi olduğu belirtilmiş, o tarihten bu yana hukuki niteleme konusunda uygulamada ve öğretide görüş birliği sağlanmıştır. Buna göre, banka ile teminat senedinin muhatabı arasında garanti sözleşmesi mevcuttur. Anılan 1967 tarihli İBK'da "...Bankanın sıfatı teminat veren olduğundan, taahhüdü esas sözleşmeyi yapan taraflardan ve esas akitten ayrı ve tamamen müstakildir. Bankanın taahhüdü lehtarın borcunun geçerliliğine ve varlığına bağlı olmaksızın garanti taahhüdü olarak tecessüm eder. Bir kimse, asıl borçlunun ileri sürebileceği itirazlara bakılmaksızın borcun yerine getirilmemesinden doğan zararın tazminini kabul etmesi halinde o kimseye garanti veren durumundadır. Üçüncü şahsın fiilini garanti eden, yani bu şahsın bir şey yapacağını başkasına vadeden şahıs müstakil bir taahhüt altına girmiştir." denilerek, teminat mektubunun hukuki niteliği açıklığa kavuşturulmuştur. Her iki içtihadı birleştirme kararında, teminat mektuplarının mahiyeti itibariyle 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 110. maddesindeki (6098 sayılı TBK'nın 128.maddesindeki) "üçüncü şahsın fiilini taahhüt" niteliğinde bir garanti sözleşmesi olduğu belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre, teminat mektubu düzenleyen banka ile garanti verilen muhatap arasında, muhatap ile lehtar arasındaki borç ilişkisinden bağımsız bir borç doğmaktadır. Yani kefalet sözleşmesinde olduğunun aksine, garanti sözleşmesi feri nitelikte bir borç doğurmayıp, ayrı ve bağımsız bir borç doğurmaktadır (Yargıtay HGK'nınn 04.07.2001 tarihli, ... E- ... K sayılı kararı). Teminat mektupları "kesin teminat mektubu", "geçici teminat mektubu", "avans teminat mektubu" gibi çeşitli türlere ayrılmaktadır. Ancak tüm bu teminat mektubu türleri için yukarıdaki hukuki niteleme geçerlidir. Teminat mektubunu düzenleyen banka, muhataba, teminat mektubu bedelini, ilk talep anında ve hiç bir defi ve itiraz ileri sürmeksizin ödemeyi garanti etmiş, yani kayıtsız ve şartsız ödeme taahhüdünde bulunmuştur. Yukarıda açıklandığı üzere, garanti sözleşmesi, lehtar ile muhatap arasındaki sözleşme ilişkisinden bağımsız ve ayrı bir borç doğurur; yani garanti sözleşmesinden doğan borç feri nitelikte değil, bağımsız bir borçtur. Bankanın, kayıtsız ve şartsız ödeme taahhüdünün bir sonucu olarak, muhatap ile lehtar arasındaki temel ilişkiye (örneğin eser sözleşmesine) ilişkin defileri ileri süremez. Banka, mutap ile lehtar arasındaki sözleşmenin geçersiz olduğunu, yürürlüğe girmediğini, sona erdiğini, kötü ifa edildiğini, borcun ödeme dışında sona erdiğini, ifa imkansızlığını, borçlunun ehliyetsizliğini, zamanaşımına uğradığını uğradığını iddia ve ispat edemez Banka ancak bazı sınırlı hallerde teminat mektubu bedelini ödemekten kaçınabilir: Teminat senedi nakde çevrilmeden önce, lehtar tarafından, borcun ödendiğine, muhatabın garanti edilen alacağının sona erdiğine dair likit deliller ibraz edilmişse, örneğin noter onaylı bir ibraname ibraz edilmişse, banka ödeme yapmamalıdır. Bunun dışında banka, lehtarın soyut itiraz ve defilerine rağmen ödemeyi yapmalıdır. Eğer lehtar, garanti edilen alacağın her hangi bir nedenle sona erdiğini iddia ediyorsa, muhatap aleyhine açacağı bir davada, örneğin menfi tespit davasında, teminat senedinin nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünde bir ihtiyati tedbir kararı almak suretiyle paraya çevirmeyi engelleyebilir. Yoksa, bankanın kendiliğinden lehtarın ileri sürebileceği defi ve itirazları araştırması ve bu nedenle muhataba ödeme yapmaktan kaçınması mümkün değildir. Çünkü bankanın garanti sözleşmesinden doğan borcu, lehtar ile muhatap arasındaki borç ilişkisinden bağımsız, ayrı bir borçtur. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, somut olayda davacı ile ... A.Ş arasında Elektronik Ücret Toplama, Araç İçi Yolcu Bilgilendirme, Kamera ve Akıllı Durak Sistemi Kurulması ve İşletme sözleşmesi 20.03.2013 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin 4. Maddesinde de işin süresinin sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 yıl olduğu, söz konusu sözleşmenin Kesin Teminat başlıklı 24. Maddesinde yüklenicinin bu iş için 11.214.500,00-TL kesin teminat yatırdığının belirtildiği, sözleşmede yer alan yükümlülüklerin yüklenici firma tarafından yerine getirilmediği iddiası ile davacı tarafça, yüklenici firmadan alacakların tahsili için davalıya Elektronik Ücret Toplama, Araç İçi Yolcu Bilgilendirme, Kamera ve Akıllı Durak Sistemi Kurulması ve İşletme sözleşmesi kapsamında alınan ... tarih ve ... numaralı 11.214.500,00-TL tutarındaki kesin teminat mektubunun 17.09.2025 Çarşamba günü mesai bitimine kadar nakde dönüştürülerek hesaplarına aktarılması talep edilmesine karşılık, davalı tarafından söz konusu teminat mektubunun nakde çevrilmediği, davalının savunma olarak teminat mektubuna ilişkin riskin gerçekleştiğini belirterek bankadan teminat mektubunun paraya çevrilmesini talep ettiği durumda lehtar borcun gerçekleşmediği veya muhatabın hakkını kötüye kullandığını vb. gibi konularda likit bir delil ile bankaya belgelendirir ise bankanın lehtarın bu defini muhataba karşı ileri sürerek ve tazmin talebini reddedileceğini, lehtar ...'in Müvekkili Bankaya gönderdiği 26.08.2025 tarihli likit delil mahiyetindeki yazıda, Davacı ...' un teminat mektuplarında yazmadığı bir konuda, yani Davacı Kurumun lehtar ...' in taraf olmadığı bir sözleşmeden kaynaklı olarak Asis isimli bir firmaya ödediğini beyan ettiği 17.450.746,71-TL tutarı, lehtar ...' den tahsil etmek istemesi nedeniyle dava konusu teminat mektubunun ödenmesi talebi Bankaları tarafından haklı hukuki gerekçelerle yerine getirilemediği, davacı ve dava dışı ...arasında imzalanan anılan sözleşmenin sona ermesine müteakiben işin devamlılığına yönelik ilgili taraflar arasında imzalanan sözleşmelere ilişkin dava dışı başka teminat mektuplarının da müvekkili tarafından düzenlendiğini, nitekim 13.12.2023 tarihli,... numaralı 3.222.000,00-TL bedelli teminat mektubunun da bu şekilde düzenlendiği, Müvekkil Banka, teminat mektuplarının lehtarı ...şirketinin yukarıda detayları verilen 26.08.2025 tarihli yazısına ilişkin beyanların likit delil mahiyetinde değerlendirdiği bir süreçte, ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’ nin ... E. Sayılı dosyasında 25.09.2025 tarihli ara karar ile; ... tarihli, ...numaralı 3.222.000,00-TL bedelli teminat mektubunun paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına ve önlenmesine karar verildiği, ... tarihli... numaralı 11.214.500,00-TL bedelli teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesi yönünde tekrar ihtiyati tedbir talep edilmiş olduğu ve bu anılan davanın ...11. Asliye Ticaret Mahkemesi’ nin ...E. Sayılı dosya ile birleşmek suretiyle ihtiyati tedbir talebi anılan mahkeme tarafından tekrar değerlendirilmeye alınmış olduğu bilgisinin müvekkiline aktarıldığını, bu hususların likit delil niteliğinde olduğunun savunulduğu, mahkememizce ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’ nin... E. Sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde davaya konu ... tarihli,... numaralı 11.214.500,00-TL bedelli teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmediğinin anlaşıldığı, bu nedenle tazmin tarihi itibari ile mahkemece veya taraflarca bankaya bildirilmiş bir tedbir kararının bulunmadığı, davacı ile dava dışı lehtarın arasındaki temel ilişkiden kaynaklı defilerin banka tarafından muhatap davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, nitekim davacı ile lehtar arasındaki ihtilafın da yargılamayı gerektirdiği, lehtar tarafından davalı bankaya bildirilen hususların yargılama konusu olması nedeniyle likit delil kabul edilerek davalı banka tarafından ödememe gerekçesi olarak ileri sürülemeyeceği, kaldı ki dava konusu teminat mektubunun açıkça protesto çekmeye, hükümve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve davacı ile dava dışı lehtar arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni neticeleri nazarıitibare alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarın ilk yazılı talep üzerine nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeneceği içeriğine haiz olduğu anlaşılmakla davalının ödememe savunması yerinde görülmemiş olup, davanın kabulüne, 11.214.500,00 TL'nin davacı tarafça 17.09.2025 Çarşamba günü mesai bitimine kadar nakde dönüştürülerek ödenmesi talep edildiğinden temerrüdün 18/09/2025 tarihinde gerçekleştiği nazara alınarak 18/09/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir. H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın Kabulüne, 2-11.214.500,00 TL'nin 18/09/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 766.062,49-TL nispi karar ve ilam harcından 191.515,63-TL peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 574.546,86-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvuru harcı, 191.515,63-TL peşin/nisbi harç, 227,90-TL posta masrafı olmak üzere toplam 192.358,93-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 1.062.435,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/09/2026

Başkan ¸e-imzalıdır

Üye ¸e-imzalıdır

Üye ¸e-imzalıdır

Katip ¸e-imzalıdır