Bölge Adliye Mahkemesi 2023/160 E. 2026/1751 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/160 Esas

KARAR NO: 2026/1751 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (Kapatılan) İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI: 2018/1190 Esas- 2022/455 Karar

TARİH: 08/06/2022

KARAR TARİHİ: 08/10/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 13/08/2018 tarihinde hazır beton satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşme çerçevesinde 500 m3 hazır beton teslimi için davalıya her biri 20.500,00 TL değerinde 13/1/2018, 17/11/2018, 15/12/2018, 20/01/2019 vadeli 4 adet çek keşide ederek davalıya teslim edildiğini, müvekkilinin üzerine düşen ifayı yerine getirmesine rağmen davalının sadece 20 m3 hazır beton teslim ettiğini, davalıya hem e-posta hem de ihtarname yoluyla talepte bulunmasına rağmen edimin ifasının gerçekleştirilmediğini, ikinci ihtarnamede çekildiğini, dava konusu çeklerin davalının elinde olduğunu, haksız olarak çeklerin davalıya ödenmesinin müvekkili açısında ciddi bir maddi zarar doğuracağını iddia ile müvekkilinin söz konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, çeklerin bu süreç içerisinde herhangi bir şekilde ödenmesi halinde ise ödenen çek bedelleri açısından işbu davanın istirdat davası olarak devamına, davalının kötü niyetli olmasından dolayı %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafça davaya karşı cevap dilekçesi verilmemiş, Davalı şirket iflas masası vekili mahkememize verdiği bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde; davalı şirket hakkında Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/179 Es. Sayılı dosya kapsamında iflas kararı verildiğini, ....İcra Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyanın açıldığını, Bilirkişi raporunda ... çekin iptal edilmiş çek konumunda olduğu tespit edilmiş ise de sonuç kısmında, davacının sunmuş olduğu dekont nedeniyle çekin ödenmiş olduğu kabul edilmiştir.

Davacı tarafın borcu olmadığın tespiti için açmış olduğu bu dava derdest iken bahse konu çeki ödediğinin tarafımızca kabulü mümkün olmadığını, Davacının sunmuş olduğu dekonta itibar edilebilmesi ödemenin yapıldığı iddia edilen kişinin hak sahibi olduğunu gösteren çek aslını dosyaya sunması gerektiğini, davacının satın aldığı betonun tamamının kendisine teslim edildiğini, betonun karşılığı çekleri ile ödenmiş olduğundan taraflar arasında bir alacak verecek ilişkinin kalmadığını belirterek, İİK m.194 gereğince davanın ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam etmek üzere durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi 08/06/2022 tarih ve 2018/1190 Esas- 2022/455 Karar sayılı kararında;

Davanın hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında imzalanan hazır beton satış sözleşmesinden kaynaklı davalının sözleşmeden kaynaklanan hükümlülülkerini yerine getirip getirmediğini, sözleşmeden kaynaklı davalıya her biri 20.500 TL değerinde 13/102018, 17/11/2018, 15/12/2018, 12/01/2019 vadeli dört adet çekten kaynaklı borçlu olup olmadığına yönelik menfi tespit ve istirdat talebine yönelik olduğu, Mahkemece benimsenen usul ve yasaya uygun bilirkişi heyeti raporunda; davacının davalıya, dava konusu toplam 82.000,00 TL bedeli çeklerden dolayı, dava tarihi itibariyle 78.991,00 TL tutarında borcunun bulunmadığı; Davacının, ödemiş olduğu çek bedellerinin iadeten tahsilini- (istirdadını) talebe hak kazandığı; ... numaralı 17.11.2018 vadeli 20.500,00 TL bedelli çekin 21/11/2018 tarihinde ...-.../İST şubesinden ibraz edilmiş olup ödenmiş olduğu, bu çek bedelinin istirdadı gerektiği: ... numaralı 12.01.2019 vadeli 20.500,00 TL bedelli çekin 17/01/2019 tarihinde ... ... Kurumsal şubesinden ibraz edilmiş olup ödenmiş olduğu, bu çek bedelinin istirdadı gerektiği: ... numaralı 15.12.2018 vadeli 20.500,00 TL bedeli çekin 13/03/2019 tarihinde ödenmiş olduğu, bu çek bedelinin istirdadı gerekti; ... numaralı 13.10.2018 vadeli 20.500,00 TL bedelli çekin ise ödendiğinin anlaşılmadığı; bu çekten dolayı ise sadece 3.009,00 TL tutarında borcunun olduğu, 17.491,00 TL tutarında borcunun ise olmadığının tespitine ilişkin kanaat bildirildiği, 16/10/2019 tarihli celsede; davanın İİK 194 maddesi gereğince 2. Alıacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar beklenilmesine karar verildiği, davalı vekili 06/07/2021 tarihli celsede; müvekkili üzerindeki iflas kararının kaldırıldığını, kararın kesinleştiğini, Yalova 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/516 Es. Sayılı dosya ile konkordato talebinde bulunduklarını ve 10/06/2021 tarihinde müvekkili şirket hakkında 3 aylık geçici mühlet kararı verildiğini beyan ettiği, Gebze Asliye Ticaret mahkemesinin 2021/164 Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilip incelendiğini, davalı vekili 16/03/2022 tarihli duruşmada; müvekkili hakkında Yalova 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/516 Es. Sayılı dosyası ile kesin mühlet kararı verildiğini beyan ettiği, Yalova 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/516 Es. Sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilip incelendiğini, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında akdedilmiş olan 13.08.2018 tarihli Satım Sözleşmesine istinaden davalı/satıcı, davacı/alıcının sipariş vermiş olduğu toplam 500 m3 betonun çok az bir kısmını davacı/alıcıya teslim ettiği, davacı/alıcının beyanına göre sadece 20 m3'lük kısmını teslim ettiği, davalı/satıcı davacının iddia ettiğinden daha fazla miktarda beton teslim ettiğini ispata yönelik delil sunmadığından, davacının iddia ettiği gibi davacı/alıcıya sadece 20 m3 beton teslim edildiğinin kabulü gerekeceği, davacı/alıcı, satım bedeli ödemesi için davalı/satıcıya, her biri 20.500 TL bedelli (toplam 82.000 TL bedelli) dava konusu olan 4 adet çeki verdiği, davalı/satıcı, sözleşmeyle teslimini borçlandığı 500 m3'lük betonun büyük bir kısmını davacıya teslim etmediği için; davacının, davalıya çektiği ....09.2018 ihtarnameyle davalıyı, beton teslimi borcunun ifasında davalıyı temerrüde düşürdüğü (TBK.md.117/f.1), sonrasında davalıya çektiği 24.09.2018 tarihli ihtarnameyle beton teslimi borcunun ifası için davalıya süre verdiği (TBK.md.123); işbu süre içinde de davalının borcunu ifa etmemesi üzerine, davalının temerrüdü nedeniyle sözleşmeyi haklı olarak, ileriye etkili olarak feshettiği (sözleşme madde 11, TBK.md.126) Davalı/satıcının beton teslimi borcunun (asli borcunun) ifasında temerrüde düşmesi nedeniyle davacı/alıcı sözleşmeyi haklı olarak ve ileriye etkili şekilde feshetmiş olduğu için, davalı/satıcı tarafından teslim edilmemiş olan beton kısmına tekabül eden satım bedeli (çek bedeli) tutarlarının iadesini talebe hak kazandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İİK m. 194 gereği yargılamanın alacaklılar toplantısından 10 gün sonraya kadar yargılamanın durması gerektiğini, müvekkil şirket .... A.Ş. hakkında Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/179 Esas sayılı dosyası kapsamında iflas kararı verildiğini, ....İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyası açıldığını, İİK m.194 gereğince iflas kararından itibaren ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar işbu davanın durması gerekirken yargılamaya o aşamada devam edildiğini, istinaf kararıyla müvekkil şirket hakkındaki iflas kararı kaldırılmış olsa da yargılama devam ederken verilen iflas kararı gereği, İİK m.194 gereğince iflas kararından itibaren ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar yargılamanın durması gerekirken yargılamaya devam edilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, müvekkil şirket ile davacı şirket arasında 13.08.2018 tarihinde Hazır Beton Satış Sözleşmesi ikame edildiğini, iş bu sözleşme gereği 500 m³ hazır beton teslimi için müvekkil şirket her 20.500 TL değerinde 13.10.2018, 17.11.2018, 15.12.2018, 12.01.2019 vadeli 4 adet çeki davacı şirketten teslim aldığını, müvekkil şirket sözleşmeye uygun hareket ettiğini ve ediminin tamamını yerine getirdiğini, davacı tarafça 20 m³ hazır beton teslimi edildiği ve oyalama taktiğiyle bakiye beton ifasından kaçınıldığının iddia edildiğini, bu hususların gerçek dışı olduğunu, müvekkil şirket sözleşmede belirtilen tüm şartlara uygun şekilde beton teslim edimini yerine getirdiğini ve iddia edildiği gibi eksik edim söz konusu olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; taraflar arasında akdedilen 13/08/2018 tarihli "Genel Hazır Beton Satışı Sözleşmesi" kapsamında davacı tarafından davalıya ürün teslimi karşılığı avans çeki olarak verilen çek bedelleri karşılığı ürünlerin teslim edilmediği iddiasıyla bedelsiz kalan çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ödenen bedelin istirdadı talebine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında 13/08/2018 tarihli "Genel Hazır Beton Satışı Sözleşmesi" kapsamında dava konusu çeklerin davalıya teslim edilecek 500 m3 hazır beton karşılığında avans çeki olarak verildiğine, davalı tarafından 20 m3 hazır beton teslim edildiğine, çek bedellerinin ödendiğine, davacının sözleşmeye uygun olarak davalıya ürün siparişi verdiğine ve davalının sözleşmeyi ihlal etmesi sebebiyle haklı sebeple sözleşmeyi feshettiğine ilişkin bir ihtilaf bulunmadığı gibi tarafların ticari defter ve kayıtlarının da birbiri ile uyumlu olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre dava konusu toplam 82.000,00 TL bedelli çeklerin davacıdan alındığı, davalı tarafından davacıya sadece 3.009,00 TL bedelli fatura düzenlendiği ve ürün satışına ilişkin başkaca bir fatura düzenlenmediği, davalının davacıya 78.991,00 TL borçlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmış olup, davacı dava konusu çeklerin avans çeki olarak verildiğini ve karşılığında ürün teslim edilmediğini ispat etmiştir.

Bunun yanında davalının davacıya sadece 20 m3 ürün verdiğini kabul etmesi karşısında çek bedeli kadar ürünün teslim edildiğine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Ayrıca davalı şirketin iflasının açılması üzerine Mahkemece yargılamanın İİK'nın194 maddesi gereğince 2. alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durdurulmasına karar verildiği ve davalı hakkındaki iflas kararının kaldırılması üzerine yargılamaya devam edildiği anlaşılmakla davalı vekilinin dosya kapsamı ile uyumlu olmayan istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.395,88 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 1.348,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.046,90 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde avansı yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 08/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.