Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1951 E. 2026/2165 K.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2026/1951

KARAR NO: 2026/2165

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25/06/2026

NUMARASI: 2026/95Esas- 2026/607Karar

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/11/2026

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 04/11/2026

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında devam eden ticari ilişki nedeniyle davacının açık hesap alacağı toplamı 146.130,82 TL’nin tahsili amacıyla davalı aleyhine Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosya ile takip başlatıldığını, davalının borcu bulunmadığı gerekçesi ile itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, tarafların ticari defterleri incelendiğinde davacı alacağının ortaya çıkacağını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını belirterek itirazın iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 2024 yılı içinde ticari alım satım yapıldığını, davalının borcunu ödediğini ve borcu olmadığını, davacının faturadan bahsettiğini ancak delil olarak faturalara konu ürünlerin teslim edildiğine dair sevk irsaliyesini sunmadığını, faturanın tek başına alacağı ispatlamayacağını, davacının davalıya ürünlerin tesliminin yapıldığını somut delille ispatlayamadığını, sadece cari ekstreden kalan alacak ifadesini kullandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "Tüm dosya kapsamından; somut olayda davacının, davalıya karşı, cari hesap alacağından bahisle icra takibi başlattığı görülmüştür. Davalı takibe itiraz etmiş ve takip durmuştur. Kaldırma ilamı öncesinde kanuni ihtaratlarla tarafların ticari defterleri incelemeye alınmış muhasebeci bilirkişinin raporuna göre dava konusu cari hesaba konu faturaların her iki taraf ticari defterinde de kayıtlı olduğu görülmüştür. Bu bakımdan fatura içeriğine dair çekişme yoktur. Aynı şekilde iade faturaların da her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmış ve bu bakımdan davacı aleyhine 15.904,80 TL iade fatura konusunda çekişme bulunmadığı kabul edilmiştir. Davalının ticari defterlerinde ödeme gözükmese de davacının defterlerinde 450.000,00TL davalıdan çek tahsilatı gözüktüğünden, bu durum davacı aleyhine değerlendirilmiştir. Davalının kaldırma ilamında değinilen çek ödeme iddiasına dair çek akıbeti bankadan sorulduğunda herhangi bir ödemenin olmadığının bildirildiği görülmüştür. Davalının ödeme iddiasına dair başkaca delil ikamesi sağlayamadığı anlaşıldığından kaldırma ilamı sonrasında ayrıca rapor alınmamıştır. Neticede her iki taraf tacirin leh ve aleyhlerine olan kayıtlar tetkik edildiğinde, sonuç itibariyle davacının davalıdan 139.578,82 TL cari hesap alacağının bulunduğu görülmüştür. Söz konusu rapor hükme esas alınmıştır. Davacıya raporda aleyhe tespit edilen bakiye alacak bakımından yemin delili hatırlatılmış ve yemine dayanmayacağını kaldırma öncesindeki nihai duruşmada beyan ettiği görülmüştür. Davacının alacak vakıasını HMK 190 maddesi gereğince ticari defter ve bilirkişi delilleri ile kısmen ispat ettiği görülmüştür. Tüm bu nedenlerle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, işlemiş faiz talebi bulunmadığından takibin bu miktar üzerinden devamına, alacak likit olmadığından, itiraz kısmen haklı bulunduğundan ve kanuni şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek..." gerekçesiyle Davanın KISMEN KABULÜ ile, Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyada 139.578,82-TL'Lik kısım bakımından davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin bu miktar üzerinden devamına, 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, karar verilmiştir. İşbu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının cari hesap alacağına dayalı başlattığı icra takibine karşı itirazın kısmen iptaline ve 139.578,82-TL üzerinden takibin devamına karar verildiğini, gerekçeli karar eksik incelemeye ve hatalı hukuki değerlendirmeye dayanmakta olup istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep ettiğini, müvekkil şirket aleyhine verilen hükmün, telafisi imkansız zararlar doğuracağı açık olduğundan, İİK m.36 uyarınca, istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar tehir-i icra kararı verilmesini talep ettiğini, Yerel Mahkemece, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kaldırma ilamı sonrasında muhatap bankaya yazılan müzekkere cevabına hatalı ve tek taraflı bir anlam yüklenerek hüküm tesis edildiğini, davacı tarafın kendi ticari defterlerinde, müvekkil şirketten çeklerle 450.000,00-TL tutarında tahsilat yapıldığı açıkça kayıtlı olduğunu, kendi ticari defterlerinde tahsilat kaydı oluşturan davacının, bu kaydın aksini ve söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığını veya tahsil edilmediğini müvekkil aleyhine bir borç kalemi olarak ileri sürmesi Türk Medeni Kanunu m. 2 uyarınca dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını, bununla birlikte, davacının kendi defterlerinde devir bakiyesinden kaynaklı olarak müvekkil şirkete 27.130,46-TL borçlu görünmesi, tarafların defter kayıtları arasındaki ciddi tutarsızlıklar ve çek tahsilat kayıtlarının mahiyeti göz önüne alındığında; dava konusu edilen alacağın likit olmadığı açıkça ortada olduğunu, ispat yükü kendisinde olan davacı, cari hesap ilişkisinde müvekkil şirketin muaccel ve ödenmemiş bir borcu bulunduğunu şüpheden uzak bir şekilde tevsik edemediğini, banka cevabi yazısı ve defterlerdeki çek kayıtları müvekkil şirketin borçlu olmadığını doğrular nitelikte olup, eksik incelemeye dayalı olarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.6 uyarınca hukukun genel ilkesi; ikrar edilmeyen bir vakıaya hak bağlayan tarafın, söz konusu vakıayı ispatla mükellef olması gerektiğini, Türk Borçlar Kanunu m.207 kapsamında düzenlenen satış sözleşmesinde satıcının asli edim borcu, satılana zilyet olmak ve mülkiyeti alıcıya devrettiğini, alıcının borcu ise semeni ödediğini, karşılıklı edimlerin bulunduğu akdi ilişkide satıcının satış bedelini talep edebilme hakkı, ancak asli edim borcu olan teslim borcunu eksiksiz ve usulüne uygun olarak ifa ettiğini ispatlaması şartına bağlı olduğunu, uygulamada ve yerleşik içtihatlarda kabul edildiği üzere; taraflar arasında açık hesap veya cari hesap ilişkisinin varlığı yahut faturaların düzenlenip ticari defterlere kaydedilmiş olması, emtianın alıcıya fiilen teslim edildiğinin karinesi sayılamadığını, fatura, alacağın miktarını ve akdi ilişkinin varlığını gösteren bir muhasebe belgesi niteliğinde olup, edimin ifasını tek başına ispatlama gücünü haiz olmadığını, bu doğrultuda davacı satıcı, dava konusu faturalara matuf emtianın müvekkil şirkete veya şirketi temsile yetkili kişilere fiilen teslim edildiğini; ilzam edici imza içeren sevk irsaliyesi, kargo teslim fişi, ambar tesellüm fişi yahut yazılı ve somut bir teslim-tesellüm belgesi ile HMK m. 200 gereğince senetle ispat etmek zorunda olduğunu, teslim vakıası somut delillerle tevsik edilmedikçe, davacının alacak talebinin hukuki dayanağı bulunmadığını, dava dosyası bütüncül olarak incelendiğinde; davacı tarafın icra takibine ve huzurdaki davaya konu ettiği faturalara ilişkin herhangi bir sevk irsaliyesi, kargo/ambar teslim fişi, teslim-tesellüm belgesi yahut müvekkil şirketi ilzam etmeye yetkili bir temsilcinin imzasını havi irsaliyeli fatura sunamadığı açıkça görüleceğini, cevap dilekçesinden itibaren yargılamanın tüm aşamalarında, dava konusu faturalara matuf emtianın müvekkil şirkete fiilen teslim edilmediği istikrarlı bir şekilde vurgulandığını, buna rağmen davacı taraf, HMK m. 190 ve m. 200 gereğince üzerine düşen ispat külfetini yerine getirememiş, teslimatı tevsik eden hiçbir somut ve yazılı delil ikame edemediğini, ispat edilmeyen bir teslimat vakıasına dayanılarak müvekkil şirketin borçlu kılınması ve aleyhine hüküm tesisi, usul hukuku ilkeleri ile bağdaşmadığını, yerel mahkeme, gerekçeli kararında dava konusu faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmasını hatalı bir hukuki mantıkla aleyhimize değerlendirmiş ve teslim olgusunun gerçekleştiği kabulüne vardığını, oysa ki 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca faturanın düzenlenmesi, tebliğ alınması veya muhasebe kayıtlarına işlenmesi, yalnızca taraflar arasında akdi bir ilişkinin varlığına işaret edebilecek bir mali işlem olduğunu, faturanın defterlerde kayıtlı bulunması, borç doğuran asıl hukuki sebebin ifa edildiğini, yani dava konusu emtianın müvekkil şirkete fiilen ve hukuken teslim edildiğini kesinlikle göstermediğini, bu açık hukuki ilke karşısında; ilk derece mahkemesince sırf ticari defter kayıtlarından yola çıkılarak teslim olgusunun gerçekleştiğinin kabul edilmesi, vergi hukuku ile özel hukuk arasındaki ayrımın göz ardı edilmesi anlamı taşımakta olup açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan ve dairece re’sen gözetilecek nedenlerle; Tehir-i icra talebin kabulüne, istinaf talebinin kabulü ile; Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkesi’nin 2026/95 Esas ve 2026/607 Karar sayılı kararının usul ve yasaya aykırı kararın kabul bölümünün kaldırılmasına, davacının haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının tümden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesine karşı sunduğu cevap dilekçesinde özetle ; Davalı tarafça istinaf talebinde bozma sonrasında yapılan yargılama sonunda bozma gerekçesine göre yapılan işlemlerin hatalı olduğu ve gelen banka cevabının yanlış yorumlandığı bu nedenle verilen kararın bozulması talep edilmiş ise de bu husus yerinde olmadığını, bozma gerekçesinde davalının ödeme yaptığına ilişkin verildiği iddia olunan çek banka cevabından da anlaşılacağı üzere ödenmediğini, davalının herhangi imzasız ve her zaman düzenlenmesi mümkün olan ödeme belgesine ilişkin ödeme iddiası tamamen yersiz olup, bu çekin ödenmediği hatta davalı tarafa iade edildiği gerek banka cevabından gerekse dosyaya sunduğu belgelerden anlaşıldığını, yerel mahkemenin vermiş olduğu kararda hukuka aykırılık bulunmamakla davalının yapmış olduğu istinaf başvurusunun reddi gerektiğini, arz ve izah edilen nedenler ve dosya kapsımından da anlaşılacağı üzere davalının yapmış olduğu istinaf başvurusunun esastan reddi ile Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/95 E. 2026/607 K. Sayılı kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.Dava, itirazın iptali istemidir. Davaya konu ilamsız icra takibi taraflar arasındaki cari hesaba dayanmaktadır.

Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gereklidir. Faturanın bir alacağın mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması, koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle; taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının, sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda; davacının, öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir. Bir başka anlatımla; faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hali, sadece o faturanın miktar ve fiyat yönünden münderecatını kabul anlamını taşır; yoksa, o faturada yazılı malın alıcıya mutlaka daha önce teslim edilmiş olduğu anlamına gelmez; satıcının, faturada yazılı malı alıcıya veya kanuni temsilcisine teslim ettiğini ayrıca ispat etmesi zorunludur (... , İ.:Ticari Alım-Satım Akdi ve Nevileri, Ankara 2003, s:52, ... ,İ: Faturanın Kapatılması, Delil Olma Özelliği ve Faturaya İtiraz Aylık Yaklaşım Dergisi Sayı 4, Nisan 1993, s:8-13). Kısaca, fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki; taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belge olacaktır. Elbette bu belgeye itiraz edilmemesinin sonuç doğurması da beklenemez. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulu'nun 12.10.2011 tarih ve 2011/15-472 E.-2011/608 K., 2017/19-915 Esas 2018/1338 sayılı kararında da benimsenmiştir.

Davalının kendi defterlerinde faturaya yer vermesi, bu kaydın kendi aleyhine delil teşkil etmesi demektir. Davalının karşı tarafın faturasını defterine kaydetmesi, daha sonra borçlu olmadığını iddia etmesi TMK 2.maddesine de aykırılık teşkil etmiştir. Davalının kendi ticari defterindeki bu kayıt kendi aleyhine karine teşkil etmektedir.Aynı zamanda TTK. 64. maddesine göre her tacir, ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak münasebetlerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri tespit etmek amacıyla, işletmesinin mahiyet ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri tutmakla yükümlüdür. Anılan Kanuna uygun olarak veya olmayarak tutulmuş olan ticari defterlerin münderecatı, sahibi ve halefleri aleyhinde delil sayılır. Şu kadar ki; kanuna uygun olan defterlerde sahibi lehine olan kayıtlar dahi aleyhindeki kayıtlar gibi muteber olup bunlar birbirlerinden ayrılamaz.TTK.65/2 ve 3. Maddelerine göre, hiçbir tacir kendi defterine aleyhe kayıt düşemeyeceğinden, faturanın davalı defterinde kayıtlı olması ile varılan sonuç, alacağın/borcun miktarı konusunda da davalı aleyhine karine oluşturur.Fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan dava konusu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmasının tek başına davacının alacağını ispata yeterli olamaz. Nitekim cari hesaba konu faturaların hem davacı hem davalı defterinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından iade faturası düzenlendiği, bu iade faturalarının davacıda kayıtlı olduğu, davalının ödeme hususunda ileri sürdüğü 265.000,00 TL bedelli çekin ise karşılıksız çıktığının bankanın cevabi yazısı ile belirlendiği, davacının iade bordrosunu da sunduğu, davacı defterlerinde davalının ödeme yaptığının belirlendiği, bu ödemenin cari hesaptan mahsubu sonucu ulaşılan sonuç ile davacının 139.578,82 TL alacaklı olduğunu kesin delillerle ispat etmiş olup davanın kısmen kabulü yönündeki ilk derece mahkemesi kararı yerinde görülmüştür.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda davalı tarafın yukarıda yazılı söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2026/95 Esas 2026/607 sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 9.534,62TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davalı taraftan peşin olarak alınan 2.383,65 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 7.150,97TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Davalı tarafından yapılan istinaf yoluna başvuru harcı ve istinaf posta giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

İstinaf incelemesi aşamasında duruşma yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ,

HMK 302/5 maddesi gereğince işbu ilamın kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin , harç tahsil işlemlerinin, HMK 359/4 Maddesi gereğince bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 04/11/2026