Bölge Adliye Mahkemesi 2025/2206 E. 2026/1850 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2025/2206 Esas

KARAR NO:2026/1850 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(Kapatılan) İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

ESAS NO:2022/537 Esas - 2025/558 Karar

TARİHİ:08/07/2025

DAVA:Cezai Koşulu Alacağı

KARAR TARİHİ:26/10/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı işçi arasında 03/09/2019 tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinde davalının satış temsilcisi olarak çalışacağı öngörüldüğü, 03/09/2019 tarihinde taraflar arasında düzenlenen rekabet yasağı ve gizlilik sözleşmesinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 2 yıl süre ile benzer ve ilgili bir işyerinde çalışması halinde işçinin işverene 250.000 TL cezai şart ödeyeceği öngörüldüğünü, davalının rekabet yasağına aykırı davranışları nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan cezai şartı ve müvekkilin uğradığı zararları tazmin etmesi gerektiğini, davalının, çalıştığı bu 1 yıllık süre boyunca müvekkili şirkette satış temsilciliği görevini sürdürdüğü, şirkete ait teknik, ticari ve personele ilişkin iş sırlarına eriştiği ve müşteri çevresine nüfuz eden konumu nedeniyle bu işyerine dair bilgi, ticari sır ve teknik verileri öğrendiği, sözleşmesinin feshinin üzerinden henüz 2 yıl geçmeden dava dışı... A.Ş.de çalışmaya başladığını, söz konusu şirketin, müvekkili şirket gibi madeni yağ sektöründe hizmet verdiği, müvekkili şirket ile davalının yeni işe başladığı şirketin gerek aynı meslek grubunda olmaları gerekse aynı coğrafi yerde bulunmaları, davalının sözleşmede kararlaştırılan süreyi beklemeksizin işe başlamasının gizlilik taahhüdünü ihlal ettiğini gösterdiğini, davalının iş sözleşmesinde yer alan haksız rekabet koşuluna uymaması sebebiyle şimdilik 20.000 TL cezai şartın arabuluculuk başvurusu ile temerrüte düşmüş olması sebebiyle temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 29/04/2025 tarihinde harçlandırılmış ıslah dilekçesi ile; fazlaya dair talep ve dava haklarımız saklı tutularak 20.000- TL üzerinden açılmış, davanın cezai şart talebini 230.000,00 TL. Artırarak toplamda 250.000-TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın taraflar arasında akdedilmiş iş sözleşmesi içerisinde yer alan "Rekabet Yasağı" hükmü temel alınarak açıldığı, bu sebeple davada İş Mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin çalıştığı pozisyon itibarı ile davacı şirkete herhangi bir zarar vermediği ve verebilme ihtimalinin olmadığını, davacının ticari sırlarının ve bilgilerinin kullanıldığını ispatla yükümlü olduğunu, rekabet yasağının Anayasa ile düzenlenen çalışma hakkını engeller nitelikte olduğunu, matbu sözleşme hükmü olduğunu, belirterek öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, aksi halde haksız davanın reddi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 08/07/2025 tarih ve 2022/537 Esas - 2025/558 Karar sayılı kararında;"......Davacı yanın dayandığı, davalının davacının operasyonel tekniklerine, ticari/iş sırlarına vakıf olduğu, davalının işe başladığı dava dışı şirkete bu bilgileri ve müşteri profilini taşıdığını ve kullandığını iddia edilmişse de iş sırrı teşkil eden “hangi bilginin” açıklandığı beyan ve ispat edilmelidir. Somut hangi personel bilgisinin, somut hangi organizasyonun ve somut iş sürecinin iş sırrı olmasına rağmen davalı tarafından açıklandığı hususunun soyut kaldığı görülmüştür. Anılı yasa maddesinin somut olayda uygulama yerinin olmadığı, yine yer ve konu bakımımdan yapılacak değerlendirmede ise rekabet yasağının işçinin ekonomik özgürlüğünü ve çalışma özgürlüğünü kısıtlayıcı şekilde olmaması gerektiği, işçinin yer bakımından çalışma özgürlüğünün sınırlandırıldığı,aksi düşüncenin anayasal bir hak olan davalının çalışma hürriyetinin ihlali sonucunu doğuracağı, böylece dosya kapsamında davalı yanın fiillerinin rekabet yasağına aykırılık teşkil ettiğinin davacı yanca ispatlanamadığı ve davacı yanın davalı fiillerinden doğan cezai şart bulunmadığı anlaşılmakla, açıklanan gerekçelerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile,

''1-Davanın REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin delillerin değerlendirilmesinde hataya düştüğünü, sektörel olarak hatalı değerlendirme içeren eksik rapor ile hüküm tesis ettiğini, beyanları ve sundukları deliller nazara alınmadan hüküm tesis etmiş olduğunu, savunma haklarının engellendiğini,Dosya kapsamında alınan rapora itiraz edilmesine rağmen rapor taleplerinin gerekçesiz şekilde reddedildiğini, bilirkişi raporunun hatalı sektörel değerlendirme içerdiğini, dolayısıyla denetime elverişsiz ve hatalı değerlendirme içeren bilirkişi raporuna itibar edilerek kurulan hükmün kaldırılması ve yeniden yargılama yapılması gerektiğini, Yerel mahkeme tarafından gerekli incelemeler yapılmadan eksik inceleme neticesinde hüküm tesis edildiğini, işbu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini, davalının ekabet yasağına aykırı davranışı nedeniyle TBK'nun 444- 446 maddeleri gereğince cezai şarta karar verilmesi talebiyle dava açıldığını, davalının rekabet yasağına aykırı davranışının iş sözleşmesini tek taraflı feshetmesinden sonra gerçekleştiğini, davalının müvekkil şirketten ayrıldıktan sonra aynı iş kolunda faaliyet gösteren başka bir şirkette ve müvekkil şirket ile aynı bölgede çalışmaya başladığını, davalının görevi gereği müvekkil şirkete ilişkin birçok ticari bilgiye sahip olduğunu ve bu nedenle eylemi rekabet yasağı kapsamına girdiğini,Davalı işçinin müşteri bilgilerine erişen önemli bir pozisyonda hatırı sayılır bir süre çalıştıktan sonra istifa ederek aynı işi yapan rakip firmada çalışmaya başlamasının müvekkil şirket ile imzaladığı belirsiz iş sözleşmesine, bunun içerisinde yer alan rekabet yasağı ve gizlilik sözleşmesine, gizlilik taahhütnamesine aykırı olduğunu, davalının şirketteki çalıştığı dönemdeki pozisyonu gereği şirkete ait teknik, ticari ve personele ilişkin iş sırlarına eriştiğini ve müşteri çevresine nüfuz eden konumu nedeniyle bu işyerine dair bilgi, esaslı ticari sır ve teknik verileri, satış politikalarını, müşteri portföyünü öğrendiğini, nitekim iş sözleşmesinde yer alan hükümler uyarınca davalının rekabet yasağı sözleşmesine aykırı davrandığını,TBK 396. maddesinde işçinin özen ve sadakat borcu altında sır saklama yükümlülüğünden ve yine TBK 446. maddesinde rekabet yasağına aykırı davranışların sonuçlarından bahsedildiğini, müvekkil şirket ile davalının yeni işe başladığı şirketin gerek aynı meslek grubunda olmaları, gerek aynı coğrafi yerde bulunmaları, gerekse de davalı işçinin 2 yıllık süreyi beklemeksizin, müvekkil şirketteki işinden ayrıldıktan yalnızca 3 gün sonra rakip firmada aynı pozisyonda çalışmaya başlamasının davalı işçinin rekabet yasağına sadakat yükümlülüğüne açıkça aykırı şekilde davranış ve tutum sergilediğini gösterdiğini, bu hususta emsal nitelik taşıyan İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/74 Esas ve 2024/870 Karar sayılı kararı ile "Diğer yandan, davalının davacı şirkette "Satış Temsilcisi" pozisyonunda çalışmakta iken istifa sonucu işten ayrılarak dava dışı şirketinde benzer pozisyonda işe başladığı tarafların kabulünde olduğuna göre, davalının davacıyla aynı faaliyet kolundaki, aynı müşteri ile iş yapan benzer pozisyonda çalışmakla rekabet yasağını ihlal ettiğinin kabulü gerekir. Zira davacı şirketteki pozisyonu itibariyle ortak müşteri portföyü ve benzer ürün isim ve içerik bilgilerine sahip olan davalı işçinin, rekabet yasağını ihlal ettiğinden davacının cezai şart talebi yerinde bulunmakla sözleşmedeki miktarın altında talepte bulunulduğundan takdiri indirim yapılmayarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilerek isabetli bir değerlendirme yapıldığını, zira davalı ile aynı pozisyonda çalışmış, bir başka davalı satış temsilcisinin aynı şartlarda çalışmakta iken aynı şekilde istifa ederek rakip bir firmayla çalışmaya başlamış olmasının rekabet yasağını ihlal ettiğine kanaat getirilerek haklı davanın kabulüne karar verildiğini,Yerel mahkeme tarafından tesis edilen gerekçeli kararın açıklıktan uzak olduğunu, işbu kararın Anayasa'nın 141/3 maddesine aykırılık teşkil ettiğini, yapılanyargılama sonucunda tesis edilen gerekçeli kararın yalnızca hükmü bildiren bir sonuç metni değil, aynı zamanda bu sonuca hangi maddi ve hukuki sebeplerle varıldığını taraflarda tereddüt bırakmayacak açıklıkta ortaya koymayı amaçlayan bir hukuk metni olduğunu, ancak yerel mahkeme tarafından tesis edilen gerekçeli kararın hangi hükmün hangi sebeple tesis edildiğini açıklamadığını, bu durumun müvekkil şirketin Anayasa tarafından güvence altına alınan gerekçeli karar hakkını ihlal ettiğini, söz konusu gerekçeli kararın bu yönüyle de hukuka aykırı olduğunu, Diğer taraftan hüküm usul ve yasalara aykırı ve eksik inceleme neticesinde verilmiş olduğundan hükmolunan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de hatalı olduğunu, istinaf incelemesi neticesinde kararın bu yönüyle de kaldırılması, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, taraflar arasında akdedilen iş sözleşmesinden kaynaklı rekabet yasağının ihlali nedeniyle, cezai şart tazminat istemine ilişkindir.Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Taraflar arasında imzalanan 03/09/2019 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi ile davalı ...'nin davacı şirkette satış temsilcisi olarak işe başladığı, sözleşmenin rekabet yasağı ve gizlilik sözleşmesi başlıklı 15.2 maddesinde;'' Personel, T.B.K. 444. Madde gereği gerek iş sözleşmesi devam ettiği sürece gerekse iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren iki yıl boyunca Kocaeli ve İstanbul illeri sınırları dahilinde işveren'le rekabet edemez, rekabet için kendi adına rakip bir işletme açamaz, başka bir rakip işletmede çalışamaz, rakip işletme ile menfaat ilişkisi içine giremez.'' 15.3 maddesinde;'' TBK 444/2 gereği Rekabet yasağı kaydı müşteri çevresi, üretim sırları ve işverenin yaptığı işler hakkında edinilen bilgilerin kullanılmaması veya 3. Şahıslara verilmemesi ile sınırlıdır.'' 15.4. maddesinde;'' Personel'in rekabet yasağını iş sözleşmesi devam ederken veya iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde kısmen veya tamamen ihlal etmesi halinde personel işveren'e T.B.K. 446/1 gereği işveren'in uğradığı tüm zararları gidermekle yükümlüdür. ''15.5 maddesinde ise;'' Personel 15.4 maddesi gereği tüm zararların dışında rekabet yasağına aykırı davrandığı taktirde zarara uğrama şartı aranmaksızın işveren'e 250.000 (ikiyüzellibin) Türk Lirası ödemekle yükümlüdür,'' hükmü düzenlenmiştir.Davacı taraf dava dilekçesi ile; Davalının sözleşmede kararlaştırılan süreyi beklemeksizin işe başlamasının gizlilik taahhüdünü ihlal ettiğini gösterdiğini, davalının iş sözleşmesinde yer alan haksız rekabet koşuluna uymaması sebebiyle şimdilik 20.000 TL cezai şartın ödenmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile de talebini artırarak 250.000,00 TL.'nin ödenmesini talep etmiştir.Davalı ...'in SGK. Dökümüne göre davacı şirkette satış temsilcisi olarak 03/09/2019 tarihinde işe başladığı ve 30/10/2020 tarihinde istifa ederek davacı şirketten ayrıldığı, davacı şirketten 30.10.2020’de istifa ettikten sonra 02.11.2020 tarihinde aynı sektördeki dava dışı .... AŞ’de benzer görevde çalışmaya başladığı anlaşılmıştır.6098 sayılı Kanun 818 sayılı Kanun'dan farklı olarak, rekabet yasağı ile ilgili doğrudan mutlak bir geçersizliğin öngörülmediği, Anayasa ve diğer mevzuat hükümleri ile somut olgu nazara alınarak rekabet yasağının aşırı nitelikte olması halinde, yasağın kapsamı bakımından hakime uyarlama yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Hakime tanınan bu yetkinin gerek müstakil açılan bir uyarlama davasında ve gerekse de ihlal halinde açılacak bir tazminat davasında kullanılabileceği kuşkusuzdur. Ayrıca aynı Kanun'un 444/2. maddesi “Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.” hükmü haiz olup, anılan madde hükmü uyarınca rekabet yasağının işçinin yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak davacı işverene önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunması halinde geçerli olacaktır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/1393 Esas,2019/2838 Karar sayılı içtihadı da benzer mahiyettedir.)Mahkemece, uyuşmazlık konusunda hukukçu bilirkişiden 05/08/2024 tarihli rapor alındığı, bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine önceki bilirkişinin yanına mali müşavir ve sektör uzmanı bilirkişilerde dahil edilerek ek rapor alındığı, HMK'nın 146.maddesine göre hakim delillerden davanın yeterince aydınlandığı kanaatine varırsa tahkikatı bitirebilir. Bu hükümle birlikte ilk derece mahkemesince sunulan deliller, bilirkişi heyet raporundaki tesbitler gözetildiğinde, davacı vekilinin yetersiz bilirkişi raporu ve eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Somut olayda, davalının davacı işveren nezdinde satış temsilcisi olarak çalışırken davacı şirketten istifa etmek suretiyle işten ayrıldıktan sonra dava dışı .... AŞ’de benzer görevde çalışmaya başladığı, davacı şirket ile davalının istifa sonrası çalışmaya başladığı .... AŞ.'nin aynı iş kolunda faaliyet gösterdikleri tesbit edilmekle beraber dosya kapsamından davalının davacı şirkette çalıştığı pozisyon ve çalıştığı süre gereği davacı şirketi önemli zarara uğratacak ne gibi ticari sırlara vakıf olduğu iddiası kanıtlanamadığı gibi, dava dışı şirketteki görev tanımı ile pozisyonu da gözetildiğinde, TBK'nın 444/2.maddesi hükmü kapsamında davalı ...'nin sahip olduğu bilgileri dava dışı şirkette kullanması halinde davacı şirkete önemli bir zarara sebebiyet verme ihtimalinin bulunduğu iddiasınında kanıtlanamaması nedeniyle rekabet yasağı kaydı geçerli olmadığından davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğu, HMK'nın 323/1-ğ maddesi uyarınca vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderlerinden olup, HMK'nın 326/1. maddesi uyarınca aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlenmesine göre, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç itibariyle, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 26/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.