Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1417 E. 2026/4195 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2025/1417

KARAR NO:2026/4195

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:(KAPATILAN)İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:11/12/2024

NUMARASI:2019/187 Esas - 2024/983 Karar

DAVANIN KONUSU:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ:30/09/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353. maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; .... AŞ'nin, kuruluş adresi Dubai/Birleşik Arap Emirlikleri olan ve %100 hissedarı Rusya'da mukim Rus şirketi olan... Ltd. Şirketi ile sıvı ayçiçek yağı alımı için anlaştıkları, ... satıcı, davacılardan .... AŞ'nin alıcı olduğunu, uluslararası sıvı yağ alım/satımının, Londra merkezli kurum olam ... özel kontratları ile yapıldığını, ticarete esas bu sözleşmeye göre ... oranının minimum %1,50 maksimum %2,00 olarak belirlendiği, Alıcı-Satıcı arasındaki bu kontratta satıcının denetim firması olan davalı ... (...) tarafından yükleme limanında alınacak numunelerden yapılacak denetim raporu sonucu tespit olunacak ... oranı/serbest yağ asidi oranı alıcı ve satıcı için final nitelikte ve bağlayıcı olacağını, bu hükmün ... kurallarına göre de bağlayıcı olduğunu, yükleme limanında 2.davalı inspektörü/denetmeni tarafından alınan numune ve laboratuvar raporuna göre yüklenecek/satılacak sıvı yağdaki ... oranı sözleşmedeki malın alınabilme en yüksek limiti olan (2.00) olarak tespit edildiğini, aksi halde davacının malı almayı reddedeceğini, bu çerçevede sıvı yağ yüklendiğini, ancak sözleşme gereği müşterek alınan numune yağ için davacının alternatif rapor aldığını ve sonuçların 2.davalinin ... oranı/serbest yağ asidi oranı tespitinden ... oranı/serbest yağ asidi oranı %2,85 olarak çıktığını, daha sonra davacı 3.bir denetim firmasına da yaptırdığı incelemede bu sonucun ... %2,87 olarak çıktığını, davacının davalıya elektronik posta ve ayrıca yazılı surette ile 2.davalı hakkında yazılı şikayet yaparak, aldatıcı/yanıltıcı işlem ile rapor düzenledikleri konusunda başvurduğunu, düzeltme talep ederek aksi halde dava ve ... nezdinde lisans iptali için dahi başvuru yapacağını ihbar ettiklerini, 1.davalı merkezinin Fransa'nın, 2.davalıya (Rusya Şube) müdahil olup, tekrar rapor düzenlettiğini ve davacının iddiasında haklı olduğunu, kendileri tarafından ilk düzenlenen rapordaki ... %2,00 oranını, %2,90 olarak revize ettiklerini belirterek özür dilediklerini ve bu durumun kendileri tarafından hata olarak nitelendirildiğini, bunun sonucunda 05/10/2017 tarihinde ... (...) tarafından tüm taraflara e-posta gönderilerek 23/08/2017 tarihli 3 kalite sertifikasının iptal edilerek yenisinin düzenlendiğinin bildirildiğini ve yenilerinin kendilerine gönderildiğini, bu yeni gönderilen belgelerin aslında 05/10/2017 tarihini içermesi gerekirken eski tarihli olup 24/08/2017 tarihini içerdiğini, davalıların kendilerine açılabilecek bir davanın farkında olduklarını ve önlem olarak bunu yaptıklarını, davalının denetim tarihi aralığının 15/23 Ağustos 2017 olarak sertifikalarda göründüğü, davalıların bu hatayı kabul ederek sorumlu olduklarını da kabul ettiklerini, sonuç olarak kasıtlı yada kasıtsız olarak davacının yanıltılmak suretiyle mali almasının temin edildiğini beyan ederek, davalıların müşterek ve müteselsil olarak mesul kılınarak ticaretin para birimi olan USD olarak şimdilik 300.000,00 USD tazminat alacaklarına hükmolunmasına, safahatta dava değerinin hesaplamalara göre kendilerince artırılmasına müsaade ve haklarının saklı kalınmasını; davalıların olası itirazı durumunda bir kısım TL üzerinden yapılan giderlere TL. bazında alacaklarına hükmolunmasına, işbu halde 3095 sk gereği en yüksek reeskont faizinin USD cinsi alacaklarına USD bazında en yüksek kamu banka ticari faizinin tatbikine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin dahi davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı .... Şti. vekili cevap dilekçesinde; Davacı ... şirketinin tazminat talep etme hakkı olup olmadığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir sözleşme veya mutabakat metni sunulmadığını, salt teslim yerinin ...'ya ait olmasının davacı ... şirketini bir zarara uğrattığını göstermeyeceğini, bu sebeple davacı ... şirketinin somut bir zarar uğradığı ve yağ alım satım sözleşmesi ile denetim firması ... ile yapılan denetim sözleşmesine taraf olmadığından dava açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, davanın davacı ... şirketi yönünden Aktif husumet yokluğu sebebiyle reddedilmesi gerektiğini, ayrıca, müvekkili şirket davalı ...'nın şubesi konumunda olmadığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 48. Maddesinde açıkça merkezi yabancı ülkede bulunan bir işletmenin Türkiye’deki şubesinin ticaret unvanında, merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube olduğunun gösterilmesinin şart olduğunun hüküm altına alındığı, ancak müvekkili şirketin ticaret sicil kayıtlarında ve ünvanında herhangi bir şube ibaresinin bulunmadığını, her iki şirketin farklı tüzel kişilikler olup her iki şirketin farklı ticari geçmişleri bulunduğunu, bu bağlamda müvekkili şirkete pasif husumet yokluğu sebebiyle dava ikame edilemeyeceğini, acentelik ilişkisinin bulunmuyor olması sebebiyle 1 numaralı davalı ...'ya izafeten dava ikame edilmesinin de olanaksız olduğunu belirterek müvekkili ... Şirketinin pasif husumet yokluğundan, davacı...yönünden davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle, davanın da esas yönününden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde: Huzurdaki davada ileri sürülen talebin haksız fiile dayalı tazminat talebi olduğunu, kesin yetkili mahkemenin Rusya mahkemeleri olduğunu, tahkim itirazlarının bulunduğu, davaya konu haksız fiilin, gerçeğe uygun olmadığı iddia edilen denetim raporlarının düzenlenmesi olduğu ve bu raporun Rusya'da yapılan denetim sonucunda ... Rusya tarafından düzenlendiğini, dolayısıyla, bir an için bu iddiaların doğru olduğu kabul edilse bile, huzurdaki davanın tek muhatabının diğer davalı ... Rusya olabileceğini, müvekkili Şirket'in veya diğer davalı ... Türkiye'nin zarara sebep olduğu iddia edilen haksız fiil ile ilgili olarak herhangi bir eylemi, müdahalesi veya dahlinin bulunmadığını, bu sebeple hukuka aykırı olduğu iddia edilen fiil ile herhangi bir ilgisi olmayan müvekkili Şirket'e veya diğer davalı ... Türkiye'ye bu bağlamda bir husumet yöneltilmesi ve sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığını, davacı ... şirketinin tazminat talep etme hakkı olup olmadığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir sözleşme veya mutabakat metni sunulmadığını, salt teslim yerinin ...'ya ait olmasının davacı ... şirketini bir zarara uğrattığını göstermeyeceğini, bu sebeple davacı ... şirketinin somut bir zarar uğradığı ve yağ alım satım sözleşmesi ile denetim firması ... ile yapılan denetim sözleşmesine taraf olmadığından dava açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, davanın davacı ... şirketi yönünden aktif husumet yokluğu sebebiyle reddedilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.Davalı... vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin sicile kayıtlı merkezinin 30, ....Moskova/Rusya olup, bu dava bakımından mahkemenin yetkili olmadığını, davaya bakmaya Türk mahkemeleri değil, Rusya Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu sebeple davanın esasına girilmeden yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ...... A.Ş. nin davacı alıcı ile satıcı ... arasındaki sözleşmeye taraf olmadığını, uyuşmazlık konusu iddialarla veya ticari ilişkiyle uzaktan yakından bir ilgisinin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.İlk Derece Mahkemesince; "...Davalı ... ile Davalı ... şirketinin yetki ve tahkim şartı yönünden itriazları bulunmakta olup, tahkim şartının davacı ile dava dışı satıcı arasında düzenlenen sözleşmede mevcut olduğu, davanın niteliğinin sözleşmeye dayalı bir tazminat davası olmaması ve satış sözleşmenin de tarafının işbu şirketler olmaması sebebiyle reddine, davalıların yetki itirazlarının ise, dava konusu haksız fiilin esasen davalılardan ... tarafından yapılan incelemeye ilişkin haksız fiilden kaynaklanan zarar niteliğinde olduğunun belirtilmesi, MÖHUK 40. Maddesi gereğince dava konusu yabancılık unsuru taşıyan davalarda Türk Mahkemelerinin Milletlararası yetkisini, "iç hukukunun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder" genel kuralı dikkate alınarak dayanılan maddi olayın haksız fiil olması karşısında haksız fiilin sonuçlarını doğurduğu yerin ve yapılacak harcamaların yağın işlenmesi sırasında ülkemizde ve özellikle davacı şirketin merkezinin bulunduğu Mahkememiz yetki alanında oluşacağı gözönünde bulundurularak, 6100 sayılı HMK.nın 114 ve 16. Maddeleri gereğince reddine karar verilmiştir.Davacılardan ..., Aş nin, kuruluş adresi Dubai/ Birleşik Arap Emirlikleri olan ve %100 hissedarı Rusya'da mukim Rus şirketi olan ... Ltd. Şirketi ile yağ satın alınmasına ilişkin 07.08.2017 tarih ve ...- ... tip sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeye göre ... satıcı, davacılardan .... AŞ'nin alıcı olduğu, alıcı-satıcı arasındaki bu kontratta satıcının denetim firması olan davalı ... (...) tarafından yükleme limanında alınacak numunelerden yapılacak denetim raporu sonucu tespit olunacak ... oranı/serbest yağ asidi oranı alıcı ve satıcı için final nitelikte ve bağlayıcı olacağı, yükleme limanında ... (...) inspektörü/denetmeni tarafından alınan numune ve laboratuvar raporuna göre yüklenecek/satılacak sıvı yağdaki ... oranı sözleşmedeki malın alınabilme en yüksek limiti olan (2.00) olarak tespit edildiği, ancak sözleşme gereği müşterek alınan numune yağ için davacının daha sonra alternatif rapor aldığını ve sonuçların farklı çıktığı, bunun üzerine davacının davalı ...'ya elektronik posta ve ayrıca yazılı surette ile ... başvurduğu, ...'nın müdahalesi üzerine ... yeniden rapor düzenlediği ve bu rapora göre kendileri tarafından ilk düzenlenen rapordaki ... %2,00 oranını, %2,90 olarak revize ettikleri, davacı tarafça, ... oranının gerçekte olduğu gibi %2,90 olduğunu bilmesi halinde bu yağı almayacağı ve normal standart olan %2,00'ye getirmek için uğrayacağı zararın davalılardan tahsilini talep ettiği, uyuşmazlığın davacının uğradığı zararın niteliği ve miktarı, davalıların bu zararının oluşmasındaki kusurları ile davada taraf sıfatlarının bulunup bulunmadığı, davacı ...'nunda davada davacı olarak aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu görülmektedir.Teknik değerlendirme ve hesaplama yapılmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edimiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 03.03.2024 tarihli asıl ve 27.08.2024 tarihli ek rapor dosyaya sunulmuş, raporlar dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.Uluslararası sıvı yağ alım/satımının, Londra merkezli kurum olam ... özel kontratları ile yapıldığı, ticarete esas bu sözleşmeye göre; ... oranının minimum %1,50, maksimum %2,00 olarak belirlendiği, davacının satın aldığı ayçiçek yağıyla ilgili olarak davalı ... tarafından düzenlenen aşağıda miktarları belirtilen Ham Ayçiçek Yağının Kalite Sertifika Raporunda (Muayene ve Analiz Raporu)na göre,

1-3312.020 ton için ... numaralı ... kalite sertifika raporu: ... (Serbest Yağ Asitliği) değeri: % 2

2- 389.610 ton için ... numaralı ... kalite sertifika raporu: ... (Serbest

Yağ Asitliği) değeri:% 2

3-2483.800 ton için ... numaralı ... kalite sertifika raporu: ... (SerbestYağ Asitliği) değeri: % 2 olarak belirtildiği, uluslararası sıvı yağ alım satımının, Londra merkezli kurum olan ... özel kontratlar ile yapılmakta olduğu, ticarete esas bu Sözleşmeye göre ... (Serbest Yağ Asitliği) oranının % 1.50, maksimum % 2,00 olarak belirlendiği, davalı... Ham Ayçiçek Yağının ...(Serbest Yağ Asitliği) 'e % 2 olarak belirlenmesi neticesinde davacı alıcının dava dışı 3.şahıs satıcı ... Ltd. ile 6.000.00 ton ham yağı Ayçiçek yağı alım satıma esas olmak üzere 07.08.2017 tarih ve ... sayılı ... tip sözleşmesi imzalandığı, faturaya göre 6185.43 ton alındığı, malın ... Bölge de mukim ... A.Ş. adresine getirildiği, daha sonra davalı... tarafından düzenlenen ham Ay çiçek yağının Kalite Sertifika Raporunda (Muayene ve Analiz Raporunda) ise ... (Serbest Yağ Asitliği) değerlerini % 2,9 olarak revize ettiği, davalı ... yapmış olduğu yanlış analiz sonucu davalı tarafın yanlış yönlendirilmesine dolayısı ile davalı 2.Tarafında ... kurallarına uymayan ... (Serbest Yağ Asitliği) oranı yüksek ham ayçiçek yağının alımı yapılmasına sebep olduğu zira teknik bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklanan proses aşamalar dikkate alındığında, ham Ayçiçek yağının işlenerek Türk Gıda Kodeksi Bitki Adı İle Anılan Yağlar Tebliği ekinde belirtilen Ayçiçek yağının fiziksel ve kimyasal özelliklerine uygun Ayçiçek yağı vasfını kazanması ve davaya konu ... oranı değeri ister min. % 1,5 max. 902 olsun isterse % 2,9 olsun ... oranı değeri en fazla % 0,06 olacak şekilde proses aşamalarından geçmesi zorunlu olduğu, ... oranı değeri sözleşme gereği % 2,0'a kadar olan değerin kabul edileceği, davalı ... ham ayçiçek yağının ... (Serbest Yağ Asitliği) değerinin % 2.9 olarak revize etmesi sonucunda yanlış yönlendirmesi sonucu zarara uğrattığı satın alınan ve yüklenen ürünün sözleşme ile belirlenen standartlara uygunluğu ve ... oranı ancak denetim ve raporlama ile mümkün olduğundan, davalının hatalı raporlaması sonucu standart dışı malı, rapora güvenerek, yükletme emri verme ve kabul etme durumunda kalan davacı .... AŞ'nin, meydana gelen bu durum dolayısıyla, zararı azaltıcı faaliyet olarak yapmış olduğu işlemler sebebiyle katlanmış olduğu maliyeti, bu zararın oluşmasında ana etken olan hatalı raporu düzenleyen davalılardan... (... Rusya)'dan talep edebileceği, 07.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplama gereğince, işletme kaybının %1,5, yapılan masrafların %0,5 olarak tespit edildiği, toplam yağ kaybı ile birlikte işletmenin ... oranı değerini % 2,9 dan %2,0 düşürmek için İşletmenin yardımcı malzeme giderleri işçi ve enerji giderleri dikkate alındığında, yağ kaybının %2,0 olacağı 6.119.438 Kg Ham Ayçiçek Yağı ve Ayçiçek Yağı Alım Sözleşmesine göre birim fiyat üzerinden hesaplama yapıldığında da;6.119.438 Kg Ham Ayçiçek Yağı X 962,0 (İşletme Kaybı) -122.388,7kg işletme kaybının olacağı, bunun USD cinsinden değerinin;122.388,7 Kg X 764,25 USD - 93.565,61USD ve 07.08.2017 tarihli TCMB1USD-3,5412TL kurundan TL cinsinden değerinin ise,93.565,61USD X 3,5412TL/USD =331.334,53TL olarak hesaplanacağı ve davacı İşletmenin kaybının bu tutara eşit olacağı, sözleşme bedelinin ve dava dilekçesindeki talebin USD olduğu dikkate alınarak davacının alacağını USD olarak talep edebileceği sonucuna varılmıştır.Davalı ... vekilince, yan ürün olarak oluşan sabun stoğundan oluşan karın hesaplanarak mahsubu gerektiği ileri sürülmüşse de, yan ürün olarak oluşan sabun stoğunun varlığına dair dosyada hiç bir verinin bulunmadığı, sabun stoğundan kaynaklı bir kâr olup olmadığının dosyadaki verilerle tespit edilemesinin mümkün olmadığı görülmüştür.Tarafların sıfatı yönünden yapılan incelemeye gelince, taraf sıfatı (veya husumet), dava konusu sübjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkiyi ifade eden bir kavramdır. Usul hukukuna ilişkin değil, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olan bu kavram, maddi hukuka göre kimin hak sahibi, kimin ise yükümlü olduğunu gösterir.Bu durumda davalıların taraf sıfatını haiz olup olmadıklarının anlaşılabilmesi, somut olayda dosya içeriğinde sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesini gerektirmektedir.Bu çerçeve somut olaya bakıldığında, davacılar tarafından husumet yöneltilen ikinci davalı, ... şirketler topluluğunun hâkim şirketi olan ...'dır. İçerdiği hatalı veri sebebiyle davacılar nezdinde zarara sebep olduğu ileri sürülen analiz sonuçlarının yer aldığı rapor ise ... (...) tarafından hazırlanmış olup, Fransa merkezli ... şirketinin söz konusu raporun hazırlanmasında herhangi bir katkısı bulunmamaktadır. ... şirketler topluluğunun hâkim şirketi olan ...'nın... (...) ile arasında grup şirket ilişkisi bulunması ve bundan dolayı aralarında emir ve talimat ilişkisi olmasının da taraf sıfatını sağlamayacağı, zira grup şirketlerde borçlu haricinde üçüncü kişilerin sorumlu tutulabilmesi istisnai bir durum olup, ancak görünürdeki borçlunun sorumluluktan kurtulmak için tüzel kişilik perdesinin arkasına saklanması hâlinde söz konusu olabileceği, somut olayda ise hatalı raporu hazırlayan... (...) bakımından böyle bir durumun söz konusu olmadığı, bu çerçevede, davalı ...'nın söz konusu uyuşmazlıkta taraf sıfatının bulunmadığı , keza, davacılar tarafından husumet yöneltilen üçüncü davalı olan ve davalı ...'nın Türkiye iştiraki olduğu anlaşılan .... Şti.nin, Türkiye'de kurulu ve tüzel kişiliği haiz bağımsız bir şirket olduğu ve ...'nın acentesi veya şubesi konumunda da bulunmadığı, kaldıki TTK m. 103/1(b) hükmü gereğince “Türkiye Cumhuriyeti içinde merkez veya şubesi bulunmayan yabancı tacirler ad ve hesabına ülke içinde işlemlerde bulunanlar”ın TTK'nın acentelik hükümlerine tâbi olacağı kabul edilse dahi bu kişilere karşı yabancı tacirlere izafeten husumet yöneltilebilmesi TTK m. 105 hükmüne göre ancak aracılıkta bulundukları veya yaptıkları sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklar bakımından söz konusu olabileceği, ancak somut olayda doğrudan davacılar tarafından .... Şti.'nin, içerdiği hatalı veri sebebiyle davacılar nezdinde zarara sebep olduğu ileri sürülen analiz sonuçları içeren raporun hazırlanmasında aracılığının yada herhangi bir katkısının da olmadığı, Ayrıca, .... Şti. ile ... arasında grup şirket ilişkisi bulunmasının da tek başına .... Şti.'nin sorumluluğuna gidilebilmesi sonucunu doğurmayacağı anlaşılmakla bu davalıların davada taraf sıfatlarının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Davacı ... ne davacı ile dava dışı satıcı arasında düzenlenen yağ satış sözleşmesine ne de denetim firması ... ile yapılan denetim sözleşmesine taraf olmadığı, salt teslim yerinin ...'ya ait olmasının davacı ... şirketini bir zarara uğrattığını göstermeyeceği, bu sebeple davacı ... şirketinin somut bir zarara uğradığı ve yağ alım satım sözleşmesi ile denetim firması ... ile yapılan denetim sözleşmesine taraf olduğunu gösterir bir delil bulunmadığı, bu sebeple davada davacı ... şirketi yönünden de aktif husumetin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.Sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, ham ayçiçek yağının ... kurallarına göre ... oranın uygun maksimum %2 olması gerektiği, davalı ... (...) ilk analiz sertifikasında da bu oran %2 tespit edildiği için, davacı ...'nun dava konusu yağı satın aldığı, teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplama doğrultusunda davalı yanın analiz sonuçları revize etmesi sonucu ... oranının %2,9 olduğu, ... oranını %2 yerine %2,9 üzerinden yapılan rafinasyon işleminden dolayı davacının zararı azaltma yönünde toplam 93.5535,79USD ek bir maliyete katlanmak zorunda kaldığı,bu zarara kusuruyla sebep olan davalının ...'ya olduğu, bu sebeplerle davacı ... yönünden davalı ...'ya karşı açılan davanın kısmen kabulüyle,93.553,79.-USD nin 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince 28/09/2017 tarihinden itibaren devlet bankaları tarafından USD para birimine 1 yıllık uygulanan en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalı ... ( ... ) dan alınarak, davacı ... Şirketi'ne verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalılar... (...) ve .... Şti.ye karşı açılan davanın bu davalıların davada pasif husumetleri bulunmadığından HMK 114/1-d maddesi gereğince dava şartı yokluğundan, davacı ..... Yönünden de bu davalının davada aktif dava husumeti bulunmaması sebebiyle HMK 114/1-d maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine,..." karar verilmiştir.Verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı... (...) vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; ... oranı %1,50 üzerinde olduğu durumlarda tenkisat öngörülen sözleşme sebebiyle (%1,50'yi aşan ... oranı X 2) oranında tenkisat yapılması gerektiğini, sözleşmeye göre elde etmesi gereken toplamda 130.949,85 USD tenkisat alacağı söz konusu olduğunu, birim fiyatı 764,25 USD olan ayçiçek yağı sebebiyle %7,77 - %2,80 = %4,97 işletmesel kayba uğradığını, standart hale getirme için de masrafının olduğunu, hatalı rapora dayalı olarak karar verildiğini, diğer şirket .... A.Ş.'nin ... Bölge'de faaliyet göstermekte olan şubesi olduğunu, ticarete konu yağın tesliminin ... şirketine yapılmasına karar verildiğini, aktif husumetinin olduğunu, davalı şirketlerin farklı ülkelerde kurulu, tüzel kişiliği haiz şirketler olmalarının grup şirket ilişkisini ortadan kaldırmadığını, davalı Rus merkezli ... Rusya, Fransa merkezli ...'nın emir ve talimatı doğrultusunda hatalı raporundan dönerek yeni rapor hazırladığını, .... Şti., "..." markasını kullanmakta olduğunu, delil olarak sunulan flash bellek içerisindeki sunulan TV röportajında ... adlı kişinin kendisini şirketin Türkiye Genel Müdürü olarak tanıttığını, diğer davalıların pasif husumetin olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı... (...) vekili istinaf dilekçesinde; Davanın kasıtlı olarak açıldığını, tahkim şartının olduğunu, davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, arabuluculuk şartının gerçekleşmediğini, pasif husumetinin olmadığını, zararının dava dışı sözleşmenin tarafı olarak şirketten tahsili gerektiğini, zamanaşımı itirazının olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, davacı-alıcı ile dava dışı satıcı arasında yapılan ham yağ alım satım sözleşmesine bağlı olarak davalılardan ... (...) düzenlenmesi gereken denetim raporundaki hata sebebiyle haksız eylemden kaynaklı uğranılan zararın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesinde;Dava dosyasının incelenmesinde; dosya kapsamında alınan tarafların itirazlarını karşılar, Mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli bilirkişi raporunda "işletme kaybının %1,5, yapılan masrafların %0,5 olarak tespit edildiği, toplam yağ kaybı ile birlikte işletmenin ... oranı değerini % 2,9 dan %2,0 düşürmek için İşletmenin yardımcı malzeme giderleri işçi ve enerji giderleri dikkate alındığında, yağ kaybının %2,0 olacağı 6.119.438 Kg Ham Ayçiçek Yağı ve Ayçiçek Yağı Alım Sözleşmesine göre birim fiyat üzerinden hesaplama yapıldığında da;6.119.438 Kg Ham Ayçiçek Yağı X 962,0 (İşletme Kaybı) -122.388,7kg işletme kaybının olacağı, bunun USD cinsinden değerinin;122.388,7 Kg X 764,25 USD - 93.565,61USD ve 07.08.2017 tarihli TCMB1USD-3,5412TL kurundan TL cinsinden değerinin ise,93.565,61USD X 3,5412TL/USD =331.334,53TL olarak hesapladığı" davacılar tarafından daha fazla zarara uğradıklarının somut delillerle ispat edilemediği, işletme kaybı ve bu işletme kaybı haricinde yapılan masrafların dahil edilerek hesaplama yapıldığı, tenkisat alacağının muhatabın sözleşmenin tarafı olan dava dışı şirket olduğu, yine davalıların diğer davacıya karşı haksız eylemin olmadığı, yalnızca teslim yerinin ... şirketi olduğu, bu anlamda aktif husumetin bulunmadığı, hatalı veri sebebiyle zarara sebep olduğu ileri sürülen analiz sonuçlarının yer aldığı raporun... (...) tarafından hazırlandığı, Fransa merkezli ... şirketinin söz konusu raporun hazırlanmasında herhangi bir katkısı bulunmadığı, ... şirketler topluluğunun hâkim şirketi olan ...'nın... (...) ile arasında grup şirket ilişkisi bulunması ve bundan dolayı aralarında emir ve talimat ilişkisi olmasının da taraf sıfatını sağlamayacağı, grup şirketlerde borçlu haricinde üçüncü kişilerin sorumlu tutulabilmesi istisnai bir durum olan tüzel kişiliğin perdesinin aralanması halinde mümkün olacağı, somut olaya bu hususun davacılar tarafından ispat edilemediği, üçüncü davalı olan ve davalı ...'nın Türkiye iştiraki olduğu anlaşılan .... Şti.nin, Türkiye'de kurulu ve tüzel kişiliği haiz bağımsız bir şirket olduğu ve ...'nın acentesi veya şubesi konumunda da bulunmadığı, doğrudan davacılar tarafından .... Şti.'nin içerdiği hatalı veri sebebiyle davacılar nezdinde zarara sebep olduğu ileri sürülen analiz sonuçları içeren raporun hazırlanmasında aracılığının ya da herhangi bir katkısının da olmadığı, bu anlamda .... Şti.nin pasif husumetinin olmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Davalı... (...) vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesinde;Somut olayda davalı... (...) tarafından düzenlenen raporla zararın doğduğu, davalının pasif husumetinin olduğu, alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı... (...)'nin itirazlarının karşılandığı, tahkim şartının davacı ile dava dışı satıcı arasında düzenlenen sözleşmede mevcut olduğu, davanın niteliğinin sözleşmeye dayalı bir tazminat davası olmaması ve satış sözleşmenin de tarafının işbu şirketler olmaması sebebiyle tahkim şartının bulunmadığı, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması sebebiyle davanın yetkili Mahkemede açıldığı,davanın açılmasından önce tarafların arabuluculuğa başvurduğu, anlaşmanın sağlanamadığı, arabuluculuk dava şartının gerçekleştiği, haksız eylemin 05/10/2017 tarihinde gönderilen yazı ile öğrenildiği, zamanaşımı süre içinde davanın açıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöne ilişen istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacılar vekilinin ve davalı... (...) vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun (kapatılan)istanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/187 Esas 2024/983 Karar sayılı 11/12/2024 günlü kararına yönelik davacılar vekilinin ve davalı... (...) vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.846,20 TL'den mahsubuyla fazla yatırılan 1.114,20 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,

3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 36.409,50 TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 9.102,37 TL'nin mahsubuyla bakiye 27.307,13 TL harcın davalı... (...)'dan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

4-İstinafa başvuran tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına,

6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

7-Karar tebliği ve harç tahsil müzekkeri düzenlenmesi Dairemizce yapılmasına, harç ve avans iadesi işlemleri ile 6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi gereği kanun yollarından geçmek suretiyle kesinleşen kararların kesinleşme kaydı ile kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/09/2026