Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1940 E. 2026/1044 K. – İtirazın İptali

Konu: İtirazın İptali

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2022/1940
Karar No
2026/1044
Karar Tarihi
Konu
İtirazın İptali

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2022/1940

KARAR NO:2026/1044

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:16/06/2022

NUMARASI:2018/92 Esas - 2022/378 Karar

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Deniz yoluyla eşya taşımadan kaynaklanan)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı ve davalı vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya deniz taşımacılığı hizmeti verdiğini, davacının uluslararası deniz ve kara taşımacılığı işi ile iştigal eden Hollanda merkezli bir firma olduğunu, davalının bir kısım sıvı malzemelerin Türkiye'deki çeşitli limanlardan gemiye yüklenmesi ve malların Amerika'da belirtilen adreslere kapıya kadar teslim edilmesi hususunda davacıdan ücrete dair teklif talep edildiğini, davacı tarafından davalıya bir konteynerin taşıma ücreti olarak 3.500 Euro teklif edildiğini, davalının 40 konteynerin taşınması halinde davacıdan indirim talep ettiğini, davacı tarafından 40 konteynerin taşınması halinde bir konteynerin taşıma ücretinin 3.400 Euro olacağına dair teklifini davalıya e-posta yoluyla bildirdiğini, davalı tarafından 23 konteynerin taşıma işinin davacı şirkete verildiğini, davacının davalı ile anlaştığı üzere 23 adet konteynerin ... isimli firmaya teslim edilmesi için üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, deniz yolu ile yükleri Amerika/... limanına taşıdığını, oradan alıcının adresine kara yolu ile taşıma işini ifa ettiğini, davadışı alıcı firmanın ... konteynerlerin 6 tanesini kabul ettiğini, 17 tanesini ise yüklerin istedikleri özellikleri taşımadığı gerekçesi ile reddettiğini, 17 adet konteynerin tesliminin reddedilmesinin davacıdan kaynaklanmayan nedenler olduğunu, davacıya atfedilebilecek bir kusur olmadığını, alıcı firmanın 17 adet konteyneri teslim almayı reddetmesi üzerine davacının davalı ile görüştüğünü, davalının malların bir süre bekletilmesini ve yeni sevk adreslerini davacıya bildireceğini bu taşıma adreslere taşıma hizmetinin yine davacıdan talep edileceğini ifade ettiğini, alıcı tarafından kabul edilmeyen 17 adet konteynerin konteyner içi işgaliye bedelleri Amerika'da uygun bir depoya taşınması, depoya yüklenmesi ve depo kiralama ücretleri gibi ek masraflar doğduğunu, masrafların taşıtan borçlu tarafından ödenmesi gerektiğini, dava konusu alacakların bir kısmının bu masraflara ilişkin olduğunu, alıcı firmanın konteynerlerin teslimini almak için bir kısım ek masraflar çıkardığını, konteynerdeki yüklerin ısıtılması, pompalanması, teslime kadarki süreçteki depolama masrafı ve muhtelif masraflar gibi ek masraflar doğduğunu, bu masrafların davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, dava konusu alacakların bir kısmının bu masraflara ilişkin olduğunu, davadışı alıcı firma tarafından teslimi reddedilen 17 adet konteynerin davalının talebiyle Amerika'da bir depoda bekletildiğini, davalı tarafından 10 tane konteynerin İtalya'ya, 3 tane konteynerin Hollanda'ya, 4 adet konteynerin ise İspanya'ya taşınmasının davacıdan talep edildiğini, davacı, davalının talebini yerine getirdiğini, İtalya'ya gönderilen konteynerlerin yasal süresi içinde alıcı tarafından limandan alınmadığını, bu nedenle davacının limana konteyner içi işgali bedeli ödeme zorunda kaldığını, dava konusu alacakların bir kısmının da bu taşımalara ilişkin olduğunu, davalının borçlarını davacıya ödemediğini, davacı tarafından alacağın tahsili amaçlı olarak davalı aleyhinde Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı, Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı, Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı ve Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı takip dosyalarından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takiplere itiraz edildiğini, takibin durduğunu belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davalı borçlunun haksız ve mesnetsiz Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı icra takibine vaki itirazının 10.213 USD üzerinden iptalini, takibin işbu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, davalının haksız ve mesnetsiz Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı icra takibine vaki itirazının 7.390 USD üzerinden iptalini, takibin iş bu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra İnkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, davalının Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... Sayılı icra takibine vaki itirazının 17.840 EURO üzerinden iptalini, takibin iş bu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra İnkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, davalının Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı icra takibine vaki itirazının 12.080 Euro üzerinden iptalini, takibin iş bu bedel üzerinden devamını, borçlu olduğu halde takibe kötü niyetle itiraz etmiş bulunan davalının takip miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili savunmasında özetle; davacının delillerini kanuna uygun surette dava dosyasına ibraz etmediğini, mahkemenin davada görevli ve yetkili mahkeme olmadığını, görevli ve yetkili mahkemenin davacı tarafça ibraz edilmesi gereken ve fakat ibraz edilmeyen konişmento hükümleri çerçevesinde tespitinin gerekli olduğunu, dava dilekçesinde bahsedilen .../... taşımasında kullanılan konişmentonun 22. Maddesinde yer alan yetkili mahkemece ve uygulanacak hukuk hükümleri gereğince ihtilaf halinde yetkili mahkemenin fiili taşıyanın idare merkezi olan İsrail-Hayfa mahkemesi olacağını, ancak konteynerlerin varma yerinin Amerika Birleşik Devletleri olarak belirlenmesi halinde ise uyuşmazlığın bu defa Amerika Birleşik Devletleri New York Güney Bölgesi Bölge Mahkemesi tarafından görüleceğini, davanın esasına da Amerikan Hukukunun uygulanacağının belirtildiğini, bu bağlamda Amerika Birleşik Devletlerine yapılan taşımalar açısından New York Güney Bölgesi Mahkemesi uyuşmazlığın esasını görmeye yetkili olduğunu, iş bu davanın yetki yönünden reddini talep ettiklerini, davacının haksız talepleri arasında İtalya'ya ve diğer Avrupa limanlarına yapılan taşımadan bahsedildiğini, burada düzenlenen konişmentonun 5.maddesinde ise ... mahkemelerinin yetkili olduğu ve uygulanacak hukukun da Hollanda hukuku olduğunun hüküm altına alındığını, mahkemenin Avrupa Limanlarına yapılan taşımalar sonucunda meydana geldiği iddia edilen haksız talebi görmeye yetkili olmadığını, işbu davanın her halükarda yetki yönünden reddinin gerektiğini, davalının yükleten/gönderen sıfatıyla hareket ettiğini, taşıtan veya gönderilen olmadığını, demuraj alacağı olarak özetlenebilecek bir haksız alacak kalemlerinin davalıdan talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, alıcılar tarafından ... tarafından Amerika Birleşik Devletlerinde kabul edilen 6 adet konteyner ve Avrupa Limanlarına sevk edilerek bu ülkelerdeki alıcıları tarafından kabul edilen diğer 17 adet konteyner açısından ise TTK 1203 ve devamı maddeleri altında düzenlenen üçüncü kişi gönderilenin durumu hükümleri önem arz ettiğini, TTK 1205. Maddesi uyarınca alıcı tarafından malların teslimi halinde depolama, konteyner içi işgaliye, demuraj ücreti gibi masraflar artık taşıtandan da İstenemeyeceğini, davacının mahkeme nezdinde ikame edilen dava bakımından aktif husumet ehliyetini kanıtlayamadığını, bu nedenle anılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafça herhangi bir hazırlık ihbarı verilmediğini, hazırlık ihbarının verilmemesi davanın reddi sebebi olduğunu, davacı tarafından yabancılık teminatının yatırılmadığını, davacının süresi içerisinde icra takiplerini başlatmadığını, davacı tarafından sunulmayan konişmentoların arka yüzünde yer alan ilgili hüküm gereğince davacının sözde alacaklarını teslimden itibaren 9 aylık zaman aşımı süresi içerisinde ileri sürmesi gerektiğini, bu sürenin sonunda talep edildiğini, haksız ikame edilen davanın bu açıdan reddinin gerekli olduğunu, davacı tarafından başlatılan yargılamaya konu takiplerde takip dosyalarında bulunan faturaların kim tarafından ve ne karşılığında düzenlendiğinin anlaşılamadığını, davacının alacağını ispat edemediğini belirterek, dava, talep ve cevap hakları saklı kalmak kaydı ile, taraflar arasındaki konşimentolar hükümleri çerçevesinde Amerika taşımaları açısından yetkili New York Güney Bölgesi Mahkemesi uyuşmazlığın esasını görmeye yetkili ve görevli olduğundan ve İtalya, Hollanda ve İspanya taşımaları için ise Hollanda ... Mahkemeleri yetkili ve görevli olduğundan davanın usulden reddini, davalı hakkından açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın pasif husumet noksanlığı nedeni ile reddini, usule ilişkin itirazlarının kabul görmemesi halinde ve her halükarda, işbu haksız davanın zamanaşımı itirazları dikkate alınarak zamanaşımı nedeni ile reddini, itirazlarının haklılığı kabul edilerek, haksız davanın esastan reddini, Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ...., ...., .... Ve .... Sayılı dosyaları nezdindeki her bir takibin iptalini, davacının her bir haksız ve kötü niyetli takibi neticesinde de % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava konusu alacakların dayandığı taşımalara ilişkin konişmentolar incelendiğinde konişmentoların tamamında yükleten olarak davalı ...& ... .... A.Ş kayıtlı olmakla birlikte; ... karma taşıma konişmentosunda; gönderilen ve ihbar adresi .... yükleme limanı ..., boşaltma limanı ..., seferi gerçekleştirecek gemi ..., taşıma konusu eşya ... nolu konteyner muhteviyatı 3.640 kg "..." olarak kayıtlı olduğu, taşımanın kapıdan kapıya gerçekleştirileceğinin belirtildiği, konişmentoya göre demuraj hesaplamasında ilk 10 günlük süre serbest süre olarak kabul edildiği, 10 günden sonra her bir gün için 40 USD demuraj bedeli işletileceği , ... nolu karma taşıma konşimentodaki bilgiler de yukarıda açıklanan şekilde olup taşıma konusu konteyner numarası ... olarak kayıtlı olduğu, ... nolu konişmeııto ile taşınan konteyner ise (diğer bilgiler aynıdır) ... nolu konteyner olduğu, ... nolu kombine taşıma konişmentosunda gönderilen ve ihbar adresi ...., yükleme limanı ..., boşaltma limanı ..., gemi adı ..., olarak kayıtlı olduğu ve konişmento ... nolu konteyner muhteviyatı ... olarak belirtilen 3.690 kg eşyanın taşınmasına ilişkin olduğu, bu konişmentoda demuraj için serbest süre 7 gün olarak belirtildği, sonrası için gün başına 40 USD demuraj kararlaştırıldığı, ... nolu karma taşıma konişmentosunda gönderilen ve ihbar adresi ..., gemi adı ..., yükleme limanı ..., boşaltma limanı ..., taşıma konusu eşya ..., ... nolu konteyııerler muhteviyatı ... cinsi eşya olarak kayıtlı olduğu, konişmento ... kaydıyla düzenlendiği, konişmentoya göre demuraj hesabında ilk 10 günlük serbest süre olduğu, sonrasında her bir gün için 40 USD demuraj bedeli işletileceği, ... nolu karma taşıma konişmentosunda gönderilen ve ihbar adresi ..., gemi adt ..., yükleme limanı ..., boşaltma limanı ..., serbest süre 7 gün, taşıma şekli .../..., taşıma konusu eşya ... ııolu konteyner muhteviyatı ... cinsi eşya olarak kayıtlı olduğu, ... nolu karma taşıma konişmentosunda da aynı kayıtlar yer alıp taşıma konusu konteyner ... nolu konteyner olduğu,... nolu konişmentoda da aynı kayıtlar yer almakla birlikte konteyner numarası ... olarak kaydedildiği, aynı kayıtların bulunduğu bir diğer konişmento olan ... nolu konişmentoda konteyner numarası ..., ... nolu konişmentoda ise ...ve ...-... olarak, ... nolu konişmentoda ... ve ... olarak. ... nolu konişmentoda ... kayıtlı olduğu, tüm bu konişmentoların davacı ... tarafından taşıyan sıfatıyla düzenlendiği, konışmentolarda yükleten olarak kayıtlı bulunan davalı ... ...'nun dosyaya sunulan elektronik posta yazışmaları da göz önünde bulundurularak taşıtan sıfatına da sahip olduğu, yukarıda belirtilen konişmentolarla davacı ile davalı arasında navlun sözleşmelerinin kurulduğu ve davacının taşıma taahhüdünü alt navlun sözleşmeleri yapmak suretiyle ifa ettiği, fiili taşıyanın dava dışı ... ... olduğu, nitekim, davaya konu taşımaların, asıl taşıyan tarafından tanzim edilen ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu, ... nolu denizde taşıma senetleri tahtında gerçekleştirildiği görülmekle davacının akdi taşıyan davalının ise, taşıtan sıfatına haiz olup, tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davaya konu alacak kalemlerinden demuraj bedeli yönünden incelemek gerekirse; demuraj bedeli talep edebilecek tarafın fiili taşıyan olduğu, davacının akdi taşıyan olduğu, davacının demuraj bedelini fiili taşıyan Zime ödediğini belgelemesi halinde bunu taşıtandan talep edebileceği, ihtilaf konusu olayda, ABD' ye taşınarak Gönderilen tarafından teslim alınmaktan kaçınılan ve taşıtan tarafından yeni emir ve talimatlar ile sözleşme şartları değiştirilerek Avrupanın çeşitli yerlerine taşınan 17 adet konteynerin ABD'de beklemesi nedeniyle oluşan demuraj ücretine ilişkin, konteynerların varış yerindeki alıcısına-Gönderilen'e teslim edilmeksizin, taşıtanın emir ve talimatları doğrultusunda bekletildiğinin görüldüğü, taşıma sözleşmesinin tarafı bulunan taşıtanın, bu masraflardan sorumlu olduğu, TTK 868. Maddesi gereğince taşıtanın demuraj masrafından sorumlu olduğu, dosya muhteviyatında, ABD'de oluşan bu konteyner demurajının 01.05.2017 tarihine dek işletileceğine dair 05.07.2017 tarihli elektronik posta mesajının bulunması karşısında, davacının 01.05.2017 tarihine kadar doğan konteyner demurajı ücretini talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından ... nolu, 24.11,2017 tarihli, 17.840 Euro toplam bedelli fatura düzenlendiği, bu faturanın Büyükçekmece 2.İcra Müdürlüğü ... Sayılı icra dosyasına konu edildiği, toplam bedeli 17.840 Euro olan faturanın ... eurosunun"ABD'deki ...'İn reddettiği ..." iso tankın demuraj bedeli" açıklaması olduğu görülmekle davacının kayıt altına alınan 7.960 Euro demuraj bedelini davalı tarafından talep edebileceği, TTK m. 1203 ve 1205 uyarınca yükün gönderilen tarafından teslim alınması halinde gönderilen, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde anılan borçlardan sorumlu olacağı, taşıtanın borçtan kurtulacağı, somut olayda ABD 'de ... firmasına teslim edilen 6 adet konteyner ile ABD 'den Avrupanın çeşitli yerlerine; İtalya, İspanya ve Hollandaya gönderilerek alıcısına-Gönderilen'e teslim edilen konteynerların bekleme süreleri ve oluşan demuraj/bejdelleri bakımından sorumluluğun davalı taşıtana yüklenemeyeceğinden davacı tarafından düzenlenen diğer faturaların konu edildiği Büvükcekmece 2.İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı îcra takiplerinin haksız olduğu, davalının bu takiplere yapılan itirazının yerinde olduğu, davacının fatura ettiği ilave masraflar ısıtma hortum, elleçleme (vinç), pompa ücreti (tahliye), kantar, depolama , ile çeşitli giderler adı altında talep ettiği alacak kalemlerini ispatlayamadığından davacının sadece 7960 euro demuraj bedeli talebinin kabulüne karar verilerek..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının Büyükçekmece 2 .İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın 7.960 EURO yönünden iptaline, takibin kabul edilen asıl üzerinden devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının EURO ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faiz uygulanmasına, davacının fazlaya dair taleplerinin reddine, icra inkâr tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı ve davalı vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 23 konteyner likit emtianın ... Limanından alınarak ABD'deki ... Limanına oradan da alıcı firmanın adresine- kapısına kadar içerikli navlun sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede navlun ve navlun sözleşmesinden doğan ekstre ücretlerin davalı şirket tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, alıcı firmanın likit ürünlerden altı adet ürünü beğenmediğini, istediği özelliği taşımadığı gerekçesiyle reddettiğini, kabul edilen altı konteyner için ise alıcı firmanın teslim almadan önce gerekli masraflar, ısıtılma, pomlama vs yaptığını, müvekkili şirketin sözleşmeye istinaden ücretlerin davalıya faturalandırdığını, 17 adet konteyner kabul edilmediğinden emtiaların limanda yüklü demuraj oluşmaması için müvekkili tarafından ...'daki bir depoya çekildiğini, davalının yeni alıcılar ve adres bildirmesini beklediğini, davalının talebi ile konteynerlerin Avrupa'nın çeşitli şehirlerine yeni navlun sözleşme şartları ile kapıdan kapıya teslim ile taşındığını, bu taşımalar sonucunda navlun ücreti ile konteyner içi işgaliye bedeli de dahil olmak üzere ekstre ücretlerin davalı tarafça ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin bu taşımalara ilişkin olarak konteyner içi işgaliye bedeli, depo ücreti, alıcıların yaptıkları masraflar, kara taşıması vs birçok masraf yapmak zorunda kaldığını, sözleşme hükümleri dikkate alınmadan TTK hükümlerine gidildiğini, ek masrafların her aşamada mail ve delillerle ispatlanıldığı halde aksine hüküm kurulduğunu, 01.05.2017 tarihine kadar demuraj masraflarından taşıtanın sorumlu olacağına ilişkin mail bulunduğunu, demuraj ücretini talep etme haklarının TTK değil navlun sözleşmesi oluşturduğunu, müvekkilinin herhangi bir anlaşması olmayan alıcıdan demuraj talebinde bulunmasının üçüncü kişi aleyhine borç yaratmadan başka bir şey olmayacağını, navlun sözleşmesi ve TTK 1203.maddesinin birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın müvekkiline konteyner içi işgaliye bedeli ödemesi gereğinin açık olduğunu, 17 tankın 1. Mayıs'a kadar ki demuraj ücretinin söz konusu faturanın yalnızca bir kalemini oluşturduğunu, ABD'de kabul edilmeyen 17 tankın 4 Nisan, 7 Nisan, 11 ve 14 Nisan 2017 tarihlerinde giriş yaptığını, alıcılara yapılan varış ihbarlarının dosyaya sunulduğunu, 1 Mayıs'a kadar demurajın hesaplandığını, davalı tarafa 10 günlük serbest süre uygulandığını, 10 günden sonra 01.05.2017 tarihine kadar günlük 40,00 EURO hesaplama yapıldığını, demuraj ücretlerini ilişkin icra takipleri başlatıldığını, kabul edilen altı adet konteyner bakımından ise navlun sözleşmesi gereğince davalı taşıtan sorumlu olduğunu ve bu sorumluluğa ilişkin faturanında takip konusu yapıldığını, dava konusu faturaların davalıya tebliğ edildiğini, itirazda bulunulmadığını, içeriğinin kabul edilmiş sayılacağını, icra inkar tazminatına karar verilmemesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu iddia ederek kararın kaldırılmasını ve davalının icra takiplerine yaptığı itirazlarının hepsinin iptali ve takiplerin devamı ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yargılama esnasında icra takip dosyasında ileri sürülmeyen hukuki sebep ve belgelere dayanılarak karar verildiğini, yargılama aşamasında muvafakatları dışında davacı tarafça hukuki sebebi cari hesap ilişkisinden doğan alacağa dönüştürdüğünü, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, itirazın iptali davasının takibe sıkı sıkıya bağlı olduğunu, uyuşmazlığın icra takibine dayanak yapılan belgeler ile sınırlı olarak çözümlenmesi gerektiğini, müvekkilinin ABD'de iptal edilen ve gerçekleştirilmeyen kara taşımalarına ilişkin 14.552,00 ASD Doları bedelindeki kara nakliyesini içeren navlun ödemelerini geri istemesine rağmen bu bedellerin kendisine ödenmediğini, yargılama esnasında ödenen bu bedellerin müvekkili aleyhine hükmedilen bedelden mahsup edilmesinin talep edildiğini ancak bu talebin dikkate alınmadığını, dekontların dosyada olduğunu, davacı davasını ispat edemediğini, ABD'de alıcının almaktan imtina ettiği konteynerlerin davacıya iade edildiğini, ithalat rejimi kapatılıp ihracat rejiminin uygulanmaya başlandığını ve Avrupa taşımalarına yönelik sevkiyatlara geçildiğini bu sırada konteynerlerin zaten davacının uhtesine geçtiğini, arada geçen sürede tüm ödemelerinin iyi niyet çerçevesinde müvekkilince gerçekleştirildiğini, demuraj iddiasının mümkün olmayacağını, konteynerlerin bir kere davacı tarafça alınıp Amerika'da ardiyeye alınmış iken artık oradaki beklemeye yol açan olayın sebebinin müvekkili olmadığını, seferde gecikme sebebinin davacı olduğunu, Avrupa Limanlarına sefer zamanlarını ayarlayacak olanın davacı olduğunu, müvekkilinin davacının seferdeki gecikmesi nedeniyle ardiyede bekleyen demuraj bedelinden sorumlu tutulamayacağını bu nedenle davacının 7.960,00 EURO bedelinde bir alacağınında bulunmadığını, müvekkili adına ... tarafından 30.10.2017 tarihinde gönderilen konteynerlerin artık davacıya teslim edildiğini, depodaki çıkış gecikmelerinin davacıdan kaynaklandığı ve yeni yapılacak sevkiyatların ... bazlı yani İtalya, Hollanda ve İspanya'da limandan teslim olarak kararlaştırıldığını, buna ilişkin yazışma olduğunu, konşimentolar üzerinde de bu hususun belirtildiğini, yani limanda teslim olduğunu, Avrupa Limanlarına ulaştığında artık müvekkilinin sorumluluğunun sona erdiğini, yazışmaların mevcut olduğunu, davacı yanın delil listesinde yer alan alıcılara gönderdiklerini iddia ettikleri varış ihbarlarının tümünde demuraj ücretlerinin alıcılar tarafından karşılanacağının belirtildiğini, ancak davacı tarafça varış ihbarlarının eksik çeviri yapıldığını bu hususun mahkemeden gizlenmek istendiğini, bilirkişi raporlarının tümünde TTK 1205 maddesine atıf yapılarak eşyanın ya da konteynerin alıcılara teslimi ile taşıtan artık herhangi bir talepte bulunulamayacağı, demuraj bedelinin gönderilen alıcıdan rehin hakkı kullanılarak talep edilebileceğinin vurgulandığını, ayrıca daha önceden belirttikleri üzere davacının iddia ettiği bedelleri gönderilen alıcılardan tahsil edip etmediğinin şüpheli olduğunu, ayrıca davacının düzenlendiği konşimentoların arka yüzünde yer alan 5.maddede; ...Mahkemelerinin yetkili olduğunu, uygulanacak hukukun Hollanda Hukuku olarak belirlendiği hususlarının dikkate alınarak yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerektiğini iddia ederek, kısmen kabul kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, deniz yolu taşımasına dair demuraj bedeli ve diğer masraflara ilişkin düzenlenen fatura alacaklarının tahsili amacı ile başlatılan ilamsız icra takiplerine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davacı ve davalı vekillerince, yasal süreleri içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, yazılı olmayan deniz yolu taşımasına ilişkin sözleşmenin varlığı, Türkiye'den ABD'ye davacı akdi taşıyıcı tarafça gerçekleştirilen taşıma konusu 23 adet konteynerin ABD'deki alıcısı tarafından 17 adedinin alınmadığı hususlarında herhangi bir uyuşmalık mevcut değildir. Uyuşmazlık, navlun sözleşmesi kapsamında davacı akdi taşıyıcı tarafça kabul edilen ve edilmeyen konteynerler yönünden yapılmış olan masrafların, demuraj ücretlerinin konteyner içi işgaliye bedeli, depo ücreti vb ücretlerinden davalı tarafın sorumlu olup olmadığı, takip konusu faturalara davalı tarafça itiraz edilip edilmediği, mahkemece reddedilen icra takiplerine konu fatura alacaklarının ispat edilip edilemediği, kabul edilen icra takibi yönünden icra inkar tazminatına karar verilmemiş olmasının isabetli olup olmadığı, konşimentoda yer alan madde gereğince mahkemenin yetkili olup olmadığı, kabul edilen takip konusu alacaktan dolayı davacının iddiasını ispat edemediği, itirazın iptaline konu yapılan fatura haricinde takip sebebinin yargılama aşamasında davacı yanca değiştirilip değiştirilmediği ile kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı şirket tarafından davalıya mail yolu ile 14.02.2017 tarihinde teklif iletildiği, söz konusu teklifte, ürün miktarı, rotanın Gebze/İzmit ..., transit süresinin 34 gün, ücretin 3.400,00 EURO, pompa ilave ücretinin dahil olmadığı, yakıt ilave ücreti ile temizlik ücretlerine dahil olduğuna yer verildiği, standart şartların teklife ekli olarak bulunabileceği ifade edildiği devamında fiyata dahil olanlar başlığı altında yükü boşaltmanın iki saate kadar ücretsiz, konteyner içi isgaliye bedeli (demuraj) (alıkoyma durumu) saatlik 75,00 Dolar ücretlendirileceği, konteyner içi işgaliye 10 gün ücretsiz, 10 günden sonra 40,00 EURO olduğunun ifade edildiği, fiyata dahil olmayanlar başlığı altında ise yükleme masrafları, ihracat belgelerini hazırlama masrafları, harçlar, gümrük masrafları, tüm masraflar, tır ve dorse kiralama masrafları, kiralama/depolama masrafları, özel yükleme, boşaltma ekipmanı gerektiren masraflar vb şekilde belirtildiği, taraflar arasında 23 adet konteyner muhteviyatı emtianın Amerika'ya ihracatı için liman/kapı bazında anlaşma yapıldığı, Amerika'ya götürülen mallara ilişkin konşimento düzenlendiğini, konşimentoda kalkış Limanın İzmit, varış limanının ..., gönderen şirketin davalı şirket alıcının ise dava dışı yurt dışındaki şirket olduğu, konşimentonun 11.02.2017 tarihinde düzenlenmiş olduğu, limandan limana veya kombine taşımaya ilişkin deniz taşıma senedinin mail yolu ile düzenlendiği,fiili taşıyanın dava dışı ... ... şirketi olduğu, senette taşıyıcı, ithalatçının davalı şirket, alıcının ... Şirketi olduğu, notlar kısmında gemiye yükleme tarihinin 09.03.2017 olarak gösterildiği ayrıca taşıyıcının varış noktasında oluşacak herhangi bir depolama ücretinden sorumlu/mesul değildir ifadelerine yer verildiği, yükleme limanının İzmit, varış limanının ... şehri olarak belirtildiği ayrıca başka güzergah (masraf, riski ve sorumluluğu taşıyıcıdadır.) açıklamasının bulunduğu, taşıma ücretinin ...'da ödeneceği, genel hükümlere helal gelmemek üzere konşimentodaki şartların devam ettiği, mallara gelecek zarar ve gecikmenin sorumluluk sınırlamasına dahil olduğunun ve donatanın dikkatinin çekildiğinin belirtildiği ayrıca aksi kararlaştırılmadığı takdirde teslim alma yeri veya yükleme limanından boşaltma limanına veya teslim limanına kadar taşınan mallar veya paketler veya ünite ve miktar olarak konulan konteynerlerin görünüşteki düzen ve duruma göre kabul edildiği, taşıma senedinin kabul edilmesiyle donatanın buradaki şartlarla yazılı mühürlü olsun ya da olmasın arka ön ve arka sayfanın kurumsal hale geldiğinin belirtildiği, konteynerlerin içerisindeki malların ve konteynerlerin ayrı ayrı açıklamalarına yer verildiği, donatanın kendi konteynerleri olduğu ifade edildiği, taraflar arasında birden fazla mail yazışmalarının gerçekleştirildiği, Amerika'daki firma tarafından kabul edilmeyen 4 adet konteynerin İspanya'ya götürüldüğü buna dair 10.06.2017 tarihli konşimentonun düzenlendiği, konşimentonun göndericinin davalı, alıcının dava dışı ...'da yer alan firma olduğu, taraflar arasındaki yazışmalarda ABD'deki alıcı tarafından kabul edilmeyen Avrupa'ya giden konteynerlerin bilgisinin mail yolu ile iletildiği, taraflar arasındaki 08.11.2017 tarihli toplantıya istinaden davacı şirketin 13.11.2017 tarihli mailde, taşıma sürecini tekrar ederek yeni alıcı bulana kadar Amerika'da depoda bekletilen 17 x 20 tam konteynere ait oluşmuş olan toplam konteyner demurajının 19.360,00 EURO olduğu, kusur ve ihmal bulunmamasına rağmen davalı tarafça tank demurajının 01.05.2017 itibari ile durdurulmasının rica edildiği, uzun süreli işbirliği hedeflenmesinden dolayı tank demurajının 01.05.2017 tarihli itibariyle faturalanmasının durdurulacağının belirtildiği, yüklenilmesi istenilen miktarın 11.400,00 EURO olduğu belirtilerek faturaların yapılması için muvafakatlarının teyidinin talep edildiği, davacı şirket tarafından davalı hakkında Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında 10.213,00 USD asıl alacak ile 174,32 USD işlemiş faiz olmak üzere 10.387,32 USD alacağın tahsili istemli 21.02.2018 tarihli ilamsız icra takibi başlattığı, takip talebinin dayanağının 24.11.2017 tarihli 10.213,00 USD tutarlı fatura olduğu, davalı şirket tarafından icra takibine ve borca itiraz edildiği, davacının davalı hakkında Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında 21.02.2018 tarihinde 7.390,00 USD asıl alacak ile 126,14 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.516,14 USD alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, takip dayanağının 24.11.2017 tarihli fatura olduğu, davalı şirket tarafından takibe ve borca itiraz edildiği, davacının davalı hakkında Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında 17.840,00 EURO asıl alacak, 304,50 EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.144,50 EURO'nun tahsili amacı ile 21.02.2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, takip dayanağı alacağın 24.11.2017 tarihli 17.840,00 EURO tutarlı fatura olduğu, davacının Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında davalı hakkında 09.03.2018 tarihinde 12.080,00 EURO asıl alacak, 81,08 EURO işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.161,08 EURO alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, takip konusunun 02.02.2018 tarihli 12.80 EURO tutarlı fatura olduğu, davalının icra takibine karşı itiraz ettiği, davacı tarafça icra takip dosyalarının tamamına itiraz edilmiş olması nedeniyle 4 adet dosyası yönünden aynı dosya üzerinden itirazın iptali istemli dava açmış olduğu, yargılama neticesinde mahkemece takip konusu alacaklardan Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yapılan itirazın 7.960,00 EURO yönünden iptaline, fazlaya ilişkin taleplerin ve icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır. Tarafların delillerini dosyaya ibraz etmesi ve ilgili delillerin celbi sonrasında bilirkişi raporları ve ek raporu alınmıştır. 29.08.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacının uyuşmazlık konusu olan ek masraflar karşılığı olarak davalıya 24.11.2017 tarihinde düzenlemiş olduğu 17.840,00 EURO bedelli faturanın konteynerlerin İtalya'da demuraj bedeli olduğu, 24.11.2017 tarihli 10.213,00 USD faturanın davalı şirket tarafından kabul edilen toplam 20.525,00 USD farkı olan 10.213,00 USD olduğu, 24.11.2017 tarihli 7.390,00 USD tutarlı faturanın ABD'deki ... teslim edilen 6 x 20 iso tankında yapılan ilave masraflar, ısıtma, hortum, elleçleme, pompa ücreti, kantar, depolama ve çeşitli giderlerden oluştuğu, 02.02.2018 tarihli faturanın 12.080,00 EURO tutarlı olduğu, konteyner içi işgaliye 01.05.2017 tarihinden depo tahliyeye dek konteyner işgaliye bedeli olduğu, söz konusu faturaların davacı tarafından davalı şirkete düzenlendiği, davacı şirketin taşıma hizmetini verdiği, limanlarda taşımasına aracılık ettiği ürünlerden kaynaklanan sorunlarda ihracatçı göndericiyi temsil ettiği, limanda hizmet veren şirketlerin davacı şirketi muhatap aldığı, davacı şirketin limanda yapılan ek masraflardan dolayı davalı şirkete 4 adet fatura ile yansıttığı hizmetleri sağlayanlar tarafından kendisine düzenlenen fatura veya belgelerin dosya içerisinde görülemediği, ek masrafların bir kısmının kendi imkanları ile verilmeyip diğer tedarikçi şirket veya kurumlardan satın aldığı, dosya içerisinde takibe konu olan satış faturaları ile aynı dönemlere ait tedarikçi faturalarına rastlanılmadığı, dosya içerisinde her bir konteynerin hangi tarihte limanlara ulaştığı ve hangi hareketlere maruz kaldığını gösteren konteyner izleme belgelerinin mevcut olmadığı, dosyada imzasız kimin tarafından tercümesinin yapıldığı belli olmayan doğruluğu kontrol edilemeyen fotokopi excell tablosunun sunulduğu, bu tabloya göre 6 konteynerin 4 Nisanda, iki konteyner 7 Nisan'da, iki konteyner 11 Nisan'de, 7 konteynerin ise 14 Nisanda ...'ya varış yapmış gözüktüğü, üç konteynerin ise 18 Mayıs'ta ... depodan tahliyesine ilişkin hesap yapıldığı, konteyner içi işgaliyenin 1 Mayıs tarihi itibariyle başlatıldığı, 10 konteynerin 11 Mayısta, 3 konteynerin 10 Haziranda, ... deposundan tahliyesine hesap yapıldığının görüldüğü, dosyaya sunulan belgelerin konteynerlerin hareketlerini ispatlamaktan uzak olduğu, davaya konu alacakların dayandığı taşımalara ilişkin konşimentolar incelendiğinde konşimentoların tamamında yükleten olarak davalı kayıtlı olmakla birlikte karma taşıma konşimentosunda gönderilen ve ihbar adresinin farklı olduğu, konşimentoda taşımanın kapıdan kapıya gerçekleştirileceğinin belirtildiği, demuraj hesaplamasında ilk 10 günlük süre serbest süre kabul edileceği, 10 günden sonra her gün için 40 demuraj bedelinin işletileceği, davalı ile davacı arasında taşıma sözleşmesinin şartlarını ortaya koyan navlun sözleşmesinin dosyaya sunulmamış olmakla birlikte davalıya gönderilen navlun teklifi şartlarının kurulan navlun sözleşmesinin şartları olduğunun kabul edilmesi gerektiği, söz konusu teklifte yükün boşaltılmasının ilk iki saate kadar ücretsiz, konteyner işgaliye bedelinin saat başına 75,00 Dolar olduğu, dökme, yeniden toplama vb hizmetlerin ek ücrete tabi olacağına yer verildiği, dava konusu uyuşmazlığın davacı tarafın davalıya gönderdiği 13.11.2017 tarihli elektronik posta ile ortaya çıktığının görüldüğünü, bu elektronik postada o tarihe kadar oluşan tüm demuraj bedelleri, ek masrafların davalıya bildirildiği, bununla birlikte demuraj hesaplamalarının yapıldığı tarihleri ortaya koyan bir belgenin dosyada olmadığı, davalı tarafından talebe konu edilen alacakların ödendiğine ilişkin ödeme belgelerinin sunulduğu, 10.04.2017 tarihli bankada yapılan ödeme ile 28.072,00 EURO ödeme yapıldığı, hangi alacaklara istinaden yapılmış olduğunun açıklanmamış olmakla birlikte faturalardaki bazı konteynerlerin depolama ücretleri ile navlun bedellerine ilişkin olduğu, 24.04.2017 tarihli ödeme belgesinde 51.000,00 EURO ödeme yaptığının kayıtlı olduğu, faturaların navlun bedellerine ilişkin olduğu, 23.05.2017 tarihli ödeme belgesinde davacıya 7.390,00 EURO ödeme yaptığı, navlun bedellerine ilişkin olduğu, 14.06.2017 tarihli belgede 3.833,50 EURO ödeme yaptığı, navlun bedellerine ilişkin bir kısmının depolama ücreti olduğu, 14.06.2017 tarihli ödemenin 12.260,00 USD olduğu, bu belge ekinde sunulan faturaların konteynerlerin depolama, raydan depoya çekme, depoda vinç ücretlerine ilişkin olduğunun görüldüğü, 30.06.2017 tarihli belgede 44.990,00 EURO ödeme yaptığı, ekinde yer alan faturaların bir kısmının navlun bedellerine, birisinin ise depolama ücretine ilişkin olduğu, 07.08.2017 tarihli ödeme belgesinde 945,00 USD ödeme yaptığı, bu belge ekindeki faturanın .../ ... seferindeki konteynerlerin depolama ücretine ilişkin oludğu, 04.08.2017 tarihli ödeme belgesinin 7.345,00 EURO olduğu, ödeme belgesinde 12.09.2017 tarihinde davacıya davalının 4.635,86 EURO ödeme yaptığının kaydedildiği, bu belgeler ekindeki faturaların navlun bedellerine depolama ücretlerine ve kamyon taşıması, navlun farkına ilişkin olduğu, tarafların ticari defterlerini ibraz etmediği, taraflar arasında, 40 konteyner eşyanın taşınmasına ilişkin navlun sözleşmeleri kurulduğu ve bu navlun sözleşmelerinin dosyaya sunulan navlun tekliflerindeki şartlara tabi olduğu, kurulan navlun sözleşmeleri çerçevesinde davacının taşıyan davalının ise taşıtan sıfatına sahip olduğu, davalının navlun şartlarında navlun bedeline dahil sayılmayan ve ek masraf olarak adlandırılabilecek olan (ısıtma, vinç, depolama gibi) masraflardan sorumluluğunun bulunduğu; dava konusu taşımada yükün ısıtılması talebi alıcıya ait olmakla birlikte bu işlemin teslimin şartı olarak talep edilmişse, esasen davalı taşıtan hesabına yapıldığının kabul edilmesinin uygun olacağı; konteynerlerin depoda bekletilmesinc davalının itirazı bulunmadığından bu masraftan sorumlu olması gerektiği, ancak bu masrafların hangilerinin davalı tarafından yapılan ödemelerin dışında kaldığının anlaşılamadığı ve ücretlerin neye göre belirlendiğinin de ispatlanamadığı, konteyner demurajı taleplerinin mükerrer olup olmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığı, konteyner demurajına esas tutulan sürelerin yerinde olup olmadığının ve davalı tarafından yapılan ödemeler dışında kalan kısımlarının dosyaya sunuları belgelerle ispat edilemediği, davacı davaya konu ettiği taleplerinin dayanaklarını ve davalı tarafından yapılan ödemeler kapsamında kalıp kalmadığını ispatlayamadığından talebinin yerinde olmadığı belirtilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı itirazında; faturaların davalıya tebliğ edilmesine rağmen 8 gün içerisinde itiraz ve iadede bulunulmadığını ayrıca ticari defterlerini de sunmadığını, söz konusu faturaların müvekkili şirketin davalı şirketten olan bakiye alacaklarına ilişkin düzenlendiğini, davalı tarafından navlun ücretlerinin ödendiğini, davalının talimatı ile bildirilen adreslere taşımaların yapılmamış olması durumunda navlun ücretlerini ödemeyeceği, delillerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.09.08.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; sadece fatura kesilmiş olması alacağın varlığını ispatlamayacağı, olayda alacak kalemlerinden ilkinin konteyner gecikme ücreti olduğu, bu bedeli isteyebilecek kişinin navlun sözleşmesinde taşıyan olacağı,TTK 1016/2 uyuşmazlık konusunda ise konşimento tahtında fiili taşımayı gerçekleştirilen ... olduğu, dolayısıyla öncelikle davacının taşıyanı dava dışı ...'a bu ücreti ödediğini veya cari hesabına alacak kaydı olarak geçirilmiş olduğunu ispat etmek şartı ile davalı taraftan talep edebileceği, bu şartın gerçekleşmesi halinde konteyner demuraj ücretine hak kazanan davacı taşıyanın bu talebini kime ve kimlere karşı yönelteceğinin tespitinin gerektiği, TTK 1200.maddesi gereğince navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı şeklinde nitelendirilen masrafların borçlusunun taşıtan olduğu, navlun sözleşmesinin tarafı değilse taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu olmayacağı, davalı taşıtan gönderilen tarafından teslim alınmayan ve kendi talimatları doğrultusunda bekletilen 17 adet konteynere ilişkin konteyner demuraj ücretlerini ödemekle yükümlü olduğu, ABD'de oluşan konteyner demurajının 01.05.2017 tarihine dek işletileceğine dair 05.07.2017 tarihli elektronik posta mesajının bulunması karşısında davacının 01.05.2017 tarihine kadar doğan konteyner demuraj ücretinin talep etme hakkının bulunduğu, bu faturanın 17.840,00 EURO olduğu, davacının talep etme hakkının ise demuraj bedeli açıklaması ile kayıt altına alınan 7.960,00 EURO olduğu, davacı ile davalı taraf arasında taşıma sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişkinin var olduğu, bu ilişkide davacı ...'nin akdi ..., davalı ....A.Ş'nin de taşıtan sıfatına haiz olduğu ve böylece tarafların, Aktif ve Pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, tek taraflı olarak konşimentoya derç edilmiş yetki şartının taşıtan/ yükletene karşı ileri sürülemeyeceği, ve yine yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar MÖHUK 47/1 maddesi uyarınca Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldıran sözleşme yapılamayacağı, yetki şartı bakımından tarafların açık ve karşılıklı olarak anlaşması gerektiği, ihtilaf konusu olayda davalı taşıtanın bu konu açık ve karşılıklı bir iradesi olmadığı, TTK madde 1246 hükmü gereği navlun sözleşmesinden kaynaklı alacakların bir yıllık zamanaşımına tabi olduğu, davacının icra takiplerini 21.02.2018 yılında, taşımanın üzerinden bir yıl geçmeksizin ikame etmesi nedeniyle dosyaya konu alacağın zamanaşımına uğramadığı, davalının TTK m. 868 ve TTK m.1200 çerçevesinde konteyner bekleme ücretinden sorumlu olduğu, bu sorumluluğun ise, toplam bedeli 17.840 Euro olan fatura üzerinde “ABD'deki ...'in reddettiği ...” ...” açıklamasıyla kayıt altına alınan 7.960 Euro olabileceği ve böylece, Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyaya yapılan itirazın, anılan kısım bakımından iptaline karar verilebileceği, TTK m. 1174, m. 1203 ve m. 1205 maddeleri göz önüne alındığında, davacı tarafından oluşturulan diğer faturaların konu edildiği Büyükçekmece 2.İcra Müdürlüğü'nün ...., ...., .... Sayılı icra takiplerine, davalı tarafından yapılan itirazın yerinde olduğu belirtilmiştir.Davacı vekili tarafından rapora itiraz edilmiştir. Davalı vekili bilirkişi raporuna yapmış olduğu itirazında; sadece fatura düzenlenmiş olmasının alacağın varlığını ispat edemeyeceğini, taşımada fiili taşımayı gerçekleştiren konteyner sahibi ... firması olduğunu, dolayısıyla davacının kendi taşıyanı dava dışı ...'a bu demuraj ücretini ödediğini ispat şartı ile davalı taşıtandan talepte bulunabileceğinin belirtildiğini, bu alacağının doğumunun ön şartı olduğunu, davacının belge sunamadığını, asıl taşıyan konteyner sahibi ... isimli firma olduğunu, ...'a demuraj bedelleri ödenmiş ise ispatlanması gerektiğini, müvekkilinin fazladan ödeme yaptığını belirterek, tespit edilen bedel ile yetki yönünden itirazları olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiş ve davalı tarafın yetki itirazı ise reddedilmiştir. Davalı vekili tarafından milletlerarası yetki itirazında bulunulmuştur. Davalı şirket, milletlerarası yetki ilk itirazında bulunmuş olup, ihtilaf konusu taşımada kullanılan konişmentolarda yer alan klozlar uyarınca taşımalardan kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda uygulanması gereken yasaların ABD ve Hollanda mahkemeleri olduğunu iddia etmektedir. İhtilaf konusu olayda, ..., ... nolu karma taşıma konşimentosu,... nolu kombine taşıma konişmentosu,... nolu karma taşıma konişmentosu,... nolu karma taşıma konişmentosu tahtında davacı taşıyan, davalı yükleten sıfatına haiz olup, davacı ile davalı arasında navlun sözleşmeleri kurulduğu ve davacının taşıma taahhüdünü alt navlun sözleşmeleri yapmak suretiyle ifa ettiği dava dışı fiili taşıyan ... tarafından düzenlenen deniz yük senetlerinin de İstanbul'da düzenlendiği anlaşılmaktadır. Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar bakımından taraflar MÖHUK ve HMK kapsamında yetki sözleşmesi yapabilirlerse de yabancı tacir olan davacı şirket, Türk mahkemeleri nezdinde dava açtığından, kendisini savunma konusunda daha avantajlı olan davalı Türk şirketinin ileri sürdüğü yetki itirazının TMK'nın 2. maddesine aykırı olduğu kanaatine varılmış ve ilk derece mahkemesince yetki ilk itirazının reddine karar verilmesinde usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir.Davacının akdî taşıyıcı, davalının ise taşıtan olduğu, uluslararası deniz yolu ile taşımanın gerçekleştirildiği hususunda ihtilaf yoktur. Fiili taşıyan dava dışı ... firmasıdır. TTK'nın 1200. maddesinde, navlunun borçlusunun taşıtan olduğu belirtilmiştir. TTK'nın 1207. maddede ise " (1) Gönderilen, eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmazsa, taşıtan, navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür. (2) Eşyanın taşıtan tarafından teslim alınmasında boşaltmayla ilgili hükümler, gönderilen yerine taşıtan geçmek suretiyle uygulanır." düzenlemesi mevcuttur. Somut olayda, taşınan emtialardan bir kısmının ABD'deki alıcısı tarafından teslim alınmadığı, teslim alınmayan konteynerdeki emtiaların daha sonradan Avrupa ülkelerine teslim edildiği tartışmasızdır. TTK'nın 1207. maddesi kapsamında meydana gelebilecek masrafları talep hakkı taşıyana aittir. Davacı fiili taşıyan olmayıp akdî taşıyandır. Bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere faturalarda yer alan masrafların dava dışı şirketlere yaptırıldığı veya dava dışı taşıyan tarafça yapılarak davacı şirkete yansıtıldığına dair dosyaya davacı tarafça herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmemiştir.Mahkemece bilirkişi raporu kapsamında davacı tarafça ispatlanamayan alacak ve alacak kalemleri yönünden verilen ret kararında yasal düzenleme ve davacının akdî taşıyan sıfatında bulunması nedeniyle herhangi bir usulsüzlük görülmemiştir. Davalı tarafça ödemelere dair dekont örnekleri ve belgeler ibraz edilmiştir. Davalı taşıtan tarafından yapılan ödemelerin navlun ücretlerine ve depolama ücretlerine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. 16.04.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; davacı tarafından davalı adına 2017 yılında tanzim edilen 36 adet fatura karşılığı 697.099 TL tutarında faturaların davalı tarafça vergi dairesine bildirildiği, 2018 yılında ise herhangi bir bildirimin yapılmadığının tespit edildiği ifade edilmiştir. TTK'nın 1205. maddesinde rücu hakkı başlığı ile eşyayı gönderilene teslim etmiş olan taşıyanın 1203. maddeye göre istenebilecek olan alacaklarının ödenmesini taşıtandan isteyemeyeceği ancak taşıtanın taşıyanın zararına olarak sebepsiz zenginleştiği oranda taşıyanın taşıtana rücu edebileceği ifade edilmiştir. TTK'nın 1203. maddesinde ise üçüncü kişi gönderilenin durumu üst başlığı ile ödeme yükümlülüğün doğmasına yer verilmiştir. Maddede, eşyanın taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse bu kişinin navlun sözleşmesi veya konşimento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Yasal düzenlemeler kapsamında davacı tarafça takip konusu edilen ve retle sonuçlanan fatura alacaklarına hak kazandığı ispat edilemediği gibi, Yasa'nın 1205 ve 1203. maddeleri kapsamında sorumluluk eşyayı teslim alanda olduğundan verilen ret kararında bir isabetsizlik görülmemiştir. Diğer taraftan, Büyükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına konu fatura tutarı toplam 17.840,00 EURO olmakla birlikte fatura içeriğindeki kalemlerden 17.960,00 EURO tutarı alacak ABD'de oluşan konteyner demurajıdır. Bunun 01.05.2017 tarihine kadar işletileceğine dair taraflar arasında 05.07.2017 tarihli elektronik posta mesajı bulunmaktadır. Bu kapsamda davacının söz konusu faturanın 7.960,00 EURO kısmı yönünden demuraj alacağının kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir. Taraflar arasında cari hesap ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar kabul edilen 7.960,00 EURO tutarındaki alacak miktarı icra takibine konu 24.11.2017 tarihli faturadan kaynaklanmakta ise de fatura içeriğindeki yalnızca alacak kalemlerinden bir kısmını teşkil ettiğinden kabul edilen alacak miktarı yönünden İİK'nın 67. maddesi gereğince alacağın likit ve bilinebilir olduğunun kabulü yerinde olmayacağından, mahkemece kabul edilen alacak miktarı için icra inkâr tazminatına karar verilmemiş olmasında da bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usule ve yasaya uygun olup davacı ve davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine,

2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 651,30 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline,

3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 1.938,64 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline,

4-Taraflarca yapılan kanun yolu giderlerinin kendilerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 04.06.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.

KANUN YOLU:HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2022/1940, K. 2026/1044, T. 04.06.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2022-1940-e-2026-1044-k-d2fdebbc2b4a