Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1207 E. 2026/1693 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1207 KARAR NO : 2026/1693

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 13/05/2026 NUMARASI : 2025/1026 Esas 2026/562 Karar DAVANIN KONUSU : Alacak DAVA TARİHİ : 04.03.2022 KARAR TARİHİ : 22.10.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 22.10.2026

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.05.2026 tarih 2025/1026 Esas 2026/562 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı .... Şirketi ve müşterek borçlu davalı .... arasında 25.11.2016 tarihinde genel kredi sözleşmesi akdedildiğini, kredi borcunun ödenmemesi üzerine Beyoğlu 48. Noterliğinin 05.12.2017 tarih ve 121102 yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesinin keşide edilerek hesap özetiyle birlikte muhataba tebliğ edildiğini, borcun yine ödenmemesi üzerine İzmir 15. İcra Müdürlüğünün 2018/4098 Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, takip dosyasında borçlu şirket yetkilisi ve kefil .... ile yapılan görüşmelerde dosya borcunun ödeneceğinin bildirildiğini, 30.03.2018 tarihinde yapılan 1.702,00 TL'lik ödeme üzerine hataen dosya kapama ve bilgilendirme belgesi verildiğini, sonradan banka kayıtlarında yanlışlık yapıldığının tespit edildiğini, dava dışı banka müşterisi .... Şti.'nin 90495658 numaralı hesabına yatırılması gereken taşıt kredisi bedelinin 08.01.2018 tarihinde sehven davalı şirketin 90449565 numaralı hesabına yatırıldığını, davalı şirket ve kefille görüşülerek hataen yatırılan tutarın doğru hesaba aktarılması konusunda muvafakat alındığını, yanlış işlem düzeltilmiş ise de banka kayıtlarında kayden düzeltme yapılmadığından bakiye borcun 1.702,00 TL olarak görünmesi nedeniyle hata yapılarak borçluya dosya kapama ve bilgilendirme yazısı verildiğini, hatanın fark edilmesi üzerine borçlulara bakiye borç muhtırası gönderildiğini, borçluların haksız olarak itiraz ettiğini, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/669 Esas sayılı dosyasında açılan itirazın iptali davasının 15.11.2018 tarih ve 2018/1192 Karar sayılı kararla reddedildiğini, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 11.11.2021 tarih, 2019/534 Esas ve 2021/1606 Karar sayılı kararıyla esastan reddedildiğini, hata ile yapılan işlem neticesinde asıl alacağı 28.739,01 TL olan ve işlemiş faiz, faizin gider vergisi, noter masrafı, takipte işleyen faiz ve icra vekalet ücretiyle birlikte 40.000,00 TL'nin çok üzerinde bulunan alacak için borçluların yalnız 1.702,00 TL ödediklerini, davalıların borçlu olduklarını bilerek çok az bir bedel ödemek suretiyle borçtan kurtulduklarını ve kötü niyetli hareket ettiklerini, davalıların sebepsiz zenginleştiğini, arabuluculuk görüşmesinin anlaşmazlıkla sonuçlandığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla İzmir 15. İcra Müdürlüğünün 2018/4098 Esas sayılı takibine konu alacak kalemlerinden nakdi alacağın 30.000,00 TL'lik kısmının sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davacı bankaya borcunun bulunmadığını, davacı banka vekili tarafından 30.03.2018 tarihinde bankanın müvekkillerinden hiçbir alacağının kalmadığına ve borcun haricen tahsil edildiğine ilişkin ibraname düzenlenip imzalandığını savunarak davanın reddine ve davacının takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir. DAİREMİZİN 13.10.2025 TARİHLİ KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/669 Esas ve 2018/1192 Karar sayılı ilamının İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi kararıyla esastan ret edilerek kesinleştiği ve bu ilamın kesin hüküm niteliği taşıdığından ibranın geçerli olup olmadığının nitelendirilmesinin mahkemece yapılmadığı, sebepsiz zenginleşmenin şartlarından olan haklı bir sebebin bulunmaması ve geçerli bir sebebe dayanılmaması koşulları yönünden, bilirkişi raporunda alacak kalemleri hesaplanmış olsa da ibra hususunda kesinleşmiş mahkeme ilamının varlığının geçersiz bir sebep olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle sebepsiz zenginleşmeye ilişkin yasal şartların oluşmadığı ve bilirkişi raporundaki hesaplamalara itibar edilemeyeceği gerekçeleriyle 18.01.2023 tarih, 2022/194 Esas ve 2023/46 Karar sayılı kararla davanın reddine karar verilmiştir. DAİREMİZİN 13.10.2025 TARİH, 2023/448 ESAS VE 2025/1408 KARAR SAYILI KALDIRMA KARARININ ÖZETİ : Dairemizce, davanın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu, TBK'nın 77. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmenin geçerli olmayan, gerçekleşmemiş veya sona ermiş bir sebebe ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebileceği, TBK'nın 82. maddesindeki zamanaşımı yönünden davacı açısından öğrenme tarihinin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ilamının kesinleştiği 11.11.2021 tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği ve iki yıllık ile on yıllık sürelerin dolmadığı, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/669 Esas sayılı ilamında davacının basiretli tacir olması nedeniyle hata hükümlerinden yararlanamayacağı ve davalılara verilen ibraname karşılığı icra dosya borcunun ortadan kaldırıldığı hususlarında değerlendirme yapıldığı, ibranın icra dosyasına yönelik olarak verilmesi ve itirazın iptali davasında da bu kapsamda değerlendirilmesi nedeniyle anılan ilamın borcun esasına yönelik olmadığından sebepsiz zenginleşme istemi yönünden kesin hüküm teşkil etmeyeceği, bu nedenle işin esasına girilerek tarafların iddia ve savunmaları üzerinde durulması gerektiği, davacı tarafça borcun sebebi değiştirildiğinden genel kredi sözleşmesine göre belirlenen faiz oranı ve temerrüt hükümlerinin somut olaya uygulanamayacağı, dosyanın önceki bilirkişiye tevdi edilerek TBK'nın 100. maddesi kapsamında genel kredi sözleşmesi uyarınca başlangıçta talep edilebilecek asıl alacağın belirlenip başlangıç tarihinden davalıların temerrüt tarihi olarak kabul edilmesi gereken 11.11.2021 tarihine kadar avans faizi uygulanmak ve ödeme tarihleri ile miktarları gözetilmek suretiyle borcun 11.11.2021 tarihi itibariyle ulaştığı değerin belirlenmesi gerektiği, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamayacağı gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir. DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda bankacı bilirkişiden 20.04.2026 havale tarihli ek rapor alındığı, rapora göre genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı şirkete taksitli ticari krediler, spot kredi, esnek ticari hesap ve business kredi kartı kullandırıldığı, davalı ....tarafından yapılan 1.702,00 TL'lik ödeme üzerine taraflarca imzalanan dosya kapama ve bilgilendirme belgesinin düzenlendiği, kredilerin kat edilerek muaccel olduğu 30.11.2017 tarihi ile 11.11.2021 tarihi arasında TCMB avans faiz oranlarına göre ödeme tarihleri dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacı bankanın 11.11.2021 tarihi itibariyle 26.083,87 TL asıl alacak, 16.226,64 TL işlemiş faiz ve 811,33 TL faizin %5 gider vergisi olmak üzere toplam 43.121,84 TL alacaklı olduğu gerekçeleriyle talep ile bağlı kalınarak davanın kabulüne, 30.000,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlığın İzmir 15. İcra Dairesinin 2018/4098 Esas sayılı takibiyle başladığını, itiraz üzerine açılan İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/669 Esas sayılı itirazın iptali davasının cevap dilekçesi ekinde sunulan ibraname nedeniyle reddedildiğini, bu kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 11.11.2021 tarih, 2019/534 Esas ve 2021/1606 Karar sayılı kararıyla ibra sözleşmesinin usulüne uygun olduğu belirtilerek esastan reddedilip kesinleştiğini, Dairemizin kaldırma kararının ve kaldırma sonrası verilen kabul kararının hatalı olduğunu, TBK'nın 132. maddesinde düzenlenen ibra sözleşmesinin borcu dar ve geniş anlamda sona erdiren bir tasarruf işlemi olduğunu, ibranamenin icra dosyasına hasredildiği ve borcun esasına yönelik olmadığı yönündeki gerekçeye katılmanın mümkün olmadığını, icra dosyası esası belirtilerek yapılan ibranın o icra dosyasıyla talep edilen borca ilişkin olduğunu, ibra ile borç sona erdiğinden alacaklının sebepsiz zenginleşme dahil bu borçtan kaynaklı herhangi bir talepte bulunamayacağını, TBK'nın 100. maddesinin kısmen ödemeye ilişkin olup borcun sebebinin değiştirilmesiyle ilgisinin bulunmadığını, TBK'nın 77. maddesindeki "haklı bir sebep olmaksızın" ifadesi karşısında müvekkillerinin TBK'nın 132. maddesi gereğince ibra edilmiş olmasının haklı sebep oluşturduğunu, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi kararıyla ibra ile borcun sona erdiğinin kabul edilmesine rağmen eldeki davada sebepsiz zenginleşmeye dayanılmasının kesinleşmiş mahkeme kararları arasında borcun sona erip ermediği konusunda çelişki yarattığını, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 19.12.2017 tarih, 2016/10153 Esas ve 2017/8072 Karar; 17.06.2015 tarih, 2014/11459 Esas ve 2015/9044 Karar sayılı kararları ile Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 18.09.2012 tarih, 2012/6017 Esas ve 2012/10416 Karar sayılı kararında ibra bulunan hâllerde sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanamayacağının kabul edildiğini, ayrıca müteselsil kefil ....'dan alınan kefaletin TBK'nın 583. maddesindeki şekil şartlarına uygun olmadığını, kefalete ilişkin hususların kefilin el yazısıyla yazılmayıp genel işlem şartı niteliğindeki forma imza alındığını, geçersiz kefalet nedeniyle bu davalının sorumluluğunun bulunmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Dava şartı, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi ve karar verilebilmesi için varlığı veya yokluğu mutlaka gerekli olan şartlardır. Dava şartları gerçekleşmeden bir davanın esası incelenemez. Davanın incelenip karara bağlanabilmesi dava şartlarının varlığı veya yokluğuna bağlıdır. Dava şartı eksikliği resen dikkate alınmalıdır. Dava şartı konusunda 6100 sayılı HMK'nın 114 ve 115. maddelerinde düzenleme yapılmıştır. HMK'nın 114/1-i maddesinde aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 303. maddesi uyarınca şekli anlamda kesinleşmiş bir hükmün başka bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için tarafların, dava sebeplerinin ve ilk davada hükme bağlanan husus ile ikinci davadaki talep sonucunun aynı olması gerekir. Hüküm, ileri sürülen taleplerden yalnız hükme bağlananlar hakkında kesin hüküm oluşturur. Dava sebebi, talebin dayandırıldığı maddi vakıalar olup, yalnız hukuki nitelendirmenin değiştirilmesi kesin hükmün etkisini ortadan kaldırmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kesin hükme ilişkin kararlarında da belirtildiği üzere; Bir hukuki uyuşmazlığı kesin olarak çözen son karar olan kesin hüküm, hem bireyler hem de devlet için hukuki durumda bir kararlılık ortaya koyar. Bununla hukuki güvenlik ve yargı erkine güven sağlandığından kesin hüküm kamu yararı ile doğrudan ilgilidir. Kesin hükümle, çelişik kararların ortaya çıkması engellenerek toplum hayatı için zorunlu olan hukuki istikrar sağlanır. Maddi anlamda kesin hükmün koşullarından olan dava sebebinden amaç ise hukuki sebepler değil, davanın dayanağı olan olay ve olgulardır. Yani davacının talep sonucunu dayandırdığı vakıalardır. Kesin hüküm haline gelen bir uyuşmazlıkta aynı vakıalara dayanılarak ikinci kez dava açılamaz. Maddi anlamda kesin hükmün söz konusu olabilmesi için gerekli olan bir diğer koşul ise dava konusunun aynı olmasıdır. İlk kararın hüküm fıkrası ile ikinci davanın talep sonucu aynı ise; diğer bir anlatımla ikinci davadaki talep sonucu ilk davada kesinleşen hüküm fıkrasını etkileyecek ve ortadan kaldıracak nitelikte ise dava konusu aynı sayılır." (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.02.2021 tarih ve 2017/(13)3-773 Esas - 2021/102 Karar sayılı ilamı) Öncelikle belirtilmelidir ki itirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden davanın reddi halinde alacaklı borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca, "itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam etmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı HMK'nın 303. maddesi anlamında kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Takip dayanağı alacağın genel hükümler dairesinde tartışılarak mevcudiyeti sonucuna varan mahkeme itirazın iptali talebini kabul ettiğinde aynı dava konusu ile ilgili olarak borçlu menfi tespit isteyemeyeceği gibi, davanın reddi hâlinde de alacaklı aynı alacak için aynı dava sebebine dayanarak yeni bir alacak davası açamayacaktır." şeklinde karar verilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.02.2021 tarih ve 2017/(13)3-773 Esas - 2021/102 Karar sayılı ilamı) Öte yandan, kesin hükmün etkisi yalnız aynı talep sonucuyla açılan davalarla sınırlı olmayıp, "Aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak ve aynı hukukî ilişki hakkında açılan ikinci davanın konusu, birinci davadakinden farklı olsa bile, iki davanın da temelini oluşturan aynı hukukî ilişkinin mevcut olup olmadığı hakkında (birinci davada) verilmiş olan (kesin) hüküm, ikinci davada kesin delil teşkil eder." (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.10.2021 tarih ve 2017/(13)3-2665 Esas - 2021/1207 Karar sayılı ilamı) 6098 sayılı TBK'nın 132. maddesi "Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir." hükmünü haizdir. İbra, alacaklının alacak hakkından vazgeçmesine ve bu suretle borçlunun borçtan kurtarılmasına ilişkin bir tasarruf işlemi olup, geçerli surette kurulmasıyla sözleşmeye konu borç doğrudan ve kesin olarak sona erer. Sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen TBK'nın 77. maddesi ise "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." şeklindedir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ile fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir sebebe dayanmaması gerekir. Sebepsiz zenginleşme, kanunda sözleşme ve haksız fiilin yanında borcun üçüncü kaynağı olarak düzenlenmiş ikincil nitelikte bir borç kaynağıdır, taraflar arasındaki malvarlığı aktarımı geçerli bir sözleşmeye dayanıyorsa, bunun sonuçları sözleşme hukuku alanında kalır ve sözleşmenin sonucu olarak ortaya çıkan malvarlığı artışı sebepsiz zenginleşme hükümleriyle geri istenemez. Sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanabilmesi için sözleşme hukuku kapsamında olmayan, yani geçerli bir sözleşmesel sebebe dayanmayan bir malvarlığı artışının gerçekleşmiş olması zorunludur. Somut olayın incelenmesinde; davacı banka ile davalı şirket arasında diğer davalının müteselsil kefil sıfatıyla yer aldığı 25.11.2016 tarihli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, kredi borcunun ödenmemesi üzerine hesabın kat edilerek davalılar aleyhine 21.03.2018 tarihinde İzmir 15. İcra Müdürlüğünün 2018/4098 Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı .... tarafından 30.03.2018 tarihinde 1.702,00 TL ödeme yapılması üzerine davacı banka vekilince düzenlenen ve her iki tarafça imzalanan aynı tarihli "Dosya Kapama ve Bilgilendirme Belgesi" başlıklı belgede, "İzmir 15. İcra Müdürlüğü'nün 2018/4098 E. sayılı dosyası ile yapılan icra takibinde borçlu .... tarafından 30.03.2018 tarihinde yapılan 1.702,00 TL'lik yapılan ödeme mukabilinde dosya borcu tahsil harcı hariç olmak üzere haricen tahsil edilmiş olup, konu dosya ile ilgili olarak herhangi bir hak ve alacağımız kalmamıştır." beyanına yer verildiği, davalıların bu belgeye dayanarak takibe itiraz etmeleri üzerine davacı banka tarafından açılan İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/669 Esas sayılı itirazın iptali davasında davacının, belgenin banka kayıtlarındaki hata nedeniyle sehven verildiğini, TBK'nın 30. maddesi uyarınca hataya düştüğünü ve belgenin makbuz hükmünde olduğunu ileri sürdüğü, mahkemece 15.11.2018 tarih ve 2018/1192 Karar sayılı kararla, taraflar arasında yapılan ibra sözleşmesiyle davacı bankanın davalıdan alacağının bulunmadığını ve alacağını tahsil ettiğini belirterek borçluyu borçtan ari kıldığı, davacının dayandığı hatanın basiretli tacir için uygulanması uygun olmayan ve sözleşmenin diğer tarafının davranışından kaynaklanmayan bir hata olduğu, davacının iç ilişkiden kaynaklı yanlış değerlendirmesinden davalıların sorumlu tutulamayacağı, "Taraflar arasındaki yapılmış olan BK m. 132'de ki ibra sözleşmesi ile borç tamamen ortadan kaldırılmış olup, davalı taraf ibra edilmiştir." ve "Davacının takip konusu yapmış olduğu alacak ibra sözleşmesinde yer alan tahsil harçlarına ilişkin olmadığından borcun tamamının ibra edildiği tespit edilmiştir." gerekçeleriyle davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin ibra sözleşmesinin esaslı hata nedeniyle geçersiz olduğuna yönelik istinaf başvurusunun İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 11.11.2021 tarih, 2019/534 Esas ve 2021/1606 Karar sayılı kararıyla, davacı bankanın tacir olduğu, tacirlerin basiretli davranma yükümlülüğünün bulunduğu ve ibranın irade fesadına yol açacak şekilde verildiğinin ispatına yönelik delil bulunmadığı gerekçesiyle HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddedildiği ve kararın 11.11.2021 tarihinde kesinleştiği, davacı bankanın bu kez 04.03.2022 tarihinde açtığı eldeki davada aynı genel kredi sözleşmesinden doğan ve aynı icra takibine konu edilen alacak kalemlerinden 30.000,00 TL'nin takip talebinde belirtilen faiz oranı ve gider vergisiyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsilini istediği anlaşılmıştır. Ne var ki, her iki davanın tarafları aynıdır. Her iki davada da talep, 25.11.2016 tarihli genel kredi sözleşmesinden doğan, hesabın kat edilmesiyle muaccel olan ve İzmir 15. İcra Müdürlüğünün 2018/4098 Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen alacağa, 30.03.2018 tarihinde yapılan 1.702,00 TL ödemeye, aynı tarihte verilen dosya kapama ve bilgilendirme belgesine ve bu belgenin banka kayıtlarındaki hata nedeniyle sehven verildiği iddiasına dayandırılmıştır. Davacı eldeki davada dahi talebini "İzmir 15. İcra Müdürlüğü'nün 2018/4098 E. sayılı icra takibine konu alacak kalemlerinden" olmak üzere ve takip talebindeki faiz oranıyla birlikte ileri sürmüştür. Buna göre her iki davanın dayanağını oluşturan maddi vakıalar, dolayısıyla dava sebebi aynı olup, önceki davada sözleşmeye dayalı alacak olarak nitelendirilen istemin eldeki davada sebepsiz zenginleşme olarak nitelendirilmesi, yalnız hukuki sebebin değiştirilmesinden ibarettir ve yukarıda açıklandığı üzere hukuki nitelendirmenin değiştirilmesi kesin hükmün etkisini ortadan kaldırmaz. Dava konusu yönünden de, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin kesinleşen hükmüyle takibe konu alacağın tamamının ibra sözleşmesiyle sona erdiği ve davacı bankanın ibra yönünden hata hükümlerine dayanamayacağı kesin hükme bağlanmış olup, eldeki davada aynı alacağın bir kısmının tahsiline karar verilmesi, önceki davada kesinleşen hüküm fıkrasını etkileyecek ve ortadan kaldıracak nitelikte olduğundan dava konusunun da aynı olduğunun kabulü gerekir. Kaldı ki eldeki talep sonucunun önceki davadan farklı olduğu kabul edilse dahi, iki davanın da temelini oluşturan hukuki ilişki hakkında, yani takibe konu kredi alacağının ibra ile sona erip ermediği ve ibranın hata nedeniyle geçersiz olup olmadığı hususunda önceki davada verilen kesinleşmiş hüküm, eldeki davada kesin delil niteliğindedir ve aksinin kabulü mümkün değildir. Dairemizin 13.10.2025 tarihli kaldırma kararında, ibranamenin icra dosyasına hasredildiği ve borcun esasına yönelik olmadığı gerekçesiyle İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ilamının sebepsiz zenginleşme istemi yönünden kesin hüküm teşkil etmeyeceği belirtilmiş ise de; 30.03.2018 tarihli belgenin konusu, icra dosyasında takip edilen kredi alacağının kendisidir. Belgede "dosya borcu" ibaresiyle kastedilen, takip talebinde gösterilen ve genel kredi sözleşmesinden doğan asıl alacak ile fer'ileri olup, takibe konu alacak dışında ibra kapsamında bırakılmış ayrı bir "borcun esası" bulunmamaktadır. İbra sözleşmesi doğrudan alacak hakkının varlığına etki eden bir tasarruf işlemi olduğundan, takip dosyası belirtilerek yapılan ibra, o dosyada takip edilen alacağın kendisini sona erdirir. Nitekim İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında da ibranın yalnız takip dosyasıyla sınırlı bir etkisinden değil, borcun tamamının ibra edildiğinden söz edilmiştir. Diğer yandan, aynı davanın daha önce kesin hükme bağlanmamış olması HMK'nın 114/1-i maddesi uyarınca dava şartı olup, aynı Kanunun 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir. Dairemizin kaldırma kararı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin verilmiş olup, kesin hüküm gibi kamu düzenine ilişkin bir dava şartının varlığı yönünden davacı yararına usuli kazanılmış hak oluşturmayacaktır. Kesin hüküm, görev ve hak düşürücü süre gibi kamu düzenine ilişkin hususlar usuli kazanılmış hakkın istisnalarındandır. Bu nedenle eldeki istinaf incelemesinde kesin hüküm dava şartının resen gözetilmesi zorunludur. Kaldı ki işin esası yönünden de davalıların malvarlığında sebepsiz zenginleşme hükümlerine konu olabilecek bir artış bulunmamaktadır. Davalıların kredi borcundan kurtulmaları, davacı bankanın kendi vekili aracılığıyla düzenleyip imzaladığı 30.03.2018 tarihli ibra sözleşmesinin sonucu olup, bu sözleşmenin geçerli olduğu ve davacının hata hükümlerinden yararlanamayacağı kesinleşmiş yargı kararıyla belirlenmiştir. Geçerli bir ibra sözleşmesi, TBK'nın 77. maddesi anlamında zenginleşmenin dayandığı haklı ve geçerli sebebi oluşturur; sözleşme hukuku alanında gerçekleşen ve geçerli bir sözleşmesel sebebe dayanan malvarlığı artışı, sebepsiz zenginleşme hükümleri yoluyla geri istenemez. Davacının dayandığı hata iddiası kabul edilse bile bunun sonucu sebepsiz zenginleşme alacağının doğması değil, ibranın geçersiz sayılması suretiyle sözleşmeden doğan kredi alacağının talep edilebilir hale gelmesi olurdu ki, bu alacak hakkındaki uyuşmazlık da davacı aleyhine kesin hükümle sonuçlanmıştır. Bu durumda, davanın kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş olup, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın HMK'nın 114/1-i ve 115/2. maddeleri uyarınca kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.05.2026 tarih 2025/1026 Esas 2026/562 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile; Davanın HMK'nın 114/1-i ve 115/2. maddeleri uyarınca kesin hüküm nedeniyle DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 512,33-TL'nin mahsubu ile bakiye 219,67-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2.maddesine göre takdir olunan 4.800,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan avansın H.M.K'nun 333. Maddesi uyarınca tebliğ gideri avanstan karşılanmak suretiyle karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuranın ödediği istinaf harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine, 4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar tarafından yapılan 2.002,00-TL istinaf yoluna başvurma harcı olan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 22/10/2026