İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/1358 E. 2026/208 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1358
- Karar No
- 2026/208
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 30. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/1358 Esas KARAR NO : 2026/208
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/04/2026 KARAR TARİHİ : 09/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin mülkiyetinde bulunan endüstriyel makinenin onarımı amacıyla davalı şirket ile ticari ilişki içerisine girdiğini, davalı şirketin makinenin arızalı olduğunu iddia ederek içinden bir parçayı söküp teslim aldığını ancak aradan bir yılı aşkın süre geçmesine rağmen parçayı onarmadığı gibi iade de etmediğini, davalının onarım bedeli olarak sunduğu 29.11.2023 tarihli yazılı teklife istinaden müvekkili tarafından aynı gün 24.810,55 TL (650 EURO + KDV) ödeme yapıldığını, hiçbir onarım yapılmadığı halde ekstra ürün ihtiyacı gerekçe gösterilerek sunulan 22.01.2024 tarihli proforma faturaya istinaden de 25.01.2024 tarihinde 233.617,87 TL (5.920 EURO + KDV) olmak üzere toplamda iki ayrı ödeme gerçekleştirildiğini beyan ettiğini, davalı şirketin basiretli bir tacir gibi davranmayarak makineyi onarmadığını, parçayı iade etmediğini ve hiçbir ürün veya hizmet teslimatı yapmayarak sebepsiz zenginleştiğini ileri sürdüğünü, ödenen bedellerin ve sökülen parçaların iadesi amacıyla davalıya ... Noterliğinin 28.01.2025 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarname gönderilmesine rağmen netice alınamaması üzerine, alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile 325.613,53 TL takip çıkışlı ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibi durdurduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle, davanın kabulü ile davalının icra takibine yaptığı haksız itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline ve likit alacağa kötü niyetle itiraz edilmesi sebebiyle davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacıya ait eski bir makinenin onarımı ve eksik parçalarının tamamlanması talebi üzerine kurulduğunu, bu doğrultuda 29.11.2023 tarihli ilk teklife konu olan "... ONARIMI" işinin müvekkili tarafından eksiksiz olarak tamamlandığını, davacının talebi ve onayı doğrultusunda, makinenin diğer eksik parçalarının piyasadan temini için çalışmalar yürütüldüğünü ve 22.01.2024 tarihli ikinci teklif kapsamında toplam 7 adet elektronik kartın kısa sürede tedarik edildiğini, makineye ait CPU (merkezi işlem birimi) parçasının davacının cihaz versiyonu ile uyumsuz olması sebebiyle piyasadan temin edilemediğinin davacıya defaatle bildirildiğini, müvekkili şirketçe onarılan ve satın alınan kartların bu CPU parçası tedarik edildiğinde çalışabilecek durumda olduğunu, müvekkiline atfedilebilecek bir hizmet kusuru bulunmadığını, davacının sebepsiz zenginleşme iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin sunmadığı hiçbir hizmetin bedelini tahsil etmediğini, hazır olan kartların davacının "parçaların hepsi tamamlanınca birlikte gönderilmesi" yönündeki talebi nedeniyle ilk aşamada bekletildiğini ileri sürdüğünü, davacının ihtarname çekmesi üzerine, müvekkilinin 12.02.2025 tarihinde e-posta yoluyla ürünleri teslim alması için davacıya çağrıda bulunduğunu, çağrının karşılıksız kalması üzerine ürünlerin kargo ile gönderildiğini, ancak davacının kargo bedelini bahane ederek ve sonrasında bedelsiz gönderimi de reddederek ürünleri teslim almadığını, böylelikle bizzat alacaklı temerrüdüne düştüğünü iddia ettiğini, davacının bulamadığı parça sebebiyle makineyi kullanmaktan vazgeçtiğini ve ödediği parayı geri almak amacıyla haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını savunarak; davanın tümden reddine, haksız takibin iptaline, müvekkili tarafından işin layığı ile yerine getirildiğinin tespiti için makine ve kartlar üzerinde teknik bilirkişi incelemesi yapılmasına ve haksız takip başlatan davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. DELİLLER: İstanbul Defterdarlığı'na yazılan müzekkere cevabı ve dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesinde; Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevi düzenlenmiş olup, bu hükme göre "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." Ancak aynı maddenin ikinci fıkrasında istisna öngörülerek "Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." ifadesine yer verilmiştir. Türk Ticaret Kanununun 4. Maddesinde; nispi ve mutlak ticari davalar düzenlenmiş olup her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava olup, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddenin ilk fıkrasında a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan hususlardan doğan hukuk davaları ise mutlak ticari dava niteliğindedir. TTK m. 5 uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Aynı kanunun 12.maddesine "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır." Anılan Yasanın 11.maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir."; 15.maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkanda veya sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemeleri bulunmaktadır. Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3’üncü maddesinde; Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nun 1463.maddesinde de, önce 17.maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17.maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir. Gerçekten, 19.02.1986 tarih 19024 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile T.T.K.'nun 1463.maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre; Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usul Kanunu'nun 177.maddesinin 1.fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar, Vergi Usul Kanunu’na istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.(Yarg.3HD. E: 2019/3674 -K: 2019/7113)
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında makine onarımına ilişkin davalı tarafın 29.11.2023 tarihli yazılı teklifi üzerine makine onarımı hususunda anlaşma sağlandığı, davacı tarafça işbu anlaşmaya istinaden davacı tarafa ödeme yapıldığı, ancak teklife konu hizmetin davalı tarafça yerine getirilmediği iddia edilerek huzurdaki davanın ikame edildiği Vergi Vairesi Müdürlüğünün müzekkere cevabına göre, davacının gerçek usulde işletme hesabına göre defter tuttuğunun bildirildiği, yazı ekindeki beyannamelerden davalının faaliyetlerinin VUK'nun 177. maddesindeki esnaf faaliyeti sınırını aşmadığının anlaşıldığı, bu haliyle dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının tacir olmadığı anlaşılmaktadır. Böylece 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, taraflarının tacir olması ve her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması koşulunun somut olayda gerçekleşmediği, davanın ticari dava niteliğinde olmadığı ve davacının tüketici de olmadığı, davada genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla davanın Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmekte olup görev yönünden davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle; 6100 sayılı HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE, 2-)6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 1, 2. maddeleri uyarınca görevli mahkemenin İSTANBUL ANADOLU ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, 3-)6100 Sayılı HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birininin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak talepte bulunması halinde dava dosyasının GÖREVLİ İSTANBUL ANADOLU ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 4-)Yargılama giderlerinin 6100 Sayılı HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmezse talep halinde mahkememizce bu durumun tespiti ile dosya üzerinden davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine, 5-)6100 Sayılı HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde mahkememiz tarafından resen davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek 6100 Sayılı HMK'nın 331/3 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı.... yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 sayılı HMK'nın 341/1,342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince iki hafta içinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/10/2026 Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır