Bölge Adliye Mahkemesi 2026/905 E. 2026/1431 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2026/905

KARAR NO:2026/1431

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:20/04/2026

NUMARASI:2025/323 Esas - 2026/376 Karar

DAVA:Araç Değişimi veya Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:19/12/2024

İSTİNAF KARAR TARİHİ:09/09/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA:Davacı vekili, müvekkilinin 27/12/2024 tarihinde davalının bayiisi dava dışı .... Şti.'den (0) km 2023 model ... ... ... ... Benzinli Manuel motor no ... ve şasi no ... aracı satın aldığını, söz konusu araçta nitelik ve niceliğini etkileyen kullanım amacı bakımından değerini ve müvekkilinin beklediği faydaları ortadan kaldıran, önemli ölçüde azaltan maddi, ekonomik ayıplar bulunduğunu, müvekkilinin arabayı satın aldığı tarihten itibaren düşük yağ uyarısı verdiğini ve sürekli motor yağı eksiltme problemiyle uğraştığını, arabanın garantisi halen devam ettiğini, bu süreç içinde defalarca yetkili servise gittiğini, yağ değişimi yaptığını, durumu servise bildirdiğinde sorunun normal olduğunu, örnek aldıklarını ve problem göremediklerini söylediklerini, ancak can ve mal güvenliği açısından tehlikeli durumun kabul edilemeyeceğini, araca yaklaşık 160.000-TL masraf yaptığını ve 30/05/2024 tarihli ihtarla gizli ayıbın davalıya bildirildiğini ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davaya konu aracın kusursuz bir misliyle değiştirilmesine, bu talep kabul edilmezse tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili, ayıp iddiasının satıcı olmayan müvekkiline ileri sürülemeyeceğini; araçta ürün veya üretim hatasından kaynaklı herhangi bir sorunun mevcut olmadığını, davaya konu araçta üretim hatasından kaynaklı sorun olmadığını, yetkili servisler nezdinde araçtaki incelemede olağan dışı bir yağ eksiltme sorununun görülmediğini, araç kullanım kılavuzunda maksimum motor yağı tüketiminin genellikle her 1.000 kilometrede 400 gr olduğu belirtildiğinden, araçtaki yağ sarfiyatının normal sınırlarda olduğunu, yağ azaltan araçlarda görülen sorunların davaya konu otomobilde bulunmadığını, araçta ayıbın bulunmadığını, davacının aracı kullanmasını engelleyen bir durumun olmadığını, aracın 1 yıldır taksi olarak kullanıldığını, taksilerin dikkatli olmayan bir şekilde kullanıldığından bunun da dikkate alınması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece, aracın 27/12/2024 tarihinde yetkili bayiiden satın alındığı, ticari taksi olarak kullanıldığı, aracın bulunduğu yer Bingöl 5. AHM'den talimatla alınmış makine mühendisi bilirkişi raporunda aracın 269.050 km'de olduğu, geç çalıştığı, motor egzoz dumanından mavi-gri renkli duman çıktığı, dolayısıyla yağ yaktığının gözlemlendiği, bu durumun motor aşınmasından kaynaklanabileceği düşünülse de yetkili servis formları incelendiğinde aracın henüz 20.000 km'den itibaren servis tarafından motor yağını eksilttiği, serviste yağ ilave edildiği, servis kayıtlarından 1 yıl içinde defaten yağ eksiltme problemiyle servise başvurulduğu, bazı işlemler yapılmasına rağmen sorunun çözülemediği, sıklıkla oluşan yağ eksilmesi arızasının kullanımdan kaynaklanmadığı ve aracın gizli ayıplı olduğunu gösterdiği görüşünün verildiği, denetime elverişli bilirkişi raporuna göre aracın gizli ayıplı olduğu, davacının defaten yetkili servise başvuruda bulunularak ayıp ihbarının süresinde yapıldığı, araçtaki ayıbın yetkili servis tarafından giderilemediği, davacının araca olan güveni sarsıldığından beklediği yararı sağlayamadığı, davanın garanti süresi içinde açıldığı ve TBK'nın 227. maddesi uyarınca davacının aracın misli ile değiştirilmesini talep şartlarının bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, davaya konu aracın tüm takyidatlarından arındırılarak davalıya iadesiyle birlikte ayıpsız misliyle değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde İİK'nın 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili, yağ eksiltme sorununun kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının irdelenmediğini, bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını, yeterli inceleme içermediğini, yağ eksiltme tespitinin bilimsel ve teknik olarak nasıl olması gerektiğine ilişkin emsal bilirkişi raporunu ekte sunduklarını; aracın 269.050 km'de olduğunun bilirkişi raporunda belirtildiği, bu kadar km yapmış bir araçtan faydalanılamadığının iddia edilemeyeceğini, ayıp iddiasını kabul etmemekle birlikte, aracın ayıpsız misliyle değişiminin hakkaniyete uygun olup olmadığının belirtilmediğini, bunun tespiti için araçta ne kadar değer kaybı oluştuğunun belirlenmesi gerektiğini; araçta ürün ve üretimden kaynaklı ayıp bulunmadığını; yağ eksilmesinden sonra gerekli işlemlerin yapıldığı ve sorunsuz bir şekilde davacıya teslim edildiği, ... 2023 model Kullanım Kılavuzu'nun motor yağı kısmında, aracın yağ tüketiminin 1.000 km'de 400 gram olabileceğinin belirtildiği, Fiat Periyodik Bakım Tablosu'nda motor yağı seviyesinin 1.000 km'de bir veya uzun yolculuğa çıkılacağı zaman kontrol edilmesi gerektiğine ve 3.000 km'de bir servis kontrolleri beklenmeden araca motor yağı eklemesinin yapılması gerektiğine yönelik bilgilendirmeler bulunduğunu, motor yağı tüketimi, yetkili servisin rutin bakımları, onarımlarıyla ve düzenli olarak yağ eklenmesi suretiyle giderilebilir bir sorun olduğunu; ayıbın kabulü anlamına gelmemekle birlikte diğer seçimlik hakların değerlendirilmesi gerektiğini ve müvekkili aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin AAÜT'ye aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava, satın alınan aracın ayıplı olduğu iddiasıyla sözleşmeden dönme ve aracın üreticisi olan davalıdan aracın değişimi veya tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı TBK'nın Satım sözleşmesinde alıcının seçimlik hakları başlıklı 227. maddesinde; "satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı;1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, 2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, 3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, 4- İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme, Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmü düzenlenmiştir.TTK'nın 23. maddesi uyarınca; malın ayıplı olduğu teslimi sırasında açıkça belli ise alıcı (2) gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değil ise alıcı malı teslim aldıktan sonra (8) gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içerisinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK'nın 223. maddesi uyarınca; alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.Yargılama aşamasında talimat yoluyla aracın bulunduğu yer Bingöl 4. AHM aracılığıyla alınmış makine mühendisi bilirkişi raporunda, 20/11/2025 tarihindeki keşifte adliye önünde aracın görüldüğü, 269.050 km'de olduğu, aracın ilk çalışmada tekleyerek çalıştığı, egzozdan mavi duman attığı ve yağ kokusu geldiği, dolayısıyla yağ yaktığı gözlemlendiği, her ne kadar bu durumun motor aşınmasından kaynaklanabileceği düşünülse de servis formları incelendiğinde aracın henüz 20.000 km'den itibaren servis tarafından konulmuş motor yağını eksilttiği ve servis tarafından yağ eklendiğinin tespit edildiği, yağ yakma sorununun kullanıcı hatası olmadığı, üretiminden kaynaklı bir hata olduğu ve ayıbın sonradan çıkması nedeniyle gizli ayıp niteliğinde olduğu ve aracın 20.000 km civarındaki dava tarihli piyasa rayiç bedelinin 883.270-TL olarak hesaplandığı görüşü bildirilmiştir.Davaya konu araç davacı tarafından 27/12/2024 (0) kilometre olarak satın alınmış olup Bingöl ilinde ticari taksi olarak kullanıldığı, trafiğe ilk tescil tarihinin 04/01/2024 olduğu ve servis belgelerine göre garanti süresinin 31/12/2028'de sona ereceği yazılıdır.Mahkemece söz konusu bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmiştir. Ancak yukarıda incelenmiş bilirkişi raporunda da açıkça, arızanın motor iç kısmı olduğu için keşiften ziyade araca ait dosyaya sunulan bilgi be belgelerin inceleneceği belirtilerek, araçta hiç bir inceleme yapılmadan sadece servis belgeleri üzerinden ve egzozdan çıkan dumanın rengine göre, bir kısım ihtimaller anlatılarak yağ yaktığı tespit edilen aracın üretimden kaynaklanan gizli ayıplı olduğu ifade edilmiş ise de bu tespitler objektif kriterlere ve incelemeye göre yapılmamıştır. Davaya konu araçtaki bilirkişi incelemesi, adliye önünde aracın görülerek ve yerinde çalıştırılarak yapılmıştır. Raporda, araç motorunda üretimden kaynaklanan ve onarılamayacak nasıl bir gizli ayıp olduğu anlaşılamamıştır. Bu haliyle salt servis formlarına göre hazırlanmış bilirkişi raporu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli inceleme ve tespitler içermemektedir.Buna göre mahkemece davaya konu aracın davacının iddiaları kapsamında öncelikle ayıplı olup olmadığının teknik tespitinin yapılmasına imkan veren bir servis tesisinde konusunda uzman bir bilirkişi tarafından dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte incelemesinin yapılması, inceleme sonucunda hazırlanacak raporda var ise ayıbın açık veya gizli ayıp olup olmadığı, bu bağlamda TBK'nın 227. maddesi çerçevesinde davacının kullanabileceği haklarının değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Mahkemece, bu hususlar gözetilmeden yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.Bu durumda mahkemece bilirkişilerin araç üzerinde inceleme yapması sağlanmak suretiyle,mümkünse aracın İstanbul iline getirilmesi sağlanarak İTÜ veya ... Üniversitesinden seçilecek, ya da aracın bulunduğu yer Bingöl ilindeki veya çevre illerdeki üniversitelerden varsa otomotiv alanında uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmak ve dosyadaki bilgi ve belgeler de gözetilmek suretiyle araçtaki yağ eksiltme durumunun üretimden ya da dış etken, darbe kaynaklı kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının, gizli ayıp olup olmadığının açıklığa kavuşturulması, arızanın üretimden kaynakladığının tespiti halinde ise ayıbın onarım ile giderilip giderilemeyeceğinin, ayıbın giderim bedelinin tespiti ile satılanın ayıpsız benzeri ile değiştirme koşullarının oluşup oluşmadığı, bunun yerine ücretsiz onarım veya satış bedelinden indirim yapılmasının hak ve menfaatler dengesine uygun olup olmadığı belirlenerek, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu esas alınarak yazılı gerekçeyle aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesine karar verilmesi isabetsizdir.Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine ve kaldırma sebebine göre davalı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/04/2026 Tarih 2025/323 Esas 2026/376 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 15.085-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/09/2026