Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2025/403 E. 2026/3423 K.

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/775 E., 2024/1909 K. BİRLEŞEN 2016/317 ESAS SAYILI DOSYA BİRLEŞEN 2016/579 ESAS SAYILI DOSYA İLK DERECE MAHKEMESİ : Bitlis 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/94 E., 2023/914 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı mülhak Vakıf vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacılar ... ..., ... (... ...) Vakfının tevliyetine ehil ve galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitini talep etmiştir. 2. Birleşen 2016/317 Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacı ...'ın ... (... ...) Vakfının tevliyetine ehil ve galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitini talep etmiştir. 3. Birleşen 2016/579 Esas sayılı dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacılar ..., ... ve ...'in ... (... ...) Vakfının tevliyetine ehil ve galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduklarının tespitini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; vakfın kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, vakfın kurucusunun hangi evlatlarının galle fazlası almaya hak kazandığının tespitinin gerektiğini, davacının hukuki yarar koşulunun araştırılması gerektiğini, husumetin hem Vakıflar Genel Müdürlüğüne, hem de mülhak vakfın mütevelli heyetine yöneltilmesi gerektiğini, yetkili mahkemenin vakfın yerleşim yeri olup, mahkememizin yetkisiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. 2. Dava devam ederken mülhak vakfa Vakıflar Meclisinin 08.01.2018 tarih ve 778-19 sayılı kararı ile ...'ın mütevelli olarak atanması üzerine mülhak Vakıf davaya dahil edilmiş, mütevelli beyan dilekçesinde; davacıların öncelikle ... ... soyundan geldiklerini ispat etmeleri ve vakfiyedeki şartları taşımaları gerektiğini, hali hazırda batnı evvel olarak kendisinin mütevelli olarak görev yaptığını ifade etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi 06.05.2015 tarihli ve 2015/43 Esas, 2015/199 Karar sayılı kararı ile vakfın, mülhak vakıf olduğu ve açılan davada vakfın yerleşim yeri Bitlis Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında bulunan nüfus kayıtları incelendiğinde asıl ve birleşen dava davacılarının vakıf kurucusunun alt soyunda yer aldıkları, Vakfın iki ayrı evlat listesi bulunduğu ve 2012 yılına ait evlat listesinde davacıların bulunduğu, vakıfta mütevelli tayinleri ile galle fazlası dağıtımının ''teamül-i kadim'' esaslarına göre yürütüldüğü, H. 1341 (m. 1922) tarihli ilam uyarınca o tarihte galle fazlasını alan kişilerin alt soylarının da vakfın galle fazlasının taksiminden istifade edeceğinin belirtildiği gerekçesi ile galle fazlasına müstahak vakıf evladı tespitine dair asıl ve birleşen davanın kabulüne, davacıların "... (... ...) Vakfından galleye müstehik vakıf evlatları olduklarının tespitine", ancak birleşen 2016/317 Esas sayılı dosyada davacı ...'nun yargılama devam ederken 01.06.2020 tarihinde vefat ettiği gerekçesi ile davanın niteliği itibarıyla bu dosya yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Tevliyet talepleri yönünden yapılan inceleme de ise; vakıfta ... Mahkemesinin H. 1341/M. 1922 tarihli ilamında vakıf evladından ... evlada şart edildiği belirtilmiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, vakıfta tevliyet yönünden erkek evlat teamülünün olduğu belirtilmiş olmakla birlikte, davalı vakıf vekili tarafından sunulan Mahkememizin 2022/408 Esas, 2022/481 Karar sayılı kararının Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2023/1058 Esas, 2023/3199 Karar sayılı kararı ile onandığı, ilgili karar uyarınca vakıfta süregelen erkek evlat teamülünün uygulanmayacağı kanaatine varılmakla birlikte, ... olan ...'ın yargılama sırasında vefat ettiği, dosya kapsamında ...'nun ... şartlarını taşıdığı anlaşılmakla, bu davacı yönünden tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmiş, diğer davacılar yönünden ise tevliyete ehil vakıf evladı olmadıkları gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı asıl ve birleşen 2016/579 Esas sayılı dosya davacıları vekili, davalılar ... vekili ve mülhak Vakıf vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporunun alındığı, galleye müstehak vakıf evlatlarının tespit olunup dosya içerisinde mevcut Bitlis Asliye Mahkemesinin şer'i ilamı da incelenerek mülhak vakıflar yönünden tevliyete ehil, ekber, erşet ve elyak şartlarını taşıyan vakıf evladı ...'nun tevliyete ehil olduğunun tespitine karar verildiği, tevliyet hususunda emsal içtihatlarda da belirtildiği üzere tevcih işlemlerinin davalı idare tarafından yerine getirilmesi gerekeceği, her nekadar davalı Vakıf temsilcisi tarafından, tevliyet görevinin bir mahkeme ilamı doğrultusunda kendisine tevdii edildiği yönündeki istinaf itirazı var ise de 5737 sayılı Kanun uyarınca tevcih işlemlerinin anılan kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri gereğince davalı idare tarafından ifa edileceği, hususları birlikte değerlendirildiğinde; tarafların istinaf nedenlerinin ayrı ayrı reddi gerektiği, kararın usul ve kanuna uygun bulunduğu gerekçesi ile bir kısım davacı ve davalı tarafların istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b-1.maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı mülhak ... Vakfı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Asıl dava ile birleşen davalarda taraflar arasındaki uyuşmazlık, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti ile vakfa mütevelli atanma kararına esas teşkil etmesi yönü ile vakfın tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespiti istemlerine ilişkindir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı mülhak Vakıf vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, 855,20 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile artan 123,20 TL'nin temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.