İlk Derece Mahkemesi 2024/128 E. 2026/548 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/128 Esas KARAR NO : 2026/548

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 22/02/2024 KARAR TARİHİ : 11/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu ...Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 20/12/2023 vade tarihli ve 250.000,00 TL bedelli ve ...Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 10/01/2024 vade tarihli ve 300.000,00 TL bedelli çekte yer alan imzanın müvekkili şirketin yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığını, imzanın sahte olduğunu, müvekkili firmaya ait işbu iki adet çekin de içinde bulunduğu bir kısım çeklerin çalınması üzere ... CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞININ ... Soruşturma Numaralı dosyası üzerinden 11.12.2023 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğunu ve müvekkilinin anılı CBS dosyasında imza örneklerinin alındığını, öte yandan çekin ön yüzünde yer alan kaşenin de müvekkili firmaya ait olmadığını, sahte bir kaşe basılmak suretiyle taklit edildiğini ve müvekkili şirketin yetkilisi olmayan birisinin işbu çeke sahte imza atmak suretiyle müvekkili firmayı kağıt üzerinde borçlu gösterdiğini, CBS imza örnekleri, İmza Sirküleri ve vekaletnamedeki imzalar tedbir talebine konu çek üzerinde yer alan imza ile karşılaştırıldığında anılı çekteki imzanın sahte olduğu ve müvekkili firma yetkilisine ait olmadığının anlaşılacağını, zira takibe dayanak çekte yer alan keşideci, lehdar, ciranta ve/veya hamil olmak üzere müvekkilinin ilgili gerçek veya tüzel kişilerin hiçbirisi ile de ticari bir ilişkisi alacak-borç münasebetinin bulunmadığını, öte yandan mezkur davadan evvel 24.01.2024 tarihinde taraflarınca ... 7.Ticaret Mh... D.İş, ... Karar sayılı ilamı İle İİK 72/2 kapsamında tedbir kararı verildiğini; aynı gün ... Arb. Bürosu ... Dosya No ile Dava Şartı Arabuluculuk Başvurusu yapıldığını, işbu başvurulardan sonra 16.02.2024 tarihinde davalı Ulusal Faktoring tarafından ... 13. İcra Dairesi -... İcra Dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibine başlandığını, yine, davalı firma tarafından; ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası ile 19.02.2024 tarihinde İhtiyati Haciz başvurusunda bulunulduğunu, taraflarınca da ayrıca, İstanbul İcra Hukuk Mahkemelerin İmzaya İtiraz Dava başvurusu da yapılacak olup bilahare sayın mahkemeye bu dosya bilgilerin sunulacağını, neticeten sahtelik ve bedelsizlik sebebiyle sayın mahkemede mezkur menfi tespit davasının ikame edilmesi gerektiğini belirtmekle izah edilen nedenlerle; fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere, ... 7.Ticaret Mh ... D.İş, ... Karar sayılı dosyasında verilen tedbir kararının devamı ve giderek; ikame edilen davalarının kabulü ile ... 13. İcra Dairesi -... Esas sayılı icra dosyası ve dayanak ...Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 20/12/2023 vade tarihli ve 250.000,00 TL bedelli ve ... Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 10/01/2024 vade tarihli ve 300.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı; çekte yer alan imzanın sahte olması sebebiyle müvekkili firmanın çek ve anılı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine; haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere müvekkili lehine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerine ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile diğer davalı ...şirketi arasında 07/03/2023 tarihinde faktoring sözleşmesi tanzim edildiğini ve bu sözleşmeye istinaden de 23/10/2023 tarihinde ilgili şirketten dava konusu çeklerin kontrol edilerek ve şirketten teyit edilerek temlik alındığını, imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasının kötüniyetli bir davranış olduğunu, bununla ilgili taraflarınca ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulacağını, kötüniyeti gösteren başka bir hususun ise çeklerin karşılıksız işlemine tabi tutulmuş olduğunu, davacının, çeklerin keşidecisi olup yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiğini ve karşılığı olmadığı için arkası yazdırıldığını, öte yandan çeklerdeki keşideci imzasının davacıya ait olmadığı varsayımında, banka personeli tarafından 'çekteki keşideci imzasının uyuşmadığına dair' şerh düşülmesi gerekirdi ki ; ibraz şerhinde bu yönde hiçbir beyan yer almaması, çeklerdeki imzanın davacıya ait olduğunu ve davacının bankadaki ıslak imza örnekleriyle örtüştüğünü gösterdiğini, dava konusu çekler incelendiğinde davacı tarafın çeklerde keşideci, davalılardan ...şirketi şirketinin ise lehtar yani ilk ciranta olduğunu, ilgili şirketlerin kayıtları incelendiğinde çeklerin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı bulunması halinde çeklerin davacı şirketin bilgisi dahilinde düzenlendiği ve çeklerin tarafça kabul edildiğini göstereceğini, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte sayın mahkemenin davanın kabulüne karar vermesi halinde dahi müvekkili aleyhine tazminata hükmedilmesine yasal olanak bulunmadığını, zira çekler incelendiğinde; çeklerin müvekkiline ciro yoluyla geçtiği ve müvekkili ile davacı arasında başka cirantalar bulunduğu da belirtmekle izah olunan nedenlerden ötürü açılan davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesinin ... Şirketine ve... Şirketine usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı şirketlerce dosyaya cevap dilekçeleri sunulmadığı görüldü. DELİLLER ... 13. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. ... CBS ... Soruşturma numaralı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacı şirket kayıtlarının celp edildiği görüldü. ... 17. Noterliği'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü. ... 6. İcra Hukuk Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... seri numaralı, 10.01.2024 keşide tarihli, 300.000,00 TL bedelli çek aslının celp edildiği görüldü. ... CBS'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği, ...ve ... suç eşyası numarasına kayıtlı emanetlerin gönderildiği görüldü. ... CBS'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... Bankası tarafından 05/03/2024 tarihinde keşide olunan, ... seri numaralı, 300.000 TL tutarlı çek aslının gönderildiği görüldü. ... 6. İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasına ilişkin - ...'e 31.05.2024 tarih, ... itf numaralı evrak aslı. (15.10.2015 tarihli makbuz 10.000 USD) - Mahkememiz dosyasından alınan imza ve yazı örnekleri. - ...Bankasına ait Bireysel Müşteri Sözleşmesi aslı. - ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne ait 18/07/2002 tarihli tadil tasarı evrak aslı. - ... 17. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu vekaletname aslı. - ... 17. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye nolu vekaletname aslı ve ... 17. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu vekaletname aslının gönderildiği görüldü. ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, 250.000,00 TL bedelli, 25/12/2023 keşide tarihli ... çek seri numaralı çek aslının, davacı şirket yetkilisi ...'ın imza örnekleri aslının ve ... ve ... Bankası arasında imzalanan 29.07.2016 tarihli Bireysel Müşteri Edinim ve Banka Kartı ve Kredi Kartı Sözleşmesi aslının gönderildiği görüldü. .... CBS ...sayılı soruşturma dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. Bilirkişi (S.M Mali Müşavir) 23/01/2024 tarihli raporunda; ''Yukarıda izah olunan sebeplerle dosya kapsam ve münderecatına göre ve deliller uyarınca; I.Davacının Ticari Defter kayıtlarında 103 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri Hesabının Firma Bazında muhasebeleştirildiği, Keşide edilen çeklerin hangi firmaya verildi ise ayrı hesap açılarak takip edildiği, II.Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri Hesaplarının incelenmesi sonucunda 2023-2024 yıllarında davaya konu... Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 20/12/2023 vade tarihli ve 250.000,00 TL bedelli ve ...Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 10/01/2024 vade tarihli ve 300.000,00 TL bedelli çeklerin ticari defterlerinde yer almadığı, III.Davacının 2023-2024 yılları ticari defter kayıtlarında davaya konu çeklerde cirantası olan .... Şti. ve ...Ltd. Şti. ile ilgili herhangi bir muhasebe kaydının olmadığı, ticari bir ilişkinin olmadığı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Tarafımdan hazırlanan bu Raporumda yapılan değerlendirmelerin, uzmanlık alanı çerçevesinde yaptığım bir inceleme olduğunu belirtir, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre bu konuda hukuki değerlendirmenin ve takdirlerin 6100 sayılı HMK’ nın 266/c.2 hükmü uyarınca Sayın Mahkemeye ait olduğunu saygıyla arz ederim.'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir. Bilirkişi (Adli Tıp ve Belge İnceleme Uzmanı) 19/04/2026 tarihli kök raporunda; ''İnceleme konusu ... Bankası AŞ ...Şubesi’nin “...” emrine yazılı, “250.000 TL”, “İKİYÜZ ELLİ BİN TL” bedelli, “...” adına atılmış, ... seri numaralı, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 25.12.2023 olan çek aslı ön yüzündeki keşide imzasının mevcut mukayese imzalarına kıtasla davacı ...’ın ürünü OLMADIĞI sonucuna vardım. Saygılarımla ilgilerinize arz ederim.'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir. Bilirkişi (Adli Tıp ve Belge İnceleme Uzmanı) 19/04/2026 tarihli ek raporunda; ''İnceleme konusu ... Bankası AŞ ...Şubesi’nin “... Şti” emrine yazılı, “300.000 TL”, “üçyüzbin TL” bedelli, “...” adına atılmış, ... seri numaralı ve ...Bankası AŞ ... Şubesi’nin “...Şti” emrine yazılı, “250.000 TL”, “ikiyüzellibin TL” bedelli, “ÖZ ...” adına atılmış, ... seri numaralı çek aslı ön yüzündeki keşide imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı ...’ın ürünü OLMADIKLARI sonucuna vardım. Saygılarımla ilgilerinize arz ederim.'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE Dava, davacı şirket aleyhine ... 13. İcra Dairesinin...Esas sayılı dosyası ile takibe konulan iki adet çekten dolayı, çekler üzerindeki keşideci imzalarının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, sahte olduğu iddiasına dayalı olarak, İİK'nın 72. maddesi uyarınca davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır. Menfi tespit davası, davacının davalıya borçlu olmadığının, yani davalının iddia ettiği bir hukuki ilişkinin veya alacağın bulunmadığının tespitine yönelik bir tespit davasıdır. Genel dayanağı HMK'nın 106. maddesi olup, icra takibi ile bağlantılı özel düzenlemesi İİK'nın 72. maddesinde yer almaktadır. İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca borçlu, icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilir. Takipten önce açılan davada, davacının borçlu olmadığını ispat etmesi halinde takip yapılamaz. Takipten sonra açılan davada ise borçlu, İİK'nın 72/2 ve 72/3. maddeleri uyarınca alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat göstererek, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir isteyebilir; ancak takipten sonra açılan menfi tespit davası kural olarak takibi durdurmaz. Borçlu, dava sırasında takip konusu borcu ödemek zorunda kalırsa, dava İİK'nın 72/6. maddesi uyarınca istirdat davasına dönüşerek devam eder. Menfi tespit davasında hukuki yarar, davacının hukuki durumunun tehdit altında bulunmasıyla ortaya çıkar. Kambiyo senedinin takibe konulmuş olması veya konulma tehlikesi bulunması, borçlunun borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararı bulunduğunu gösterir. Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davası, senedi elinde bulunduran hamile ve istenmesi halinde senet üzerinde imzası bulunan lehtar ve cirantalara karşı açılabilir. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davadaki taraf sıfatına göre değil, maddi hukuktaki konuma göre belirlenir; yani alacaklı konumundaki davalı, alacağının varlığını; borçlu konumundaki davacı ise borcun sona erdiğini veya geçersiz olduğunu ispatla yükümlüdür. Ancak kambiyo senetleri, soyut borç ikrarı niteliğinde olduğundan ve senet düzenlenmesi bir borcun varlığına karine teşkil ettiğinden, senetteki imzasını kabul eden borçlu, senedin bedelsiz olduğunu veya temel ilişkiye dayalı def'ilerini ispatla yükümlüdür. Kambiyo senedindeki imzanın sahte olması, TTK'nın 677. maddesi uyarınca senet üzerindeki diğer imzaların geçerliliğini etkilemez; ancak imzası taklit edilen kişi bakımından senetten doğan bir borç hiç doğmaz. İmzanın sahteliği, senedin şekli ve senetten doğan borcun varlığına ilişkin olduğundan, TTK'nın 687. maddesi anlamında kişisel bir def'i değil, iyi niyetli hamil dahil herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak bir def'idir. İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca, takipten sonra açılan menfi tespit davasının borçlu lehine sonuçlanması halinde, hükmün kesinleşmesiyle takip durur. Aynı fıkra uyarınca, dava borçlu lehine sonuçlandığında, talep halinde ve alacaklının takipte haksız ve kötü niyetli olduğunun anlaşılması koşuluyla, alacaklı, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Bu tazminata hükmedilebilmesi için yalnızca takibin haksız olması yeterli olmayıp, alacaklının kötü niyetinin de ispatı gerekir. Somut olayda davacı taraf, takibe konu çekler üzerindeki keşideci imzalarının şirket yetkilisi İsa Karaman'a ait olmadığını ileri sürerek imzayı açıkça inkâr etmiştir. Mahkememizce dava konusu çeklerin asılları getirtilmiş, davacı şirket yetkilisi İsa Karaman'ın dava konusu çeklerin keşide tarihlerinden önceki ve sonraki dönemlere ait, resmi kurum ve bankalar nezdindeki belgeler ile mahkemeler huzurunda alınmış imza örnekleri toplanarak bilirkişiye inceleme yaptırılmıştır. Bilirkişi, çek asılları ve mukayese imzaları üzerinde grafolojik, grafometrik ve kaligrafik yöntemlerle, UV ışık kaynağı, stereo mikroskop ve dijital görüntüleme cihazları kullanarak inceleme yapmıştır. Bilirkişinin 17/07/2026 tarihli ek raporunda; davacı şirket yetkilisine ait mukayese imzalarının kendi aralarında doğal varyasyonlar dışında istikrarlı ve incelemeye elverişli olduğu; buna karşılık çekler üzerindeki keşide imzalarının hatlarında mükerrer gidişler, çizgide kırılma, duraklama ve kesintiler bulunduğu, ilk bakışta tersim tarzı ve biçimsel olarak benzerlik algılansa da "İ" harfi bitimindeki alt üçgen oluşturma alışkanlığı, keşide çizgisinin kullanım şekli ve uzunluğu, kalem kaldırma hareketinin bulunmaması, grama örgüsünün form ve bağlantı şekilleri, "k" harf ögesi ile bitirme alışkanlığı gibi tersim özellikleri ile işleklik, hız, baskı derecesi, vital değerler ve presyon varyantları gibi grafolojik tanı unsurları itibarıyla belirgin farklılıklar bulunduğu tespit edilerek; ... ve ... seri numaralı çeklerin ön yüzündeki keşide imzalarının davacı şirket yetkilisi İsa Karaman'ın eli ürünü olmadığı sonucuna varılmıştır. Bilirkişi raporu, dava konusu çeklerin asılları üzerinde, yeterli sayıda ve farklı dönemlere ait mukayese imzası esas alınarak, bilimsel yöntem ve teknik cihazlar kullanılarak düzenlenmiş olup, gerekçeli, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bulunduğundan Mahkememizce hükme esas alınmıştır. Bu itibarla, dava konusu çekler üzerindeki keşideci imzalarının davacı şirketi temsile yetkili İsa Karaman'a ait olmadığı, dolayısıyla davacı şirket tarafından usulüne uygun olarak keşide edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının dava konusu çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekmiştir. İİK m. 72/5 Uyarınca Tazminat Talebi Yönünden yapılan incelemede ise davacı vekili, davalılar aleyhine İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesini talep etmiş ise de; bu tazminata hükmedilebilmesi için takibin haksız olmasının yanında, alacaklının takibe girişirken kötü niyetli olduğunun, yani senet üzerindeki imzanın sahte olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiğinin ispatı gerekir. Somut olayda davalı faktoring şirketi çekleri ciro yoluyla iktisap ederek takibe koymuş olup, çekler üzerindeki imzaların sahteliği ancak uzman bilirkişi tarafından çek asılları üzerinde yapılan teknik inceleme ile ortaya konulabilmiştir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davacının dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, İİK'nın 72/5. maddesi kapsamındaki tazminat talebinin reddine dair yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; ... 13. İcra Dairesi - ... Esas sayılı dosyasında bulunan ...Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 20/12/2023 vade tarihli ve 250.000,00 TL bedelli ve ...Bankası ... Şubesinin ... Seri Numaralı 10/01/2024 vade tarihli ve 300.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacının borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2- Davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 37.570,50-TL nispi karar harcının peşin alınan 9.392,63-TL harçtan mahsubu ile geri kalan 28.177,87-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 88.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 9.881,03-TL (427,60 TL BVH, 60,80 TL VSH, 9.392,63 TL peşin harç) harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 16.371,00-TL yargılama giderinin davalıdan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk ücreti olan 3.800,00 TL'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/09/2026

Katip E-imza

Hakim E-imza