Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1187 E. 2026/1739 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/1187
Karar No
2026/1739
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1187 KARAR NO : 2026/1739

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 26/09/2023 NUMARASI : 2022/883 E. 2023/699 K. DAVANIN KONUSU : Alacak KARAR TARİHİ : 02.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 02.11.2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.09.2023 tarih 2022/883 E. 2023/699 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili, davalı ... Bankası aracılığı ile diğer davalı .... Şti'ne sehven 68.327,51 TL para gönderdiğini, sehven gönderilen paranın iadesinin diğer davalı .... Şti'den davalı bankadan talep ettiğini, kendilerinin de sehven gönderilen paranın kendi hesaplarına iadesini talep ettiklerini ancak bankanın iade talebini kabul etmediklerini, diğer davalı.... Şirketi hesabına sehven gönderilen 68.327,51 TL 'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, yetki itirazında bulunarak İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Banka Genel Müdürlüğünü taraf göstermekle banka merkezinin bulunduğu yerin yetkili olduğunu kabul ettiğini, davada husumetin oluşmadığını, diğer davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sehven gönderilen paranın iadesini talep edebileceğini, TBK'nın madde 555 göre havale şartlarının banka tarafından gerçekleştirildiğini, bankanın aracı olduğunu, davacı ile diğer davalı arasındaki hukuki ve ticari ilişkiyi bilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca diğer davalı şirket hesabı üzerinde haciz blokelerinin bulunduğunu ve bankacılık mevzuatı gereğince hesaba intikal eden ödemeler üzerinde tasarruf hakkının bulunmadığını, TBK 559/1 mad. Gereğince havale eden tarafından havale alıcısına vermiş olduğu yetkiyi geri alsa bile davalı ödeyicisi bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağını, irade fesadına dayalı dahi olsa iade istemini bankaya karşı ileri süremeyeceğini bankanın davacıya karşı borç ve sorumluluğun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep edildiği görüldü. Davalı ... Şti'ne usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş ancak davaya yazılı bir cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı .... Bankası aracılığı ile diğer davalı .... Şti'ne sehven 68.327,51 TL para gönderdiğini, sehven gönderilen paranın iadesinin diğer davalı .... Şti'den davalı bankadan talep ettiğini, kendilerinin de sehven gönderilen paranın kendi hesaplarına iadesini talep ettiklerini ancak bankanın iade talebini kabul etmediklerini, diğer davalı .... Şirketi hesabına sehven gönderilen 68.327,51 TL 'nin tahsilinin talep edildiği, alınan bankacı bilirkişi raporuna göre davacının göndermiş olduğu havalenin davalı banka şubesi aracılığıyla diğer davalı .... Şti hesaplarına intikal ettiği, davacı ve davalı..... Şirketi sehven gönderilen havalenin davacı hesabına iadesi talep edilmiş ise de, davalı ... şirketi defter ve kayıtlarında haciz sebebiyle bloke olduğu bu sebeple bankanın blokeyi kaldırarak hesaba intikal eden paranın davacıya iadesini sağlamasının mümkün olmadığı bu sebeple iade konusunda bankanın sorumlu olmadığı, davalı .... Şirketi kendisine sehven gönderilen para yönünden 6098 sayılı yasanın madde 77 göre sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı ... Bankası aleyhinde açılan davanın reddine, davalı .. .. Şti. aleyhinde açılan davanın kabulü ile, 68.327-51-TL'nin 25.10.2022 dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, yerel Mahkemenin davalı ... Bankası A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine ilişkin kararına katılmadıklarını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında, havalenin gönderildiği 08.07.2022 tarihi öncesine ait hacizler nedeniyle hesap üzerinde blokeler bulunduğu, dolayısıyla havale edilen bu paranın iade edilmesinin bankacılık açısından havale mevzuatı gereği yerine getirilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği, yani bu havalenin iade edilmesinin önündeki engel olarak bahse konu haciz ihbarnamelerinin gösterildiğini, bu hacizlerin, havale tarihinden önce 27.06.2022, 04.04.2022 ve daha öncesine ait olduğunu, burada üzerinde durulması gereken hususun bu haciz ihbarnameleri nedeniyle daha sonraki tarihte yapılmış bir havalenin bloke edilip edilemeyeceği olduğunu ancak bu hususun yerel mahkemece dikkate alınmadığını, Yargıtayın yerleşik içtihadına göre ileride doğması muhtemel alacakların kural olarak haczi mümkün olmadığını, dava konusu olayda da davalı.... Bankası, günümüzde artık her bankanın uyduğu bu kurala uymadığını ve paranın hesaba geçmesinden önceki hacizleri, kendi yapmış olduğu hukuka aykırı bloke eylemini gerekçe göstererek, diğer davalının da muvafakati olmasına rağmen, hatta başka herhangi kimsenin itirazı ya da talebi olmamasına rağmen, müvekkili şirketin sehven gönderilen parasını ihtara rağmen iade etmediğini, karara esas alınan bilirkişi raporu, konuya havale mevzuatı açısından yaklaştığını ancak icra mevzuatını göz ardı ettiğini, bu hukuki problemin Yerel Mahkemece değerlendirmesi ve davalı ... Bankasının da buradaki sorumluluğunu tespit etmesi gerektiğini ancak bu hususun yerine getirilmediğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE : Dava, davacının internet yolu ile yaptığı hatalı havale istinaden banka ve havale alıcısı aleyhine açmış olduğu sebepsiz zenginleşme davası istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davacı vekili 25 10.2022 harç tarihli dava dilekçesiyle Davalı bankaya zuhulen .... Şti. adına yapılması gereken ödemenin ... Şti.'ye EFT edildiğini davalı bankanın hatalı gönderilen parayı iade etmediğini diğer davalı ... Şirketi'nin ise paranın iadesine muvafakat ettiğini buna rağmen ödeme yapılmayınca sehven gönderilen 68.327,51 TL'nin 08.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği belirlenmiştir. Mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporunda bilirkişi ...., .... Şirketi'nin banka hesabı üzerinde İzmir 10 İcra Müdürlüğünün 2022/7849 esas sayılı ve Ankara 33. İcra Müdürlüğü'nün 2022/30871 esas sayılı dosyalarıyla haciz ihbarnameleri ve Vergi Dairelerinden gönderilen haciz yazılarının bulunduğu davacının gönderdiği bedelin bu talimatlara istinaden davalı banka tarafından iade edilemeyeceği belirtilmiştir . Mahkemenin 26.09.2023 tarihli tarihli kararıyla bankaya karşı açılan davanın reddine davalı .... Şirketi hakkında açılan davanın ise kabulüne karar verildiği belirlenmiştir. Davacı ... Şirketi vekili ise ....Bankasına karşı açılan davanın da kabul edilmesi gerektiği, paranın hesaba geçmesinden önceki hacizlerin bloke için yeterli sebep olmadığını belirterek bu davalı yönünden de davanın kabulünü talep ederek istinaf etmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki ilişkide değerlendirilmesi gereken borçlar kanunundaki TBK m.555-559 arasındaki havale hükümleri ile yine irade fesatı hallerinden TBK m.30-31-32 hükümlerinde yer alan hata halleri uygulanacaktır. Bunlardan havale hükümlerinin değerlendirilmesinde havale gönderen davacının, havale ödeyicisi banka vasıtasıyla havale alıcısı davalı .... Şti.'ye borcu olmadığı, 68.327,51 TL'yi hataen gönderdiği, taraflar arasında ihtilafsızdır ancak TBK m.559'a göre havale eden davacının havale ödeyicisi bankaya havale bedeli alıcının hesabına geçmeksizin iadesini istemek mümkündür, internet yoluyla yapılan işlemde havale göndericisinin havale tutarı derhal havale alıcısı müşterinin hesabına geçmiştir. Bu gönderinin/havalenin havale alıcısının hesabına geçmesiyle artık tasarruf yetkisi ortadan kalkmaktadır. Bu havalenin bağış veya ödünç para vermek amacıyla yapılmış olması geri alma hakkını engelleyen bir şarttır. Ayrıca havale lehtarına yapılacak borcun ödenmesi de yine geri almayı engellemektedir. Yani geri alma hakkı bir süreyle sınırlandırılmıştır. Bu halde havale lehtarı .... Şti.'nin hesabına gelen ödemelerin davalı banka tarafından daha önce bu hesaplara konunun haciz ve bloke yazıları nedeniyle muhafaza etmesi bu parayı iade etmemesi gerektiği belirlenmiş olmakla; artık davalı bankanın davacı havaleyi gönderen tarafa karşı sorumluluğu bulunmamaktadır. Davacının davalı bankadan havale bedeli talep etmesi mümkün değildir. Somut olayda zenginleşen taraf banka olmayıp dava dışı .... Şti. olduğundan iadeye konu bedelin bu şirketten istenilmesi gerekmektedir. Davacı da bu sebebe dayanarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine de istinaden davalı ..... Şti.'ne karşı dava açmıştır . Mahkemece de isabetli olarak bu talep yönünden davanın TBK madde 77'ye göre kabulüne, diğer davalı ... Bankası A.Ş aleyhine açılan davanın ise reddine karar vermiştir.(Y.11. Hukuk Dairesi ESAS NO:2020/5559 KARAR NO: 2021/1146 T:11.02.2021, Bu nedenle davacının istinaf talebi yerinde görülmediğinden kabul edilmemiştir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00-TL'den peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacının yaptığı giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 02/11/2026

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/1187, K. 2026/1739, T. 02.11.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-1187-e-2026-1739-k-627ec7148add