İlk Derece Mahkemesi 2024/766 E. 2026/625 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/766 Esas KARAR NO : 2026/625

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 21/10/2024 KARAR TARİHİ : 08/09/2026

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından başlatılan ... 34. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasına müvekkili tarafından ödeme yapıldığını ve icra dosyasının haricen tahsille kapatıldığını, icra takibine dayanak olarak ... Şubesi 18.02.2024 tarihli ... no.lu 300.000,00-TL bedelli çek gösterildiğini, çek üzerinde cirodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkili tarafından 13.03.2024 tarihinde davalı vekili ...’e 75.000,00-TL, 03.04.2024 tarihinde posta masrafı olarak 160,00-TL, takip dosyasına 337.057,63-TL, alacaklı vekilinin hesabına 29.05.2024 tarihinde 135.000.00-TL olmak üzere toplam 547.217,63-TL ödeme yapıldığını, açıklanan nedenlerle; müvekkili tarafından yapılan 547.217,63-TL tutarın ödeme tarihleri olan 13.03.2024, 03.04.2024, 29.05.2024 tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. S A V U N M A / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İcra dosyasından alacağın tahsili amacıyla yürütülen işlemler sonucunda alınan talimat kapsamında ... Talimat dosyası ile gerçekleştirilen 05.03.2024 tarihli haciz işlemleri sonucunda ... 34. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosya borcunun ödenmesine ilişkin protokol ve ödeme aracı olan bono düzenlendiğini, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla düzenlenen protokol ile davacının borcunu kabul ve taahhüt ettiğini, protokolün borcun üstlenilmesi niteliğinde olduğunu, 05.03.2024 tanzim tarihli 11.03.2024 vade tarihli bonoyu vadesinde ödemediğinden protokolden kaynaklanan alacağın muaccel hale geldiğini, ... 34. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ... 34. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında protokol ve bono icra takibine konu edildiğini, müvekkili şirketin takip konusu çekin faktöring müşterisi ...’den ciro yolu ile iktisap ettiğini, çeke ilişkin alacağı devralırken ... ile ... arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile tevsik edildiğini, müvekkilinin iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E / Dava; Takip konusu çekteki imzanın davacıya ait olmadığından bahisle ... 34. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası borcuna istinaden davacı tarafından yapılan toplam 547.217,63-TL ödemenin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan istirdatı istemine ilişkindir. Dava dosyası ... 16.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/11/2024 tarihli, ...esas ve... karar sayılı gönderme kararına istinaden mahkememize tevzi edilmiş olup mahkememizin iş bu esas sırasına kaydedilmiştir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, dava konusu icra dosyası uyap kayıtları dosyamız arasına alınmış, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dava konusu ... 34. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; Davacı alacaklı tarafından davacı borçluya karşı ...Şubesi 18.02.2024 tarihli ... no.lu 300.000,00-TL bedelli çeke istinaden 290.730,00 TL asıl alacak, 2.819,68-TL işlemiş faiz, 29,073,00-TL çek tazminatı olmak üzere 322.622,68-TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizin 18/1/2025 tarihli ön inceleme duruşmasında mahal mahkemesine talimat yazılarak bir SMMM bilirkişiye davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, SMMM bilirkişi ...'den alınan 25/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ticari defterlerinin açılışını zamanında yaptırdığı, 2023-2024 yılına ait defterinin sahibi adına delil niteliği taşıdığı , muhasebe tekniği açısından ilgili hesapların birbirini doğruladığı Türk Ticaret Kanununda tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde faturaya iptal / itiraz edilmesi gerektiği, davalı tarafın 07.11.2023 tarihli ... Evrak Numaralı 300.000.00-TL tutarlı fatura hakkında 8 gün içerisinde iptal itirazla ilgili e fatura portalında başvurusu olmadığından iş bu fatura kanunen geçerli bir fatura olduğu, düzenlenen fatura E-Fatura olması nedeniyle tebliğ tarihi düzenleme tarihi olduğu, ...'e düzenlenen 300.000.00-TL tutarlı ... evrak numaralı 1 adet fatura davacının yevmiye defter kayıtlarında 57.sayfasında yer aldığı, fatura kayıtlara alınırken cari açılmadan kayıt edildiği için cari tutara ve dosyasında ...'e yapılan ödemelere ilişkin belgelere rastlanılmadığını, 05.03.2024 tanzim 11.03.2024 ödeme tarihli Tam Finans Faktoringle Yapılan Protokol sonrası davalı tarafın avukatının hesabına 13.03.2024 tarihinde 75.000,00-TL, 29.05.2024 tarihinde 135.000,00-TL. takip dosyasına da 337.057.63-TL, 03.04.2024 tarihinde posta masrafı olarak 160-TL toplamda 547.217.63- TL ... ödeme yaptığını, icra dosyasına dayanak olarak konulan ... Şubesine ait Keşide yeri ... ili keşide tarihi 18.02.2024 olan ... Seri nolu 300.000 TL. Bedelli ...'e ait çekin arkasına...'in ciro ettiği olarak görünen, ...'in ...Şirketine verdiği çek ...'in ticari defter kayıtlarında yer aldığını, .... 2023 - 2024 yılları defter kayıtları ve e fatura portalı incelendiğinde ...'e satışının da bulunmadığı kayıtlara göre ... ile ticari bir ilişkinin de olmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkememizin 10/03/2026 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdi ile, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında da inceleme yapılmak suretiyle, dava ve takip konusu çekin taraf kayıtlarına nasıl yansıdığı, borç alacak durumu, davalı faktoring şirketinin dava konusu çekin iktisabında yasal mevzuata uygun hareket edip etmediği, bu kapsamda davacı tarafın istirdat talebinin yerinde olup olmadığı ve istirdat talebi yerinde ise talep edebileceği miktarın tespiti noktasında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş olup, Finansal Kiralama Faktoring Uzmanı Bilirkişi ...'ndan alınan 14/07/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı, icra dosyasına konu edilen çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını, icra dosyasına yapılan toplam 547.217,63-TL tutarın ödeme tarihleri olan 13.03.2024, 03.04.2024, 29.05.2024 tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten istirdadını talep ettiğini, dava konusu icra takibine dayanak olan çek; dava dışı ... tarafından hamiline keşide edilen ... Şubesine ait ... no.lu 18.02.2024 keşide tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin arkasındaki ciro silsilesine göre; davacı ..., ... cirosu ile davalı ... Anonim Şirketine verilmiş olduğu, 19.02.2024 tarihinde bankaya ibraz edilen çek hesap bakiyesinin (0) olduğu ve 290.730,00-TL kısmı için karşılıksız işlemi yapılmış olduğu, dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan belgelerde; 13.03.2024 tarihli ... Bankası dekontunda; “... 34. İcra Dairesi ... Esas gayrikabilirücu borç ödemesi” açıklamasıyla ...hesabından davalı şirket vekili ... hesabına 75.000,00-TL ödeme yapılmış olduğu, 29.05.2024 tarihli ... dekontunda; “... 34. İcra ...E. Ve ...E. Gayrikabilirücu” açıklamasıyla davacı ...hesabından davalı şirket vekili ... hesabına 135.000,00-TL ödeme yapılmış olduğu, davalı şirket tarafından dosyaya sunulan belgelerde; Davalı ... Anonim Şirketi ile dava dışı ...arasında 13.07.2023 tarihinde imzalanan 3.000.000,00-TL limitli Faktoring Sözleşmesi bulunduğu, 07.11.2023 tarihli Alacak Bildirim Formunda; Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ... tarafından davacı ... adına tanzim edilen 07.11.2023 tarihli ... no.lu 303.000,00 TL tutarlı e-Faturanın 300.000,00-TL kısmının Faktoring Sözleşmesi kapsamında davalı şirkete temlik edilmiş olduğu, temlik edilen fatura bedeline karşılık dava konusu olan 18.02.2024 tarihli ... no.lu 300.000,00 TL bedelli çekin davalı şirkete teslim edilmiş olduğu, buna göre davalı faktoring şirketi ile dava dışı ... arasında akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında; davalı faktoring şirketine temlik edilen fatura borçlusunun davacı... olduğu, fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00-TL tutarlı çekin arka yüzünde fatura borçlusu cirosu ile ... firmasına verildiği ve bu firma tarafından davalı faktöring şirketine teslim edildiği, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiği, böylece faktoring sözleşmesi çerçevesinde çekin düzgün ciro silsilesi ile davalı faktöring şirketine ulaştığı, davalı şirket tarafından ... 34. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile davacı ..., ... ve ... hakkında; 290.730,00-TL Çek 2.819,68 TL işlemiş faiz 29.073,00 TL çek tazminatı, 322.622,68-TL toplam alacak üzerinden icra takibi yapıldığını, takip dayanağı olarak “18.02.2024 tarihli ... no.lu 300.000,00-TL Çek” gösterildiğini, ... 34. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasına davacı tarafından; 03.04.2024 tarihinde 160,00-TL haciz fek masrafı ve 03.04.2024 tarihinde 337.057,63-TL ödeme yapılmış olduğu, davalı şirket tarafından incelemeye sunulan reddiyat makbuzunda; 03.04.2024 tarihinde yapılan 337.057,63 TL ödeme tutarından yasal kesintilerin tenzil edilmesi sonucunda, davalı şirket tarafından 30.04.2024 tarihinde 301.246,52 TL tutarının icra dosyasından tahsil edilmiş olduğunu, ... 34. İcra Dairesi ...E. sayılı dosyasına ilişkin düzenlenen Protokol ile; dosya borcuna istinaden 05.03.2024 tanzim tarihli 11.03.2024 ödeme tarihli 418.000.-TL bedelli davalı ... A.Ş. Lehine düzenlenen senet borçlusunun davacı ...ile dava dışı ... olduğu, davalı şirket tarafından ... 34. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile davacı ....ve dava dışı ...hakkında; 343.000,00 TL Senet 4.158,29 TL İşlemiş Faiz 1.029,00 TL Komisyon 348.187,29 TL toplam alacak üzerinden, .... 34. İcra Müd. ... esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibi yapıldığını, takip dayanağı olarak “418.000,00 TL miktarlı 05.03.2024 tanzim tarihli 11.03.2024 vade tarihli Senet” gösterildiği, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Talimat dosyası ile alınan 25.12.2025 tarihli Bilirkişi Raporu’ nda; davacının 2023-2024 yılları ticari defter kayıtları incelenmiş olup, sonuç kısmında;...’ e düzenlenen 07.11.2023 tarihli ... no.lu (KDV hariç) 300.000,00-TL tutarlı e-Faturanın kayıtlı olduğu, fatura kayıtlara alınırken cari hesap açılmadan kayıt edilmesi sebebiyle ...’e yapılan ödemeye ilişkin belgelere rastlanılmadığı, icra dosyasına dayanak olan çekin ticari defter kayıtlarında yer almadığı, davacı ...’in 2023-2024 yılları defter kayıtları ve e-fatura portalı incelendiğinde...’e yapılan satış bulunmadığı ve kayıtlara göre ... ile ticari bir ilişkisinin olmadığı” belirtildiği, bu tespitlere göre; davalı faktöring şirketine temlik edilen 07.11.2023 tarihli ... no.lu (KDV hariç) 300.000,00-TL tutarlı faturanın, davacı ...ile dava dışı faktöring müşterisi ... arasındaki ticari ilişkiye dayalı geçerli bir fatura olduğu, dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmakta olduğunu, Davalı ... A.Ş. tarafından incelemeye sunulan ticari defter kayıtları dosya kapsamına alınmış olup, Faktoring sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu çeke ait faktoring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından dava dışı ...firmasına 07.11.2023 tarihinde 214.250,00-TL ödeme yapılmış olduğu, toplam 85.750,00 TL faktöring masraf tahakkuku bulunduğu, dava konusu çekin karşılıksız çıkması sebebiyle banka sorumluluk bedeli olarak tahsil edilen 9.270,00-TL tutarının 22.02.2024 tarihinde kayıtlı olduğu, çek bedeline istinaden; 15.03.2024 tarihinde 75.000,00-TL, 02.05.2024 tarihinde 215.730,00 TL ve 30.05.2024 tarihinde 29.042,35 TL tahsilat kaydı bulunduğu, buna göre dava konusu çekin; dava dışı... tarafından ciro edilerek Faktoring Sözleşmesi kapsamında davalı faktoring şirketine teslim edilmiş olduğu ve dava konusu çek bedeline istinaden davalı şirket tarafından dava dışı şirkete ödeme yapılmış olduğu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 38’inci maddesinin birinci fıkrasına göre, “Faktoring sözleşmesi; mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilebilen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir almak suretiyle, faktoring şirketinin müşterisine sağladığı tahsilat, borçlu ve müşteri hesaplarının tutulmasının yanı sıra finansman veya faktoring garantisi fonksiyonlarından herhangi birini ya da tümünü içeren sözleşmedir.” Genel olarak ülkemizde yurtiçi faktoring işlemleri, mal ve hizmet satışından doğmuş (faturaya bağlanmış) veya doğacak olan (henüz faturaya bağlanmamış) alacakların faktoring şirketi tarafından temlik alınması suretiyle gerçekleştirilmektedir. Faturaya bağlanmış olan bir alacak temliknameyle temlik alınarak fatura borçlusuna bildirilmekte ve fatura bedelinin faktoring şirketine ödenmesi istenmekte ve vadesinde fatura bedelinin tahsili faktoring şirketi tarafından sağlanmakta veya faturaya bağlanmış bir alacak, fatura ve fatura bedelinin ödenmesini sağlayacak çek veya senetlerle birlikte faktoring şirketince temlik alınmakta ve kıymetli evrakın tahsili ile fatura bedeli de tahsil edilmiş olmaktadır. Dolayısıyla faktoring şirketleri devir aldığı alacak, bir kambiyo senedinden kaynaklanıyor olsa bile alacağı doğuran temel ilişkiye ait fatura veya benzeri belgelerle bunu tevsik etmelidir. Bu hüküm "düzenleyici amir bir hüküm" olarak kabul edilmekte olduğunu, Faktoring şirketinin müşterisinden temliken aldığı bir alacağı takip edebilmesi için; alacak bir kambiyo senedinden kaynaklansa bile faktoring sözleşmesi ile beraber, alacağı doğuran temel satım ilişkisine ait fatura ve benzeri belgeleri de ibraz etmek zorunda olduğunu, Davalı şirket tarafından incelemeye sunulan belgelerden; factoring işlemine konu edilen, davalı şirket tarafından temlik alınan 07.11.2023 tarihli ... no.lu 303.000,00 TL tutarlı faturanın Merkezi Fatura Kaydı Sistemine işlenmiş olduğu görülmekte olup, faturanın durumu hakkında; “Fatura GIB den Doğrulandı” tespiti ile fatura kontrolünün yapılmış olduğunu, Faktoring işlemi esnasında finansman sağlanmadan önce kuruluş tarafından müşteri yetkililerince imzalanmış alacak bildirim formu ve fatura bilgileri temin edilerek Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer factoring işlemi olup olmadığı ve vergi dairesi sisteminde kayıtlı olup olmadığının kontrolü yapıldığını, Dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00 TL bedelli çeke ilişkin yapılan istihbarat çalışmasında; “18.10.2023 de görülen 250K tahsilata istinaden uygun” tespitinin yapılmış olduğu, dolayısıyla davalının öncelikle devraldığı alacak bir kambiyo senedinden kaynaklanıyor olsa dahi alacağı doğuran temel satım ilişkisinin fatura ya da benzeri belgelerle tevsik edilmiş olduğunu tespit etmek zorunda olduğunu, İhtilaf konusu olayda; davalı faktoring şirketinin dava dışı ... ile imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında borçlusu davacı ... adına tanzim etmiş bulunduğu, 07.11.2023 tarihli 303.000,00 TL tutarlı fatura alacağının 300.000,00 TL kısmını temlik almış olduğu, buna karşılık teslim edilen dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00 TL bedelli çeki tahsil etmek üzere davalı faktöring şirketi tarafından teslim alınmış olduğu görülmekte olduğunu, Factoring işlemini yapan dava dışı ...davacı ... adına fatura ile işlem yaptığını, SONUÇ OLARAK; dava konusu çek; dava dışı ...tarafından Hamiline keşide edilen ...Şubesine ait ... no.lu 18.02.2024 keşide tarihli 300.000,00 TL bedelli çekin arkasındaki ciro silsilesine göre; davacı ..., ...cirosu ile davalı ... A.Ş. ne verilmiş olduğu, 19.02.2024 tarihinde bankaya ibraz edilen çek hesap bakiyesinin (0) olduğu ve 290.730.-TL kısmı için karşılıksız işlemi yapılmış olduğu, Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... arasında 13.07.2023 tarihinde imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında; Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ... tarafından, davacı ... adına tanzim edilen 07.11.2023 tarihli ... no.lu 303.000,00 TL tutarlı e-Arşiv Faturanın 300.000,00 TL kısmının 07.11.2023 tarihinde davalı şirkete temlik edilmiş olduğu, temlik edilen fatura bedeline karşılık dava konusu olan 18.02.2024 tarihli 300.000,00 TL bedelli çekin davalı şirkete teslim edilmiş olduğu, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiği ve düzgün ciro silsilesi ile davalı faktöring şirketine ulaştığı, Davalı şirket tarafından ... 34. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile davacı ..., ...ve ...hakkında; 290.730,00 TL Çek, 2.819,68 TL İşlemiş Faiz, 29.073,00 TL Çek Tazminatı, 322.622,68 TL Toplam Alacak üzerinden icra takibi yapılmış olduğu, Takip dayanağı olarak “18.02.2024 tarihli ... no.lu 300.000,00-TL Çek” gösterildiği, ... 34. İcra Dairesi .... E. sayılı dosyasına davacı tarafından; 03.04.2024 tarihinde 160.-TL haciz fek masrafı ve 03.04.2024 tarihinde 337.057,63 TL ödeme yapılmış olduğu, Davalı şirket tarafından incelemeye sunulan Reddiyat Makbuzunda; 03.04.2024 tarihinde yapılan 337.057,63 TL ödeme tutarından yasal kesintilerin tenzil edilmesi sonucunda, davalı şirket tarafından 30.04.2024 tarihinde 301.246,52 TL tutarının icra dosyasından tahsil edilmiş olduğu, ... 34. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına ilişkin düzenlenen Protokol ile; dosya borcuna istinaden 05.03.2024 tanzim tarihli 11.03.2024 ödeme tarihli 418.000.-TL bedelli davalı ...A.Ş. lehine düzenlenen senet borçlusunun davacı ... ile dava dışı .... olduğu, İcra dosyalarına istinaden toplam 546.566,90 TL harcama yapılmış olduğu ve toplam 511.246,52 TL tahsilat yapılmış olduğu, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ... Talimat dosyası ile alınan 25.12.2025 tarihli Bilirkişi Raporu’ nda; Davacı ...’ e düzenlenen 07.11.2023 tarihli ... no.lu (KDV hariç) 300.000,00 TL tutarlı e-Faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura kayıtlara alınırken cari hesap açılmadan kayıt edilmesi sebebiyle ...’e yapılan ödemeye ilişkin belgelere rastlanılmadığı, icra dosyasına dayanak olan çekin ticari defter kayıtlarında yer almadığı, davacı ...’in 2023-2024 yılları defter kayıtları ve e-fatura portalı incelendiğinde...’e yapılan satış bulunmadığı ve kayıtlara göre ...ile ticari bir ilişkisinin olmadığı” tespitlerinin yer aldığı, Bu tespitlere göre; davalı faktöring şirketine temlik edilen 07.11.2023 tarihli .... no.lu (KDV hariç) 300.000,00 TL tutarlı faturanın, davacı ... ile dava dışı faktöring müşterisi ... arasındaki ticari ilişkiye dayalı geçerli bir fatura olduğunun, dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının anlaşıldığı, Davalı ... A.Ş. nin ticari defter ve kayıtlarında tespit edildiği üzere; Faktoring sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu çeke ait faktoring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından dava dışı ... firmasına 07.11.2023 tarihinde 214.250,00 TL ödeme yapılmış olduğu, toplam 85.750,00 TL faktöring masraf tahakkuku Bulunduğu, dava konusu çekin karşılıksız çıkması sebebiyle banka sorumluluk bedeli olarak tahsil edilen 9.270,00-TL tutarının 22.02.2024 tarihinde kayıtlı olduğu, çek bedeline istinaden; 15.03.2024 tarihinde 75.000,00-TL, 02.05.2024 tarihinde 215.730,00 TL ve 30.05.2024 tarihinde 29.042,35 TL tahsilat kaydı bulunduğu, Davalı şirket tarafından incelemeye sunulan belgelerden; faktoring işlemine konu edilen, davalı şirket tarafından temlik alınan 07.11.2023 tarih ... no.lu 303.000,00-TL tutarlı faturanın merkezi fatura kaydı sistemine işlenmiş olduğu, faturanın durumu hakkında; “Fatura GIB den Doğrulandı” tespiti ile fatura kontrolünün yapılmış olduğu, dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00-TL bedelli çeke ilişkin yapılan istihbarat çalışmasında; “18.10.2023 de görülen 250K tahsilata istinaden uygun” kanaatine varılmıştır. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; Davacı vekilince dava dilekçesi ile, davalı şirket tarafından başlatılan ... 34. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına müvekkili tarafından ödeme yapıldığı ve icra dosyasının haricen tahsille kapatıldığı, icra takibine dayanak olarak ... Şubesi 18.02.2024 tarihli .. no.lu 300.000,00-TL bedelli çekin gösterildiği, çek üzerinde cirodaki imzanın müvekkiline ait olmadığı, müvekkili tarafından 13.03.2024 tarihinde davalı vekili ...’e 75.000,00-TL, 03.04.2024 tarihinde posta masrafı olarak 160,00-TL, takip dosyasına 337.057,63-TL, alacaklı vekilinin hesabına 29.05.2024 tarihinde 135.000.00-TL olmak üzere toplam 547.217,63-TL ödeme yapıldığı, müvekkilin davalıya borcunun olmadığı ileri sürülerek, müvekkili tarafından yapılan 547.217,63-TL tutarın ödeme tarihleri olan 13.03.2024, 03.04.2024, 29.05.2024 tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı vekilince, cevap dilekçesi ile, davacının dava açmakta hukuki yararı olmadığı, davacının taraflar arasında yapılan protokol ile dava konusu icra dosyası borcunu kabul ettiği ve ayrıca 11.03.2024 tarihli 418.000,00 TL bedelli bono verdiğini, bononunda tahsilde tekerrür olmamak üzere ayrı bir takibe konu edildiği, davacının çekteki imzaya itirazının bu kapsamda haksız olduğu, çekin faktoring ilişkisi kapsamında yasal mevzuata uygun olarak alındığı savunularak davanın reddine, davacın aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir. Öncelikli olarak, dava şartları ilk itiraz veya süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır. Davalı tarafça, açılan davada davacının hukuki yararının olmadığı ileri sürülmüş ise de, davacı tarafça dava konusu icra dosyasına dayanak çekteki imzanın davacıya ait olmadığı ileri sürülerek bu kapsamda icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığı bir paranın ödendiği ileri sürülerek ödemiş olduğu bedellerin istirdadı talep edilmiş olduğundan bu talep bakımından icra takibinin alacaklısı davalı faktoring şirketine başvurmasında hukuki yararın bulunduğu değerlendirilmekle davalı yanın hukuki yarar itirazının reddine karar verilmiştir. Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek başkaca bir ilk itiraz veya süreler yönünden bir itiraz veya def'i olmadığından davanın esasına geçilmiş, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Davada ispat külfeti öncelikle davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çekin yetkili hamili olduğunu, çeke istinaden davacıdan alacak talep hakkının bulunduğunu, ispatlamak zorundadır. Davalı alacaklı tarafça bu ispat yerine geldiğinde davacı tarafça, dava konusu çekin davalı tarafından kötü niyetli ve ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin ispat edilmesi gerekecektir. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelere ilişkin detaylı açıklamaların yapıldığı Yargıtay Hukuk Genel Kararının... Esas ...Karar sayılı ve 30.11.2021 tarihli kararında da vurgulandığı üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir. Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir. 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabında 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 2018, s. 221). Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna, Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s. 268). Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesine göre, iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatap bankayı çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı Kanun’un 759. maddesi uyarınca, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesi uyarınca elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, mahkemece çekin iptaline karar verilir. Çekin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, iptal talebinde bulunan keşideciye karşı çekten doğan istem hakkı ileri sürebilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 687. maddesine göre, çekten dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’îleri başvuran yetkili hamile karşı ileri süremez. Ancak hamil, çeki iktisap ederken çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını ya da çekin karşılığının daha önce çeki elinde bulunduran kişiye keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşideci hamile karşı kötü niyet def’înde bulunabilir. Çek hakkında iptal kararı verilerek bu karara dayalı olarak keşidecinin lehtara ödeme yapmış olması yetkili hamile karşı 6102 sayılı TTK’nın 687. maddesi gereği ileri sürülemeyeceğinden keşidecinin çekin lehtar tarafından iptal ettirilmesi ve buna dayalı olarak lehtara ödemede bulunması def’ini ancak lehtara karşı ileri sürebilir. Bunu yanında çeki elinde bulunduran yetkili hamile karşı ileri süremez. Çeklerin devrinin nasıl yapılacağı 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesinde poliçeden ayrı ve özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. Keza 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun’un 684. maddesine göre, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunur Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde çekin bir başka anlatımla çek üzerindeki hakkın bir başkasına devri için ciro ve kişiye çekin zilyetliğinin geçirilmesi gerekir. Ciro ise 6102 sayılı TTK’nın 683. maddesine göre, çek arka yüzüne veya çeke bağlı olan ve “alonj” denilen bir kâğıt üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması ile mümkündür. Bu nedenle cirantanın imzasını taşımayan ciro geçerli ciro sayılmaz. Böyle bir ciro ise çek üzerinde bulunan hakkın devrini sağlamaz. Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. Yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamaz. Her ne kadar çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu ispat edememiş olması nedeniyle yani ciro zincirinde kopukluk olması durumunda kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye gidemez ise de, 6102 sayılı TTK’nın 677. maddesinde ki; “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.” düzenlemesi karşısında “imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi” gereği ciro zincirinin kopmasından sonraki cirantalara başvurabilir. Tüm bu açıklamalar ışığında dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre somut olayın değerlendirilmesinde; Dava konusu ... Şubesine ait ... no.lu 18.02.2024 keşide tarihli 300.000,00 TL bedelli çekin, ...tarafından Hamiline olarak keşide edildiği, arkasındaki ciro silsilesine göre ilk cirantanın davacı ..., ikinci cirantanın ...olduğu, ... cirosu ile davalı ...A.Ş. ne verilmiş olduğu, 19.02.2024 tarihinde bankaya ibraz edilen çek hesap bakiyesinin (0) olduğu ve 290.730,00 TL kısmı için karşılıksız işlemi yapılmış olduğu; Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ...arasında 13.07.2023 tarihinde imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında, Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ... tarafından, davacı ...adına tanzim edilen 07.11.2023 tarihli ... no.lu 303.000,00 TL tutarlı e-Arşiv Faturanın 300.000,00 TL kısmının 07.11.2023 tarihinde davalı şirkete temlik edilmiş olduğu, temlik edilen fatura bedeline karşılık dava konusu olan 18.02.2024 tarihli 300.000,00 TL bedelli çekin davalı şirkete teslim edilmiş olduğu, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiği ve düzgün ciro silsilesi ile davalı faktöring şirketine ulaştığı; Davalı şirket tarafından, ... 34. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile dava konusu ... Şubesine ait ... no.lu 18.02.2024 keşide tarihli 300.000,00 TL bedelli çeke istinaden, davacı ..., ... ve ...hakkında; 290.730,00 TL Çek, 2.819,68 TL İşlemiş Faiz, 29.073,00 TL Çek Tazminatı, 322.622,68 TL Toplam Alacak üzerinden icra takibi yapılmış olduğu, ... 34. İcra Dairesi .. E. sayılı dosyasına davacı tarafından; 03.04.2024 tarihinde 160,00 TL haciz fek masrafı ve 03.04.2024 tarihinde 337.057,63 TL ödeme yapılmış olduğu, 03.04.2024 tarihinde yapılan 337.057,63 TL ödeme tutarından yasal kesintilerin tenzil edilmesi sonucunda, davalı şirket tarafından 30.04.2024 tarihinde 301.246,52 TL tutarının icra dosyasından tahsil edilmiş olduğu; Dava konusu ... 34. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına ilişkin düzenlenen Protokol ile, davacı ... ile dava dışı ... tarafından dosya borcunun kabul edilerek, davalı faktoring şirketinin ibra edildiği, dosya borcuna istinaden 05.03.2024 tanzim tarihli 11.03.2024 ödeme tarihli 418.000,00 TL bedelli bononun davalı ... A.Ş. lehine düzenlenerek verildiği, bu bonoya istinaden davalı tarafından ... 34. İcra Dairesi ...E. Sayılı icra takip dosyası ile dava konusu ... 34. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak üzere davacı ... ile dava dışı ... aleyhine icra takibi başlatıldığı; İcra dosyalarına istinaden davacıdan fazladan tahsilat yapılmadığı; Tarafların ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, davacı ...’ e düzenlenen 07.11.2023 tarihli ... no.lu (KDV hariç) 300.000,00 TL tutarlı e-Faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura kayıtlara alınırken cari hesap açılmadan kayıt edilmesi sebebiyle ...’e yapılan ödemeye ilişkin belgelere rastlanılmadığı, icra dosyasına dayanak olan çekin davacı ticari defter kayıtlarında yer almadığı, davacı ...’in 2023-2024 yılları defter kayıtları ve e-fatura portalı incelendiğinde dava dışı keşideci ...’e yapılan satış bulunmadığı ve kayıtlara göre ... ile ticari bir ilişkisinin olmadığı; Davalı faktöring şirketine temlik edilen 07.11.2023 tarihli ... no.lu (KDV hariç) 300.000,00 TL tutarlı faturanın, davacı ... ile dava dışı faktöring müşterisi ... arasındaki ticari ilişkiye dayalı geçerli bir fatura olduğu, dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı ... A.Ş. nin ticari defter ve kayıtlarında tespit edildiği üzere, Faktoring sözleşmesi çerçevesinde, dava konusu çeke ait faktoring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından dava dışı ... firmasına 07.11.2023 tarihinde 214.250,00 TL ödeme yapılmış olduğu, toplam 85.750,00 TL faktöring masraf tahakkuku bulunduğu, dava konusu çekin karşılıksız çıkması sebebiyle banka sorumluluk bedeli olarak tahsil edilen 9.270,00-TL tutarının 22.02.2024 tarihinde kayıtlı olduğu, çek bedeline istinaden, 15.03.2024 tarihinde 75.000,00-TL, 02.05.2024 tarihinde 215.730,00 TL ve 30.05.2024 tarihinde 29.042,35 TL tahsilat kaydı bulunduğu, faktoring işlemine konu edilen, davalı şirket tarafından temlik alınan 07.11.2023 tarih ... no.lu 303.000,00-TL tutarlı faturanın merkezi fatura kaydı sistemine işlenmiş olduğu, faturanın durumu hakkında, “Fatura GIB den Doğrulandı” tespiti ile fatura kontrolünün yapılmış olduğu, dava konusu 18.02.2024 tarihli 300.000,00-TL bedelli çeke ilişkin istihbarat çalışmasının yapıldığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından, dava ve takip konusu çekteki imzanın davacıya ait olmadığı yani çekteki davacıya ait cironun sahte olduğu, bu nedenle çekten dolayı borcunun olmadığı, icra takibinin haksız olduğu, icra takibi nedeniyle borcu olmayan bir parayı ödediği ileri sürülmüş ise de; Bilirkişi raporlarına göre, tarafların ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, dava konusu çekin davacı şirket kayıtlarında bulunmadığı, davacı ile davalı arasında doğrudan bir ilişkinin bulunmadığı, dava ve takip konusu çekin davalı tarafından dava dışı müşterisi ...'den faktoring ilişkisi kapsamında fatura karşılığında yasal mevzuata uygun olarak alındığı anlaşılmıştır. Çekteki ciro silsilesi düzgün olup, dava konusu ... 34. İcra Dairesi ...E. sayılı dosyasına ilişkin düzenlenen Protokol ile, davacı ... ile dava dışı ... tarafından dosya borcunun kabul edilerek, davalı faktoring şirketinin ibra edildiği, dosya borcuna istinaden 05.03.2024 tanzim tarihli 11.03.2024 ödeme tarihli 418.000,00 TL bedelli bononun davalı ... A.Ş. lehine düzenlenerek verildiği anlaşılmakla, bu kapsamda, davacı tarafın sahtelik iddiasının Türk Medeni Kanununun 2. Maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı değerlendirilerek, çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı noktasında imza incelemesi yaptırılmamış, davacının sahtelik iddiasına itibar edilmemiştir. Davacıdan icra dosyaları kapsamında fazladan tahsilat yapılmamıştır. Dava ve takip konusu çekin ciro silsilesi düzgün olup davalı tarafından dava dışı müşterisi ...'den faktoring ilişkisi kapsamında fatura karşılığında yasal mevzuata uygun olarak alınmıştır. Davalı şirket, çekin yetkili ve meşru hamili olup, dava konusu çeke ilişkin icra takibinde de haklıdır. İcra takibi kapsamında fazladan tahsilat da yapmamıştır. Davalı taraf üzerine düşen ispat külfetini yerine getirmiştir. Bu durumda davacı tarafça dava konusu çekin davalı tarafından kötü niyetli ve ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin ispat edilmesi gerekecektir. Davalı tarafından çekin ağır kusurlu ve kötü niyetli olarak iktisap edildiğine dair dosya kapsamında bir delil bulunmamaktadır. Tüm bu nedenler ile davacı tarafın davasında haksız olduğu, davasını ispatlayamadığı sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir. Davalı tarafça kötü niyet tazminat talep edilmiş ise de, dosya kapsamında uygulanan bir tedbir bulunmadığı, davalı alacaklının alacağına kavuştuğu anlaşılmakla, davalının bu tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN REDDİNE, 2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE, 3-Alınması gerekli 732,00-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 9.345,11-TL harcın mahsubu ile fazladan yatırılan 8.613,11-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 6-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 87.554,82-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/09/2026

Katip ¸

Hakim ¸