İlk Derece Mahkemesi 2024/471 E. 2026/553 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/471 Esas KARAR NO : 2026/553

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 02/08/2024 KARAR TARİHİ : 15/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... ilinde bulunan ... isimli şirket ile ticari ilişkisi bulunduğunu, ticari ilişkiden kaynaklı ... tarafından müvekkili şirkete ...Şubesine ait 06/07/2024 keşide tarihli, ... seri nolu, 500.000-TL bedelli çek ile ... Şubesine ait 06/07/2024 keşide tarihli, ... seri nolu, 260.000-TL bedelli çekleri kargo yoluyla gönderdiğini, keşideci firmanın çekleri ... isimli kargo şirketi ile kargoladığını, söz konusu çeklerin müvekkili şirkete değil başka şahıslara teslim edildiğini, müvekkili şirket ile keşideci iletişim kurduğunda söz konusu durumun ortaya çıktığını, keşideci tarafından bu hususla ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nda suç duyurusunda bulunulduğunu, ilerleyen süreçte müvekkil şirketin çeklerin... Anonim Şirketi'nde olduğuna dair duyum aldığını, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından çekin arkasında bulunan kaşenin ve imzanın kendilerine ait olmaması nedeniyle menfi tespit davası açabilmek için arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını, akabinde müvekkili şirket tarafından çek arkasında bulunan kaşenin ve imzanın kendilerine ait olmamasından dolayı ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası ile çekin iptali davası açıldığını, ayrıca resmi evrakta sahtecilikten dolayı da ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma Sayılı dosyası ile ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tensip zaptında çek bedellerinin %15'i yatırıldığı takdirde "Ödemekten Men Kararı" hususunda karar vereceğini belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından mahkeme dosyasına teminat yatırıldığını ve ödemekten men kararı verildiğini, davalı ... şirketi tarafından müvekkili şirketin, keşideci şirket ve diğer cirantalar aleyhinde ihtiyati haciz talebiyle ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş dosyasına başvuru yapıldığını ve müvekkili şirketin, diğer cirantalar ve keşideci aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiğini, ihtiyati haciz kararından sonra davalı ... şirketinin ... 34. İcra Müdürlüğü‘nün ... Esas numaralı dosyası ile alacaklı tarafından müvekkili aleyhinde icra takibi başlattığını, açıklamaya çalışılanlar doğrultusunda icra takibine konu çeklerin kaybolması nedeniyle müvekkilinin eline ulaşmadığını, çeklerdeki diğer cirantalarla hukuki ve ticari bir bağlantısının olmadığını, ticari defterler incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını, yine müvekkili şirkete ait imza örnekleri incelendiğinde de imzaların müvekkiline ait olmadığının da ortaya çıkacağını, imzaya itirazlarının bulunduğunu, ... 34. İcra Müdürlüğü‘nün ...E. numaralı dosyası ile icra takip işlemlerine başlanılarak müvekkilinin hesapları üzerine haciz konulduğunu, söz konusu icra dosyasına borcun tamamının keşideci tarafından yatırılmış bulunduğunu, bu sebeple gerek ödeme yasağının bulunması gerekse de dosya borcunun tamamının ödenmiş olması sebebiyle alacaklının zararı bulunmadığını, bu sebeple icra takibinin durdurulmasını ile dosya kapsamında bulunan tüm hacizlerin de kaldırılması gerektiğini belirtmekle açıklanan ve re’sen tespit edilecek nedenlerle; davalarının kabulüne, öncelikle teminatsız olarak veya müvekkilinin ekonomik imkânlarının yetersiz olması sebeplerinden ötürü uygun görülecek bir miktarla icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir talebimizin kabulüne, müvekkilinin ... 34. İcra Müdürlüğü‘nün ...E sayılı takibinden davalıya borcunun bulunmadığının tespitine, davalı taraf aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile birlikte vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yasanın öngörmüş olduğu prosedürü eksiksiz olarak yerine getirmek sureti ile çeki devir aldığını, imza inkarına ilişkin olarak ise davacının çekte cirosu olup, müvekkili ile davacı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığını ve bu sebeple davacı tarafından inkar olunan imzanın sıhhatini davalı müvekkilinin bilme imkanı bulunmadığını, bunun yanında borçlu her ne kadar alacaklı ve diğer cirantalarla arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını savunarak çekten dolayı bir borcunun olmadığını dile getirmişse de bilindiği üzere çekten dolayı ortaya çıkan borç ilişkisi asıl ilişkiden mücerret olup, asıl ilişkideki bağ ortadan kalksa bile kıymetli evraktan kaynaklanan borcun sona ermeyeceğini, yani kıymetli evrakın bir defa doğduktan sonra doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluğun kıymetli evrakın geçerliliğine etkili olmayacağına, takip dayanağı çek incelendiğinde T.T.K.'nın kambiyo vasfı için aradığı tüm şekil şartlarını ihtiva ettiği ve birbirine bağlı ciroların mevcut olduğunun görüldüğünü, ayrıca borçlu tarafça eğer dava konusu çekte yer alan imza ile başkaca ödemiş olduğu çeklere ilişkin imzaların aynı olduğu hususunun tespit edilmesi durumunda, borçlunun aynı imza ile başkaca çekleri ödemiş olmasının, borcun davacı tarafça kabul edildiği anlamına geldiğini, çekler üzerindeki davacı imzasının çıplak gözle dava konusu çekteki imza ile aynı olduğunun açıkça görüldüğünü, bu çeklerin davacı tarafından itirazsız bankaya ibrazda ödendiğini, bu nedenlerden dolayı hem çek asıllarının bankalardan celbi ile davacı borçlunun başkaca bankalarda yer alan çek hesaplarının tespit edilerek ödeme yaptığı çeklerin de imza incelemesine konu edilmesi husunun büyük önem arz ettiğini de belirtmekle yukarıda açıklanan nedenlerle; usul ve yasaya aykırı davanın reddine, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletinde karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz. DELİLLER ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi... D. İş sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. ... CBS... Soruşturma numaralı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasında mevcut...Şubesi, 06/07/2024 Keşide tarihli, Keşide yeri ... olan, 500.000 TL bedelli, ... Seri Nolu çek aslı ve ...Şubesi, 06/07/2024 Keşide tarihli, Keşide yeri ... olan, 260.000 TL bedelli, ... Seri Nolu çek aslının celp edildiği görüldü. ... 3. İcra Hukuk Mahkemesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacı şirket yetkilisi ...(TC:...)'in ıslak imzasının bulunduğu belge asıllarının celp edildiği görüldü. ... İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne, .. İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ...'a, ... İl Seçim Kurulu Başkanlığına, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ... İlçe Nüfus Müdürlüğüne, ...Birliğine, ...Birliğine, ...,... Bankası'na, ... Belediye Başkanlığına, ... Tapu Müdürlüğüne, ...Bankası'na, ... İlçe Nüfus Müdürlüğüne, ... Belediye Başkanlığına,...'e, ... Tapu Müdürlüğüne, ... İlçe Nüfus Müdürlüğüne, ... İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına, Beyşehir İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına, Yapı ve Kredi Bankası'na, ..., ...bat Belediye Başkanlığına ve ... Tapu Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği, davaya konu kayıtların celp edildiği görüldü. ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimatın ikmalen gerçekleştirildiği, a ... 2. Noterliğinin ... tarih, ...-yevmiye nolu imza sirküsü aslının gönderildiği görüldü. ... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatın ikmalen gerçekleştirildiği, davacı şirket yetkilisi ...'in imza örneklerinin alınarak gönderildiği görüldü. ... 12. Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimatın ikmalen gerçekleştirildiği, ... 7.Noterliğinin ...tarih, ... yevmiye sayılı ve ... tarih, ... yevmiye sayılı noter evrak aslının gönderildiği görüldü. Bilirkişi heyet ve bilirkişi raporlarının dosyaya sunulduğu görüldü. Bilirkişi heyet ( S.M Mali Müşavir - Mali Müşavir) 12/02/2026 tarihli raporunda; ''Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, tarafların beyanları, dava dosyası deliller ve Davalı taraf ...Anonim Şirketi ile Dava dışı üçüncü kişi ...Ltd. Şti’nin ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda, takdirin Sayın Mahkemenizin görev alanına ait olduğu bir kez daha işaret edilmek suretiyle, ✓ Dava Konusunun ... tarafından keşide edilen ...keşide tarihli, ... seri nolu, 500.000,00 TL bedelli çek, ...keşide tarihli, ... seri nolu, 260.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacı firmanın davalı firmaya borcunun bulunmadığına ilişkin Menfi Tespit Davası olduğu, ✓ Davalı Tarafın Ticari defterlerini ibraz ettiği, davalının ibraz edilen defterlerinin HMK 222. Md. Göre kendi lehine kesin delil teşkil ettiği, kanaatini varılmakla nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, ✓ Dava dışı firma ... Ltd. Şti bilinen işyerinden ayrıldığından Ticari Defterlerinin incelenmesinin mümkün olmadığı, ✓ ... Ltd. Şti’nin düzenlemiş olduğu ... tarih ve ... seri numaralı KDV dahil 1.600.000,00 TL tutarlı Tur Bedeli Faturasının e-arşiv fatura olduğu, Gelir İdare Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı (III) 11.09.2025 tarih ve E-... sayılı yazısında faturanın E-Fatura sisteminde kayıtlı olduğu ve iptal edilmediği, ✓ Davalının ...keşide tarihli, ... seri nolu, 260.000,00 TL bedelli çek bedelini icra yolu ile tahsil ettiği ve bu çekten dolayı alacağının bulunmadığı, ✓ Davalının ...keşide tarihli, ... seri nolu, 500.000,00 TL bedelli çek bedelini icra yolu ile tahsil ettiği ve bu çekten dolayı alacağının bulunmadığı, ✓ Yukarıdaki tespitler kapsamında davalı faktoring şirketinin faktoring hizmetindeki temel yükümlülükleri yerine getirdiği, ✓ İcra inkar tazminatı konusunda değerlendirmenin tamamen yüce mahkemenizin uhdesinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, yönündeki kanaatimi takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygı ile arz ederim.'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir. Bilirkişi (Adli Belge İnceleme Uzmanı) 18/06/2026 tarihli raporunda; ''Belgelerin analizi sonucunda elde edilen bulgular ışığında; İnceleme konusu bonoların arka yüzündeki 1. Ciro imzalar ile ... ve ...’in karşılaştırma belgelerindeki imzaları arasında grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan yüksek derecedeki uyumsuzluk ve benzemezlikler nedeni ile ... nolu, 260.000 TL bedelli ve Z9133619 nolu, 500. 000 TL bedelli bonoların arka yüzlerindeki ... kaşesi üzerindeki 1. Ciro imzaların, karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla... ve ...’in eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır. Saygılarımla.'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, lehtarı davacı olan iki adet çekin arka yüzünde davacı şirket adına atılmış birinci ciro imzasının davacıya ait olmadığı, sahte olduğu iddiasına dayalı olarak, bu çeklere dayanılarak davalı faktoring şirketi tarafından başlatılan icra takibinden dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır. Çeklerde ciranta, TTK'nın 818/1-(h) maddesi yollamasıyla uygulanan 701. maddesi uyarınca, aksine şart bulunmadıkça ödemeyi garanti eder ve hamile karşı müteselsil sorumluluk altına girer. Ancak cirantanın bu sorumluluğu, senet üzerindeki imzanın bizzat kendisi veya yetkili temsilcisi tarafından atılmış olmasına bağlıdır. TTK'nın 818/1-(s) maddesi yollamasıyla uygulanan 677. maddesi uyarınca, kambiyo senedinde sahte imzalar bulunması halinde diğer imza sahiplerinin borçları geçerliliğini korur; buna karşılık imzası taklit edilen kişi bakımından senetten doğan hiçbir borç doğmaz. İmzanın sahteliği, borcun doğumuna engel olan ve senedin şeklinden doğan objektif bir def'i olup, TTK'nın 687. maddesi anlamında kişisel bir def'i niteliğinde değildir; bu nedenle senedi iyi niyetle iktisap etmiş hamil dahil olmak üzere herkese karşı ileri sürülebilir. Bu noktada, hamilin ciro zincirine dayanarak yetkili hamil sayılması ile imzası taklit edilen kişinin sorumluluğu birbirinden ayrı hususlardır. TTK'nın 818/1-(e) maddesi yollamasıyla uygulanan 790. maddesi uyarınca, hakkını birbirini izleyen ve kesintisiz bir ciro zinciriyle ispat eden hamil yetkili hamil sayılır ve sahte bir ciro, dış görünüş itibarıyla zinciri bozmaz. TTK'nın 792. maddesi ise hamilin senedi geri verme yükümlülüğünü düzenler. Bu hükümler, iyi niyetli hamilin senet üzerindeki hakkını ve imzası gerçek olan diğer borçlulara başvuru imkânını korur; ancak hiçbir şekilde, imzası sahte olan kişiyi senetten sorumlu hale getirmez. Dolayısıyla davalının iyi niyetli hamil olduğu yönündeki savunması, sahte ciro imzası bakımından sonuca etkili değildir. Somut Olayın Değerlendirilmesi Davacı, çeklerin arka yüzünde şirket kaşesi üzerinde yer alan birinci ciro imzalarının kendi yetkililerine ait olmadığını ileri sürerek imzayı inkâr etmiştir. Bunun üzerine dava konusu çeklerin asılları üzerinde, davacı şirket yetkilileri ... ve ...'in resmi belgelerdeki alınan imza örnekleri ile karşılaştırma yapılarak adli belge incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda; inceleme konusu birinci ciro imzalarının majiskül "..." harfi benzeri bir yapının alt ucu saat yönünde ileriye doğru uzatılarak üzerinde oluşturulan "..." ve "..." harfleri benzeri yapılarla tamamlanmış, sola eğimli, hafif yukarı doğrultulu imzalar olduğu; buna karşılık ...'e ait mukayese imzaların kaligrafik majiskül "..." harfi benzeri bir yapının devamında gramalarla tamamlanmış, sağa eğimli, düz doğrultulu, ...'e ait mukayese imzaların ise kaligrafik majiskül "..." harfi benzeri yapıyla oluşturulmuş, yukarı doğrultulu basit tersimli imzalar olduğu; inceleme konusu imzalar ile mukayese imzalar arasında tersim tarzı, yapıların oluşturulma şekli, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, bağlantılar, doğrultu, ritim ve işleklik gibi grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından yüksek derecede uyumsuzluk ve benzemezlikler bulunduğu tespit edilerek, ... ve ... seri numaralı çeklerin arka yüzündeki ... kaşesi üzerindeki birinci ciro imzalarının ... ve ...'in eli ürünü olmadığı sonucuna varılmıştır. Rapor, çek asılları üzerinde, yeterli sayıda ve farklı kaynaklardan elde edilen mukayese imzaları esas alınarak, bilimsel yöntemlerle düzenlenmiş; tespitleri somut grafolojik bulgulara dayanan, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapordur. İnceleme konusu imzalar ile mukayese imzalar arasındaki farkın, harf yapısından eğime kadar temel tersim özelliklerini kapsadığı ve doğal varyasyonla açıklanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir. Davalının rapora itirazları, bu tespitleri çürütecek somut bir bilimsel veriye dayanmadığından ek rapor alınmasına gerek görülmemiş ve rapor hükme esas alınmıştır. İncelenen belgelerin dava konusu çeklerin asılları olduğu dosya kapsamıyla sabittir. Davalının, davacının aynı imzayı taşıyan başka çekleri ödediği ve bu suretle imzayı benimsediği yönündeki savunması yönünden; davalı, dava konusu imzayı taşıyan ve davacı tarafından ödenmiş somut bir çek veya davacının dava konusu imzayı atan kişinin işlemlerini önceden benimsediğini gösteren herhangi bir belge ortaya koyamamıştır. Kaldı ki somut olayda imza keşideci imzası değil, çekin davacıya ulaşmadan kargo aşamasında üçüncü kişilerin eline geçtiği iddia edilen ve davacının çek iptali davası açıp suç duyurusunda bulunduğu bir durumda atılmış ciro imzasıdır. Davacının bu tutumu, imzayı benimseme değil, aksine reddetme iradesini göstermektedir. Bu nedenle bu savunmaya itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu çeklerdeki davacı şirket adına atılmış birinci ciro imzalarının davacı şirket yetkililerine ait olmadığı, dolayısıyla davacının bu çeklerde geçerli bir ciro beyanı bulunmadığı anlaşılmıştır. TTK'nın 677. maddesi uyarınca imzası taklit edilen davacı bakımından çeklerden doğan bir borç doğmamış olup, bu def'i davalı faktoring şirketinin iyi niyetli olup olmadığına bakılmaksızın ona karşı da ileri sürülebilir. Bu itibarla davacının, ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekmiştir. Kötü Niyet Tazminatı Talepleri İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca, menfi tespit davası borçlu lehine sonuçlandığında, talep halinde, alacaklı alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Ancak bu tazminata hükmedilebilmesi için takibin haksız olmasının yanında, alacaklının takibe girişirken kötü niyetli olduğunun, yani senetteki imzanın sahte olduğunu bildiğinin veya bilmesi gerektiğinin ispatlanması gerekir. Somut olayda davalı, çekleri faktoring sözleşmesi kapsamında davacı ile doğrudan ilişkisi bulunmayan bir müşterisinden devralmış; imzaların sahteliği ancak uzman bilirkişi tarafından çek asılları üzerinde yapılan teknik inceleme ile ortaya konulabilmiştir. Davalının imzaların sahte olduğunu bildiğine veya bilebilecek durumda olduğuna ilişkin dosyada bir delil bulunmadığından, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Davalının davacı aleyhine kötü niyet tazminatı talebi ise, dava kabul edildiğinden yerinde görülmemiştir. Tüm dosya kapsamı, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve yukarıda açıklanan gerekçeler birlikte değerlendirildiğinde; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; Davacının ... 34. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu ...Şubesine ait 06/07/2024 keşide tarihli, ... seri nolu, 500.000 TL bedelli çek ile...Şubesine ait ... keşide tarihli, ... seri nolu 260.000 TL bedelli çek yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Davalı hakkında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 51.915,60-TL nispi karar harcının peşin alınan 12.978,90-TL harçtan mahsubu ile geri kalan 38.936,70-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 120.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 13.510,50-TL( 427,60 TL BVH, 104,00TL VSH, 12.978,90 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 27.497,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00-TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2026

Katip E-imza

Hakim E-imza