Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/446 E. 2026/1561 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/446
- Karar No
- 2026/1561
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/446 - 2026/1561 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2026/446 KARAR NO : 2026/1561
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE :
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 31/10/2025 NUMARASI : 2024/514 Esas - 2025/743 Karar
ASIL DAVA
DAVACI :
DAVALI
DAVALI :
FERİ MÜDAHİL :
DAVANIN KONUSU : Tazminat
BİRLEŞEN ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2025/298 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
DAVACI : DAVALI : DAVALI :
DAVALI :
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 05/11/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 11/11/2026
Mahalli mahkemesince verilen karara karşı asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Asıl dava davacı vekili dava dilekçesinde; 27.10.2023 tarihinde sürücü ... ... sevk ve idaresindeki aracı ile seyri sırasında manevra yapmak için geri istikamete doğru hareket eden ... ... ...’in sevk ve idaresindeki kamyona çarpmasıyla meydana gelen kazada, sürücü ... ... sevk ve idaresindeki araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, sürekli iş göremezlik nedeniyle 100,00TL, bakıcı gideri zararı nedeniyle 100,00TL olmak üzere toplam 200,00TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dava (Ankara 11.ATM'nin 2025/298 Esas) dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; aynı kazaya ilişkin fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik, 100,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00TL sürekli bakıcı gideri olmak üzere toplam 200,00TL maddi tazminatın kaza tarihi 27/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalılar ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... ... ve ... ... ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 07/09/2025 bedel artırım dilekçesiyle, sürekli iş görmezlik zararını 5.439.934,68TL'ye artırarak (1.200.000,00TL'sinin ... Sigorta A.Ş.'den, 4.239.934,68 TL'sinin ... ...'den ve ... Sigorta A.Ş.’nin 1.200.000,00TL'si ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müteselsilen, yine sürekli bakıcı gideri zararını 6.506.552,75-TL'ye artırarak bunun 1.200.000,00 TL' sinin ... Sigorta A.Ş.'den, 5.306.552,75TL'sinin davalı ... ...'den ve ... Sigorta A.Ş.’nin 1.200.000,00TL'si ile sınırlı olmak üzere, bu davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar vermesini talep etmiştir. Asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dava fer'i müdahale talebinde bulunan ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili müdahale talebi dilekçesinde; dava konusu ... plakalı minibüs içerisinde yolcu olarak bulunan davacı kazaya karışan ve müdahale talebinde bulunan müvekkili ... ... Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ait olan... plakalı kamyonun sigorta şirketi olan davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı tazminat davası açmış olduğundan dosyada yapılan işlemlerin ve verilecek kararın müvekkili ... ... Sanayi Ticaret A.Ş.'yi doğrudan etkileyeceğinden davaya davalı ... Sigorta A.Ş. yanında davaya müdahale talebinde bulunmuştur. Birleşen dava davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir. Birleşen dava davalı ... Alt yapı San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir. Birleşen dava ... ... ..., davaya cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, asıl ve birleşen dosyada davaların kabulü ile davacının sürekli işgörmezlik tazminatı talebi yönünden, davalı ... Sigorta A.Ş.'den 1.200.000,00TL'nin, 13/06/2024 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... ..., ... ... ..., ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Sigorta yönünden, 4.239.934,68TL'nin (... Sigorta'nın 1.2000.000,00TL, ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ise 100,00TL’siyle sınırlı olmak üzere) sigorta şirketinden 13/06/2024 temerrüt tarihinden, davalılar ... ..., ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den 27/10/2023 kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının ömür boyu bakıcı gideri tazminatı talebi yönünden, davalı ... Sigorta A.Ş.'den 1.200.000,00TL'nin 13/06/2024 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... ..., ... ... ..., ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Sigorta A.Ş.'den 5.306.552,75TL'nin (... Sigorta'nın 1.2000.000,00 TL, ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 100,00TL'siyle sınırlı olmak üzere) sigorta şirketinden 13/06/2024 temerrüt tarihinden, davalılar ... ..., ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden 27/10/2023 kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karardan sonra davalı ... Sigorta A.Ş. ile davacı arasında sulh gerçekleşmesi nedeniyle davacı vekili tarafından sadece sürekli iş göremezlik talebiyle sınırlı olmak kaydıyla davadan kısmen feragat edilmiş, mahkemece verilen ek kararla davacının sürekli işgörmezlik tazminatı talebi yönünden, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhindeki davasının feragat nedeni ile reddine, davalı ... ..., ... ... ..., ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Sigorta yönünden, 4.239.934,68TL'nin (... Sigorta'nın 1.2000.000,00TL, ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ise 100,00TL siyle sınırlı olmak üzere) sigorta şirketinden 13/06/2024 temerrüt tarihinden, davalılar ... ..., ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den 27/10/2023 kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının ömür boyu bakıcı gideri tazminatı talebi yönünden, davalı ... Sigorta A.Ş.'den 1.200.000,00TL'nin 13/06/2024 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... ..., ... ... ..., ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... Sigorta A.Ş.'den, 5.306.552,75TL'nin (... Sigorta'nın 1.2000.000,00TL, ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 100,00TL siyle sınırlı olmak üzere) sigorta şirketinden 13/06/2024 temerrüt tarihiden, davalılar ... ..., ... ... ... ve ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden 27/10/2023 kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karar asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın reddi gerektiğini, kazada davalı şirket sigortalısının kusurlu olmadığını, davacının kaza sırasında babasının kucağında olduğunu, yaşı gereği oto koltuğunda seyahat etmesi gerekirken babasının kucağında seyahat etmesi nedeniyle meydan gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, zarara kendisinin sebebiyet verdiğini, müterafik kusurun değerlendirilmesi gerektiğini, hatır taşıması kapsamında tazminattan indirim yapılması gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplama yönteminin yanlış olduğunu, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatından da sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, mahkemece tespit edilen temerrüt tarihi ve belirlenen faiz miktarının hatalı olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir. Asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın reddi gerektiğini, kazada davalı şirket sigortalısının kusurlu olmadığını, davacının kaza sırasında babasının kucağında olduğunu, yaşı gereği oto koltuğunda seyahat etmesi gerekirken babasının kucağında seyahat etmesi nedeniyle meydan gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğunu, zarara kendisinin sebebiyet verdiğini, müterafik kusur değerlendirilmesi gerektiğini, hatır taşıması kapsamında tazminattan indirim yapılması gerektiğini hükme esas alınan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplama yönteminin yanlış olduğunu, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatından da sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, mahkemece tespit edilen temerrüt tarihi ve belirlenen faiz miktarının hatalı olduğunu, davacının sürekli bakıma muhtaç olduğundan bahisle lehine hükmedilen sürekli bakıcı gideri tazminatının da hatalı olduğunu, poliçe aşımının söz konusu olduğunu, mahkemece zorunlu olan sigortaya başvuru şartı yerine getirildiği kabul edildiği durumda dahi tarafları aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilemeyeceğini, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceğini, bu giderlerin sadece davacının sorumluluğunda olması gerektiğini, davalı şirketin dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediğini, dosyada mübrez sulh ibraname evrakları doğrultusunda hüküm kurulması gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan taraf vekillerinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Asıl ve birleşen dava trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Türk Hukuku'nda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 48. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Öte yandan Hukuk Muhakemeleri Kanunu, (HMK)’nın 114/1-ğ maddesi uyarınca teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartlarındandır. Bu itibarla mahkemece verilen kesin süre içinde teminat yatırılmaz ise anılan hüküm uyarınca dava şartı eksikliğinden dava reddedilir. MÖHUK’un 48/2 maddesinde ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar.” hükmü yer almaktadır. Buna göre hâkim, yabancı davacının vatandaşı olduğu ülke ile ... arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, Kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. Söz konusu anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup anılan sözleşme’nin 17. maddesinde âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir. Yine; "Yabancıların ...’ye girişleri, ...’de kalışları ve ...’den çıkışları ile ...’den koruma talep eden yabancılara sağlanacak korumanın kapsamına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları"nı düzenleyen 5484 Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 88. maddesinde; "(1) Uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler, karşılıklılık şartından muaftır. (2) Başvuru sahibine, başvurusu reddedilen veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişilere sağlanan hak ve imkânlar, Türk vatandaşlarına sağlanan hak ve imkânlardan fazla olacak şekilde yorumlanamaz." düzenlemesi getirilmiş ise de, ilgili düzenlemeden aynı Yasa kapsamında, "geçici koruma" kapsamında bulunanların istifade edebilmesi "Uluslararası Koruma Statüsünde" olması halinde mümkün görülmektedir. Somut olayda, davacı Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşı olup dosya kapsamından, mahkemece davacının teminat muafiyeti bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapıldığı, yapılan araştırmada Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü’nün 17.10.2024 tarihli cevabi yazısında; "Geçici koruma statüsü bakımından, başka bir vesile ile İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı'ndan alınan 11.03.2022 tarihli ve E-77050924-045.02-77039 sayılı yazıda, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 88’inci maddesinde uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler için tanınan muafiyetin geçici koruma statüsünde bulunanları kapsamadığı kaydedilmiştir." ibaresine yer verildiği açıkça anlaşılmasına karşın mahkemece asıl ve birleşen dava davacısından teminat alınması hususunda olumlu olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmıştır. Bu sebeple ilk derece mahkemesi tarafından, öncelikle asıl ve birleşen dava davacısının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden gelen cevabi yazı da değerlendirilerek, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, HMK'nın 115/2 maddesi gereğince teminatın yatırılması için kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması hâlinde istemin usulden reddine, yatırılması hâlinde ise dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru değildir. Açıklanan nedenlerle, asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulüne, HMK'nın 353/1-a-4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, teminata ilişkin dava şartı değerlendirilerek, bundan sonra davanın esası hakkında karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve asıl dava davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının ilk derece mahkemesi kararının kamu düzenine aykırı olması nedeniyle ayrı ayrı KABULÜ ile, Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 31/10/2025 tarihli, 2024/514 Esas - 2025/743 Karar sayılı kararın, HMK’nın 353/1-a-4. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Kararın kaldırılma sebebine göre, istinaf eden davalılar vekillerinin tüm istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine, 4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine, 5-İİK'nın 36. maddesi gereğince, icranın geri bırakılması kararına istinaden Ankara 5. Genel İcra Dairesi'nin 2026/9571 Esas sayılı dosyasına depo edilen 2.000.000,00 TL ve 2.500.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının YATIRAN TARAFA İADESİNE, 6-İİK'nın 36. maddesi gereğince, icranın geri bırakılması kararına istinaden Ankara 5. Genel İcra Dairesi'nin 2026/9571 Esas sayılı dosyasına depo edilen 2.800.000,00 TL bedelli teminat mektubunun YATIRAN TARAFA İADESİNE,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 05/11/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.