Bölge Adliye Mahkemesi 2024/565 E. 2026/1331 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/565 - 2026/1331

T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2024/565 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESAS KARAR NO : 2026/1331 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 21/02/2024 ESAS-KARAR NO : 2023/188 E - 2024/114 K DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 12/10/2026 YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, ikisi vade farkı yedisi ürün olmak üzere 9 faturayla toplam 58.022,71 TL tutarında ürün satın ve teslim aldığını, 20.000 TL'sini ödediğini, bakiye alacak için yapılan takibe itiraz ettiğini, ... görüşmesinde davalının borcunu kabul ettiğini, faturalara itiraz etmediğini, davalı çalışanı ...'in ürünleri teslim ettiğine dair faturalarda imzası olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak itirazın iptaline, takibin şimdilik 1.000,00 TL üzerinden devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiş, 06.10.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 37.000,00 TL arttırarak takibin 38.000,00 TL üzerinden devamına karar verilmesini istemiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; faturaların bir kısmının tebliğ edildiğini, bazı faturaların haksız ve kötü niyetli olarak bilgileri olmadan kesildiğini, faturaların tamamının defterlerine işlenmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece, davalının ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı, alınan bilirkişi raporunda davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı ve söz konusu kayıtların dosya kapsamında sunulan belgeler ile örtüşür mahiyette bulunmadığı anlaşılmakla birlikte; tespit olunan fiktif kayıtların, dosyada mevcut yazışmaların ve sunulan banka dekontlarının birlikte değerlendirilmesinde, davacı şirketin alacaklı olacağı tespit olunan 38.022,71 TL ile dava konusu icra takibinde talep edilen miktarın örtüştüğü, bunun yanı sıra kontrol edilen "Beyan Alış" ve "Beyan Satış" (BA/BS) kayıtlarında mevcut faturaların, icra takibinde sunulan talep ile örtüştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde; ... yazışmalarının kesin delil olmadığını, iyiymiş ifadesinin borç ikrarı içermediğini ve alacağın senetle ispat sınırının üzerinde olduğunu, davacının defterlerinin usulüne uygun tutulmadığından delil niteliği olmadığını, mahkemenin hukuken geçerli şaibeli delillerden yola çıkarak senetle ispat sınırı üstündeki alacak talebine hükmettiğini, faturalardaki imzaların müvekkiline ait olmadığını, imza sahibinin müvekkili adına imza atmaya yetkili olmadığını, davacının teslimi ispatlayamadığını, son duruşmaya talep eden dışında avukat katıldığını, davacının dört adet faturayı Ba/Bs bildiriminde bulunmadığından teslim edildiğini ispatlayamadığını, vade farkına ilişkin sözleşme ve teamül bulunmadığını bildirerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık; davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; faturaya dayalı bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davacı yanca Ankara 4. (Kapatıldıktan sonra 7. Genel) İcra Dairesinin 2022/11983 Esas sayılı dosyası ile ürün satışı ve vade farkına ilişkin faturalardan kaynaklanan bakiye alacağın tahsili talebi ile icra takibi yapıldığı, süresi içinde takibe itiraz üzerine iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda özetle; vergi dairelerinden gelen yazılardan yasal mevzuat sınırları içerisinde bildirim yükümlülüğü olan faturaların, taraflarca bildirimde bulunulduğu ve birbirini teyit ettikleri, davalının ticari defterlerini ibraz etmediğinden incelenemediği, davacının 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, belgesiz fiktif kayıtların yapıldığı, belgesi olan banka dekontlarının kayıtlara alınmadığı, davacı tarafından düzenlenen iki adet faturanın 27.12.2021 tarihinde kayıtlara intikal ettirildiği ancak 31.12.2021 tarihinde "Yıl sonu işlemleri" adı altında iki adet fatura toplamı olan 30.531,58 TL'lik alacak kaydına ilişkin toplu hesap kapamaların yapıldığı, bu kayıtların belgeye dayanmayan fiktif (gerçek olmayan, kurgusal, sanal, belgeye dayanmayan) kayıtlar olduğu ayrıca yine 31.12.2021 tarihinde benzer fiktif kayıtlar yapılarak hesaba 52.407,71 TL borç kaydı yapıldığı, yapılan fiktif kayıtlar sonrası 2021 yıl sonu bakiyesinin 52.407,71 TL borç bakiyesi ile davalıdan alacaklı olarak 2022 yılına devrettiği, cari hesabın 2021 yılından devir gelen 52.407,71 TL borç bakiyesi ile açılışının yapıldığı, davacı tarafından düzenlenen 7 adet faturanın kayıtlara alındığı ancak 2021 yılında olduğu gibi 30.06.2022 tarihinde hesap bakiyesi 74.283,84 TL borç bakiyesi verirken 20.000,00 TL alacak bakiyesi fiktif kayıt yapılarak bakiyenin 54.283,84 TL borç bakiyesine düşmesine neden olduğu, benzer kaydın 31.12.2022 tarihinde "Hesap Kapanış" açıklamalı olarak 50.000,00 TL fiktif kaydın yapıldığı, fiktif kayıtlar sonrası 2022 yıl sonu borç bakiyesinin 9.898,84 TL davalıdan alacaklı olarak kapandığı dolayısıyla 2022 yılı sonu itibarıyla davacının; defter ve kayıtlarına göre davalıdan 9.898,84 TL alacaklı olduğu, fiktif kayıtlar dikkate alınmaksızın faturalar ve banka dekontları üzerinden borç/alacak hesaplaması yapıldığında ise davalıdan 38.022,71 TL alacaklı olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, ürün satışı ve vade farkına ilişkin düzenlenen faturalardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davacının alacağının dayanağı olan vade farkı faturası yönünden vade farkı istenebilmesi için taraflar arasında bu yönde yazılı bir sözleşme ya da teamül olması gerektiği ve davacı yanca taraflar arasında vade farkına ilişkin yazılı bir sözleşmenin varlığı iddia ve ispat edilmediği gibi vade farkı uygulanmasına ilişkin teamül olmadığı hususu da davacıya ait ticari defterlerin incelenmesi ile anlaşılmıştır. Bir satım ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır. Tek başına fatura düzenlenmesi akdî ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticarî defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdî ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticarî defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir. Davanın açıldığı tarihte ve yargılama sırasında yürürlükte bulunan HMK’nın “Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması” başlıklı 222. maddesi; “(1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır” .şeklindedir. 7251 sayılı Kanunu’nun 23. maddesi ile yapılan değişiklik ile 6100 sayılı Kanun’un 222. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya birinci cümleden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir; “Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz”. Somut olayda, ticarî nitelikteki satış nedeniyle faturalara dayalı bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine eldeki dava açılmıştır. Davalının süresinde ticari defterlerini ibraz etmemesi üzerine davacının ticari defterleri incelenmek suretiyle bilirkişi raporu alınmış olup bilirkişi raporunda, davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı, belgesiz fiktif kayıtlar yapıldığı, takibe konu dokuz adet toplam 58.02,71 TL bedelli faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 2022 yılı sonu itibarıyla davacının; 9.898,84 TL alacaklı olduğu, fiktif kayıtlar dikkate alınmadığı takdirde ise 38.022,71 TL alacaklı olduğu bildirilmiştir. Davacı tarafından söz konusu fiktif kayıtların, muhasebe hatası olduğu beyan edilmişse de sonraki yıl ticari defter kayıtlarında bu hatanın düzeltildiği iddia ve ispat edilmemiştir. Mahkemece davacının ticari defterlerindeki fiktif kayıtlar dikkate alınmayarak davanın kabulü ile ıslahla talep edilen 38.000,00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesine göre, ticari defterlerin sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtları birbirinden ayrılamayacağı gibi usulüne uygun tutulmayan ticari defter kayıtlarının sahibinin aleyhine delil olmasına rağmen, mahkemece davacının defterlerindeki lehine olan kayıtlar doğrultusunda davanın kabulü isabetli olmamıştır. Zira aldırılan bilirkişi raporuyla davacı yan, ticari defterlerine göre takibe konu faturalardan dolayı 9.898,84 TL alacaklı olup az yukarıda açıklandığı üzere taraflar arasında vade farkı istenebileceğine ilişkin yazılı bir sözleşme ya da teamül bulunmadığından, 12.04.2022 tarihli 5.615,00 TL ve 06.07.2022 tarihli 5.615,00 TL tutarındaki vade farkına ilişkin faturaların tahsili de davalıdan istenemeyeceğinden, ispatlanan 9.898,84 TL davacı alacağından 11.230,00 TL vade farkı tutarı düşüldüğünde davacının davalıdan alacaklı olmadığı görülmektedir. Bu durumda mevcut delil durumu itibariyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından davalı tarafın istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 2-Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/188 Esas, 2024/114 Karar ve 21/02/2024 tarihli kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE, 3-Davanın REDDİNE, c)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00TL harçtan peşin ve ıslah ile alınan alınan 812,90TL harcın mahsubu ile bakiye 80,90TL harcın talep halinde davacıya iadesine, ç)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, d)Davalı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 38.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, e)Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, f)HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden 4-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine, 5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 8-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere, 12/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan ¸e-imza

Üye ¸e-imza

Üye ¸e-imza

Katip ¸e-imza

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."