Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1962 E. 2026/2201 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1962
- Karar No
- 2026/2201
- Karar Tarihi
T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2026/1962
KARAR NO: 2026/2201
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/06/2026
ESAS NO: 2024/846
KARAR NO: 2026/618
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/11/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 05/11/2026
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davacı vekili müvekkilinin, davalıdan alacağının sağlanması amacıyla Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. No.lu Dosyası ile icra takibine başladığını, Başlatılan icra takibine dair ödeme emri ve takibe dayanak ... düzenleme tarihli, ... no.lu 1.894.750,00 TL tutarındaki belgenin davalıya 17/09/2024 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının takibe 19/09/2024 tarihinde itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalının itirazında faturaya, fatura içeriğine itiraz etmediğini, sadece borcunun olmadığını iddia ettiğini, bu hususta da hiçbir yazılı belge sunmadığını, Ekte sunulan ... düzenleme tarihli,... no.lu 1.894.750,00 TL tutarındaki E-Faturanın müvekkili şirket tarafından davalı şirkete kesildiğini, davalı şirketçe faturanın düzenlendiği tarih olan ... tarihinden bu yana faturaya ve fatura içeriğine hiçbir şekilde itiraz etmediğini, cari hesap ekstresinden ve faturadan kaynaklı olarak müvekkilinin davalı şirketten alacağı ile ilgili fazlaya ilişkin alacakları saklı kalmak kaydı ile 1.102.350,00 TL asıl alacak tutarına fatura tarihinden bir ay sonra ödeme günü olmak üzere işlemiş faiz ile ile davalı şirket hakkında icra takibi başlatıldığını, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile davalının Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. No.lu sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız itirazının iptali ile borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen ticari temerrüt faiziyle ödemeye ve kötü niyetli olarak borca itiraz ettiği için takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Sonuç olarak 1.894.750,00TL'lik davacının kestiği ilk fatura, 440.000,00 TL'lik davalı tarafça kesilen iade fatura ve 792.400,00-TL'lik davalı ödemesi konusunda her iki defter kayıtları tutarlıdır. Defterlerin aleyhe delil teşkil etmesi hususu dikkate alınarak; davacının davalıdan 662.350,00-TL alacaklı olduğu hususunun HMK 190 maddesi gereğince ispat edildiği görülmüştür. Davalının, davacı defterlerinde kayıtlı olmayan kendi defterlerinde kayıtlı bulunan ödemelere dair dekont, kredi kartı pos fişi vs evraklar tetkik edilmiş ve dava konusu alacak ve fatura ile illiyeti tespit edilememiştir. Bu nedenle davacı defterlerinde kayıtlı olan 792.400,00TL ödeme dışında bir ödemenin, davalı tarafça ispat edilemediği kabul edilmiştir. Yine davacı şirketin ... tarihli 2. Faturasının davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı için ispat edilemediği görülerek davacının bu fatura bakımından alacaklı olmadığı kabul edilmiştir. Bu kanaatle davacıya yemin delili hatırlatılmıştır. Davacı tarafın yemin deliline dayanmaması üzerine; davacının faturaya konu alacak vakıalarını her iki taraf defter kaydı ve bilirkişi delili ile kısmen ispat ettiği; buna karşılık davalı tarafın ödemelerine dair HMK 191 maddesi gereğince karşı ispatı sağlayamadığı görülmekle; davanın kısmen kabulüne, alacak miktarı likit olduğundan icra inkar tazminatının kabulüne, davalı davadan önce temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz talebinin reddine asıl alacak üzerinden takibin devamına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile 662.350,00-TL asıl alacak bakımından takibin devamına, -Fazlaya ilişkin talebin ve işlemiş faize dair talebin REDDİNE,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın (662,350,00-TL) %20'si tutarında olmak üzere 132.470,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,..." şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı ve davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı ... vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; POS ve banka kayıtlarıyla ispatlanan ödemeler borcu söndürdüğünü, bilirkişi raporuyla sabit ödemeler doğrudan davacı malvarlığına intikal ettiğini, davacının tahsilatları kendi defterine kaydetmemesi müvekkile kusur olarak yüklenemeyeceğini, üçüncü kişilerce yapılan ifalar borcu söndüren geçerli ödemeler olduğunu, illiyet bağı kurulamadığı gerekçesi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın pos cihazları üzerinden tahsil ettiği ve malvarlığına dahil ettiği bu bedellerin, taraflar arasındaki tek somut borç ilişkisi olan dava konusu faturadan bağımsız düşünülmesi hukuken mümkün olmadığını, belgelenen ödemelerin mevcut muaccel borca mahsubu kanuni zorunluluktur kanuni mahsup kuralları uyarınca, belgelenen tüm ödemelerin dava konusu asıl alacaktan düşülmesi gerekirken, illiyet bağı yokluğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tahsil ettiği bedellerin kaynağını başka bir alacakla açıklayamadığını, eksik incelemeye dayalı illiyet tespiti yerleşik yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, özellikle bilirkişi ek raporunda, müvekkil tarafından sunulan belgelerin 2.023.150,00 TL tutarında bir ödemeyi kanıtladığı açıkça ifade edilmiştir. Bu tutar, takibe konu edilen 1.102.350,00 TL asıl alacağın çok üzerinde olduğunu, zaten gerçekte müvekkil alacaklı durumda olduğunu, mahkemenin, bu denli yüksek ve belgeli bir ödemeyi, davacının defter tutma kusuruna dayanarak reddetmesi, Yargıtay’ın "borcu söndüren belgelerin üstünlüğü" ilkesine aykırı olduğunu, hatalı hükmün icrası telafisi güç zararlar doğuracağından tehiri icra gerekli olduğunu, hatalı bir gerekçeyle kurulan bu hükmün icrasının, istinaf incelemesi sonuçlanana kadar durdurulması, adaletin tecellisi ve müvekkil şirketin ekonomik varlığının korunması açısından zorunluluk arz ettiğini, davanın reddi gerekirken kısmen kabulü usul ve yasaya aykırı olduğunu, likit olmayan alacak bakımından icra inkar tazminatına hükmedilmesi hatalı olduğunu, müvekkil şirketin ticari itibarı için icranın durdurulması elzem olduğunu, sonuç olarak; dava konusu fatura tutarı 1.894.750,00 TL olup müvekkil şirketin belgelenmiş ödemeleri dahi fatura bedelini aştığını, dolayısıyla ortada davacı tarafından takibe konu edilebilecek 1 TL dahi asıl alacak bulunmadığını, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/846 Esas ve 2026/618 Karar sayılı, 29/06/2026 tarihli usul ve yasaya aykırı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, müvekkil şirket tarafından yapılan ödemelerin borcu fazlasıyla söndürdüğü sabit olduğundan, davacı tarafın haksız ve mesnetsiz davasının tümüyle reddine karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru ve istinafa cevap dilekçesinde özetle; İstinaf başvurusunun kabulüne, öncelikle, istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar, İlk Derece Mahkemesi kararının istinafımıza konu edilen ret kısmının fer'isi olarak davacı aleyhine hükmedilen 70.400,00 TL karşı vekâlet ücreti ile ret hükmüne bağlı olarak müvekkil aleyhine yükletilen yargılama giderleri ve sair fer'ileri yönünden, İİK m.36 kapsamında icranın geri bırakılmasına, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/06/2026 tarihli, 2024/846 Esas ve 2026/618 Karar sayılı kararının davanın reddedilen 440.000,00 tl'lik kısmı yönünden kaldırılmasına, davalının süresinde cevap dilekçesi vermediğinin, süresinde delil bildirmediğinin ve özellikle 30/01/2025 tarihli 7 numaralı ara karardaki kesin süreli ihtara rağmen 19/02/2025 tarihinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmediğinin dikkate alınmasına, davalının süresinden sonra ve bilirkişi raporunun alınmasını müteakip sunduğu yeni delil ve belgelerin, bunların süresinde sunulmamasını haklı kılan HMK m.145 kapsamında bir neden bulunmadığından hükme esas alınmamasına, 19/02/2025 tarihli hâkim, kâtip ve bilirkişi imzalı “Davalı tarafından herhangi bir ticari defter belge sunulmamıştır” tespitinin esas alınmasına; bilirkişiye sonradan ve mahkeme dışı şekilde ulaştırıldığı bizzat ek raporla anlaşılan davalı ticari defterlerinin kesin süre içerisinde ibraz edilmiş defter niteliğinde kabul edilmemesine, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararındaki “her iki taraf süresinde defterlerini ibraz etmiştir” şeklindeki kabulün ... tarihli resmî tutanağa açıkça aykırı olduğunun gözetilmesine, davalının takip tarihinden sonra ... tarihinde tek taraflı olarak düzenlediği 440.000,00 TL tutarlı iade faturasının gerçek bir mal iadesine dayandığı ispatlanamadığından takip tarihi itibarıyla mevcut müvekkil alacağından mahsup edilmemesine, Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının takip konusu 1.102.350,00 TL asıl alacağın tamamı yönünden iptaline ve bu miktar üzerinden takibin devamına, ilk derece mahkemesince hüküm altına alınan icra inkâr tazminatının kabul edilen toplam asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere 1.102.350,00 TL üzerinden yeniden belirlenmesine, ilk derece yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davanın tamamen kabulü sonucuna göre yeniden belirlenmesine, davacı aleyhine hükmedilen karşı vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin kaldırılmasına, istinaf yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına, dairece mevcut dosya kapsamı itibarıyla esastan karar verilmesinin mümkün görülmemesi hâlinde, kararın kaldırılarak yukarıda açıklanan usulî kazanılmış durumlar ve kesin süre sonuçları gözetilmek suretiyle yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini, davalı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemi ile başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince her ne kadar tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve bankacılık alanında uzman bilirkişi raporlar doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece hükme dayanak alınan bilirkişi kök ve ek raporundaki teknik incelemelerin yetersiz olduğu görülmüştür. Öncelikle, TBK.'nun 102/1-2 maddesinde aynen ''Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur.Birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmişse, mahsup orantılı olarak; borçlardan hiçbirinin vadesi gelmemişse ödeme, güvencesi en az olan borç için yapılmış sayılır…” hükmüne yer verilmiştir. Bu bakımdan somut olayda ödeme dekontlarında davalı borçlu tarafından dava/ takip konusu borcun hangisine ait olduğunun belirtilmiş olup olmadığı nazara alınarak TBK’nın 102.maddesinin somut olayda uygulanma yeri bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.Bu durumda, mahkemece konunun yeterince aydınlığa kavuşturulması açısından yapılması gereken iş, dosyanın alanında uzman (2 mali müşavir ve bir nitelikli hesaplamalar konusunda uzman/hukukçu bilirkişiden oluşan) üç kişilik yeni bir bilirkişi heyetine (bilirkişilere tarafların ilgili ticari defter kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapmak ve gerekli gördükleri kayıtlardan raporlarına eklemek üzere suretlerini almak yetkisi de verilmek suretiyle) tevdi edilerek TBK.'nun 102/1-2 maddesi hükmü koşulları ile ödeme dekontlarındaki tarihler dikkate alınmak- fatura tarihinden sonraki tarihli ödemeler gözetilmek- suretiyle davaya konu icra takibi yönünden davacı şirketin davalıdan, işbu icra takibi tarihi itibariyle bir alacağının olup olmadığı,varsa miktarının ne kadar olduğu hakkında ayrıntılı, bilimsel,hesaplamaları gösterir şekilde, tarafların, mahkemenin ve İstinaf/Yargıtay ın denetimine uygun olacak şekilde yeni bir rapor aldırıldıktan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmesinden ibarettir.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6.maddesi gereğine Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının ve davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 29/06/2026 tarih ve 2024/846 E - 2026/618 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre esastan bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacı ve davalı tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talebi halinde yatıran tarafa ayrı ayrı iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
7-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 05/11/2026