Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/482 E. 2026/1402 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/482
Karar No
2026/1402
Karar Tarihi

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/482 Esas 2026/1402 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/482 KARAR NO : 2026/1402

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 13/12/2023 NUMARASI : 2022/1260 Esas 2023/1104 Karar DAVA : Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) DAVA TARİHİ : 22/12/2022 KARAR TARİHİ : 16/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2026

Taraflar arasındaki genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin 30/06/2022 tarihinde yapılan olağan genel kurulunun müvekkillerinin talebi üzerinde TTK 420. maddesi uyarınca ertelendiğini, ertelenen genel kurul sonrasında 01/09/2022 ve 14/09/2022 tarihli dilekçeler ile bir kısım bilgi ve belgenin taraflarına verilmesinin talep edildiğini, taleplerinin yerine getirilmediğini, dilekçelere herhangi bir cevap verilmediğini, bu tutum ile müvekkillerinin ve diğer ortakların genel kurulda oylarını sıhhatli bir biçimde kullanmalarının önüne geçilmeye çalışıldığını, davalı şirket tarafından tayin edilen ... A.Ş. tarafından bağımsız denetim raporunda sınırlı olumlu görüş bildirildiğini, bağımsız denetim firmasının bu yönlü görüşünden dolayı olağan genel kurulun 6. maddesinde davalı şirketin 2021 yılına ait faaliyet rapor ve bilanço gelir gider tablosu hesaplarının onaylanması kararının yerinde olmadığını, şirketin sermaye yapısının güçlü olmasına rağmen 2021 yılı karının tamamının dağıtılmamasının hukuka aykırı olduğunu, 2021 yılı bilanço ve gelir tablolarının hukuka aykırı yönlerinin tespit edilebileceğini, bu hukuka aykırılıkların varlığına rağmen davalı şirket yönetim kurulu üyelerinin ayrı ayrı oy çokluğuyla ibralarına karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek, davalı şirketin 22/09/2022 tarihinde yapılan olağan genel kurulunda gündemin 6. maddesinde 2021 yılına ait faaliyet rapor ve bilanço gelir tablosu hesaplarının onaylanması kararının, gündemin 7. maddesinde alınan karın tamamının dağıtılması talebinin reddi kararının ve gündemin 8. maddesinde alınan yönetim kurul üyelerinin ayrı ayrı oy çokluğuyla ibrası kararının öncelikle müvekkilleri yönünden telafisi imkansız zararların doğmaması adına mahkeme sürecinde tedbiren yürütülmesinin geri bırakılmasına, muhakeme neticesinde ise bu kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların mahkemenin 2022/890 esas sayılı dosyası ile iptalini istediği genel kurulda cevaplandırılmasını istediği hususların dava konusu haline getirerek bilgi edinme ve inceleme yetkisi talep ettiğini, mahkemece davanın reddine karar verildiğini, 2021 yılına ait faaliyet rapor ve bilanço gelir gider tablosu hesaplarının onaylanmasının iptalini gerektirecek hiçbir haklı gerekçe bulunmadığını, ana sözleşme hükümlerine uygun olarak karın %5'inin dağıtılması kararı alındığını, yüksek enflasyonun ticari yaşamı ve ekonomiyi son derece derinden etkilediği ortada iken müvekkili şirketin bu ortamda ekonomik olarak daha güçlü durabilmek adına karın tamamının dağıtılması yerine %5'inin dağıtılmasına karar verilmesinde herhangi bir surette usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını, bilirkişi heyetince hazırlanan raporlarda yönetim kurulu ile ilgili bir olumsuzluktan bahsedilmediğini, yönetim kurulunun ibrasının yerinde olduğunun mütalaa edildiğini, herhangi bir şüpheli iş yada işlem olmadığını, dava dilekçesinde yönetim kurulu üyeleri için ayrı ayrı dile getirilen iddiaların tamamen soyut iddialar olduğunu, şirketin 2021 yılı faaliyetleri ile ilgisi bulunmadığını belirterek, ihtiyati tedbir talebinin ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; genel kurulun 6 nolu gündem maddesi ile alınan karar aleyhinde davacılar vekili tarafından olumsuz oy verilmiş ise de oylama sonrasında muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmediğinden iptal davası açma hakkına sahip olmadıkları anlaşılmakla, bu gündem maddesi yönünden davanın reddine , genel kurulun karın tamamının dağıtılması talebinin reddine dair 7 nolu gündem maddesinin iptali talebi yönünden, şirketin “devamlı sermayesi” %58 oranında beklenen ve istenen %51 oranının üstünde olduğu, dolayısıyla şirketin devamlılığı söz konusu olup, alacaklıların güvende olduğu, buna göre, şirketin sermaye yapısının güçlü olduğu, yönetimin dürüst resim ilkesi karşısında, daha az kâr payı dağıtmasının nedenini şirketin sermaye yapısının güçlendirilmesi olarak göstermesinin iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, şirket ile ortaklarının menfaatleri arasındaki dengenin ortaklar açısından korunmadığı, bu nedenle net kârdan 1. tertip yedek akçeden sonra %5’inin yıl sonuna kadar dağıtılmasına dair kararın iyi niyet kuralına aykırı olması nedeniyle iptaline, genel kurulun yönetim kurul üyelerinin ayrı ayrı oy çokluğuyla ibrasına dair 8 nolu gündem maddesinin iptali talebi yönünden ise, bilanço ve gelir tablosunun müzakere edilmeksizin onaylanarak yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmesinin yönetim kurulunun bilanço ve gelir tablosundan doğan sorumluluğunu kaldırmayacağı için iyi niyet kurallarına da aykırı olmadığından iptali koşullarının oluşmadığından bu gündem maddesi yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının red edilen talepler yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından şekli bir inceleme yapılarak ve (6) numaralı gündem maddesinin davacıların olumsuz reyinin aksine karara bağlanmasından sonra yer alan bir muhalefet şerhi yok diye müvekkilleri adına verilen karara muhalif kalınmamış gibi bir değerlendirme yapılmasının kabul edilemeyeceğini, mezkur genel kurulda (6) numaralı gündem maddesinde davacıların karara gereği gibi muhalif kalındığını, genel kurulda örtülü olmaksızın açıkça ibra hususunun oylanması halinde yönetim kurulunun işlem ve faaliyetlerinin açıkça ve her bir pay sahibinin anlayabileceği düzeyde tartışılması gerektiğini, bu hususlar söz konusu olmadığında geçerli bir açık ibradan bahsedilemeyeceğini, somut uyuşmazlıkta dava konusu genel kurulda bilanço ve gelir tablolarının müzakere edilmediğini, bu durumda yönetim kurulu üyelerinin ibra kararının kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğundan , genel kurulun 8. gündem maddesi yönünden de davanın kabulü gerekirken aksi yöndeki kararın hatalı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının iptal edilen (7) numaralı gündeme ilişkin kısmının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 26/12/2017 tarihli 2016/ 8800 E 2017 / 7610 K sayılı ilamında da belirtildiği üzere kar payı dağıtımı ile ilgili kararın iptal edilip edilmemesinin tespit edilebilmesi için şirketin faaliyet gösterdiği sektörün genel gelişimi, şirketin ekonomik faaliyet ve amaçları ayrıca şirket işlemlerinin devamlı gelişmesini veyahut mümkün olduğu kadar istikrarlı kâr payı dağıtılmasını temin bakımından şirketin ne oranda kâr payı dağıtması gerektiği yolunda içinde finans ya da muhasebe uzmanının da bulunduğu bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmesine rağmen eksik inceleme ile sadece Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiden alınan hüküm kurmaya elverişli olmayan rapor esas alınarak karar verildiğini, olumsuz ekonomik gelişmelere karşı Şirketin güçlü biçimde ayakta durabilmesi adına kar payı konusunda verilen dava konusu genel kurul kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının (7) numaralı gündeme ilişkin kısmının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava, davalı şirketin 22/09/2022 tarihli olağan genel kurulunda (6), (7) ve (8 ) numaralı gündem maddesi ile alınan kararların iptaline yöneliktir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Davacı tarafça ertelenen genel kurul sonrasında 01/09/2022 ve 14/09/2022 tarihli dilekçeler ile müvekkili şirketten bir kısım bilgi ve belgelerin kendilerine verilmesinin talep edildiğini, bu taleplerinin yerine getirilmemesinin hakkaniyet ve iyi niyet kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, davalı şirketin 22/09/2022 tarihli genel kurul toplantısında alınan 6,7 ve 8 numaralı kararların yasaya, ana sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğundan bahisle iptalinin talep edildiği, davalı tarafça alınan kararların usul ve yasaya uygun olduğu bildirilerek davanın reddinin savunulduğu, Mahkemece,sübut bulan davanın kısmen kabulü ile, davalı şirketin 22/09/2022 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısının 2021 yılı karının dağıtımına ilişkin 7 numaralı gündem maddesinin iptaline, kabul dışı kalan taleplerin reddine karar verildiği görülmüştür. Yargılama aşamasında mali müşavir bilirkişiden alınan kök ve ek raporda özetle; Genel kurulda okunan faaliyet raporu ve bağımsız denetim raporunun dava dosyasında bulunmadığını, genel kurulda okunan bilanço ve gelir tablosunun , davalı şirketin ticari defter kayıtları ile uyumlu olduğunu, gündemin 6. maddesinde bilanço ve gelir tablosunun müzakere edilmemesinin , kanuna ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, şirket ana sözleşmesinde bilanço ve gelir tablosunun müzakere ve tasdiki hakkında bir düzenleme bulunmadığını, gündemin 7. maddesinde alınan kâr dağıtımı kararının kanuna ve ana sözleşmeye uygun olduğu, Şirketin sermaye yapısı güçlü olduğu halde, yönetimin dürüst resim ilkesi gereği, daha az kâr payı dağıtmasının nedenini şirketin sermaye yapısının güçlendirilmesi olarak göstermesinin iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, gündemin 8. maddesinde yönetim kurulu üyelerinin ibra kararının kanuna, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına uygun olduğunu, davacılar vekilinin genel kurulda ileri sürdüğü iddiaların finansal tablolar ile faaliyet raporu kapsamında solup, söz konusu iddiaların bu madde kapsamında müzakere edilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Dosya arasında yer alan Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/11/2022 tarih, 2022/890 E 2022/902 K sayılı ilamı incelendiğinde; dosyamız davacıları tarafından davalı şirket aleyhine bilgi edinme talepli dava açıldığı, şirkete ait finansal tabloların, konsolide finansal tabloların, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunun ve bağımsız denetim raporunun davacılar vekiline teslim edildiğinin tespit edildiğinin mahkemece tespit edildiği, yine mahkemece davacılar vekilinin 01/09/2022 ve 14/09/2022 tarihli dilekçeler ile talep ettiği bilgi ve belgelerin, davalı şirketin faaliyet alanı ve belgelerin içeriği de dikkate alındığında bilgi ve belgelerin verilmesi halinde üçüncü kişilerce öğrenilmesinde sakınca bulunduğu, korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gibi bir kısmının da şirketin rekabet gücünü azaltacak ticarisi niteliğinde olduğu, bu haliyle talep edilen hususların bilgi edinme hakkı kapsamını aşar mahiyette olduğu ve ortakların menfaatleri ile davalı anonim şirketinin menfaatleri çatıştığında şirketin menfaatine üstünlük tanınması gerektiği kanaatine varılarak davanın reddine kesin olarak karar verildiği görülmüştür. Yargıtay ve Dairemiz uygulamasında; genel kurul kararı (iptali kabil kararlar yönünden) iptal davalarında sırasıyla; öncelikle davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı; eğer dava süresinde açılmış ise, bu sefer de dava açma hakkı bulunup bulunmadığı (muhalefet şerhi verip vermediği gibi); dava açma hakkı bulunması halinde de alınan kararın esas yönünden bir başka deyişle yasa, anasözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı hususları öncelikle bu haller bulunmaması halinde yokluk ve butlan hallerinin bulunup bulunmadığı incelenerek sonuca gidilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Somut dosya kapsamında süre yönünden yapılan incelemede; Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 445. Maddesinde; “(1) 446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.” hükmü düzenlenmiştir. Eldeki davada, davalı şirketin 22/09/2022 tarihli genel kurulunda alınan kararların iptali istendiği ve davanın 3 aylık yasal süre içerisinde 22/12/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Şekil yönünden, bir başka ifadeyle iptale konu 22/09/2022 tarihli genel kurul toplantısı için yapılan çağrının yasaya uygun olup olmadığı yönünden yapılan incelemede; TTK'nun 414. maddesinde; “ (1) Genel kurul toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla çağrılır. Bu çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılır. Pay defterinde yazılı pay sahipleriyle önceden şirkete pay senedi veya pay sahipliğini ispatlayıcı belge vererek adreslerini bildiren pay sahiplerine, toplantı günü ile gündem ve ilanın çıktığı veya çıkacağı gazeteler, iadeli taahhütlü mektupla bildirilir. (2) Sermaye Piyasası Kanununun 11 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü saklıdır. '' hükmü düzenlenmiştir. TTK’nun 418.maddesinde ise;“ (1) Genel kurullar, bu Kanunda veya esas sözleşmede, aksine daha ağır nisap öngörülmüş bulunan hâller hariç, sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin varlığıyla toplanır. Bu nisabın toplantı süresince korunması şarttır. İlk toplantıda anılan nisaba ulaşılamadığı takdirde, ikinci toplantının yapılabilmesi için nisap aranmaz. (2) Kararlar toplantıda hazır bulunan oyların çoğunluğu ile verilir.” hükmü düzenlenmiştir. İptale konu 22/09/2022 tarihli (erteli) genel kurul toplantı tutanağı ve ticaret sicili gazetesi ilanı incelendiğinde; genel kurula çağrının, gündem maddelerini içerir şekilde 23/08/2022 tarih ve 10645 sayılı Türkiye Ticaret Sicil gazetesinde ilan edildiği tespit edilmiş olmakla genel kurula çağrıda TTK.’nun 418 madde hükümlerine aykırı bir yön tespit edilmemiş ve çağrının usulüne uygun yapıldığı anlaşılmıştır. Toplantı ve karar nisabı yönünden yapılan incelemede; iptale konu 22/09/2022 tarihli genel kurul tutanağı ve hazirun cetveli incelendiğinde, toplam 40.000.000 paydan 34.217.417,59 adedinin asaleten, 5.782.582,41 adedinin vekaleten temsil edilmiş olduğu , 6102 sayılı TTK'nun 418 .maddesinde kararların toplantıda hazır bulunan oyların çoğunluğu ile alınabileceğinin düzenlendiği, kararların 34.217.417,59 nisap ile alındığı , bu bağlamda genel kurul toplantı nisabı ve karar nisabında TTK’nun 418 maddesi hükmüne aykırı bir yön tespit edilmemiştir. Dava açma hakkına yönelik yapılan incelemede; kimlerin genel kurul kararının iptali için dava açabileceğine ilişkin TTK’nun "İptal davası açabilecek kişiler" başlıklı 446. maddesinde; “(1) a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri, c) Yönetim kurulu, d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri, iptal davası açabilir.” hükmü düzenlenmiştir. Bir ortağın genel kurulda alınan kararın iptalini talep edebilmesi için, yukarıda anılan yasa maddesinde düzenlendiği şekilde toplantıya katılıp alınan karara karşı ret oyu kullanıp muhalefet şerhini tutanağa yazdırması gerekmektedir. Genel kurul kararlarının yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için 6102 sayılı TTK'nın 446. maddesi uyarınca, toplantıya katılan üyenin karara ret oyu kullanarak muhalif kalması ve bu keyfiyeti zapta geçirtmesi gerekir, oylama öncesi yapılan görüşme sırasında bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesi veya ret oyu kullanılması alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımaz. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08/12/2015 tarih, 2014/18887 E -2015/13122 K sayılı ilamı) TTK'nun 447 maddesi uyarınca pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan kararlar batıldır. Nispi emredici kuralların genel ve sürekli şekilde ihlaline ilişkin olmadığı sürece bir defalık ihlal eden genel kurul kararları da iptal edilebilir kararlardandır. (Prof.Dr.Erdoğan Moroğlu-Anonim Ortaklıkta GK Kararlarının Hükümsüzlüğü, Güncellenmiş ve Genişletilmiş 7.Baskı, 2014 -sayfa 154). Doktrinde emredici hukuk kuralının koruduğu menfaate göre bir ayrım yapılarak bir sonuca varılması baskın olarak kabul edilmektedir. Buna göre; eğer emredici kanun hükmü kamu düzenine ilişkinse burada bir yokluk ya da butlan hali bulunacak; ancak kanun hükmü pay sahibinin menfaati korumaya yönelikse iptal edilebilirlik gündeme gelecektir. Doktrinde bazı yazarlar tarafından, kamu düzenine ilişkin olan emredici hükümler mutlak emredici hükümler, pay sahiplerinin çıkarlarına yönelik hükümlerse nispî emredici hükümler olarak tanımlanmaktadır. Bu yazarlara göre, nisbî emredici hükümlere aykırılık iptal sebebi oluşturacaktır. Genel Kurul kararlarının meydana gelişlerinde kurucu unsurlardan birinin olmaması veya konuları bakımından emredici hükümlere aykırı olan genel kurul kararları ise yokluk müeyyidesine tabidir. Genel kurul kararlarının Yokluk ile Butlan sebepleri birbirinden farklı olmakla birlikte müeyyidesi bakımından bir farklılık yoktur. Her iki sebebe dayanan tespit istemleri zaman aşımı ve hak düşürücü süreye tabi olmadan ilgili herkes tarafından ileri sürülebilir. Genel kurul kararlarının butlanı yada yokluğunun tespiti istemi kural olarak herhangi bir süreye tabi değilse de bu hak hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olmayacak şekilde dürüstlük kuralı çerçevesinde kullanılmalıdır. İptal davasından farklı olarak genel kurul kararlarının butlanı yada yokluk ile malul olduğu hususunu ileri sürebilmek için toplantıya katılan üyenin karara karşı ret oyu kullanması ve muhalif kalması ve bu keyfiyeti zapta geçirtmesi geçirmesi şartı da aranmamaktadır. Genel kurulun kararlarının iptali istemine ilişkin davalarda mahkemece resen öncelikle alınan kararların yokluk veya TTK 447. maddesi kapsamında butlan yaptırımına tabi olacak nitelikte kararlardan olup olmadığı değerlendirildikten sonra iptal davasının koşullları değerlendirilmelidir.

Davaya konu genel kurulun 2021 yılına ait faaliyet rapor ve bilanço gelir tablosu hesaplarının onaylanmasına dair ( 6) numaralı gündem maddesi yönünden; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 446.maddesinde iptal davası açabilecek kişiler belirtilmiş olup, bu kişiler; toplantı da hazır bulunup da, karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten veya toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasına etkili olduğunu ileri süren pay sahiplerinin iptal davası açabileceği düzenlenmiştir. Doktrinde muhalefet şerhine ilişkin kıstasın katı uygulanmasının hak kaybına neden olduğuna ilişkin eleştiriler olmakla birlikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin istikrarlı uygulaması oylamada aykırı oy vermenin yeterli olmadığı yönündedir. Yüksek Mahkeme mutlaka karardan sonra olmak üzere; ya madde altına ya da tutanak sonuna ya da tutanağa belirtilmek sureti ile yazılmış muhalefetin genel kurul tutanağına eklenmesi sureti ile yapılmasının iptal davası hakkının şartı olduğu kabul edilmektedir (Yargıtay 11 HD 08/10/2020 gün 2020/234-3955 e-k, 2020/287-3968 E-K, 2019/4635 2020/3447 E-K karar sayılı karar). Somut dava konusu olayda, dava konusu genel kurulda 2021 yılı faaliyet raporu ile Bilanço ve Gelir Tablosu hakkında görüşmeye geçildikten sonra , davacı yanca söz alarak şirkete özel denetçi atanmasının talep edildiği, genel kurulca özel denetçi atanmasının oy çokluğu ile reddi sonrasında , genel kurul tarafından 2021 yılına ait faaliyet raporu ile bilanço ve gelir tablosu hesapları üzerinde görüşmeler yapıldığı, sonucunda ayrı ayrı oylanarak 34.217.417,59 kabul, 5.782.582,41 red oyu verilerek oy çokluğu ile onaylanmasına karar verildiği, davacı yanca (6) numaralı gündeme karşı ret oyu verilmesine rağmen oylamadan sonra herhangi bir muhalefetinin bulunmadığı gibi toplantı tutanağında herhangi bir muhalefet şerhi yer almadığı anlaşıldığından ve görüşülen gündem maddelerinin butlanını gerektiren bir neden de bulunmadığından ve alınan kararın yokluk veya butlan müeyyidesine tabi olmadığı, oydan yoksunluk kuralının ihlal edilmediğinden davacı yanın 22/09/2022 tarihli genel kurulda görüşülen (6) numaralı gündem maddesinin iptali isteminin bu nedenle reddi gerekmekte olup , mahkemece bu yönde verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Davaya konu genel kurulun yönetim kurul üyelerinin ayrı ayrı oy çokluğuyla ibrasına dair ( 8) numaralı gündem maddesi yönünden; TTK'nun 436/2 maddesine göre şirket yönetim kurulu üyeleriyle yönetimde görevli imza yetkisini haiz kişiler, yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmelerine ilişkin kararlarda kendilerine ait paylardan doğan oy haklarını kullanamazlar. Somut olayda, yönetim kurulu üyelerinin ibrası için ayrı ayrı oylama yapıldığı, yönetim kurulu üyelerinin kendi ve diğer yönetim kurulu üyelerinin ibralarında oy kullanmadığı, yapılan oylamada oy çokluğu ile yönetim kurulu üyelerinin ibrasına karar verildiği, davacı yanca her ne kadar genel kurulda örtülü olmaksızın açıkça ibra hususunun oylanması halinde yönetim kurulunun işlem ve faaliyetlerinin açıkça ve her bir pay sahibinin anlayabileceği düzeyde tartışılması gerektiğini, bu hususlar söz konusu olmadığında geçerli bir açık ibradan bahsedilemeyeceğini ileri sürmüş ise de , dava konusu genel kurulda bilançonun onaylanmasından bağımsız olarak (6 numaralı gündem maddesinden ) , genel kurulun gündeminin (8) maddesi ile yönetim kurulu üyelerinin açıkça ibra edildiği, bu hale göre ,ibranın açık ibra olduğu, bilanço ve gelir tablosunun müzakere edilmeksizin onaylanarak yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmesinin yönetim kurulunun bilanço ve gelir tablosundan doğan sorumluluğunu kaldırmayacağı için iyi niyet kurallarına da aykırı olmadığından iptali koşullarının oluşmadığı , alınan kararın yokluk veya butlan müeyyidesine tabi olmadığı, oydan yoksunluk kuralının ihlal edilmediğinden davacı yanın 22/09/2022 tarihli genel kurulda görüşülen (8) numaralı gündem maddesinin iptali isteminin bu nedenle reddi gerekmekte olup , mahkemece bu yönde verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur. Davaya konu genel kurulun karın tamamının dağıtılması talebinin reddine dair dair (7) numaralı gündem maddesi yönünden; TTK'nun 509/2 maddesine göre , Kâr payı ancak net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir. Somut olayda , davacılar vekili tarafından 2021 yılı net kârının yasal mevzuatın izin verdiği azami kısmının dağıtılmasının teklif edildiği, yönetimin ise net kârdan 1. tertip yedek akçeden sonra %5’inin yıl sonuna kadar dağıtılmasının teklif ettiği, yapılan oylamada oy çokluğu ile net kârdan 1. tertip yedek akçeden sonra %5’inin yıl sonuna kadar dağıtılmasına karar verildiği , kâr dağıtımı için öncelikle anonim şirketin ilgili döneme ait finansal tablolarına göre kâr elde etmiş olması ve ayrıca şirketin sermayesini korumakta olmasının gerekli olduğu, bilirkişi tarafından yapılan incelemede, davalı şirketin 2021 yılında vergi sonrası 4.399.337,33 TL net kâr elde ettiği, bilançosunda sermayesini koruduğu (net kârın tamamını dağıtsa bile öz kaynakların negatif olmayacağı), kârın var olması halinde ise anonim şirketin, kanun ve esas sözleşmede düzenlenen esaslar üzerinden yedek akçe ayırması gerektiği, yedek akçe ayrılmasından sonra kâr dağıtımın yapılmasına ve yapılmamasına karar veren organ ise mutlak suretle genel kurul olduğu, somut olayda davalı şirketin genel kurulda net kârdan 1. tertip yedek akçeden sonra kârın %5’inin dağıtılmasına karar verildiği, kâr dağıtımı kararının, kanunda yer alan ve zorunlu olan “birinci temettü” payına ilişkin olduğu, 6102 sayılı TTK hükümlerine göre birinci temettü, ortaklara ayrılan ilk pay olup, sermayeye verilen pay (faiz) olarak nitelendirildiği, bu nedenle ortakların ödediği sermaye üzerinden birinci temettünün ayrılıp, TTK’da açıkça belirtildiği üzere ödenmesi zorunlu olduğu, genel kurulda bu zorunlu hususun yerine getirildiği, bu nedenle kanun yönünden ikinci temettü dağıtımının zorunlu olmadığı ve dolayısıyla davacı pay sahipleri vekilinin kârın azami miktarının dağıtılması teklifinin kabul edilmemesin kanuna aykırı olmadığı, şirketin ana sözleşme hükümlerinde kâr dağıtımı hususunda kanundan farklı bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla kâr dağıtımı kararının ana sözleşmeye de uygun olduğu, ancak kâr payı dağıtımı noktasında, gerek şirketin ekonomik anlamda devamlılığının sağlanması, gerekse kâr elde etme amacıyla şirkete sermaye koymuş olan ortaklara bir maddi geri dönüşüm sağlanması zaruri olup, bu kapsamda Yargıtay’ın istikrar kazanmış kararlarında olduğu gibi, şirketin ekonomik ve ticari durumu gözetilerek, şirket ile ortakların menfaatleri arasında bir denge kurulmak suretiyle bu konunun değerlendirilmesi ve karara bağlanması gerektiği, ekonomik sistemde yatırımcıların şirketlere ortak olmaları ve sermaye koymalarındaki temel amacın “kâr payı” elde etmek olduğu, diğer yandan şirketin de devamlılığını koruması için elde ettiği kârlardan oluşan fonları “sermaye gibi” kullanılma isteği bulunduğu, nitekim somut olayda yönetim kurulu başkanının “şirketin sermaye varlığı ile mevcut borç durumunun karşılaştırılması ve ülkemizdeki gelecek döneme ilişkin beklentiler değerlendirildiğinde şirketin yapısal durumunun güçlendirilmesi” gerekçesiyle, ortakların beklentilerinin altında olan %5 gibi bir oranın dağıtılmasına karar verilmesini teklif ettiği, ancak şirketin ekonomik durumu bilanço ve gelir tablosu incelendiğinde şirketin yapısal durumunun zayıf olmadığı, şirketin “işletme sermayesinin” yeterli olduğu, tutar olarak, kısa vadeli borçların %87'sini ödeyecek güçte olup stokların miktarında fazla olduğu, stoklara bağımlı olmadığı, diğer yandan 22.630.588,09 TL'lik kısmı tamamen likit unsurlardan oluştuğu, işletme sermayesinin %37'si likit olup, yüksek oranda likit yapıya sahip olduğu, dolayısıyla yeterli işletme sermayesi şirketin faaliyetlerini sürdürebileceğini ve kısa vadeli borçları ödeyebileceğini gösterdiği, şirketin “devamlı sermayesi” %58 oranında beklenen ve istenen %51 oranının üstünde olduğu, dolayısıyla şirketin devamlılığı söz konusu olup, alacaklıların güvende olduğu, buna göre; şirketin sermaye yapısının güçlü olduğu, yönetimin dürüst resim ilkesi karşısında, daha az kâr payı dağıtmasının nedenini şirketin sermaye yapısının güçlendirilmesi olarak göstermesinin iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, şirket ile ortaklarının menfaatleri arasındaki dengenin ortaklar açısından korunmadığı, bu nedenle net kârdan 1. tertip yedek akçeden sonra %5’inin yıl sonuna kadar dağıtılmasına dair kararın iyi niyet kuralına aykırı olması nedeniyle iptale tabi olduğu gerekçesi ile mahkemece davacı yanın 22/09/2022 tarihli genel kurulda görüşülen (7) numaralı gündem maddesinin iptali isteminin kabulü yönünde verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davacılardan alınması gerekli olan 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 855,20 TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 123,20 TL harcın talep halinde davacılara iadesine, 3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/10/2026

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/482, K. 2026/1402, T. 16.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-482-e-2026-1402-k-a6f1447c8433