Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/498 E. 2026/1459 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/498
- Karar No
- 2026/1459
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/498 Esas 2026/1459 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/498 KARAR NO : 2026/1459
TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR
İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 23/01/2024 NUMARASI : 2023/810 Esas 2024/62 Karar DAVA TARİHİ : 16/06/2023
KARAR TARİHİ : 23/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/10/2026
Taraflar arasındaki mülkiyetin tespiti ve tescili istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı, davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemizce; 5235 sayılı yasa uyarınca getirilen 1 aylık sürenin geçmiş olması gözetilerek zorunluluk nedeniyle işin esasına yönelik olarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; ... marka ... model mobil vinç iş makinasını fatura karşılığında davalıdan satın aldığını, ancak iş makinasının tescilinin yapılamadığını ileri sürerek iş makinasının mülkiyetinin tarafına ait olduğunun tespitine ve adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu iş makinasını kendisinden satın alarak bedelini ödediğini, açılan davaya bir itirazının bulunmadığını bildirmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının dava konusu iş makinesinin tescilli olduğundan söz etmeksizin fatura ile satışa dayanarak adına mülkiyetinin tespitini ve tescilini talep etmesi, dava konusu iş makinesinin mülkiyetinin devri için tescilinin Karayolları Trafik Kanununun 22. maddesine göre zorunlu olması, Ankara Ticaret Odasının 23/06/2023 tarihli cevabi yazısı ile dava konusu iş makinesinin tescil kaydının bulunmadığının bildirilmesi, dava konusu iş makinesinin mülkiyetinin faturaya dayalı olarak devrinin kabulünün tescili zorunlu olan taşınır malın mülkiyetinin tescil zorunluluğu olmadan devredilmesinin kabulü anlamına gelmesi, İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların 9. maddesinde yer alan mahkemeden alınacak sahiplik belgesinin ancak tescilli bir iş makinesinin devrinin ihtilaflı olması durumuna özgü olması, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 308. maddesinin 2. fıkrası gereğince davalının davacının ileri sürdüğü vakıayı kabul etmiş olmasının kamu düzenine ilişkin olan yukarıda belirtilen araç tesciline ilişkin düzenlemeler karşısında hüküm doğurmaması göz önünde bulundurularak mülkiyetinin devri için siciline tescil edilmesi zorunlu olan dava konusu iş makinasının geçersiz olan satış sözleşmesine dayalı olarak tescil edilmesinin olanaklı olmaması gerekçesiyle; "davanın reddine" dair karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı istinaf dilekçesinde özetle; fatura karşılığında davalı şirketten 2. El bir iş makinesi satın aldığını, ancak bu makinenin Ankara Ticaret Odasında tescilli bulunmadığını, tescil için sahiplik belgesi arandığını, İş Makinelerinin Tescili Esaslarını düzenleyen 9. Maddesinde sıfır araçlar için fatura, 2. El araçlar için noter satış senedi, veraset ilamı, bu belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi gerektiğini, buna göre davanın kabulü gerekirken reddinin hatalı olduğunu, hükümlerin yanlış yorumlandığını ileri sürmüştür. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; iş makinesi mülkiyetinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Somut dosya kapsamındaki talep yönünden yasal düzenlemelere bakıldığında: Karayolları Trafik Kanununun 22. maddesinin iş makinesi ile ilgili bölümünde; "...c) İş makinesi türünden araçların tescilleri; 1. Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarınca, 2. (Değişik: 17/10/1996-4199/10 md.) Özel veya tüzelkişilere ait olanlardan; tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların tescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret ve sanayi odalarınca, ...yapılır, belge ve plakaları verilir." hükmüne yer verilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin satış ve devirleri düzenleyen 36. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında; "Resmi araçların satış veya devirleri ait oldukları kurum veya kuruluşların tabi oldukları mevzuata göre; diğer araçların her çeşit satış ve devirleri ise satış veya devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası, mülga 11/2/1950 tarihli ve 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 21 inci maddesi ile 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesine göre verilen idari para cezaları ile geçiş ücreti borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması ve trafikten çekilmiş veya çekilecek araçlar hariç olmak üzere geçerli bir araç muayenesi bulunması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş araç tescil belgesi veya tescile ilişkin geçici belge esas alınarak, bu belgelerin zayi olduğunun anlaşılması halinde ise trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır. Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. İş makinelerinin satış ve devirleri ise araç üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterler tarafından yapılır. Satışa veya devir işlemine ilişkin belgenin bir sureti üç iş günü içerisinde tescilini yapan ilgili kuruluşa gönderilir." hükmüne yer verilmiştir. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından yayınlanan İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların 9. Maddesinde; "İş makinesinin tescil edilmesi için istenen belgeler başlıklı 9.maddesinde- (1) İş makinesinin tescil edilmesi için; a) Odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe. b) İş makinesi sahiplik belgesi; 1) Sıfır araçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş ise faturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve gümrük vergisinin ödendiğine dair makbuz). 2) İkinci el araçlar için noter satış senedi. 3) Veraset ilamı. 4) Yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi. Yukarıda belirtilen sahiplik belgelerinin aslı veya noter tasdikli sureti kabul edilebilir. Bu belgeler haricinde hiçbir belge sahiplik belgesi olarak kabul edilemez. İş makinesi üzerinde tadilat yapılmış ise bu tadilatı yapan firmanın faturası ile firmaca hazırlanmış ve onaylanmış tadilat projesi getirilecektir. c) Makineye ait teknik belge, teknik belge yoksa (EK-2)’te belirtilen Form eksiksiz olarak doldurularak firma veya kişi tarafından kaşelenip imzalanır. d) Varsa, resim, broşür, şekil, çizim gibi iş makinesine ait fikir verici ek dokümanlar alınarak dosyasında muhafaza edilir." hükümlerine yer verilmiştir. Somut dosya kapsamında toplanan delillerden; davacı şirket tarafından, davalı yandan 12/06/2023 tarihli faturaya dayalı olarak 2. El ... marka ... model mobil vinç iş makinesi satın alındığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı gibi bu husus davalı yanın kabulündedir. Ne var ki davalı yanca, yukarıda incelenen yasal düzenlemeler uyarınca dava konusu iş makinesinin dava dışı Odaya tescil kaydının yaptırılmadığı, bu nedenle tescilli olmayan vincin noter satışına da konu edilemediği, bu nedenle Oda kaydı bulunmayan 2. El iş makinesinin taraflarca, faturalı satışa konu edildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece, dava konusu iş makinesinin tescilli olduğundan söz edilmeksizin fatura ile satışına dayanılarak mülkiyetinin tespit ve tescilinin talep edilmesi, iş makinesinin mülkiyetinin devri için tescilinin Karayolları Trafik Kanununun 22. maddesine göre zorunlu olması, Ankara Ticaret Odasının 23/06/2023 tarihli cevabi yazısı ile dava konusu iş makinesinin tescil kaydının bulunmadığının bildirilmesi, iş makinesinin mülkiyetinin faturaya dayalı olarak devrinin kabulünün tescili zorunlu olan taşınır mal mülkiyetinin tescil zorunluluğu olmadan devir edilmesi anlamına gelmesi ve yasal düzenlemelere aykırı olması, İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların 9. maddesinde yer alan mahkemeden alınacak sahiplik belgesinin ancak tescilli bir iş makinesinin devrinin ihtilaflı olması durumuna özgü olması, HMK'nın 308. maddesinin 2. fıkrası gereğince davalı yanın, davacının ileri sürdüğü vakıayı kabul etmiş olmasının kamu düzenine ilişkin olan yukarıda belirtilen araç tesciline ilişkin düzenlemeler karşısında hüküm doğurmaması göz önünde bulundurulduğunda; mülkiyetinin devri için siciline tescil edilmesi zorunlu olan dava konusu iş makinasının geçersiz olan satış sözleşmesine dayalı olarak tescil edilmesinin olanaklı olmaması gerekçeleriyle; davanın reddine yönelik verilen kararında, Dairemizce de bir isabetsizlik bulunmamıştır. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 23/10/2026
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -