Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1636 E. 2026/1815 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/1636

KARAR NO : 2026/1815

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 13/06/2023

NUMARASI : 2016/904 Esas - 2023/519 Karar

DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/10/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının şirketleri nezdinde 01/12/2003 tarihinden 08/02/2016 tarihine kadar ... olarak çalıştığını, 08/02/2016 tarihinde iş akdinin haksız bir şekilde bildirim sürelerine uymaksızın fesih ettiğini, çalıştığı süre boyunca şirketlerinin bir çok ticari bilgi sırrına vakıf olduğunu, davalının işten ayrıldıktan kısa bir süre sonra henüz bildirim süresi içerisinde iken ... ... ... de çalışmaya başladığını, davalının işten ayrılmasını takiben şirketlerinin müşterisi olan bir çok şirketin ... ... AŞ ile çalışmaya başladıklarının belirlendiğini, davalının İstanbul 2. İş mahkemesinin 2016/298 esas sayılı dosyası ile açtğı davada şirketlerinin gizli ve ticari bilgileri içeren e posta yazışmalarını şirketin iznini almaksızın dosyaya sunulduğunu, sunulan bu gizli bilgilerin şiret sırlarının ifşa niteliğinde olduğunu, yapılan eylemin iş sözleşmesine ve yasalara aykırı bulunduğunu, davalının hareketinin haksız rekabet hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davalının iş sözleşmesinde düzenlenen rekabet yasağı ve gizlilik hükümlerine açıkça aykırı davranarak şirketleri ile çalışan firmaların ... Sigorta'ya geçirilmesinin haksız rekabet teşkil ettiğini, davalının iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağına aykırı hareket ettiğini, davalının ... ... AŞ ile çalışmaya başlaması akabinde şirketlerinin çalıştığı bazı şirketlerin ... ... AŞ ile çalışmaya başladığının belirlendiğini, davalının şirketlerinin müşterilerini ve yaptırdığı poliçelerin tüm detaylarını bildiğini, sözleşmede belirlenen rekabet yasağını açıkça ihlal ettiğinin sabit olduğunu, davalı tarafından şirketlerin ticari sırlarının ifşa edilerek gizlilik ilkesine aykırı davrandığını, davalının dürüstlük kuralına ve sır saklama yükümlülüğüne aykırı davrandığını, davalı ve ... ... Kadıköy 2. Noterliği 25/05/2016 tarih ve ... yevmiye nolu cevabı ihtarnamede şirketlerinin müşterileri ile çalıştığını ikrar ettiğini beyanla, davanın kabulü ile, davalının iş sözleşmesi ve haksız rekabet yükümlülüklerine aykırılık teşkil eden fiillerinin tespitine, devam etmekte olan fiillerin men'ine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminat, 10.000,00 TL manevi tazminatın fiilin işlendiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın maddi zararını tam olarak belirleyebileceğini, ancak fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 1.000,00 TL maddi tazminat talep edildiğini, zamaaşımı definde bulunduklarını, 01.12.2003 tarihinden itibaren davacı işyerinde çalışmaya başladığı, fazla mesailerinin ödenmemesi ve şahsına yönelik hakaret niteliği taşıyan ayrımcı davranışlar sebebiyle iş akdini 11.12.2015 tarihinde haklı nedenle fesh ettiğini, davacı şirket tarafından tazminatının ödeneceğinin söylendiğini ancak, fesih ve ... çıkış işlemlerinin yapılmadığını, Beşiktaş 12. Noterliğinin 03.02.2016 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile iş akdinin haklı nedenle fesih edilmesine rağmen haklarının ödenmediği, ... çıkış işlemlerinin yapılmadığının belirtilerek haklarının ödenmesinin ve ... çıkış işlemlerinin yapılmasının ihtaren bildirildiğini, davacının iş sözleşmesini kötü niyetli olarak sona erdirmediğini, başka bir iş yerinde çalışmasını engellediğini, davaya konu iş akdinin İstanbul 2. İş Mahkemesi 2016/298 E. Sayılı dosyasına sunulduğunu, rekabet yasağının geçerli olabilmesi için rekabet yasağının zaman, yer ve konu bakımından sınırlandırılmış olması gerektiğini, davacının iddia ettiği iş akdindeki rekabet yasağı maddesinde zaman, yer ve kapsam sınırının bulunmadığını, bu nedenle bu hükmün geçersiz olacağını, şirket iç yazışmalarının sadece İstanbul 2. İş Mahkemesi 2016/298 E. Sayılı dosyasına çalışma koşullarını ispatlamak için sunulduğunu, 3. Kişiler ile paylaşılmadığını, bu bilgilerin mutad bilgiler içerdiğini, şirketin mali yapısı, teknik bilgileri, formül, kar marjı gibi ticari sır kapsamında kabul edilecek bilgiler içermediğini, davacı şirketin faaliyet alanı gereği müşteriler ile sigorta şirketleri arasında aracılık yaptığını, sigorta şirketlerinden teklif alacak müşterilere iletildiğini, müşterilerin kabul ettiği teklife konu poliçeyi tanzim ettiklerini, sektördeki tüm brokerlerin aynı şekilde faaliyet gösterdiğini, alınan tekliflerin müşteriler tarafından başka şirketlerle paylaşılabildiğini, bir müşteri için birden fazla sigorta şirketinden teklif alınarak müşteriye sunulduğunu, müşteri bilgilerinin sigorta şirketleri ile paylaşıldığını, müşteri bilgilerinin bilinmesinin ticari sır olamayacağını, davacının şirketinde yüzün üzerinde şirket ile çalıştıklarını ancak, davacı tarafından dava dilekçesinde şirketin isminin verildiğini, davacı tarafından bahsedilen ... üzerine kayıtlı ... tekne poliçesi, ... yönetici sorumluluk poliçelerinin çalıştığı ... Sigorta tarafından yapılmadığını, piyasada rekabetin fazla olması sebebiyle müşterilerin tercihlerinin değiştiğini, bu huşuların ispatı için dava dilekçesinde bahsedilen şirketlere müzekkere yazılarak davacıdan neden teklif almadıklarının sorulması gerektiğini, müşterilerin poliçe vadesi bitiminde istediği şirketi tercih etmekte özgür olduğunu, bu hakkın kısıtlanmasının rekabet yasağı olacağını, müşterilerin bir çok aracıdan teklif alarak kendilerine en uygun gelen fiyat ve şartları veren şirket ile çalışmayı seçtiğini, müşteri ve 3, Şahısların bilgilerinin paylaşıldığına ilişkin her hangi bir şikayetinin bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davalının, davacı şirkette 01.12.2003 tarihinde işe başladığı, 11.12.2015 tarihinde iş akdinin davalı tarafça feshedildiği, İstanbul 31. İş mahkemesinin 2016/618 esas sayılı dosyasında verilen ve istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen karar ile davalı tarafça yapılan feshin haklı olduğu, bu kararın mahkememizi de bağlayacağı; Taraflar arasında imzalan Belirsiz süreli İş Sözleşmesinin 10. Maddesinde rekabet yasağına ilişkin, "Çalışan işbu sözleşme süresinde ve/veya sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde; ...'in müşterileri ve müşterileri olmaları ihtimali bulunan şahıs ve/veya şirketlerle, ... çalışanları ile kendi adına veya görev yaptığı herhangi bir şirket veya kuruluş adına doğrudan veya dolaylı olarak ticari bir ilişki tesis etmeyeceğini ve/veya mevcut ticari ilişkilerini sona erdirmeleri konusunda herhangi bir telkinde bulunmayacağını beyan ve taahhüt eder. Çalışan iş bu 10. Maddede belirtilen yükümlülüklerine gerek sözleşmenin yürürlük süresince, gerek sözleşme sona erdikten sonra uyacağını, iş bu sözleşmenin her ne nedenle olursa olsun feshedildiği veya sona erdiği tarihten sonra dahi iş bu maddede hükümlerin ve işbu 10. Madde kapsamındaki yükümlülüklerinin yürürlükte kalmaya devam edeceğini, bu yükümlülüklerin ihlali halinde ...'nin uğrayacağı maddi ve manevi zararlar, iş kaybından ... zararlar da dahil ve fakat bunlarla sınırlı olmaksızın her türlü zararı ...'e ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder" şeklinde düzenleme yapıldığı, yapılan bu düzenlemenin TBK'nın 445/1 maddesindeki" Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz." hükmüne uygun olmadığı, sınırlamaların net ve belirli olmadığı, süre öngörülmediği, yasal düzenlemeye uygun olmayan sınırlamaların geçersiz olacağı; TBK'nın 447/2. maddesinde, sözleşmenin, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağının sona ereceğinin düzenlendiği, bu yasal düzenleme ışığında, taraflar arasındaki iş akdi davalı tarafından haklı nedenle feshedildiğinden, davalının rekabet yasağının sona ereceği, haksız rekabete konu olduğu iddia edilen eylemlerin fesihten sonra olduğu anlaşılmakla değerlendirilmekle, davacının rekabet yasağı hükmüne dayanarak davadaki taleplerinin haksız olduğu, davacının davasını ispatlayamadığı sonuç ve kanaatine ulaşılarak davacı taraça açılan davanın tüm talepler bakımından reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece yalnızca sözleşmedeki rekabet yasağı kaydı değerlendirilmiş olup 6102 sayılı TTK hükümleri uyarınca haksız rekabet açısından inceleme yapılmadığını, mahkemece gerekçeli kararda davanın reddi kararı açısından herhangi bir gerekçe sunulmadan, genel geçer ifadelerle karar verildiğini, gerekçeli karar incelendiğinde, gerekçeli kararın neredeyse tamamına yakınında hükme elverişsiz olan ve tek bir bilirkişi raporuna atıfta bulunulduğu, hukuki ihtilafın temel çözülmesi gerekli hususlarına ilişkin hukuki inceleme yapılmadığının görülmekte olduğunu, aynı doğrultuda, Yargıtay içtihatlarında, mahkemelerin kararlarını verirlerken bağımsız ve serbest olsalar da, kararlarının hangi temel ya da temellere dayandığını yeterli açıklıkta belirtme yükümlülüğü altında olduklarının altı çizildiğini, Yargıtay kararlarına göre, gerekçe hükümle sebep sonuç ilişkisinin kurulmasını sağlayacak yeterlilikte, açık, anlaşılabilir ve tatmin edici olmalı ve ayrıca hüküm kurulurken neden, nasıl, hangi yasal gerekçeleri ve hangi kanıtların değerlendirildiğini içermesi gerektiğini, davacı iş sözleşmesinde bulunan rekabet yasağı kaydına aykırı davrandığını, davalı, davacının şirketin ticari sırrı niteliğindeki bilgileri ifşa etmek suretiyle iş sözleşmesinde yer alan gizlilik hükümlerine aykırı hareket ettiğini, davalının eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiği, iş sözleşmesinde yazılı rekabet yasağı ve gizlilik hükümlerine aykırı davranılmış olduğu hususu Prof. Dr. ...'ten alınan mütalaa ile desteklendiğini, davalını TTK'nın 55. ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine aykırı hareket ettiğini, davalının TTK'da düzenlenen sır saklama yükümlülüğüne de aykırı davrandığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Dava, Türk Borçlar Kanunu'nun 444 vd. maddelerinde düzenlenen ve sözleşme ile kararlaştırılan işçinin rekabet etme yasağını, gizlilik sözleşmesini ihlal etmesi ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunması nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasıdır.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalının rekabet yasağı ve gizlilik sözleşmesini ihlal edip etmediği, haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Davalı, davacı işveren nezdinde 01/12/2003 tarihinde çalışmaya başlamış ve 11/12/2015 tarihinde ise istifa ederek işten ayrılmış, işten ayrılış bildirgesi ise istifa kodu ile 08/02/2026 tarihinde yapılmıştır. Taraflar arasında 2013 yılında Belirsiz süreli iş sözleşmesi imzalanmış ve bu iş sözleşmesinin 9. maddesinde gizlilik ve 10. maddesinde rekabet yasağına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Davacı tarafça, davalı işçinin rekabet yasağı ve gizlilik sözleşmesini ihlal ederek rakip firmada çalışmaya başladığı ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunduğu iddiasıyla maddi ve manevi tazminatın tahsiline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 444/1. maddesinde, fiil ehliyetine sahip olan işçinin, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebileceği, aynı maddenin 444/2. maddesinde ise, rekabet yasağı kaydının, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerli olacağı düzenlenmiştir. Buna göre rekabet yasağı kaydının geçerliliği için zararın gerçekleşmesi şart olmayıp, işçinin edindiği bilgilerin iş verenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikte olması yeterlidir.

TBK'nın 447/2. maddesinde ise, sözleşme, haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından veya işverene yüklenebilen bir nedenle işçi tarafından feshedilirse, rekabet yasağı sona erer, şeklinde düzenlenmiştir.

Davalı işçi tarafından işçilik alacaklarına ilişkin olarak açılan davada, işçinin iş sözleşmesini feshetmekte haklı olduğu kabul edilmiştir. Yargıtay 11. HD.'nin 18/09/2019 Tarih, 2018/4426 Esas ve 2019/5555 sayılı kararında, TBK 447/2 hükmünde de belirtildiği gibi; işverene yüklenebilen nedenlerle iş akdinin son bulması halinde rekabet yasağı hükümleri son bulacağı vurgulanmıştır. Bu halde 2013 tarihli iş sözleşmesinin 10. Maddesinde düzenlenen rekabet yasağı iş sözleşmesinin feshedildiği tarih itibariyle işçi tarafından haklı nedenle fesih nedeniyle sona ermiş durumdadır. Davaya konu olayda davalı işçinin rekabet yasağı iş sözleşmesiyle birlikte sona erdiğinden davacının rekabet yasağının ihlali nedenine dayalı olarak bir talepte bulunması mümkün değildir.

Davacı tarafça TTK'nın 54 vd maddeleri uyarınca haksız rekabete ilişkin hükümlere de dayanılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 54/2. maddesinde "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." hükmü düzenlenmiş, aynı Yasa’nın 55/1b-1 maddesinde haksız rekabet olarak kabul edilen eylemlerden biri de "müşterilerle kendisinin bizzat sözleşme yapabilmesi için, onları başkalarıyla yapmış oldukları sözleşmelere aykırı davranmaya yöneltmek," Yasa’nın 55/1b-3 maddesinde ise "işçileri, vekilleri veya diğer yardımcı kişileri, işverenlerinin veya müvekkillerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltmek," olarak düzenlenmiştir. Ayrıca müşterinin karar verme özgürlüğünü özellikle saldırgan satış yöntemleri ile sınırlamak da haksız rekabet olarak kabul edilmektedir.

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un genel gerekçesinde, genel olarak piyasa ekonomilerinde rekabet, kar, satış miktarı ve payı gibi belirli bazı hedeflere ulaşmak amacıyla ekonomik birimler arasında ortaya çıkan bir yarış veya karşıtlık şeklindeki ilişkiler süreci olarak tanımlanmıştır.

Serbest piyasa ekonomilerinin temel prensibi olan serbest ticaret hakkı ve rekabet özgürlüğü Anayasa’nın 48/1 maddesinde “Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir.” denilmek suretiyle vurgulanmıştır. Ancak ticaret serbestisi ve rekabet özgürlüğü, sınırsız rekabet hakkının bulunduğu anlamına da gelmemektedir. Bu nedenle haksız rekabeti düzenleyen kuralların amacı ve içeriği de rekabet özgürlüğünün sınırlarını göstermek ve bu sınırların aşılması durumunda başvurulabilecek hukukî yolları tespit etmektir.

Haksız rekabetten bahsedebilmek için iki unsurun bir arada bulunması gerekir. Bunlar tarafların ekonomik rekabet etme hakkının bulunması ve dürüstlük kuralına aykırılıktır. Yani haksız rekabetten söz edilebilmesi için ekonomik rekabetin dürüstlük kuralına aykırı olarak bozulması veya kötüye kullanılması gerekir.

Davacı tarafça, davalının, davacı nezdinde çalıştığı(satış müdürü) dönemde edindiği bilgileri kullanarak davacının bir kısım müşterilerini yeni çalışmaya başladığı rakip firmaya taşıdığı, gizli bilgileri ifşa ettiği iddia edilmiştir. Davalı çalışanın, davacı iş yerinde çalıştığı dönemde davacının faaliyet alanıyla ilgili müşteri-poliçe detayları bilgilerine sahip olması tek başına haksız rekabet teşkil edecek nitelikte değildir. Ayrıca, dosya kapsamında davalının, davacının müşteri bilgilerini yeni çalışmaya başladığı(... Sigorta) iş yeri ile paylaştığına ve davacı şirketin müşterilerini yanıltarak davacı ile olan iş ilişkilerini sona erdirmelerine neden olduğu ve bu nedenle davacının iddia olunan bir kısım müşterilerinin davalının yeni işvereni ile çalışmaya başladığına, bunun yanı sıra davacı aleyhine gerçeğe aykırı ve incitici açıklamalarda bulunarak davacının sektördeki itibarının zedelendiğine, davacının ticari sırlarını açıkladığına ilişkin bir ispat bulunmamaktadır. Kaldı ki, aynı müşteri çevresine hitap edilen şirketlerce, sektörde bulunan bir kısım firmalarla irtibata geçilmesi de tek başına haksız rekabet iddiasını ispata elverişli değildir. Bunun yanı sıra davalının işçilik alacaklarına ilişkin davada şirket içi yazışmaları mahkeme dosyasına sunarak gizli bilgileri ifşa ettiği ve davacının ticari itibarını zedelediği iddia edilmiş ise de, bahsi geçen yazışmaların mahkeme dosyasına sunulmasının haksız rekabet olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu haliyle davacı iddiaları ispatlanamamış olup ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.07/10/2026