İlk Derece Mahkemesi 2026/315 E. 2026/551 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/315 Esas KARAR NO : 2026/551

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) DAVA TARİHİ : 26/03/2026 KARAR TARİHİ : 08/09/2026

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas - ...Esas sayılı dosyasında verilen 08/04/2026 tarihli ''gönderme'' kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzii edilerek 2026/315 Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmekle yapılan yargılama sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile dava dışı ... A.Ş arasındaki ticari ilişki sebebiyle davacı yanca bağlantı çeklerinin verildiğini, bağlantı çekinin, bir firmanın gelecek zamanda alacağı mal/hizmet için önceden bağlantı yapıp verdiği çek olduğunu, buradaki amacın ticari ilişkinin devamlılığı ve malın olası fiyat artışlarından etkilenmemesi olduğunu, davacı tarafından 31/07/2020 vade tarihli, 25.000,00-TL bedelli, 31/08/2020 vade tarihli 25.000,00-TL bedelli, 31/09/2020 vade tarihli 25.000,00-TL bedelli, 31/10/2020 vade tarihli 25.000,00-TL bedelli, 31/11/2020 vade tarihli 25.000,00-TL bedelli, 31/12/2020 vade tarihli 25.000,00-TL bedelli çeklerin ... A.Ş'ne teslim edildiğini, ... A.Ş tarafından mal teslimatının yapılmadığını ve müvekkili dahil onlarca firmanın dahil olduğu piyasaya zarar verildiğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çeklerin iptaline karar verildiğini, Davalı Faktoring şirketinin iptali edilen çek için ihtiyati haciz talebi alarak başlattığı takibi icra baskısı altında olduğundan davacı müvekkili tarafından ödemek zorunda kalındığını, işbu dava konusu ettikleri ... nolu çekin ... 3. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosaysı ile çeklerin ... Banka hesabından çekilerek tahsil edildiğini, tüm bu nedenlerle, çekler yönünden ödeme tarihlerinden itibaren reeskont avans faiziyle olmadığı takdirde yasal faizi ile olmadığı takdirde yasal faizi ile davalıdan tahsil edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu ... seri nolu çek açısından İİK.md.72/7'nin '' Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir'' şeklindeki açık hükmü gereğince 17.11.2020 tarihli ödemeden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmayan istirdat davasının usulden reddine, ayrıca ... ve ... seri nolu çekler açısından zamanaşımı itirazlarımız dikkatte alınarak; sırasıyla 30.11.2020 ve 31.12.2020 tarihli ödemelerden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmayan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER Davaya konu ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E...K. Sayılı dosyası gerekçeli karar evrakı, ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E .... K Sayılı dosyası gerekçeli karar evrakı, banka dekontları ve arabuluculuk son tutanağının davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğu görüldü. ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE Dava, ... seri nolu çek yönünden, icra takibi sırasında ve takip kapsamında ödenen paranın geri alınmasına yönelik İİK'nın 72/7. maddesi kapsamında istirdat davası; ... ve ... seri nolu çekler yönünden ise, icra takibi dışında yapılan ödemelerin geri istenmesine yönelik sebepsiz zenginleşme davasıdır. Tüm dosya kapsamı sonucu yapılan incelemede; ... Seri Nolu Çek Yönünden Değerlendirme, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/7. maddesi; takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan kişinin, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebileceğini düzenlemektedir. İstirdat davası, özü itibarıyla sebepsiz zenginleşmenin icra takibiyle bağlantılı özel bir görünümü olup, özel hüküm niteliğindeki İİK'nın 72/7. maddesinin koşulları oluştuğunda, genel hüküm niteliğindeki TBK'nın 77 ve devamı maddelerine dayanılarak aynı ödemenin geri istenmesi mümkün değildir. İstirdat davasının koşullarının oluştuğu hallerde davanın sebepsiz zenginleşme davası olarak nitelendirilemeyeceği ve istirdat davası olarak incelenmesi gerektiği kabul edilmektedir. İİK'nın 72/7. maddesinde öngörülen bir yıllık süre ise hak düşürücü süre niteliğindedir. Hak düşürücü süre, hakkın kendisini sona erdiren ve taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bir süredir. Somut olayda; davacının dava dilekçesinde de açıkça beyan edildiği üzere, ... seri nolu çek ... 3. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına konu edilmiş ve çek bedeli bu takip dosyasından icra tahsilatı yoluyla 17/11/2020 tarihinde tahsil edilmiştir. Ödemenin icra takibi kapsamında ve takip dosyası üzerinden yapıldığı sabit olup bu durumda davacının söz konusu ödemenin iadesini İİK'nın 72/7. maddesi uyarınca, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde açacağı istirdat davası ile isteyebileceği anlaşılmıştır. Ödeme tarihi olan 17/11/2020'den itibaren bir yıllık hak düşürücü süre 17/11/2021 tarihinde dolmuştur. Dava ise 26/03/2026 tarihinde, ödeme tarihinden itibaren beş yılı aşkın bir süre geçtikten sonra açılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 0228041 seri nolu çeke ilişkin talep yönünden İİK'nın 72/7. maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre geçirildikten sonra dava açıldığı anlaşıldığından, bu çeke ilişkin davanın reddine karar vermek gerekmiştir. .... ve ... Seri Nolu Çekler Yönünden Değerlendirme (TBK m. 82 - Zamanaşımı); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77/1. maddesi uyarınca haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Aynı Kanun'un 82. maddesi ise sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkının, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını hükme bağlamıştır. İki yıllık nispi sürenin başlangıcı olan öğrenme; hak sahibinin zenginleşmenin varlığını, kapsamını ve zenginleşenin kimliğini, geri isteme istemini ileri sürebilecek ölçüde öğrenmesidir. Bu öğrenme için geri isteme hakkının bir mahkeme kararı ile tespit edilmiş olması şart değildir. Somut olayda, ... seri nolu çek bedeli ... tarihinde, ... seri nolu çek bedeli ise 31/12/2020 tarihinde davacının ... Bankası nezdindeki hesabından karşılanmak suretiyle doğrudan davalıya ödenmiştir. Davacı, ödemeyi yaptığı tarihte ödemenin davalıya yapıldığını ve dolayısıyla zenginleşenin kimliğini bilmektedir. Davacının geri isteme hakkını dayandırdığı vakıa ise, bağlantı çeki olarak verilen çeklerin karşılığında dava dışı ... A.Ş. tarafından mal teslimi yapılmamış olmasıdır. Bu vakıa, ödemelerin yapıldığı 2020 yılı itibarıyla davacının bilgisi dahilindedir. Nitekim davacının, aynı çek serisine ait ... seri nolu çek yönünden 2020 yılında ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtığı, dava dilekçesinde, toplam 150.000,00 TL'lik çek karşılığında 50.000,00 TL'lik mal teslim aldığını ve bakiye 100.000,00 TL karşılığı malın teslim edilmediğini beyan ettiği görülmektedir. Bu durum, davacının çek serisinin kısmen bedelsiz kaldığı iddiasını en geç 2020 yılı içinde bildiğini göstermektedir. Bu itibarla davacının geri isteme hakkını öğrendiği tarihin, her çek yönünden ödemenin yapıldığı tarih olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamında davacı tarafça zamanaşımının durduğuna veya kesildiğine ilişkin başkaca herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmıştır. Buna göre iki yıllık zamanaşımı süresi, ... seri nolu çek yönünden... tarihinde, ... seri nolu çek yönünden ise 31/12/2022 tarihinde dolmuştur. Zamanaşımı def'i davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile ileri sürülmüş olup açıklanan nedenlerle, ... ve ... seri nolu çeklere ilişkin talep yönünden TBK'nın 82. maddesinde öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra dava açıldığı ve davalının zamanaşımı def'inin yerinde olduğu anlaşıldığından, bu çeklere ilişkin davanın da reddine karar verilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-0228041 seri nolu çeke ilişkin İİK'nın 72/7. maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması ile ... ve ... seri nolu çeklere ilişkin talep yönünden ise TBK'nın 82. maddesinde öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresinin geçirilmiş olması nedeniyle AÇILAN DAVANIN REDDİNE, 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.280,82-TL harçtan mahsubu ile bakiye 548.82,00-TL harcın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık ücreti tarifesi gereğince 45.000,00 TL ücretin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 5-Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/09/2026

Katip e-imzalıdır.

Hakim e-imzalıdır.