Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/808 E. 2026/1822 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/808
- Karar No
- 2026/1822
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/808 KARAR NO : 2026/1822
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 15/02/2024 NUMARASI : 2022/834 E. 2024/90 K. DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit KARAR TARİHİ : 06.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 06.11.2026
Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.02.2024 tarih 2022/834 E. 2024/90 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili, davalı tarafından müvekkilleri aleyhine başlatılan Kuşadası İcra Müdürlüğü'nün 2022/139 E. sayılı icra dosyasında takibe konu alacağın dayanağı olan senedin sonradan doldurulmuş bir senet olduğunu, senet üzerinde yazılan yazılar ve belirtilen rakamın hukuksal ve ticari dayanağının bulunmadığını, taraflar arasında ticaret veya alacak borç durumu bulunmadığını, davalının müvekkillerini korkutması nedeniyle icra takibine itiraz edilemediğini, müvekkili ...'nin 2017 Haziran ayı ile 2021 Eylül ayları arasında davacının yanında tam zamanlı olarak çalıştığını, sigorta primlerinin yatırılmadığını iddia ederek davalı ile müvekkilleri arasında mevcut ve geçerli bir borca dayalı hukuki ilişkinin bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, pandemi döneminde müvekkilinin hediyelik eşya dükkanında davacı ...'nin kar payı ortağı olarak bulunduğunu, davacı ...'nin o dönemde müvekkilinden 60.000,00 TL borç istediğini, müvekkilinin kendisine doldurulmuş olarak teslim edilen, borçlunun davacı ..., kefilin ....'nün yakın arkadaşı olan davacı ... olan 60.000 TL bedelli senet karşılığında ....ye takip konusu 60.000 TL bedeli borç verdiğini, davacı ...'nün pandemi döneminde müvekkiline dükkanın kazancına ilişkin bilgi vermekten ve ödeme yapmaktan kaçındığını, bunun üzerine müvekkilinin davacı ... ile ortaklığını bitirdiğini, ispat yükünün davacılarda olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının 21/12/2023 tarihli duruşmada "Kuşadası İcra Müdürlüğünün 2022/139 esas sayılı dosyası ile takibe konulan 60.000 TL bedelli senedi vermiş olduğum mala-çantaya karşılık olduğuna, bedelin ödenmediğine, senedin anlaşmaya aykırı doldurulmadığına, davacı ile aramızda kar ortaklığı olduğuna, namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerler üzerine yemin ederim" şeklinde yemin ettiği, Kuşadası Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/11690 sayılı soruşturma dosyasında alınan kriminal raporunda senedin ön yüzündeki el yazılarının kefil imzalarının ... elinden çıktığı, senedin ön yüzünde ... adına atılı borçlu imzalarının ...'in elinden çıktığı kanaatine varıldığı, davalı yemin etmiş olmakla davanın ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, müvekkilinin asgari ücrete yakın bir işte çalışan ve ailesini geçindiren bir emekçi olduğunu, davalıya ait ....'ta bulunan işyerinde sigortasız bir şekilde çalıştırıldığını, haksız şekilde işten çıkarıldığını, aradan aylar geçtikten sonra icra takibine maruz kaldığını, davalının sebepsiz olarak aldığı senet ile ilgili 3 ayrı resmi mercide 3 ayrı gerekçe sunduğunu, müvekkilinin kendisine ne zaman ve ne için imzalattırıldığını bilmediği bir senetle cezalandırıldığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Dava, bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait olup, alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği borçlu tarafından, aynı mahiyette bir belgeyle borçlu olunmadığının ispatlanması gerekmektedir. Bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Ancak, senette borcun nedeni “mal” ya da “nakit” olarak belirtilmişse, davacının yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacaktır (HMK m. 191/1, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 6). Eğer taraflardan dan biri senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığını söylüyorsa, buna senedin talili denmektedir. Bu anlamda talil senet metninde açıklanan düzenleme (ihdas) nedenine aykırı beyanda bulunma anlamına gelmektedir ve bu hâlde ispat yükünün kaydın aksini iddia edene ait olacağında kuşku bulunmamaktadır. Senede dayalı bu iddianın aksinin de yine yazılı belge ile kanıtlanması gerekir. (Yargıtay HGK 05.02.2019 tarih ve 2017/(19)11-821 E. - 2019/58 K. sayılı ilamı) Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davanın bedelsizlik iddiasına dayanan menfi tespit istemine ilişkin olmasına, senede karşı ileri sürülen her türlü iddia ve def'inin yazılı delille kanıtlanması zorunlu olup, ispat külfeti üzerinde bulunan davacı tarafın senede karşı ileri sürdüğü senedin bedelsiz olduğu iddiasının da ancak yazılı delille ispatlanmasının gerekmesine, davacı tarafça senedin bedelsiz kaldığını gösterir herhangi bir yazılı delil sunulmamasına, dava konusu kambiyo senedinin illetten mücerret olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünd en hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacılar yönünden istinaf karar harcı olan 732,00-TL'den peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06.11.2026