İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/942 E. 2026/1077 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/942
- Karar No
- 2026/1077
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/942 Esas KARAR NO : 2026/1077
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/01/2026 KARAR TARİHİ : 10/11/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket ulusal ve uluslararası pazarda; tutkal, teknik jelatin ve helal gıda jelatini üretimi ve satışı alanında sektörün öncü kuruluşlarındandır. Müvekkil, üretim faaliyetleri kapsamında birçok ticari işletmeye ürün tedarik etmekte olup Davalı şirket ile de ticari ilişki içerisine girmiştir. Davalı şirket, "yenilebilir sığır jelatini" ihtiyaçlarını karşılamak üzere Müvekkil şirket ile iletişime geçmiş; bu talep doğrultusunda Müvekkil şirket tarafından, Davalı şirkete toplam 3.975 kg miktarında yenilebilir sığır jelatini satışı gerçekleştirilmiştir. Bu satış sürecine ilişkin olarak 27.03.2024 sipariş tarihli; ..., ... ve...proje numaralı toplam üç adet sipariş formu oluşturulmuş ve söz konusu formlar Davalı tarafından "Alıcı Firma" olarak kaşe ve imza altına alınarak onaylanmıştır. Siparişlere istinaden aynı gün içerisinde ... fatura numaralı, 27.03.2024 tarihli ve 28.620,00 USD bedelli fatura düzenlenmiştir. Davalı tarafından işbu faturaya yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmamıştır. Taraflar arasında anlaşma ile oluşturulan sipariş formlarında yer alan ödeme koşuluna göre fatura bedeli tutar, fatura tarihinden 60 gün sonra peşin olarak ödenecektir. Müvekkil, sözleşmesel yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmiş, ürün teslimatlarını zamanında yapmış ve faturada belirtilen 28.620,00-USD tutar alacağına hak kazanmıştır. Böylece Müvekkil şirket ile Davalı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında söz konusu alacak muaccel olmuş ancak Davalı tarafça bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmamıştır. 4-) Satış işlemleri ve fatura tanziminden hemen sonra Davalı şirket hakkında, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasındaki 28.03.2024 tarihli kararı ile geçici konkordato mühleti verilmiştir. Siparişin ve satışın ertesi günü başlayan bu konkordato süreci sebebiyle, konkordatodan feragat ile davanın reddi ve kesin mühletin kaldırılmasına (EK-3: 11.09.2025 tarihli Gerekçeli Karar) dek alacağımıza ilişkin yasal bir talepte bulunmamız dahi mümkün olmamıştır. Tüm bu süreç sonrası konkordato mühletinin sona ermesi ile birlikte Davalı tarafından söz konusu alacaklarımıza ilişkin herhangi bir ödeme yapılmaması ve alacağımızın tahsil edilememesi üzerine, tarafımızca ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve ödeme emri usulüne uygun şekilde borçluya tebliğ edilmiştir. Takip dayanağı fatura, sipariş formlarına uygun tanzim edilmiş olup müvekkil şirket, ücrete hak kazanmıştır. davalı, aylık %3 oranında gecikme bedeli ödeme borcu altındadır. Davalı icra-inkar tazminatı ödeme yükümlülüğü altındadır. ...İcra Dairesi ... E. sayılı icra dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli İtirazın iptali ile takibin devamına, davalının kötü niyeti de dikkate alınarak, iptal edilen miktarın %20’sinden az olmamak üzere yasal icra-inkâr tazminatını ödemesine hükmedilmesine, yargılama masraf ve giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, fazlaya ilişkin her türlü hakkımızın saklı kalması kaydıyla, karar verilmesini vekâleten talep ederiz." denmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, usulüne uygun muacceliyet ihtarının olmadığını, davacının tüm iddialarına itiraz ettiklerini, takibin yabancı para birimi üzerinden (USD) başlatılamayacağını, aylık %3 oranında gecikme bedeli istenmesinin mümkün olmadığını, takipte işletilen faiz, faiz türü, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, kötü niyet tazminatına ilişkin taleplerinin bulunduğunu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde müvekkilin davacıya herhangi bir borcu olmaması nedeniyle tüm iddialara itiraz etmekle beraber, davacının davası haksız ve mesnetsiz olduğundan reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkememizce Toplanan ve Değerlendirilen Deliller: 1-Taraflara ait BA BS formları vergi dairesinden celp edilerek incelenmiştir. 2-İcra takip dosyası UYAP sistemi arasından dosya arasına alınarak incelenmiştir. 3-Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacının defter ve kayıtları incelenmiş, davalı ise kesin süre içerisinde tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlarını sunmamıştır. 4-Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. 5-Davacı tarafından delil olarak sunulan sipariş formları değerlendirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı Mahkememiz nezdinde açmış olduğu dava ile taraflar arasındaki ticari alım satım ilişkisine istinaden malların davalıya teslimine rağmen davalı tarafından bedellerin ödenmediğini ve başlatılan icra takibine itiraz ettiğini iddia etmiştir. Davalı sunduğu cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de takibe dayanak alacağın para alacağı olduğu ve takip tarihi itibariyle zamanaşımının dolmadığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir. Davalı cevap dilekçesinde; muacceliyet ihtarının olmadığını, alacağın döviz olarak talep edilemeyeceğini, %3 gecikme zammı talep edilemeyeceğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için bilirkişi görevlendirilmiş olup, davacı ve davalı kesin süre içerisinde ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmamıştır. Davacı tarafından düzenlenen faturaların e-fatura niteliğinde olduğu, sistem üzerinden kendiliğinden davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafından 6102 sayılı Kanun'un 21/2. Maddesine göre faturalara yasal süresi içerisinde itiraz ve iade edildiğine dair herhangi bir delil sunulmadığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı Kanun'un 21. Maddesinin 2. Fıkrası şu şekildedir: "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." Bu kapsamda davacı tarafından davalıya kesilen faturalara davalı tarafından 6102 sayılı Kanun'un 21. Maddesinin 2. Fıkrası gereğince yasal süresi içerisinde itiraz edilmediği gibi faturaların davalı tarafından BA formu ile vergi dairesine bildirildiği, bu suretle faturaların içeriğinin davacı lehine kesinleştiği sabittir. Taraflara ait vergi kayıtları incelendiğinde; davacı tarafından kesilen tüm faturaların davacı ve davalı tarafından BA BS formları ile vergi dairesine bildirildiği anlaşılmış olup, davacı tarafından sunulan muavin kayıtlarındaki fatura adedi ve miktarı bilirkişi raporunda karşılaştırılmış olup, davalı tarafından BA formu ile bildirilen tüm faturaların davacı tarafından sunulan kayıtlarda bulunduğu tespit edilmiş ve yine aynı faturaların davacı tarafından BS formu ile vergi dairesine bildirildiği tespit edilmiştir. Bilindiği üzere fatura kesilmiş olması tek başına alacağı ispat etmemekte olup, alacaklının faturaya konu satış sözleşmesindeki malı teslim ettiğini de ispat etmesi gerekmektedir. Buna karşılık alacaklı satıcı tarafından kesilen faturaların davalı borçlu tarafından vergi dairesine BA formu ile bildirilmesi halinde faturaya konu malın teslim edildiği dolayısıyla faturanın içeriğinin kesinleştiği bu suretle alacaklı lehine karine teşkil etmekte olup, bu durumda aksini ispat yükü davalı - borçluya geçmektedir. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi ...E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: "Dosya kapsamına göre davacı tarafça takip dayanağı yapılan faturanın davalı iş sahibi tarafından muhasebesel işlem olarak BA/BS formu ile kullandığı anlaşılmakla , Yargıtay'ca taraflarca düzenlenen BA/BS formları ve Vergi Dairesine yapılan bildirimlerin fatura konu malın teslim edildiğine, işin yapıldığına ilişkin karine oluşturduğu ,bu durumda bunun aksinin ispat edilmesi gerektiği kabul edildiğinden, davalının da bu yönde ispatı bulunmadığından mahkemece davacı tarafından işin yapılıp teslim edildiği kabul edilerek ödendiği usulen kanıtlanamayan bakiye iş bedeline hükmedilmesinde usul yasa ve dosya kapsamına aykırı bir durum olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir." Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ise ...E.... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: "İstinaf Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, takip dayanağının, toplamı KDV hariç 270.002,16 TL, KDV dahil 318.602,55 TL olan iki faturanın olduğu, davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerine kayıtlı oldukları, davalının ticari defterlerinde ise yer almadıkları, ancak davalıların oluşturduğu iş ortaklığı Vergi Dairesine verdiği 2018/4 dönemine ait BA formu ile davacı Erdal Karahan'dan iki belgeye dayalı olarak KDV hariç 270.002,00 TL'lik mal ve hizmet aldığı, faturaların adedi ve tutarlarının toplamının beyan edilen miktarla örtüştüğü, davalı tarafın resmi bir kuruma dava konusu malları teslim aldığına yönelik beyanı kendisini bağladığı, dava tarihinden sonra 2018/4 dönemi BA formuna yönelik düzeltme beyanı verilmesinin de sonuca etkisinin olmadığı, bu durumda faturaya konu malların teslim edilmiş olduğu ve davalı tarafından ödeme belgesininde sunulmadığı, ayrıca faturadan kaynaklanan alacağın likit ve bilinebilir mahiyette olması nedeniyle mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesinde yasaya aykırı herhangi bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. Karar, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir." Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında da aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: " Davacı yan, davaya konu faturanın tahsili amacıyla davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatmış, ödeme emri davalıya 09.01.2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.Davaya konu faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ancak davalının bu faturayı BA formuyla ilgili Vergi Dairesine bildirdiği anlaşılmaktadır. Davalı her ne kadar ödeme emrini tebliğ aldıktan bir gün sonra 10.01.2018 tarihinde Vergi Dairesine başvurup düzeltme beyannamesi vererek söz konusu faturayı BA formundan çıkarmış ise Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 23.03.2017 tarihli, ... E.,... K. sayılı kararının da belirtildiği üzere davalının faturayı BA formuyla ilgili Vergi Dairesine bildirmesi faturaya konu malların davalıya teslim edildiğine dair bir karine oluşturacak olup daha sonra düzeltme beyannamesi verilmesi davacı yararına oluşan bu karineyi ortadan kaldırmayacaktır. Bu karinenin aksini ispat külfeti ise davalıya aittir." Bu bağlamda davaya konu somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalıya kesilen takibe konu siparişe ilişkin faturaların davalı tarafından BA formu ile vergi dairesine bildirildiği, davalı tarafından faturalara yönelik olarak 6102 sayılı Kanun'un 21/2. Maddesine göre yasal süresi içerisinde itiraz ve iade edilmediği, bu suretle fatura içeriklerinin ve alacağın davacı lehine kesinleştiği, yine davalı tarafından BA formu ile faturaların vergi dairesine bildirilmiş olması gözetildiğinde malların teslim edildiğinin ve alacağın miktarının davacı lehine kesinleştiğinin karine kabul edilmesi gerektiği ve davacının alacağını ispatladığı ve aksini ispat yükünün davalı üzerine geçtiği değerlendirilmiştir. Davacının alacağını ispatladığı gözetildiğinde, aksini ispat yükünün davalı üzerine geçtiği, davacının malları teslim ettiğini ve alacağını ispatladığı gözetildiğinde borcun ödendiğini ispat yükünün davalı üzerinde olduğu, davalı tarafından ticari defter ve kayıtların tebligata rağmen kesin süre içerisinde inceleme gününde hazır edilmediği, 6100 sayılı Kanun'un 220. Maddesinin 3. Fıkrası ve 222. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince davalının aksini ispatlayamadığı anlaşılmıştır. Nitekim Yargıtay 15. Hukuk Dairesi... Esas,... Karar sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: "..ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ise ...Esas ve ... Karar sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: "Somut olayda, davalı müflis şirket kesin süreye rağmen, 2014 ve 2015 yılı ticari defter ve kayıtlarını sunmamıştır. Yukarıdaki Yargıtay kararında belirtildiği üzere mahkemece, HMK 220/3. madde gereğince, davalının sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunun kabul edebilmesi mümkündür. Bu durumda davacının sunduğu defter ve kayıtlara göre davacının cari hesap alacağı ve karşılıksız çıkan çeklerden dolayı 192.019,70 TL alacağı bulunduğunun kabul edilmesi gerekir." Bu bağlamda tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; takip tarihinde davacının davalıdan alacaklı olduğunu ispatladığı, davalının ise borcun ödendiğine dair aksini ispatlayan herhangi bir delil veya belge sunmadığı anlaşılmakla 28.620,00-USD satışa ilişkin faturaya konu asıl alacak üzerinden davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Davalı tarafından döviz üzerinden alacağın talep edilemeyeceği iddia edilmiş ise de; davacı tarafından sunulan ve davalı tarafından itiraz edilmeyen faturalar incelendiğinde; faturanın TL karşılığı gösterilerek USD üzerinden kesildiği, dolayısıyla taraflar arasında USD'ye endeksli bir ticari ilişki kurulduğu anlaşılmaktadır. Nitekim davacı tarafından kendi kayıtları USD bazında tutulmakta olup, davalı tarafından USD endeksli ilişki kurulmadığı iddia edilmiş ise de davacı tarafından TL karşılığı gösterilerek USD olarak kesilen faturalara yönelik olarak davalı tarafından faturanın tebliğinden itibaren 6102 sayılı Kanun'un 21/2. Maddesi gereğince 8 günlük yasal süresi içerisinde faturaya itiraz edilmediği gibi aşağıda açıklanacağı üzere davacı tarafından kesilen faturalara yönelik davalı tarafından kesilen kısmi iade faturalarının da USD üzerinden düzenlendiği anlaşılmakla davalının aksi yöndeki itirazına itibar edilmemiştir. 6098 sayılı Kanun'un ödemeye ilişkin 99. Maddesi şu şekildedir: "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." İlgili hükümden görülebileceği üzere döviz borçlarının ödenmesi hususunda alacaklının seçimlik hakkı bulunmakta olup, alacaklı tarafından ödeme tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı, döviz borcunun aynen ödenmesi, temerrüt tarihindeki kur karşılığı TL bedelin ödenmesi yönünde seçimlik hak kullanılabilecektir. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi ... E., ... K. Sayılı kararında aynı yönde şu değerlendirmeleri yapmıştır: "6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi; "Konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ödenmesini isteyebilir." hükmünü haizdir. Anılan yasa hükmüne göre taraflarca aynen ödeme kararlaştırılmadıkça vadesinde ödenen borçta seçim hakkı borçludadır. Dilerse yabancı para borcunu aynen, dilerse TL karşılığını öder. Vadede ödeme yapılmaması halinde ise seçim hakkı alacaklıya geçmektedir. Yine uyuşmazlık konusu davacı faturalarının tamamı yabancı para (İngiliz Sterlini) birimi üzerinden düzenlenmiş olup, bu durum taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunu ispata yeterlidir." Davacı tarafından taraflar arasındaki dava dilekçesinin ekinde delil olarak sunulan davalı tarafından imzalanmış sipariş formuna göre aylık %3 oranında hesaplanan 13.737,60-USD gecikme bedeli alacağı da talep edilmiştir. Bu noktada davacının talebine konu ettiği gecikme bedeli alacağının hukuki mahiyetinin incelenmesi gerekmektedir. Sözleşmelerde borcun zamanında ödenmemesi halinde gecikilen her dönem için belirli bir oran (örneğin aylık %3) üzerinden ödenmesi kararlaştırılan gecikme zammı, hukuki niteliği itibarıyla akdi temerrüt faizi niteliğindedir. Tarafların sözleşmede bu düzenlemeye "gecikme zammı", "finansman masrafı" veya "gecikme faizi" demesi hukuki niteliği değiştirmez; borcun vadesinde ödenmemesi sebebiyle işleyen bu tür ilave bedeller temerrüt faizi niteliği taşır Davacı söz konusu gecikme zammına yönelik alacak talebinin cezai şart niteliğinde olduğunu iddia etmiştir. Buna karşılık davaya konu imzalı sipariş formundaki düzenleme gecikilen süreye bağlı oranlanan bir faiz değil de borcun zamanında ifa edilmemesi halinde ödenmesi öngörülen maktu bir ceza koşulu (cezai şart) niteliğinde değildir. Yerleşik uygulamada gecikilen sürenin uzunluğuna göre oranlanarak hesaplanan zamlar (gecikme zamları) kesin olarak temerrüt faizi kabul edilmekte olup, delil olarak sunulan sipariş formundaki gecikme zammına ilişkin düzenleme incelendiğinde; maktu bir cezai şart kararlaştırılmadığı, gecikilen süreye oranla bedel kararlaştırıldığı bunun da temerrüt faizi niteliğinde olduğu açıktır. Zira borcun vadesinde ödenmemesi (temerrüt) şartına bağlanan ve zamanın geçmesine orantılı olarak hesaplanan tüm bu ek yükümlülükler temerrüt faizinin hukuki niteliğine sahiptir. Bu bağlamda davacı tarafından her ne kadar icra takibinde talep edilen 13.737,60-USD gecikme zammı alacağının cezai şart alacağı olduğu iddia edilmiş ise de bu alacağın akdi temerrüt faizi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Tarafların tacir olduğu ve bu suretle akdi temerrüt faizinin serbestçe kararlaştırılabileceği ve geçerli olduğu anlaşılmakla ve taleple bağlılık ilkesi gözetilerek (raporda daha fazla hesaplanmış ise de) 13.737,60-USD alacak yönünden davalının itirazının iptaline ve takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından takip talebinde ayrıca temerrüt faizi alacağı yönünden de itirazın iptali talep edilmiş olup, Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 121/3) ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (m. 3/1) uyarınca temerrüt faizine tekrar temerrüt faizi yürütülemez. Yukarıda detaylıca açıklandığı üzere davacı tarafından talep edilen gecikme zammı zaten kendisi bir akdi temerrüt faizi olduğundan, gecikme zammı üzerinden veya gecikme zammı ile birlikte ayrıca yasal/ticari temerrüt faizi talep edilmesi mürekkep faiz yasağına aykırılık oluşturur. Bu kapsamda davacı tarafından talep edilen işlemiş faiz bedeli yönünden itirazın iptali talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından tazminat da talep edilmiş olup, alacağın likit olduğu ve faturaya dayalı olduğu anlaşılmakla itirazın iptaline karar verilen asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığının %20'si oranında hesaplanan 239.148,72-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine de karar vermek gerekmiştir. Davalı tarafından da tazminat talep edilmiş ise de reddedilen miktarın asıl alacağa değil faize ilişkin olduğu, faiz yönünden tazminat talebinin mümkün olmadığı gibi kötüniyetin de ispatlanamadığı anlaşılmakla davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, Buna göre; davaya konu ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra takip dosyasında 28.620,00-USD fatura asıl alacağı ve 13.737,60-USD gecikme bedeli alacağı ile taleple bağlılık ilkesi gözetilerek 28.620,00-USD fatura asıl alacağına 3095 sayılı Kanun'un 2/2. Maddesine göre işleyecek faiz oranı yönünden davalının İTİRAZININ İPTALİNE, TAKİBİN DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-İtirazın iptaline karar verilen asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığının %20'si oranında hesaplanan 239.148,72-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE, 4-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen kısım yönünden alınması gereken 125.693,97 TL harçtan peşin alınan 23.280,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 102.412,99 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, 5- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 23.280,98 TL peşin harç ve 732,00 TL başvurma harcı davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 281.607,32 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 57.480,13 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 8-Davacı tarafından yapılan 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 180,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 8.180,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 7.932,14 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 9- Kabul red oranına göre belirlenen 4.460,62 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 139,38 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2026
Katip ¸e-İmzalıdır.
Hakim ¸e-İmzalıdır.