Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1154 E. 2026/1573 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2026/1154

KARAR NO : 2026/1573

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 03/07/2026 (Ara Karar)

NUMARASI : 2026/444 E.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden .... Ltd. Şti., diğer müvekkili ... ... Şirketinden satın aldığı mermer ekipmanları karşılığında ilgili çeki düzenlediğini, müvekkili .... Ltd. Şti.'nin Şanlıurfa'da, diğer müvekkilinin ise İstanbul'da faaliyet gösterdiğini, bu yüzden ilgili çekin ... Kargoya verildiğini, ancak 14/07/2026 tarihinde İstanbulda bulunan ...'e ulaşan kargo poşeti içindeki zarftan çekin çıkmadığını, bunun üzerine müvekkili ... tarafından Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/1186 esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, 17/07/2025 tarihinde %40 teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verildiğini, yargılaması devam eden dosyada edinilen bilgilere göre daha önce müvekkillerin hiçbir ilgisinin bulunmadığı davalının ilgili çeki bankaya ibraz ettiğinin öğrenildiğini, bunun üzerine Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/1815 esas sayılı dosyası ile 28/10/2025 tarihinde çek istirdadı davası açıldığını, davalı adına Şanlıurfa Cumhuriyet Savcılığının 2025/50548 soruşturma sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu, davalının müvekkilleri hakkında İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/63 Değişik iş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı aldığını, ihtiyati haciz kararına dayalı olarak davalının İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasını açtığını, müvekkillerinin banka hesaplarına bloke edildiğini, İstanbul 42. İcra Hukuk Mahkemesinin 2026/90 esas, 2026/93 esas, 2026/105 esas, 2026/130 esas ve 2026/137 esas sayılı dosyalar ile hacizlerin geçici olarak durdurulabildiğini, müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığını belirterek İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından tahsil edilen paranın alacaklı gözüken tarafa ödenmemesini ve icra işlemlerinin durdurulmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR KARARI:

İlk derece mahkemesi 20/05/20256 tarihli ara kararı ile; "Davacılar vekilinin ihtiyati tedbir taleplerinin KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;

1-Davacılar vekilinin dava dilekçesindeki icra işlemlerinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE,

2-Davacılar vekilinin dava dilekçesindeki, İİK m.72/3 hükmüne dayalı icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine yönelik ihtiyati tedbir isteminin KABULÜ ile; dava değeri olan 640.999,25-TL nin %20'si oranında olan 128.199,85-TL teminat (nakit veya kesin-süresiz muteber banka teminat mektubu) davacı tarafça depo edildiğinde İstanbul 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından davacılar/ borçlular ... ... Şirketi ve ... Limited Şirketi'den tahsil edilen yahut tahsil edilecek olan dosya borcunun dava sonuçlanıncaya kadar TEDBİREN ALACAKLIYA ÖDENMEMESİNE,

3-HMK m.393 hükmü uyarınca işbu ara kararın tarafların yokluğunda dosya üzerinden verilmiş olması sebebiyle ara kararın taraflara tebliğinden itibaren tedbir isteyen davacılar vekilince 1 Haftalık Kesin süre içerisinde teminatın yatırılarak ihtiyati tedbirin uygulanmasının talep edilmemesi halinde tedbirin kendiliğinden kalkacağının davacılar vekiline ihtarına (işbu ara kararın tebliği ile ihtarına)" karar vermiştir.

İTİRAZ DİLEKÇESİ:

Davalı vekilinin 01/06/2026 tarihli ihtiyati tedbir ara kararına karşı itiraz dilekçesinde özetle; davacıların arasında zorunlu dava arkadaşlığının bulunmadığını, zorunlu olan başvuru ve maktu hacın her iki davalı yönünden de ayrı ayrı yatırılması gerektiğini, davacı ... yönünden harçların yatırılmadığını, harç ikmali yapılmaksızın verilen ihtiyati tedbir kararının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu yüzden verilen ihtiyati tedbir kararınından rücu edilerek ayrı ayrı teminat yatırılması karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesi 03/07/2026 tarihli kararı ile; "Somut olay bakımından açıklanan mevzuat hükümleri de değerlendirilerek, teminat mukabilinde icra dosyasına işbu dosyada yer alan davacılar bakımından yatırılan yahut yatırılacak olan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı vermek gerekmiş, davalı taraf her ne kadar tedbir kararına itirazında dava harçlarının eksik yatırıldığı ve iki davacı yönünden tedbir kararı verildiğinden mahkememizce tayin edilen teminatın eksik olduğu yönünde itirazlarda bulunmuş ise de; ilgili tedbir kararının tensiben yapılan inceleme sonucu inceleme yapılarak verildiği, yargılama sırasında harcın eksik olduğunun tespit edilmesi halinde her zamana tamamlanmasının mümkün olduğu öte yandan davacıların aynı çekten kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadıklarının tespitini talep ettikleri ve davaya konu çekin takibe konu edildiği icra dosyasında dosyamız davalısı alacaklı tarafından, dosyamız davacıları borçlular aleyhine aynı ödeme emri ile takip başlatıldığı mahkememizce de takip çıkışı olarak görünen 640.999,25-TL'nin %20'si oranında takdir edilen teminat mukabilinde, davacılar vekilinin ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönündeki tedbir talebinin davacılar yönünden kabulüne karar verildiği bu hali ile teminata yapılan itirazın da yerinde olmadığı kanaatine varıldığından davalı tarafın diğer tedbire itirazlarının ise yargılama ile tespit edilebileceği mevcut durumda tedbir kararının kaldırılması halinde hakkın elde edilmesinin zorlaşabileceği koşulunun da bulunduğu anlaşılmakla tedbirin kaldırılması koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmakla, davalı vekilinin mahkememizce ihtiyati tedbir ara kararına yapmış olduğu itirazın REDDİNE" karar vermiştir.

İSTİNAF:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin 03.07.2026 tarihli ara kararı ile verilen ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacılar ... Limited Şirketi ile ... arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığını, bu nedenle her bir davacı için ayrı ayrı harç yatırılması gerektiğini, ... yönünden harç ikmali yapılmaksızın tedbir kararı verilmesinin hatalı olduğunu, davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı olmamasına rağmen tek bir teminat üzerinden tedbir kararı tesis edilmesinin müvekkili aleyhine zarar doğuracağını, davacıların menfi tespit taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, çek üzerindeki ciro zincirinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 789 ve 790. maddelerine uygun olduğunu, aynı kanunun 677. maddesinde düzenlenen imzaların bağımsızlığı ilkesi gereği keşidecinin kendi imzasına itiraz etmediği sürece lehtarın imzasının sahteliğine dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağını, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemelerinin yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğunu, davacıların iddialarının kambiyo hukukunun temel prensipleriyle bağdaşmadığını, dava konusu çekin tedavüle konulduğunda tüm zorunlu unsurları taşıdığını, davalının kötü niyetli olduğunun ispatlanamadığını, davaların tefrik edilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesinin itirazlarını reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/444 E. sayılı dosyasında verilen 03.07.2026 tarihli ara kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP:

Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin çalıntı olduğunu, davalının bu durumu bilmesine rağmen kötü niyetli olarak çeki tahsil etmeye çalıştığını, çekin arkasına Şanlıurfa 1. ATM 2025/1186 E. sayılı dosyasından ödeme yasağı şerhi düşüldüğünü, davalının Şanlıurfa Cumhuriyet Savcılığı'nın 2026/19918 numaralı soruşturma dosyasında 29.01.2026 tarihinde verdiği ifadede çekin ödeme yasağını bildiğini ikrar ettiğini, buna rağmen aynı gün İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/63 D. sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, İstanbul 4. ATM 2026/63 D. İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz kararı nedeniyle davacı müvekkillerinin ticari faaliyetlerinin sekteye uğradığını, davalının 02.06.2026 tarihli icra haciz talebiyle banka hesaplarına bloke koydurmaya çalıştığını, dava konusu çekin tek olduğunu ve İstanbul 1.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkin uyuşmazlığın aynı hukuki sebebe dayandığını, bu nedenle harcın tek yatırılmasında bir usulsüzlük bulunmadığını, %20 oranında takdir edilen teminatın yeterli olduğunu, 26.07.2026 tarihli icra kapak hesabında iddia edilen 927.354,09TL tutarındaki alacağa karşılık toplam 1.518.894,89 TL teminat yatırıldığını, davalının ilave teminat talebinin davacı müvekkillerini zorlamaya yönelik olduğunu, davalının tefrik talebinin yasal mesnedinin bulunmadığını, davacı keşideci ve lehtar müvekkiller arasındaki ticari ilişkinin mevcut olduğunu, çekin çalındığının öğrenildiği 14.07.2025 tarihinden itibaren Şanlıurfa 1. ATM 2025/1186 E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, 28.10.2025 tarihinde ise ... aleyhine aynı mahkemenin 2025/1815 E. sayılı dosyası ile çek istirdadı davası ikame edildiğini, davalının ağır kusurlu olduğunu, imzaların istiklali prensibinin somut olayda uygulanamayacağını, meşru ciro zincirinin koptuğunu, davalının iddialarının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek davalının haksız ve kötü niyetli istinaf itirazlarının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava; İİK'nın 72. maddesi kapsamında, icra takibine konu çek yönünden menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından davacıların icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine, icra veznesindeki paranın davalı alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir kararına hükmedildiği, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

İhtiyati tedbir kararına itiraza ilişkin yasal düzenleme HMK'nın 394/2. maddesinde yer almış olup ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edilebileceği düzenlenmiştir. Somut olayda davalı tarafından, davacıların zorunlu dava arkadaşı olmadığından bahisle ayrı ayrı harç alınmadan ve her bir davacı yönünden ayrı teminat yatırılmadan verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiği ileri sürülmüş ise de eksik harç mahkemece tamamlatılması mümkün olan davanın usuli devamına ilişkin bir mesele olup ihtiyati tedbirin şartlarından birisi değildir. Mahkemece İcra ve İflas Kanunu'nun 72/3. maddesinin son cümlesi kapsamında icra veznesindeki paranın davalı alacaklıya verilmemesi yönünde yasal düzenlemeye uygun olarak hükmettiği ihtiyati tedbir kararı kapsamında, takdir edilen teminat miktarının takip konusu alacak/ dava değeri ile bağlantılı olarak muhtemel zararı karşılamaya yeterli olduğu anlaşılmış olup bu yönleri ile ileri sürülen istinaf sebeplerine itibar edilmesinin mümkün olmadığı, mahkeme ara kararının usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/07/2026 tarih ve 2026/444 E. sayılı ara kararına karşı, davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2026