Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1340 E. 2026/1636 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2026/1340

KARAR NO:2026/1636

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:25/06/2026

NUMARASI:2026/234 Esas - 2026/517 Karar

DAVA:Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan Alacak (Örtülü Kazanç Aktarımı )

DAVA TARİHİ :23/03/2026

İSTİNAF KARAR TARİHİ:06/10/2026

Davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA:Davacı vekili; Davacı vekili; halka açık ortaklık statüsündeki ... AŞ'nin paylarının 11/11/2015 tarihinde davalıya devredildiğini, bu devir işlemiyle ortaklığın malvarlığının emsallerine, piyasa teamüllerine ve ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı biçimde azaltılarak davalıya örtülü kazanç aktarıldığını, yapılan denetim sonucunda Kurul Karar Organı'nın 23/05/2019 tarihli ve 29/708 sayılı kararıyla 6362 sayılı Kanun'un 21. maddesindeki örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlal edildiğinin tespit edildiğini, aynı kararla ilgililer hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına ve zararın Kurul kararından itibaren üç ay içinde ... AŞ'ye ödenmek üzere davalıdan istenmesine karar verildiğini, verilen süre içinde iade yapılmadığından toplam 3.728.799-TL'lik aktarım tutarının 373.000-TL'lik kısmı için 02/06/2020 tarihinde kısmi dava açtıklarını, bu davanın İstanbul 4. ATM'nin 2024/657 Esas, 2026/49 Karar sayılı dosyasında görüldüğünü ve o davada fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, Kurul'un 6362 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca Kurulca belirlenen tutarın iadesi için dava açmaya yetkili olduğunu ileri sürerek saklı tutulan 3.355.799-TL'nin 11/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... AŞ'ye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili; Kurul'un sermayenin veya malvarlığının azalmasına yol açan işlemleri tespit etmesi halinde, tespit tarihinden itibaren üç ay ve her halde işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren üç yıl içinde dava açabileceğini, örtülü kazanç aktarımının iadesi davası için Kanun'da açıkça ayrı bir süre öngörülmemiş olsa da Sermaye Piyasası Kanunu'nun sistematiğine göre Kurul'un tüm işlemlerinin süreye bağlandığını, bu nedenle iade davasının da tespit tarihinden itibaren üç aylık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, örtülü kazanç aktarımına konu olduğu iddia edilen hisse devrinin 11/11/2015 tarihinde gerçekleştiğini, Kurul'un bu işlemi 23/05/2019 tarihinde tespit ettiğini, davanın hem üç aylık hem de üç yıllık hak düşürücü süreler geçtikten sonra açıldığını, hak düşürücü sürenin re'sen dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; SPK'nın 6362 sayılı kanununun 21. maddesindeki örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlal edildiğini tespit etmesi halinde, Kurulca belirlenecek tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkili olduğu, Kanun'un 94/2. fıkrasında iade davaları için 92. maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına atıf yapıldığı ve bu nedenle iade davasının 92/1-b maddesindeki süre içinde açılması gerektiğini,bu düzenlemeye göre Kurul, işlemin hukuka aykırılığını tespit ettiği tarihi izleyen üç ay içinde, her halde işlemin meydana geldiği tarihten itibaren üç yıl içinde iade davası açmaya yetkili olduğunu ,SPK Kurul Karar Organı'nın 23/05/2019 tarihli ve 29/708 sayılı kararıyla örtülü kazanç aktarımı yapıldığı tespit edilmiş, ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulmasına ve zararın Kurul kararından itibaren üç ay içinde ... AŞ'ye ödenmek üzere davalıdan istenmesine karar verildiği , Kurul'un dava açma süresi, zararın davalıdan istendiği tarihten itibaren üç ay sonra başladığı ,Davacı önce 02/06/2020 tarihinde açtığı kısmi davadan sonra 23/03/2026 tarihinde elde ki ek davayı açtığı,davanın 6362 sayılı Kanun'un 94/2. maddesinin yollamasıyla 92/1-b maddesi uyarınca davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili; 6362 sayılı kanunun 21/4 ve 94. maddelerinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımı Kurulca tespit edildiğinde, aktarılan tutarın önce Kurulca belirlenecek süre içinde lehine aktarım yapılan taraftan kanuni faiziyle birlikte ortaklığa iadesinin istendiğini, iade yapılmazsa 94/1. madde uyarınca aktarım yapılan taraf aleyhine iade davası açıldığını, Kurul'a tanınan iade davası açma yetkisinin HMK'nın 53. maddesinde düzenlenen başkasının hakkını dava takip yetkisinin özel bir görünümü olduğunu, bu nedenle davanın tümüyle başkasının alacağına ilişkin zamanaşımı süresine tabi olduğunu, 94/2. maddedeki atfın yalnızca 92. maddedeki tedbirlerin örtülü kazanç aktarımında da uygulanabilmesi amacını taşıdığını, 92/1-b maddesindeki sürelerin yalnızca malvarlığını azaltıcı işlemlerin iptali ile butlan ve yokluğunun tespiti davalarına uygulanabileceğini ve doğrudan iade için açılan davaya uygulanamayacağını, borcun kaynağının haksız fiil olduğunu, bu nedenle TBK'nın 72. maddesindeki iki ve on yıllık zamanaşımı süreleri ile ceza zamanaşımının uygulanması gerektiğini, iade davaları için hak düşürücü sürenin öngörülmediğini kabul eden İzmir BAM 11. HD'nin 2023/2002 Esas, 2024/1497 Karar sayılı kararı ile İstanbul 15. ATM'nin 2021/796 Esas, 2024/624 Karar sayılı kararının bulunduğunu, 02/06/2020 tarihinde açılan kısmi davanın zamanaşımını alacağın tamamı için kestiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 21. maddesinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımı iddiasına konu bedelin şirkete iadesi istemine ilişkindir.SPKan.'nun 21. maddesinde, halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıklarının, yönetim, denetim veya sermaye bakımından doğrudan veya dolaylı olarak ilişkide bulundukları gerçek veya tüzel kişiler ile emsallerine uygunluk, piyasa teamülleri, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı olarak farklı fiyat, ücret, bedel veya şartlar içeren anlaşmalar veya ticari uygulamalar yapmak veya işlem hacmi üretmek gibi işlemlerde bulunmak suretiyle kârlarını veya malvarlıklarını azaltarak veya kârlarının veya malvarlıklarının artmasını engelleyerek kazanç aktarımında bulunmalarının yasak olduğu, kazanç aktarımının Kurulca tespiti hâlinde ise halka açık ortaklıklar, kolektif yatırım kuruluşları ile bunların iştirak ve bağlı ortaklıkları, Kurulca belirlenecek süre içinde kendilerine kazanç aktarımı yapılan taraflardan, aktarılan tutarın kanuni faizi ile birlikte mal varlığı veya kârı azaltılan ortaklığa veya kolektif yatırım kuruluşuna iadesini talep edeceği, kendilerine kazanç aktarımı yapılan tarafların Kurulca belirlenecek süre içinde aktarılan tutarı kanuni faizi ile birlikte iade etmek zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır. Aynı kanunun 94. maddesinde ise; Kurul'un, 21. maddede belirtilen işlemlerde bulundukları tespit edilen halka açık ortaklıklar, kolektif yatırım kuruluşları ve bunların bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinden denetleme sonuçlarının ortaklara duyurulmasını istemeye ve Kurulca belirlenen tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkili olduğu belirtilmiştir.Somut olayda, halka açık ortaklık statüsündeki ... AŞ'nin işlemlerine ilişkin olarak 28/02/2019 tarihli ve XXI-17/27-1 sayılı denetleme raporu düzenlendiği, denetleme raporu üzerine davacı Kurum Karar Organınca alınan 23/05/2019 tarihli ve 29/708 sayılı kararla, şirket ortağı ve yönetim kurulu başkanı olan davalı ...'e 11/11/2015 tarihli hisse devri yoluyla örtülü kazanç aktarıldığının tespit edildiği ve tespit edilen 3.728.799-TL şirket zararının 3 ay içinde şirkete ödenmek üzere davalıdan istenmesine karar verildiği, verilen süre içinde iadenin yapılmaması üzerine örtülü kazanç aktarımına konu tutarın şirkete iadesi için davalı aleyhine İstanbul 4. ATM'nin 2024/657 esas sayılı dosyasında kısmi dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda 22/01/2026 tarihli ve 2026/49 karar sayılı kararla 373.000-TL'nin 11/11/2015 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... AŞ'ye ödenmesine karar verildiği, kararın halen istinaf incelemesinde olduğu ,ilk davada saklı tutulan 3.355.799-TL için de davacı Kurum tarafından 23/03/2026 tarihinde işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.SPKan.'ın 92. maddesi; "(1) Bu Kanuna tabi ihraççıların, kanuna, sermaye piyasası mevzuatına, esas sözleşme ve fon iç tüzüğü hükümlerine veya işletme maksat ve mevzuna aykırı görülen durum ve işlemleri sebebiyle sermayenin veya mal varlığının azalmasına veya kaybına yol açtığının Kurulca tespit edilmesi hâlinde, Kurul; a) 6102 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgililerden aykırılıkların giderilmesi için tedbir almasını ve öngörülen işlemleri yapmasını istemeye ve gerektiğinde durumu ilgili mercilere intikal ettirmeye, b) Bu durum ve işlemlerin hukuka aykırılığının Kurulca tespiti tarihinden itibaren üç ay ve her hâlde durum ve işlemin vukuu tarihinden itibaren üç yıl içinde iptal davası ve beş yıl içinde butlan veya yokluğun tespiti davası açmaya, c) Bu durum ve işlemlerin mevcudiyetinin ilk derece mahkeme kararı ile tespit edilmesi veya bu karar beklenmeksizin Kurulun talebi üzerine mahkeme tarafından karar verilmesi hâlinde bu işlemlerde sorumluluğu bulunanların imza yetkilerini kaldırmaya, ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulması hâlinde, yargılama sonuçlanıncaya kadar ilgilileri görevden almaya ve yapılacak ilk genel kurul toplantısına kadar görevden alınan yönetim kurulu üyelerinin yerine yenilerini atamaya, yetkilidir... (2) Halka açık bankalar hakkında bu maddeye göre işlem tesis edilmeden önce Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun görüşü alınır. (3) Bu madde kapsamında Kurul tarafından açılan dava ve takipler ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinde Kurul her türlü harç ve teminattan muaftır." şeklinde düzenlenmiştir.Aynı Kanunun 94. maddesinin 1. fıkrasında; Kurul'un, 21. maddede belirtilen işlemlerde bulundukları tespit edilen halka açık ortaklıklar, kolektif yatırım kuruluşları ve bunların bağlı ortaklıkları ile iştiraklerinden denetleme sonuçlarının Kurul tarafından belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ortaklara duyurulmasını istemeye, Kurulca belirlenen tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkili olduğu, 2. fıkrasında ise 92. maddenin birinci ve üçüncü fıkralarının bu madde bakımından da uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu düzenlemelere göre davacı kurum, 6362 sayılı Kanunun 21. maddesinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlal edildiğini tespit etmesi halinde, gerekli tedbirleri almaya ve Kurulca belirlenecek tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkilidir.SPKan.'ın 21/4 maddesinde, örtülü olarak aktarılan tutarın iade edilmesi için gereken sürenin SPK tarafından belirleneceği ifade edilmiş, ancak iadenin gerçekleşmemesi hâlinde Kurul'un açacağı davanın süresinden bahsedilmemiştir. Aynı Kanunun 94/1 maddesinde de Kurulca belirlenen tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yine Kurul'un yetkili olduğu belirtilmiş, ancak iade davası açma süresine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda Kanunun 94/2 maddesinde yapılan atıf nedeniyle, süre bakımından 92/1-b maddesi hükmünün uygulanması gerekir. Söz konusu hükümde ise Kurul'un, bu durum ve işlemlerin hukuka aykırılığının Kurulca tespiti tarihinden itibaren üç ay ve her hâlde durum ve işlemin vukuu tarihinden itibaren üç yıl içinde iptal davası ve beş yıl içinde butlan veya yokluğun tespiti davası açmaya yetkili olduğu düzenlenmiştir. Buna göre örtülü kazanç aktarımına konu tutarın ilgili şirkete iadesi için davacı kurum tarafından açılacak dava, durumun Kurul'un yetkili karar organınca tespiti tarihinden itibaren 3 aylık süreye tabi olup, hak düşürücü süre niteliğindeki bu sürenin mahkemece resen dikkate alınması gerekmektedir. Hak düşürücü süre, Kurul'un 21/4 maddesi uyarınca iade için belirlediği sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlar ve tebliğ evrakına bakılmaksızın hesaplanır. Somut olayda Kurul'un yetkili karar organınca alınan karar tarihi 23/05/2019 olup, bu kararla iade için verilen 3 aylık sürenin 23/08/2019 tarihinde sona ermesinden sonra işlemeye başlayan 3 aylık hak düşürücü süre 23/11/2019 tarihinde dolmuştur. İşbu dava tarihi olan 23/03/2026 itibarıyla hak düşürücü süre geçmiştir (Aynı yönde bkz. Yargıtay 11. HD'nin 2025/3513 E., 2026/753 K. sayılı ve 05/02/2026 tarihli ilamı).Davacı kurumun önce, İstanbul 4 ATMnde kısmi dava açmış olması da sonuca etkili değildir. Kısmi dava açılmasıyla kalan kısm için hak düşürücü süre işlemeye devam ettiğinden işbu dava tarihi itibariyle dolmuştur. Bu nedenle,davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi yerinde olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, mahkemece hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harçlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına, peşin yatırılan istinaf karar harçlarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde kendilerine iadesine,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine,HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.06/10/2026