Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2023/800 E. 2026/1445 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2023/800
Karar No
2026/1445
Karar Tarihi

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/800

KARAR NO: 2026/1445

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: (KAPATILAN)BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 15/02/2023

NUMARASI : 2020/995 Esas - 2023/150 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/07/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafın kendi envanterinde olan ... Marka ... Dik Torna (2.EL) makinesinin satışı için 12.06.2020 tarihinde davalı taraf ile satış sözleşmesi yaptığını, 19/06/2020 tarihinde makinenin kurulumunun davacı taraf çalışanı tarafından yapıldığını, davalı tarafın ihtarname ile iş bu makinenin ayıplı olduğundan sebeple ödediği bedeli davacı taraftan istediğini, davalı tarafın ihtarnameye karşılık olarak ihtarname gönderildiğini ve makinenin iade edilmesinin talep edildiği, iddia edilen tüm sorunlar incelendikten sonra eksik, hasar veya sorun tespit edilmesi halinde 5 iş günü içerisinde ödenen bedelin iade edileceğini bildirildiğini, ihtarname tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde söz konusu makine iade edilmemesi halinde sözleşme gereği kalan satış bedelinin ödenmesinin, aksi halde hukuki yaptırım yapılacağının bildirildiğini, makinenin teslim edilmediğini, anlaşma bedelinin ödenmediğini, davalı taraf adına icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, yetki itirazını reddedilmesini, itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında 12/06/2020 tarihli ... Marka ... Dik Torna (2. el) satışına ilişkin sözleşme akdedildiğini, akdedilen sözleşme gereği makine davalı firmanın Konya adresine ... makinesi getirilip kurulduğunu ve kurulma anında makinenin şimdilik gözle görünen şanzıman sorunu olduğunu, ayıplı olduğu teslim tutanağına davacı firma çalışanının imzası ile şerh edildiğini, malın ayıplı olduğu o anda tespit edildiğini ve bu husus ile ilgili değerlendirme yapılacağı notu da altına düşüldüğünü, şirketler arası bu husus ile alakalı görüşmeler yapılmaya devam ettiğini ancak davacının bir türlü sorunun çözümü noktasında ortak bir paydada buluşmayı kabul etmediğini, makinenin ayıplı olduğuna, sözleşmeden dönüldüğüne ve verilen kaparo bedelinin davalı tarafa iadesine ilişkin .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı 11/08/2020 tarihli ihtarının kendilerine tebliğ edildiğini ve bunun üzerine taraflar arasında şifahen yapılan görüşmeler neticesinde makinenin tekrar iadesi konusunda taraf şirketlerinin anlaştıklarını, kaparo bedelinin davalı tarafından ...Şti'ye gönderilmesine rağmen iade kaparo bedeli 21/08/2020 tarihinde ... firmasından değil ...isimli başka bir firma hesabından ... ...için açıklaması ile davalıya iade edildiğini ve bunun üzerine ... makinesi teslim edilmek üzere davalı tarafından nakliye firması aracılığı ile ... Makine firma adresine irsaliyeli fatura ile gönderildiğini, iade edilerek nakliye firmasına teslim edilmek üzere kendisine gönderilen ... makinesini çeşitli bahaneler üretilerek nakliyeciden kendi adreslerine teslim alınmadığını ve makinenin ... isimli firmaya teslim edilmesi gerektiğini nakliyeci firmaya söylendiğini, Nakliye firması ise ... makinesini ... adlı iş yerine teslim edildiğini ve teslim ettiğine ilişkin ... isimli iş yeri çalışanından ... firması adına düzenlenen irsaliyeli faturanın altına makinenin kendilerine teslim edildiğine dair imzası alındığını, makinenin kendilerine 24/08/2020 tarihinde teslim edilmesine rağmen davacı firma .... Noterliğinin ... yevmiye ve 31/08/2020 tarihli ihtarnamesini davalı firmaya keşide edildiğini, Anılan ihtarnamede 5 gün içerisinde makineyi kendilerine teslim edilmesini, edilmemesi halinde yasal yollara müracaat edileceğinin bildirildiği, yine bir diğer husus olarak; 21/08/2020 tarihinde ...isimli şirket hesabından ... ...için açıklaması ile iade edilen kaparo bedeli ... şirketi tarafından 25/09/2020 tarihinde .... Noterliğinden keşide edilen ihtar ile 75.000 TL tutarın davalı şirkete yanlış gönderildiğini, iade edilmesi gerektiği şeklinde ihtar keşide edilerek gönderildiğini, Fakat ... adına teslim almış olduğu makineden her nedense hiç bahsetmediğini, ihtilaf konusu makine kendilerine teslim edilmesine rağmen teslim almamış gibi işlem yapan ... firması ile ... makinesi için ... firması adına açıkça gönderildiği belirtilen kaparo bedelini sanki yanlış göndermiş gibi ihtar çeken ... adlı firma hakkında Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı 2020/57782 Soruşturma sayılı dosyasında dolandırıcılık suçu şikayetinin mevcut olduğunu, yine ve en önemlisi Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2020/115 E. Sayılı dosya ile HMK m.403 uyarınca keşif sırasında delil tespiti talebimiz kabul görmüş ve heyet ile gidilen keşifte tespit edilen makineye ilişkin bilirkişi raporu aldırılmıştır. Anılan bilirkişi raporunda "... makine Şirketi'ne keşif yapıldığında firma atölyesinde 3 adet ... ...tezgâhı bulunduğu, bunlardan talep eden vekilinde fotoğraf kaydı olan makineye benzeyen ... ...kontrolü yapılmıştır.

Bu makinenin üzerinde kimlik bilgilerinin olmadığı tespit edilmiştir." şeklinde tespit yapılmıştır. İcra takip konusu faturaya bakıldığında da makineye ilişkin seri No kimlik bilgisi şeklinde hiçbir ibarenin bulunmadığı görüleceği, kimlik bilgilerinin makine üzerinde olmayışı nedeniyle kesin teşhis yapılamamıştır ancak Sulh hukuk mahkeme dosyası içerisinde keşifte çekilen fotoğraflardan da görüleceği üzere makinenin üzerinde davalının paketleme sırasında kullandığı kendi isim ve logosu bulunan bantlar bulunmadığı, paketleme bantlarının çoğu sökülmüş ise de kalıntıları net bir şekilde görülmediği, kullanılan paketleme bantları davalıya ait olduğu, kendi isim ve logosu bulunduğu, bu hususta delil tespiti dosyamızda bulunan tüm fotoğraflar iş bu dosyanın delili olduğunu beyan ettiğini, davanın reddine, icra takibinde davacının takibe ve davaya konu alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davacı tarafa tahmili ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davacı, davalı ile aralarında yapılan ... Marka ... Dik Torna (2.El) makinesinin satışı için 12.06.2020 tarihinde davalı taraf ile satış sözleşmesi yaptığını, 19/06/2020 tarihinde makinenin kurulumunun davacı taraf çalışanı tarafından yapıldığını, davalı tarafın ihtarname ile iş bu makinenin ayıplı olduğundan sebeple dönme hakkını kullanarak makineyi iade ettiğini iddia ettiği ve ödenen bedelin iadesinin talep edildiği ancak ödenmemesi nedeni ile bu bedelin iadesi için başlatılan icra takibine itiraz ile iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı ise cevap dilekçesinde ve cevap dilekçesinin ıslahına ilişkin dilekçesinde davacıya makinenin teslim edildiği, Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/115Esas Sayılı dosyasından keşif talebinde bulunduklarını davacının bedel iadesinin talep hakkının bulunmadığı iddiası ile davanın reddini talep etmiştir. Burada uyuşmazlığa konu husus öncelikle ürünün iade edilip edilmediği noktasında toplanmakta olup hem Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/115Esas Sayılı dosyada hem de mahkememizce kurulan keşif ara kararı neticesinde düzenlenen raporda taraflar arasındaki sözleşmeye konu makinenin davacının uhdesinde olmadığı tespit edilmiş olup Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/57782 Soruşturma sayılı dosyasında da bu konuda bir tespit yapılmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuki ihtilaf niteliğinde olduğundan bahisle takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

Bu hususta mahkememizce 5. Celse de davalı vekiline davacı vekilinin makine teslimine ilişkin belgeyi sunduğu, delil tespiti dosyasında da davacı firmada bulunan ürünlerin taraflar arasındaki satış sözleşmesine konu makine olmadığının tespiti ve davalının cevap dilekçesinin 2. Sayfasında makinenin davacıya iade ediliği iddiası bakımından nakliyeye ilişkin belgeler ile sevk irsaliyesi/teslim tutanağını ibraz etmediği anlaşılmakla makinenin davacıya iade edildiğine dair iddiası bakımından belgeler ile sevk irsaliyesi/teslim tutanağını ibraz etmesi için yahut makinenin bulunduğu yere ilişkin beyanda bulunması için 2 haftalık kesin süre verilmesine rağmen süresinde bu hususta belge sunmamış olup, davalıya bu kapsamda yemin delili hatırlatılmış yemin deliline de dayanmayacağı 28.12.2022 tarihli celsede beyan edilmiş olup her ne kadar cevap dilekçesinin ıslahı ile bir kısım belgeler ve whatsapp konuşmalarını dosyaya sunmuş ise de davacının bu yazışmaları kabul etmemesi karşısında bu belgelerin yazılı delil başlangıcı sayılarak tanık dinletilmesinin usulen mümkün olmadığı analaşılmakla davalının yemine ilişkin beyanı da dikkate alındığında davacının davaya konu makineyi teslim almadığı dolayısıyla da bedelin iadesi talebinin haklı olduğu anlaşılmakla davacının kabulü ile açılan davanın kısmen kabulüne, davalının ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 276.803,70 TL bakımından iptaline, ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, asıl alacağın % 20'si üzerinden hesap edilen 55.360,74 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Makinenin dosya kapsamında sunulan fotoğraflarına bakıldığında tesliminin gerçekleştiğinin açıkça ortada olduğunu, sadece kimlik bilgisinin olmaması davacı aleyhine sonuç doğurmaması gerektirdiğini, delil tespiti dosyasında makinenin orada olduğunun tespit edildiğini ancak makinenin kimlik bilgilerinin bulunmaması nedeniyle kesin teşhis yapılamadığını, keşif sırasında bilirkişi tarafından tespit edilen makineye ilişkin fotoğrafların, bilirkişi raporunda siyah beyaz kağıt üzerinde tespitinin yapılamadığını, bilirkişiden dijitallerinin istenerek bu fotoğraflara bilgisayar ortamında bakılarak incelenmesini ve dosyada bulunan fotoğraflar ile kıyas edilmesini, davacı firma yetkilisi whatsapp konuşmalarında makineyi teslim aldıklarını açıkça ikrar ettiğini, ... tarafından gönderilen bedelden ... firması yetkilisinin haberdar olduğunu, dava dışı ... .. .... Şti. ile davacı arasında organik bağ olduğunu ve işbu düzeni beraber kurguladıklarını, ... tarafından davacıya gönderilmeyen 3.000,00 TL'nin nakliye parasına ilişkin olduğunu, davacının makineyi teslim aldığı bilirkişi raporlarına yansıdığını, makinenin kimlik bilgilerinin bulunmaması nedeniyle kesin teşhis yapılamadığını, icra takibinde alacak miktarına işletilen takibin mahkemece göz ardı edildiğini, dosyada davalı taraf lehine hiçbir delil bulunmazken davacı lehine gerek dosyada bulunan fotoğraflar, gerek bilirkişi raporları gerekse de whatsapp konuşma kayıtları ile haklılıklarının ispat olunduğunu, davalı Whatsapp kayıtlarında makineye ilişkin kaparo bedelini kendisinin ödediğini, makinenin teslim alındığını bizatihi ikrar etmekle bu hususun lehlerine delil olarak kullanılması gerekirken, mahkemece davacının bu yazışmaları kabul etmemesi gerekçesine dayanarak hükme esas almamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ne duruşma tutanaklarında ne de davacı tarafından sunulan ıslaha karşı beyanda yazışmaların kabul edilmediği yönünde iradelerini gösterir beyanlarının da bulunmadığını, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; uyuşmazlık konusu, davanın ispatlanmış olup olmadığı, taraflar arasındaki satıma konu makinenin davacı satıcıya iade edilerek teslim edilip edilmediği noktalarındadır.

Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, "15.06.2020 tarihli 276.993,80 TL tutarlı fatura ve 12.06.2020 tarihli makine satış sözleşmesi " sebebine dayalı olarak 276.993,80 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 16.09.2020 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.

Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Davacı, ... Marka ... ...makinesinin satışı için 12.06.2020 tarihinde davalı taraf ile satış sözleşmesi yapıldığını, 19/06/2020 tarihinde makinenin kurulumunun davacı taraf çalışanı tarafından yapıldığını, davalı tarafın ihtarname ile iş bu makinenin ayıplı olduğundan sebeple ödediği bedeli davacı taraftan istediğini, davalı tarafın ihtarnameye karşılık olarak ihtarname gönderildiğini ve makinenin iade edilmesini, tüm sorunlar incelendikten sonra eksik, hasar veya sorun tespit edilmesi halinde 5 iş günü içerisinde ödenen bedelin iade edileceğini, ihtarname tebliğinden itibaren 5 gün içerisinde söz konusu makine iade edilmemesi halinde sözleşme gereği kalan satış bedelinin ödenmesini ihtar ettiğini, makine taraflarına teslim edilmediğinden, sözleşme bedelinin ödenmesi için yaptıkları takibe davalının yaptığı itirazın reddine karar verilmesini talep etmiş, davalı, makinenin ayıplı olduğu teslim tutanağına davacı firma çalışanının imzası ile şerh edildiğini, makinenin ayıplı olduğuna, sözleşmeden dönüldüğüne ve verilen kaparo bedelinin davalı tarafa iadesine ilişkin ihtarname gönderildiği, iade kaparo bedelinin ...isimli başka bir firma hesabından ... ...için açıklaması ile davalıya iade edildiğini ve bunun üzerine makinenin teslim edilmek üzere nakliye firması aracılığı ile ... Makine firma adresine irsaliyeli fatura ile gönderildiğini, iade edilerek nakliye firmasına teslim edilmek üzere kendisine gönderilen makineyi çeşitli bahaneler üretilerek nakliyeciden teslim alınmadığını ve makinenin ... isimli firmaya teslim edilmesi gerektiğini nakliyeci firmaya söylendiğini, nakliye firmasının ise makineyi ... adlı iş yerine teslim edildiğini ve teslim ettiğine ilişkin ... isimli iş yeri çalışanından ... firması adına düzenlenen irsaliyeli faturanın altına makinenin kendilerine teslim edildiğine dair imzası alındığını, ...isimli şirket hesabından ... ...için açıklaması ile iade edilen kaparo bedeli ... şirketi tarafından 25/09/2020 tarihinde .... Noterliğinden keşide edilen ihtar ile 75.000,00 TL tutarın müvekkil şirkete yanlış gönderildiğini, iade edilmesi gerektiği şeklinde ihtar keşide edilerek gönderildiğini, Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2020/115 E. Sayılı dosyasında yapılan keşifte ... makine şirketinin atölyesinde 3 adet ... ...tezgahı bulunduğu, bunlardan talep eden vekilinde fotoğraf kaydı olan makineye benzeyen ... ...kontrolü yapıldığı, bu makinenin üzerinde kimlik bilgilerinin olmadığı tespit edildiğini, Sulh hukuk mahkeme dosyası içerisinde keşifte çekilen fotoğraflardan da görüleceği üzere makinenin üzerinde müvekkilin paketleme sırasında kullandığı kendi isim ve logosu bulunan bantlar bulunduğu savunmasında bulunmuştur.

Mahkemece uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/5. maddesi uyarınca taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticarî defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. Bu hüküm, taraflardan birinin ileri sürdüğü hususun ispatında münhasıran karşı tarafın defterlerine delil olarak dayandığı hâllerde uygulanacaktır. Ayrıca ticarî defterlerin ibraz edilmemesi durumunda ibrazı isteyen tarafın iddiasını ispatladığı kabul edilecek olup bu hususta hâkime takdir yetkisi tanınmamıştır.

Öte yandan taraflardan birinin diğer deliller yanında karşı tarafın ticarî defterlerine dayanmasıyla karşı taraftan ticarî defterlerin ibrazının istenilmesi, ancak ticarî defterlerin ibrazından kaçınılması durumunda, HMK’nın belgelerin ibraz mecburiyetini içeren 219 ve devamındaki hükümler uygulama alanı bulacaktır. Bu çerçevede HMK’nın 220/3. maddesinde düzenlenen belgenin ibraz yükümlülüğüne aykırı davranışın sonucunda, HMK’nın 222/5. maddesindeki düzenlemeden farklı olarak hakime takdir hakkı tanınmış olup hâkim, ibraz edilmeyen belgenin/ticarî defterin içeriği hakkında, somut durumun niteliğine uygun düştüğü ölçüde yapacağı değerlendirme sonrasında ibrazı isteyen diğer tarafın beyanının kabul edilip edilemeyeceğine karar verecektir (Pekcanıtez, Özekes, Akkan, Korkmaz, s. 1834).(Yargıtay HGK'nın 27.01.2022 tarihi ve 2019/11-172 E. - 2022/69 K. sayılı kararı )

Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafça bedeli ödenmediği iddia olunan faturalara konu makinanın davalı tarafa satıldığı ileri sürülerek anılan hususların ispatı için diğer deliller yanında her iki tarafın ticarî defterlerine dayanıldığı, yargılama sırasında ticarî defterlerin ibrazı için mahkemece verilen süreler sonrasında, herhangi bir mazeret ileri sürülmeksizin ticari defterlerin dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça ileri sürülen iddiaların ispatı için davalının ticarî defterleri yanında diğer delillere de dayanılmış olup davalının ticarî defterlerinin ibrazı ve bundan kaçınmanın sonuçlarına ilişkin olarak uygulama alanı bulacak olan düzenlemeler HMK’nın 219 ve 220. Maddeleridir.

Davacının ileri sürdüğü iddiaların ispatı için delil olarak münhasıran davalının ticarî defterlerine dayanmamış olması, belgelerin/ticarî defterlerin mazeretsiz olarak ibraz edilememelerinin sonuçlarını düzenleyen HMK’nın 220. maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Zira ileri sürülen hususların ispatında münhasıran davalı defterlerine dayanılmamış olması durumunda uygulanmayacak hüküm TTK’nın 83/2. maddesi olup somut olay bakımından HMK’nın 220. maddesi geçerliliğini korur(Yargıtay HGK'nın 17.02.2022 tarihi ve 2019/11-328 E. - 2022/154 K. sayılı kararı).

Yargılama sırasında davacının ticarî defterleri üzerinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemesi sonucu dosya arasına alınan bilirkişi raporlarında; davacının ticari defterlerine göre 276.803,70 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir. Mevcut durum itibariyle alacağa konu faturaların davalının ticarî defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunun, taraflar arasında çekişme konusu vakıalar ve davanın aydınlatılması kapsamında belirlenmesi zorunludur. Dolayısıyla HMK’nın 220/1. maddesi çerçevesinde davalının ticarî defterlerinin, davacı tarafça ileri sürülen hususların ispatına elverişli olduğu ve ibrazına ilişkin talebin kanuna uygun olduğu açıktır.

Davalı tarafa gönderilen tebligatlarda, ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde HMK’nın 220/3. maddesi gereğince ortaya çıkacak sonuçlarının(ibraz eden tarafın usulüne uygun olarak tutulmuş defter kayıtlarına göre karar verileceği) ihtar edilmiş olması ve davalı tarafça ibraz etmeme nedenine ilişkin herhangi bir mazeretin sunulmamış olması karşısında mahkemece, HMK’nın 220/3. maddesi ve ticarî defterlerin ibrazına ilişkin hükümler çerçevesinde yapılacak değerlendirme sonrasında hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.Davalı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılması gerekir. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir(Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 12/09/2017 tarih, 2016/3858 Esas ve 2017/2944 Karar sayılı İlamı - Yargıtay 11. HD'nin 07/02/2017 tarih ve 2015/12365 Esas - 2017/648 karar sayılı ilamı - Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 28/01/2016 Tarih, 2015/5491 Esas ve 2016/506 Karar sayılı ilamı).

Davacının ticari defterlerinin, Türk Ticaret Kanunu'na ve Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun düzenlemelerine göre usulüne uygun tutulmuş olması ayrıca alacağın dayanağı oluşturan faturaların mevcut olması karşısında belgeleme ve kaydın belgeye(evrak-ı müsbiteye) dayanması ilkesine uygun olması nedeni ile davacı lehine delil teşkil edeceğinin kabulü gerekir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davacı tarafın 2020 yılına ait ticari defter ve kayıtlarını usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı tarafın incelemeye herhangi bir ticari defter sunmadığı, dava dışı ...isimli şirketin defter inceleme günü gelmediğinden dava dışı tarafın ticari defter kayıtları veya belgeleri üzerinden herhangi bir inceleme yapılamadığı, davacı tarafın takip talebine konu alacak tutarının 276.993,80 TL olduğu, takip talebinde açıklama olarak “15/06/2020 tarihli 276.993,80 TL tutarlı fatura ve 12/06/2020 tarihli makine satış sözleşmesi” diye yazıldığı, davacı tarafın alacak talebine konu makineye ait faturanın 15/06/2020 tarihli ve ... numaralı ve tutarının KDV dahil 353.893,80 TL tutarlı olduğu, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında 16/06/2020 - 31.12.2020 tarihlerinde 276.803,70 TL davalı taraftan alacaklı olduğu, 15.06.2020-31.12.2020 tarih aralığında kayıtlı her biri 353.893,80 TL tutarlı kendi lehine 35 adet, davalı taraf lehine 34 adet fatura kaydının olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olan 276.803,70 TL tutarlı alacağın davalı tarafa düzenlediği davaya konu olan makinenin fatura kayıt işlem tutarı olan 353.893,80 TL tutardan, davalı taraf lehine yapılan 3 adet ve 77.090,10 TL tutarlı kayıt işlem tutarının mahsup edilmesi sonucu ortaya çıktığı, 353.893,80 TL - 77.090,10 TL - 276.803,70 TL olduğu tespit edilmiştir.

Mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, bahse konu ... marka ... ...Tezgahı'nın davacı şirket adresinde bulunmadığı tespit edilmiş, ancak, davacı şirket yetkilisi tarafından bahse konu ... marka ... ...Tezgahı'nın, davalı şirket tarafından kendilerine gönderildiği ancak makinenin kontrol panosu ve elektrik tesisatının kısmen sökülmüş ve müdahale edilmiş olması sebebiyle kendilerince teslim alınmadığı, nakliyeci tarafından farklı bir adrese teslim edildiği şifahen ifade edildiğine ilişkin bilirkişi heyet raporu sunulmuş olduğu görülmüştür.

Somut olayda, taraflar arasında 12.06.2020 tarihli ... ... Dik Torna (2.el) makinenin 39.000 Euro+ KDV olmak üzere toplam 46.020 Euroya satışı konusunda sözleşme yapılmış olup, davalı tarafça .... Noterliği 11.08.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, satım konusu makinenin ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden dönme hakkını kullandığını ihtar etmiş, davacı taraf da .... Noterliği 01.09.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, söz konusu makinenin 5 iş günü içinde iade edilerek gönderilmesi, makinenin adresinde kurulup, çalıştırılarak teslim edilmesi, eksik sorun ve hasar tespit edilmemesi halinde ödenen bedelin iade edileceği, 5 iş günü içinde iade edilmemesi halinde sözleşme gereği kalan satış bedeli olan 36020 Euro karşılığı 316.976,00 TL'nin ödenmesi ihtar edilmiştir.

Her ne kadar davalı söz konusu makineyi teslim etmek üzere nakliye firması aracılığı ile ... Makine firma adresine irsaliyeli fatura ile gönderildiğini, davacının nakliye firmasına teslim edilmek üzere kendisine gönderilen makineyi çeşitli bahaneler üretilerek nakliyeciden teslim alınmadığını ve makinenin ... isimli firmaya teslim edilmesi gerektiğini nakliyeci firmaya söylendiğini, nakliye firmasının ise makineyi ... adlı iş yerine teslim edildiğini iddia etmişse de, mahkemece alınan bilirkişi raporunda, bahse konu ... marka ... ...Tezgahı'nın davacı şirket adresinde bulunmadığı tespit edildiği, ancak, davacı şirket yetkilisi tarafından bahse konu ... marka ... ...Tezgahı'nın, davalı şirket tarafından kendilerine gönderildiği ancak makinenin kontrol panosu ve elektrik tesisatının kısmen sökülmüş ve müdahale edilmiş olması sebebiyle kendilerince teslim alınmadığı, nakliyeci tarafından farklı bir adrese teslim edildiği şifahen ifade edildiğinin bildirilmiş olduğu, davacı tarafından kabul edilmeyen whatsapp yazışmalarında da makinenin davacıya teslim edildiğine ilişkin herhangi bir beyan bulunmadığı, tespit dosyasından yapılan tespitte de makinenin davacıya teslim edildiğine ilişkin bir tespitin bulunmadığı, kaldı ki başka bir firmaya yapılan teslimin de davacıya teslim edilmiş olarak kabul edilemeyeceğinden, söz konusu makinenin davacıya teslim edilmediğinin artık davacının taraflar arasındaki satım sözleşmesi nedeniyle makine bedelini talep edebileceğinden Mahkemece davacının defterlerine göre tespit edilen 276.803,70 TL yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle:

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 4.727,12 TL harcın, alınması gerekli olan 18.908,46 TL harçtan mahsubu ile bakiye 14.181,34 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,

4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/07/2026

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2023/800, K. 2026/1445, T. 09.07.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2023-800-e-2026-1445-k-04ca64c4fc7c