Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/233 E. 2026/1450 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/233
Karar No
2026/1450
Karar Tarihi

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/233 Esas 2026/1450 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/233 KARAR NO : 2026/1450

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 28/12/2023 NUMARASI : 2023/288 Esas 2023/868 Karar DAVA : İtirazın İptali (Şirketin Ortaktan Alacağı Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 26/04/2023 KARAR TARİHİ : 23/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/10/2026

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı, davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; 07/07/2016 tarihinde resmi gazetede ilan edilen olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirler doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı'nın 05/07/2019 tarih ve 13021600 sayılı oluru ile ... A.Ş.'nin kapatılmasına karar verildiğini, bu kapsamda kapatılan kurumun tüm alacak ve varlıklarının bedelsiz olarak hazineye devredildiğini, ... A.Ş.'nin alacaklı sıfatına sahip olduğu icra dosyalarının da İl KHK bürosu tarafından tespit edildiğini, kapatılan kurum tarafından borçlu ... aleyhine Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/9053 Esas sayılı dosyası ile icra takibini başlatıldığını, borçlu tarafından yapılan itiraz ile takibin durduğunu, kapatılan kuruma ait defter ve belgelerde Ankara Vergi Kaçakçılığı Denetim Daire Başkanlığı tarafından inceleme yapıldığını ve 11/04/2019 tarihli yönetim kurulu kararında ...'ın ödenmemiş sermaye borcu bulunduğunu tespit edildiğini belirterek davalının icra dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı cevap dilekçesinde özetle; görev ve zamanaşımı itirazında bulunduğunu, adı geçen şirketteki payların davaya konu takipten önce devredildiğini, şirkete herhangi bir borç bulunmadığını, şirket paylarının nama yazılı olduğunu, payların tamamının Ankara 6. Noterliği 13/03/2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile diğer ortak ...'e devredildiğini, pay devri sonrası şirketin, üzerine düşen tescil ve ilan yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu sebeple tarafından ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin 23/10/2019 tarihinde davacı yana tebliğ edildiğini ancak gerekli yükümlülükleri yine yerine getirmediğini, nama yazılı hissesini TTK 490 maddesi hükümlerine göre sınırlamaya tabi tutulmaksızın yine şirket ortağı olan kişiye devrettiğini, söz konusu pay devri ile paydan doğan hak ve borçların tamamının ...'e devredildiğini, bu nedenle payın son sahibinin sorumlu olduğunu, icra takibinin hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı yanın taraf sıfatı bulunmadığını, adı geçen şirketin terkin edildiğini ve tüzel kişiliğinin sona erdiğini, adı geçen kişiliğin sonra ermesi sebebiyle taraf ehliyeti ve taraf sıfatı bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacı tarafın, bilirkişi raporu ile hesaplanan asıl alacak için icra takibi yapmakta haklı olduğu, belirtilen olgular ve taleple bağlılık ilkesi gereği davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; " açılan davanın kabulüne, davacı tarafından davalı hakkında başlatılan Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/9053 takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile, 150.000,00-TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" dair karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı istinaf dilekçesinde özetle; 13/03/2019 tarihli pay devrinin tescil/ ilan işlemlerinin yapılmasının şirket yönetimindeki kayyımdan talep edildiği halde gereğinin yapılmadığını, ayrıca 29/08/2019 tarihli ihtarın davacı yana gönderildiğini, buna rağmen 02/07/2019 tarihinde takip başlatıldığını, borçtan sorumlu olmadığını, TTK 490 gereği devri reddetme hakkı olmadığını, esas olanın nama yazılı pay devrinde serbestçe devir olduğunu, terkin edilen ve tüzel kişiliği kalmayan şirkete yönelik sermaye borcunun talep edilemeyeceğini, kararın gerekçeli olmadığını, ticari faaliyet göstermeyen ve sermayesi 4 yıl önce tasfiye edilen şirket adına ödenmeyen sermaye borcunun talep edilmesinin kanunun amacına aykırı olduğunu, davanın süresinde ve usule uygun açılmadığını, itiraz ile duran takipte yenileme emrinin tarafına tebliğ edilmediğini ileri sürmüştür. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; KHK ile kapatılan ... A.Ş.ye izafeten davacı Bakanlık uyarınca, davalı ortağın, şirkete ödenmemiş sermaye koyma borcunun tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/9053 Esas sayılı icra dosyasında; dava dışı alacaklı ... A.Ş. tarafından, davalı borçlu aleyhine 02/07/2019 tarihinde takip başylatılarak toplam 156.287,67-TL alacağın tahsilinin istendiği, takip dayanağının 13/01/2019 tarihli şirket esas sözleşmesinde taahhüt edilen sermaye koyma borcu (150.000,00 TL) olduğu, davalının takibe itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının işbu itirazının iptali davasını 1 yıllık yasal hak düşürücü süresi içerisinde açtığı görülmüş, davalının, dava ve takibe yönelik itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı yan; 07/07/2016 tarihinde resmi gazetede ilan edilen olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirler doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı'nın 05/07/2019 tarih ve 13021600 sayılı oluru ile ... A.Ş.'nin kapatılmasına karar verildiğini, bu kapsamda kapatılan kurumun tüm alacak ve varlıklarının bedelsiz olarak hazineye devredildiğini, kapatılan şirketin hali hazırda devam eden icra dosyalarının hazine tarafından takip edildiğini, davalının dava konusu şirket ana sözleşmesinde taahhüt edilen sermaye borcunu ödemediğinden hakkında başlatılan takibe yaptığı itirazın iptali istemiyle eldeki davanın açıldığını belirtmiş olup davalı yan ise; payının Ankara 6. Noterliği 13/03/2019 tarih ve ... yevmiye nolu işlemi ile ...'e devredildiğini, sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiş, Mahkemece; davanın kabulüne yönelik yazılı olduğu üzere karar verilmiştir. Mahkemece, taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacı kapatılan kurumun ticari defter ve belgeleri üzerinde yaptırılan inceleme ile düzenlenen 15/11/2023 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle;" davalının, dava dışı firmada %20 pay sahipli kurucu ortak olduğu, sermaye tutarının 200.000,00-TL olduğu bu tutarın 50.000,00 TL'sinin tescilden önce ödendiği, kalan bedel olan 150.000,00 TL'nin tescil tarihinden itibaren 24 ay içinde ödeneceğinin taahhüt edildiği, taahhüt edilen 24 aylık sürenin 23/12/2018 tarihi ile sona erdiği ancak 2018 yılı Defter-i Kebir kayıtlarına göre taahhüt edilen ifanın gerçekleştirilmediği, ödenmemiş sermaye bedelinin 150.000,00 TL olduğu, TTK'nın 491/1 maddesi hükmünün; bedeli ödenmemiş nama yazılı payların şirketin onayı ile devrolunabileceği yönünde olduğu, Ankara 6. Noterliği kanalı ile 13/03/2019 tarihinde gerçekleştirilen pay devrine yönetim kurulunun onay verdiğine dair karar bulunmadığı, ilgili işleme ait Ortaklar Pay Defterinde de kayıt bulunmadığı." hususları bildirilmiştir. Kapatılan şirkete ilişkin ATO yazı cevabında; şirketin, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı'nın 05/07/2019 tarih ve ... sayı ile tasdikli, T.C. Ankara Valiliği Defterdarlik Khk İşlemleri İl Bürosunun 27/09/2019 tarih ve E.384035 sayısı ile bildirilen, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 05/07/2019 tarih e.13045166 sayılı yazısında belirtilen 05/07/2019 tarih ve .... sayılı makam oluru ile KHK kapsamında 03/10/2019 tarihinde re'sen sicilden terkin edildiğinin belirtildiği görülmüştür. Öyle olunca kapatılan şirket hakkında devam eden dava ve icra takiplerini çıkarılan KHK kapsamında yürütmeye hazine yetkili kılındığından, Maliye Hazinesinin işbu dava da aktif dava ehliyeti bulunmakta olup davalının aksine savunmaları yerinde görülmemiştir. 6102 sayılı TTK'nın 329. maddesine göre, ''Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir.'', 484. maddesine göre, ''Pay senetleri, hamiline veya nama yazılı olur. Bedelleri tamamen ödenmemiş olan paylar için hamiline yazılı pay senetleri çıkarılamaz. Bu hükme aykırı olarak çıkarılanlar geçersizdir. İyiniyet sahiplerinin tazminat hakları saklıdır.'', 490. maddesine göre, ''Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı paylar, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilirler. Hukuki işlemle devir, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir.'', 491. maddesine göre, ''Bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı paylar, ancak şirketin onayı ile devrolunabilir; meğerki, devir, miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra yoluyla gerçekleşsin. Şirket, sadece, devralanın ödeme yeterliliği şüpheli ise ve şirketçe istenen teminat verilmemişse onay vermeyi reddedebilir.'' düzenlemelerine yer verilmiştir. Hal böyle olunca, tüm dosya kapsamı ve deliller, hükme ve denetime elverişli bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı ... A.Ş. 1.000.000,00 TL sermaye ile kurulmuş olup hisse oranlarının % 70 ..., % 20 ..., % 10 ... şeklinde olduğu, sermayenin 1/4'ünün tescilden önce ödendiği (250.000,00 TL), kalan tutarın (750.000,00 TL) ise 24 ay içerisinde; kalan sermaye borcunun ise 23/12/2018 tarihine kadar ödeneceğinin şirket ortakları tarafından taahhüt edildiği, ancak şirket kayıtlarına göre taahhüt edilen sermaye borcunun ödenmediği, davalı tarafında kabulünde olduğu üzere şirket ana sözleşmesinde pay senetlerinin nama yazılı olduğu, TTK'nın 491. maddesine göre bedeli ödenmemiş nama yazılı payların ancak şirketin onayı ile devrolunabileceği, dava dışı firmanın yönetim kurulu karar defteri incelendiğinde 13/03/2019 tarihi veya öncesi hisse devrine yönetim kurulu tarafından verilmiş bir onay kararı bulunmadığı gibi 10/04/2019 tarihli karar içeriğinin ödenmemiş sermaye borcunun tamamlanması ile ilgili olduğu, yine şirketin ortaklar pay defteri'nde de 13/03/2019 tarihinde Ankara 6. Noterliği'nde gerçekleştirilen pay devrine ilişkin kayıt bulunmadığı, dolayısıyla davacının halen ödenmemiş 150.000,00 TL sermaye borcu bulunduğu ve bu tutar nedeniyle sorumluluğunun devam ettiği gerekçesiyle, mahkemece verilen davanın kabulü ile takibin devamına yönelik kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Ne var ki dava dosyanın Dairemizde incelemede bulunduğu sırada davalı vekili ... tarafından, Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/9053 (yenileme ile 2023/7433) Esas sayılı dosyasına sunulan 26/01/2026 tarihli dilekçesi kapsamında; takip konusu borcun ödenmesi nedeniyle takibin infazen kaldırılmasının talep edildiği ve Müdürlükçe de 26/01/2026 tarihli karar ile talep gibi işlem yapılmasına dair karar verildiği Dairemizce, UYAP sistemi üzerinden yapılan kontroller sırasında görülmüş olup işbu davaya dayanak takibin ödeme nedeniyle infaz edildiği anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır. Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacaktır. Hal böyle olunca, davadan sonra icra takip borcunun ödenmesi nedeniyle Dairemizce, dava tarihindeki haklılık durumu gözetilerek yargılama giderleri, vekalet ücreti ve icra inkar tazminatı konusunda bir karar verilmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında toplanan delillere, az yukarıda açıklanan gerekçelere göre dava tarihi itibariyle davacının, işbu davayı açmakta haklı olduğu anlaşılmakta olup itirazın iptali davasının, davalının ödemesi ve icra dosyasına ödeme ile infazen takibin kapatılmasına yönelik talebinin niteliği de dikkate alındığında konusuz kaldığı gözetilerek konusuz kalan itirazın iptali davasında karar verilmesine yer olmadığına dair davanın esası hakkında yeniden Dairemizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı yanın istinaf başvurusunun HMK'nın 355. Maddesi gereği kamu düzenine aykırılık yönünden yapılan inceleme sonunda kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın, HMK'nın 353/1-b-2. Maddesi gereği kaldırılarak takip konusu borcun 26/01/2026 tarihinde infaz edildiğine ilişkin müdürlük kararı gözetilerek konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına ve davalı yanın dava açılmasına sebebiyet verdiğinin tespitiyle yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına dair davanın esası hakkında yeniden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; A)1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 355. Maddesi gereğince KABULÜNE, 2-Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2023 tarihli 2023/288 Esas 2023/868 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereği KALDIRILMASINA, B)1-İtirazın iptali davası konusuz kaldığından ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Asıl alacağın(150.000,00 TL) % 20'si oranında takdir edilen 30.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri gereği alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 4-Davacı yan kendisini vekille temsil ettirdiğinden istinafa gelen taraf gözetilerek mahkeme karar tarihindeki AAÜT gereğince takdir edilen 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan posta masrafları toplamı 238,50-TL ve bilirkişi ücreti 2.000,00-TL olmak üzere toplam 2.238,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 7-HMK'nın 333. Maddesi gereği varsa kullanılmayan gider avansı, kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine, C)1-İstinafa başvuran davalı tarafından yatırılan 2.561,63-TL istinaf nispi karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 2-İstinaf yargılama giderlerinin kararın niteliği gözetilerek takdiren davalı üzerinde bırakılmasına, 3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/10/2026

Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -... ... ... ... ...

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/233, K. 2026/1450, T. 23.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-233-e-2026-1450-k-93562246618c