İlk Derece Mahkemesi 2026/490 E. 2026/877 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/490 Esas KARAR NO : 2026/877

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 15/06/2026 KARAR TARİHİ : 11/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş. nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunan ... plakalı aracın, kiralık araç olarak işletilmesi nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, 29.09.2024 tarihinde ... ili Muratpaşa ilçesinde sigortalı aracın park hâlindeki ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında sürücü olarak ... gösterilmişse de yapılan araştırmada aracı kaza sırasında ...’ın kullandığının, ...’un ise olay yerine sonradan geldiğinin, kaza sonrasında sürücü değişikliği yapılarak gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun ve sürücünün olay yerini terk ettiğinin anlaşıldığını, iletişim kayıtlarında ...’ın kaza öncesi ve sonrasında ... ile, araç sahibi ... ile ve “...” adlı kişiyle irtibat kurduğunun, olay yeri konumu ve fotoğraflarını gönderdiğinin, ...’un ise ancak saat 08.26’da olay yerine ilişkin fotoğraf çektiğinin tespit edildiğini, bu kayıtlar ile hasar araştırma raporunun fiilî sürücünün ... olduğunu ve sürücü değişikliği yapıldığını ortaya koyduğunu, kazada ... plakalı aracın ekonomik olarak onarılamayacak şekilde ağır hasar gördüğünü, rayiç bedelinin 410.000,00 TL, sovtaj bedelinin 164.000,00 TL olarak belirlendiğini ve müvekkili şirket tarafından 30.12.2024 tarihinde zarar gören ...’a 200.000,00 TL tam hasar tazminatı ödendiğini, sigortalı aracın park hâlindeki araca çarpması suretiyle KTK’nın 84/1-l maddesini ihlal ettiğini, sürücünün ağır kusurlu olduğunu, olay yerini terk etmesi ve kaza sonrası gerçeğe aykırı beyanda bulunulması nedeniyle ZMSS Genel Şartları ile KTK’nın 95/2 maddesi uyarınca müvekkilinin sigortalı araç işletenine rücu hakkının doğduğunu, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2020/1759 Esas, 2022/587 Karar sayılı kararında olay yerini terk etmenin tek başına rücu sebebi kabul edildiğini, bu kapsamda ödenen tazminatın tahsili amacıyla .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, masraf, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; 29.09.2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araçla meydana gelen kaza nedeniyle davacı sigorta şirketince sürücü değişikliği yapıldığı ve rizikonun teminat dışında kaldığı iddiasıyla açılan itirazın iptali davasında, müvekkilinin kendi kasko sigortacısı ... Sigorta Şirketinin de aynı iddiayla hasar bedelini ödememesi üzerine ... 2. Tüketici Mahkemesinin 2026/... Esas sayılı dosyasında alacak davası açıldığını, her iki davanın temel uyuşmazlığının sürücü değişikliği bulunup bulunmadığı olduğunu, HMK'nın 165. maddesi ve usul ekonomisi gereğince anılan dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacı tarafın kaza sırasında aracı ...'ın kullandığını ve kaza tespit tutanağında adı geçen ...'un olay yerine sonradan geldiğini ileri sürdüğünü ancak bu iddianın gerçeğe aykırı olduğunu, 29.09.2024 tarihli kaza tespit tutanağında sürücünün ... olarak gösterildiğini ve aksi somut biçimde kanıtlanıncaya kadar resmi belge niteliğindeki bu tutanağın geçerli olduğunu, yalnızca telefon görüşmeleri ve mesaj saatlerine dayalı varsayımların tutanağın aksini ispata yeterli bulunmadığını, TTK'nın 1409/2. maddesi uyarınca rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükünün davacı sigorta şirketine ait olduğunu, davacının kendi görevlendirdiği özel araştırmacılarca hazırlanan tek taraflı ve belgelere dayanmayan raporların bağlayıcı delil niteliği taşımadığını, olayın doğrudan görgü tanığı olmayan kişilerin duyumlarının da sürücü değişikliğini kanıtlamaya elverişli olmadığını, olay yerinin terk edildiği iddiasını kabul etmemekle birlikte böyle bir ayrılmanın tek başına rücu hakkı doğurmayacağını, sigortalı sürücünün alkollü veya ehliyetsiz olduğunu gizlemek amacıyla olay yerinden ayrıldığının kesin ve somut biçimde kanıtlanması gerektiğini, dosyada bu yönde bir tespit bulunmadığını savunarak, ... 2. Tüketici Mahkemesinin 2026/... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, davanın reddine, davacı tarafın kötü niyetli icra takibi nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: ... 2. Tüketici Mahkemesinin 2026/... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı Ali Beke TUNÇ'un ortaklık ve yöneticilik bilgilerini gösterir kayıtlar, sicil kayıtları ve ortağı olduğu şirkete ait sicil dökümünü içerir müzekkere cevabı, ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalı ...'un tacir kaydına rastlanılamadığına ilişkin müzekkere cevabı, ZMMS poliçesi, hasar dosyası, ödeme dekontu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasında rücuen tazminat alacağının tahsili amacıyla davacı tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartı olup, HMK'nın 115/1. maddesi uyarınca mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorundadır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (TKHK) 3/1-k maddesinde tüketici; "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi", 3/1-l maddesinde ise tüketici işlemi; "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 73/1. maddesi uyarınca da tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda Tüketici Mahkemeleri görevlidir. Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 4/1-a maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ve aynı maddenin devamında bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı hükme bağlanmış ise de; 6502 sayılı Kanun, 6102 sayılı TTK'ya göre daha özel ve sonraki tarihli bir kanun olduğundan, bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kalması hâlinde, taraflardan birinin tacir olması veya uyuşmazlığın TTK'da düzenlenmiş olması o davayı ticari dava hâline getirmez; görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. Somut olay ve dosya kapsamı incelendiğinde; davacı sigorta şirketinin ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında dava dışı üçüncü kişiye ödediği tazminatı kendi sigortalısı olan davalı işletenden rücuen talep ettiği anlaşılmaktadır. Davacı taraf dava dilekçesinde sigortalı ... plakalı aracın kiralık araç olarak işletildiğini ileri sürerek Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu iddia etmiş ise de; dosya içerisindeki poliçe kayıtları, araç ruhsat bilgileri ve davalı tarafın hukuki statüsü bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün yazı cevabından davalı ...'un 19/11/2022 tarihinde faaliyete başladığı, 31/03/2023 tarihinde faaliyetini terk ettiği ve mükellefin 2022-2023 dönemlerine ait beyannamelerini "İşletme Esasına" göre verdiği, ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün yazı cevabında ise davalının şahsi tacir kaydına rastlanılamadığı, dolayısıyla davalının tacir sıfatının bulunmadığı, davaya konu aracın hususi nitelikte olduğu, sigorta sözleşmesinin ticari veya mesleki bir faaliyet kapsamında akdedildiğine dair somut ve yeterli delil sunulmadığı ve sigorta ilişkisinin tüketici işlemi niteliğinde kaldığı anlaşılmıştır. Kaldı ki sigorta sözleşmesinin kurulması aşamasındaki tüketici sıfatı esas olup, salt aracın kullanım şekline yönelik soyut iddialar ile ortağın/müdürün tüzel kişilikten ayrı olan şahsi hukuki statüsü sözleşmenin tüketici işlemi olma niteliğini ortadan kaldırmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun'un 3. ve 73. maddeleri kapsamında tüketici işleminden kaynaklandığı, davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olduğu anlaşıldığından, HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafça açılan davanın HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL TÜKETİCİ MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100. HMK'nın 345/1 maddesi gereğince 2 hafta zarfında mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2026

Katip... e-imzalıdır

Hakim .. e-imzalıdır