İlk Derece Mahkemesi 2026/822 E. 2026/848 K.

T.C. ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/822 Esas KARAR NO : 2026/848

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/08/2025 KARAR TARİHİ : 28/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: (DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf, dava dışı ... Şirketi'nden aralarındaki ticari ilişki nedeniyle davacıya ciro edilen... A.Ş. ... Şubesi'nin...çek seri numaralı, keşide yeri ..., keşide tarihi 28.02.2025 tarihi, 900.000,00 TL bedelli çekinin rızası dışında elinden çıktığını ve zayi olduğunu bildirdiği, davacının açtığı ve derdest bir şekilde yargılaması devam eden çek iptali talepli ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyasına sunulan banka yazı cevabında çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğinin ve davalının hamil sıfatıyla hareket ettiğinin belirtildiğinin, davalının ibraz talebinde bulunması ve çek bedelinin tahsili durumunda davacının telafisi zor ve imkansız zararlara uğrama ihtimalinin bulunması sebebiyle yargılama sürecinin sonunda kadar teminatsız olarak çekin davalıya ödenmemesine, teminatsız tedbire ve davacıya iadesine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası ile konkordato mühleti aldığını, davan konusu olan çeklerin davalıya iadesi için mahkemenize 09/01/2025 tarihinde başvuru yapıldığını, konkordato komiser heyeti tarafından 04/02/2025 tarihli görüşünü bildirildiğini ve mahkemenizin 10/02/2025 tarihli ara kararı ile davacının mühlet tarihinden önce bankalara temlik cirosu ile devredilmiş çeklerin ya da tahsil edilmiş ise çek bedellerinin iadesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar verildiğini, haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle husumet yokluğundan, bu kabul görmezse esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce Celp Edilen Deliller: 1-... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden celp edilerek incelenmiştir. 2-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyası ve ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...E. Sayılı soruşturma dosyası UYAP sistemi üzerinden incelenmiştir. 3-Taraflara ait BA BS kayıtları vergi dairesinden celp edilerek delil olarak incelenmiştir. 4-Muhatap bankaya müzekkere yazılarak davaya konu çeke ait bilgiler ve ibraz anındaki görüntüsü celp edilerek incelenmiştir. 5-Mahkememizce alınan 17.06.2026 tarihli bilirkişi raporunda şu değerlendirmeler yapılmıştır: "... tarafından 28.07.2025 tarihinde yollanan yazıda, “bahse konu çek şubemiz konkordato talep eden müşterisi ... vergi numaralı ...Şirketi'nce takasa verilmiştir. Keşideci... Tic. A.Ş. (VKN: ...) talebiyle mahkemenizce 27.02.2025 tarihli ... esas sayılı kararına istinaden çeke “ödeme yasağı” getirilmiştir. İlgili çek kredilerin teminatında bulunmakta olup bankamızca hukuki süreç yürütülmektedir." Diye bildirildiği, Davacı tarafın ve dava dışı ...Şti. ile dava dışı ...AŞ'nin ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı için taraflarla ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin, borç-alacak bakiye durumunun olup olmadığının tespit edilemediği, davaya konu olan çekle ilgili herhangi bir tespitte bulunulamadığı, Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, davacı taraf ve dava dışı ...Şti. ile ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin, borç-alacak bakiye durumunun olmadığı, davalı tarafın davaya konu çeki teslim aldığı dava dışı dava dışı ... Tic. A.Ş. ile cari hesap ilişkinin olduğu, davaya konu olan çekin 23.09.2024 tarihinde dava dışı ... Tic. A.Ş. lehine cari hesaba giriş kaydının yapıldığı, davalı taraf ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasındaki cari hesap ekstresinin rapora ek olarak sunulduğu, Yukarıda yapılan tüm tespit, inceleme ve değerlendirmeler ışığında davacı tarafın istirdat talebinin sayın mahkemeye bırakıldığı," 6-Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı Mahkememiz nezdinde açmış olduğu dava ile; dava dışı ...Şirketi'nden aralarındaki ticari ilişki nedeniyle davacıya ciro edilen...Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... çek seri numaralı, keşide yeri ..., keşide tarihi 28.02.2025 tarihi, 900.000,00 TL bedelli çekin rızası dışında elinden çıktığını, çekin zayi nedeniyle iptali davasında çekin davalı elinde olduğunun anlaşılması sebebiyle işbu davanın açıldığını davaya konu çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Davalı cevap dilekçesinde; davaya konu çekin ... elinde bulunduğunu bu sebeple davanın husumetten reddine karar verilmesini, davaya konu çekteki ciro zincirinin düzgün olduğunu, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu ve kendisinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 6102 sayılı Kanun'un 792. Maddesi şu şekildedir: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" İlgili hükümden görülebileceği üzere çekin yetkili hamilin rızası ve iradesi dışında elinden çıkması halinde yeni hamilin çeki kötü niyetle veya ağır kusur sonucunda iktisap ettiğinin ispatlanması halinde çekin istirdatı talep edilebilecektir. Bilindiği üzere çek 6102 sayılı Kanun uyarınca kambiyo senedi niteliğinde olup, hak sahipliği çek üzerindeki ciro zinciri vasıtasıyla ispatlanmaktadır. Davaya konu çekin 09.12.2025 tarihli banka müzekkere cevabındaki ibraz anındaki görüntüsü incelendiğinde; davacının çek üzerinde cirosunun olmadığı veya doğrudan davacıya yapılan bir cironun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davacı tarafından davaya konu çek üzerindeki hak sahipliği ciro zinciri ile ispat edilememektedir. Davacı tarafından dava dilekçesinde davaya konu çeke ilişkin olarak "Keşidecisi ...Şirketi olan, keşideci şirket tarafından ... Şirketi'ne keşide edilmiş, lehdar ... Şirketi tarafından ... Şirketi'ne ciro edilmiş,...Şirketi tarafından aralarındaki ticari ilişki nedeniyle davacı müvekkilime ciro edilmiş olan ... Bankası A.Ş.'nin ... Şubesi'nin ... çek seri numaralı, keşide yeri ..., 28/02/2025 tarihli, 900.000 TL bedelli çeki, Rızası hilafına elinden çıktığı" şeklinde açıklama yapılmış olup, Davaya konu çekin 09.12.2025 tarihli banka müzekkere cevabındaki ibraz anındaki görüntüsü incelendiğinde davaya konu çek üzerinde davacının iddiasının aksine ... Şirketi'nin de cirosunun bulunmadığı, Keşidecisi ... Şirketi olan, keşideci şirket tarafından ... Şirketi'ne keşide edilmiş, lehdar... Şirketi tarafından ise ...şirketine ciro edildiği ve ondan da davalı şirkete geçtiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davacı tarafından yetkili hamillik iddiasının ve davaya konu çekin ...Şirketi tarafından davacı ile aralarındaki ticari ilişki çerçevesinde davacıya ciro edildiğinin de ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için bilirkişi görevlendirilmiş olup; 13.04.2026 tarihli celsede taraflara ticari defter ve kayıtlarını sunmaları için kesin süre verilmiş ise de davacı tarafından kesin süre içerisinde ticari defter ve kayıtların incelemeye sunulmadığı, davalının incelenen defterlerine göre ise; davalının defterlerinin usul ve yasaya uygun tutulduğu, yasal süreler içerisinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu tespit edilmiştir. Davalının incelenen ticari defter ve kayıtlarına yönelik olarak bilirkişi tarafından şu tespitler yapılmıştır: "Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, davacı taraf ve dava dışı ... Şti. ile ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin, borç-alacak bakiye durumunun olmadığı, davalı tarafın davaya konu çeki teslim aldığı dava dışı dava dışı ...Tic. A.Ş. ile cari hesap ilişkinin olduğu, davaya konu olan çekin 23.09.2024 tarihinde dava dışı ... A.Ş. lehine cari hesaba giriş kaydının yapıldığı, davalı taraf ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasındaki cari hesap ekstresinin rapora ek olarak sunulduğu," Bu bağlamda davaya konu çekin davalının ticari defter ve kayıtlarına işlendiği, davalının çeki ciro yolu ile aldığı ve çek üzerinde cirosu bulunan ...Tic. A.Ş. İle davalı arasında ticari ilişki bulunduğunun ispatlandığı anlaşılmaktadır. Yine davalının ticari defter ve kayıtlarına göre davaya konu çek davalının ticari defter ve kayıtlarına 23.09.2024 tarihinde girdiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından ise kesin süreye rağmen ticari defter ve kayıtları incelemeye sunulmamış olup, davacı tarafından ticari defterlerin kesin süre içerisinde sunulmaması nedeniyle delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına ve davacının kendi defter ve kayıtları ile davaya konu çekin yetkili hamili olduğunu ispatlayamadığı değerlendirilmiştir. Davalının celp edilen vergi kayıtları ve BA BS formları incelendiğinde; davaya konu çekin davalının kayıtlarına giriş yaptığı 2024 yılı davalının BA BS kayıtlarında kendisinden önceki ciranta ... A.Ş. İle davalı arasındaki ticari ilişkinin ve faturaların vergi dairesine karşılıklı olarak bildirildiği bu suretle davalının kendisinden önceki ciranta ile ticari ilişkisinin bulunduğu ve davalının kötüniyet ve ağır kusurlu olarak çeki aldığına yönelik iddianın bu suretle de ispat edilemediği sabit kabul edilmiştir. Davacının davaya konu çeke ilişkin zayi nedeniyle iptal talebiyle açtığı ...4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesi incelendiğinde; davacının söz konusu dava dilekçesinde "davaya konu çekler, 20/02/2025 tarihinde davacı müvekkilim rızası hilafına elinden çıkmıştır" şeklinde beyan ve iddiada bulunarak 21.02.2025 tarihinde zayi nedeniyle iptal davasını açmış olup, davaya konu çekin davalı kayıtlarına bu tarihten yaklaşık 5 ay önce 23.09.2024 tarihinde girdiğinin davalı ticari defter ve kayıtları ile ispatlandığı 20.02.2025 tarihine kadar davacı elinde olduğu iddia edilen bir çekin 5 ay önce davalı kayıtlarına girmesinin ve tüm bilgileri ile defterine kaybedilmesinin mümkün olmadığı gibi davacının iddialarının bu yönden de gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır. Yine davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde delil olarak sunulan çek tahsilat makbuzunun da 25.09.2024 tarihinde düzenlendiği, davaya konu çekin davalı kayıtlarına girme tarihinin ise 23.09.2024 olduğu, davacının çek tahsilat makbuzunun çek davalı kayıtlarına girdikten sonra düzenlendiği gibi söz konusu makbuzların da yalnızca davacı imzası ile tek taraflı düzenlendiği, davacıya ciro eden ve teslim edenin imzasını içermediği anlaşılmakla davacının bu suretle de iddiasını ispat edemediği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki 5 ayrı çek için (davamıza konu çek şikayet dilekçesinde konu edilmemekle birlikte) ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... soruşturma numaralı dosyasında yapılan suç duyurusu sonrasında dosyanın yetkisizlik kararları akabinde .. Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... E. Sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiği anlaşılmış ve Mahkememizce incelenmiş olup; işbu davaya konu çekin müşteki davacının şikayet dilekçesinde yer almadığı gibi şikayet tarihinin 2025 yılı 3. Ayı olduğu, 18.03.2025 tarihinde dosya içerisindeki savcı tarafından alınan beyanında davacının bizzat çekleri 1.5 - ay önce kaybettiğini beyan ettiği, bu tarihin 2025 yılı başlarına tekabül ettiği, buna karşılık davacı tarafından ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında çeklerin 20.02.2026 tarihinde kaybedildiğinin beyan edildiği buna karşılık yukarıda belirtildiği üzere davaya konu çeklerin 2024 yılının 9. Ayında davalının ticari defter ve kayıtlarına işlendiği anlaşılmakla davacının bu suretle de iddiasını ispatlayamadığı, çekler davalı kayıtlarına girmeden önce davacının bir şikayeti veya davası olmadığı gibi çekleri davalıdan önce hamilliğine aldığını ispatlayamadığı anlaşılmıştır. Davacı bilirkişi raporuna itiraz ederek tarihlerde çelişki olduğunu iddia etmiş ise de; hukukumuzda ileri tarihli çek düzenlenmesinin mümkün ve yaygın olduğu, üzerinde yazılı bulunan keşide tarihinden önce çekin tedavüle çıkarılabileceğinin açık olduğu herhangi bir iddia edildiği gibi çelişki bulunmadığı anlaşılmakla davacının bu yöndeki iddialarına itiraz edilmemiştir. Davacı sunduğu belgelerin analiz edilmediğini iddia ederek rapora itiraz etmiş ise de davacının defter ve kayıtlarını sunmadığı anlaşılmakla davacının rapora itirazına itibar edilmemiştir. Davacı tarafından davaya konu istirdatı talep edilen çekin yetkili hamilinin davacı olduğunun ispat edilemediği gibi davalının davaya konu çeki kötü niyet ve ağır kusurla iktisap ettiğine yönelik ispat yükünün de davacı tarafından yerine getirilemediği anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Peşin alınan 15.369,75 TL harçtan, alınması gerekli 732,00 TL peşin harcın düşümü ile geri kalan 14.637,75 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına , 4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 141.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6- 4.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/09/2026 Katip ¸e-İmzalıdır.

Hakim ¸e-İmzalıdır.