Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2025/2826 E. 2026/3719 K.

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2024/37 E., 2025/45 K.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar Hazine ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Kadastro sırasında, Antalya ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan 9 55... parsel sayılı taşınmaz, 5.197,23 m² yüzölçümü ile tespitten önce davalı olması nedeni ile malikhanesi açık bırakılarak tespit edilmiştir. 2. Davacı ... dava dilekçesinde; Antalya ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği tahmini 7 dönüm büyüklüğündeki taşınmazın uzun yıllardır zilyetliğinde bulunduğunu ve bu doğrultuda kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinme koşullarının lehine oluştuğunu ileri sürerek, taşınmazın adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı Hazine cevap dilekçesinde; davacıların imar-ihya iddia ettiği yerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında bir yer olduğunu, taşınmazın zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, imar-ihyanın da tamamlanmadığını, zilyetlik süresinin dolmadığını ileri sürerek, davanın reddine ve dava konusu taşınmazın Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713/3. maddesi gereğince ...'nın zorunlu hasımlardan olmadığını, davanın süresinde açılmadığını, imar planı içinde yer alan taşınmazın zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını ve dava konu taşınmazada imar-ihya suretiyle kazanım şartları oluşmadığını, belirterek davanın reddini savunmuştur. 3. Davalı ... İdaresi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede orman kadastrosunun 11.04.1985 tarihinde kesinleştiğini, dava konusu taşınmazın orman tahdidi içinde kalıp kalmadığının tespitinin gerektiğini, orman tahdidi dışında kalsa dahi, hava fotoğrafı, amenajman haritalarının ilgili yerlerden getirtilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.04.2019 tarihli ve 2017/372 Esas, 2019/279 Karar sayılı kararı ile "dava konusu taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A1) harfiyle gösterilen kısmı üzerinde davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu, (A2) harfiyle gösterilen kısmının ise, kesinleşen orman sınırları içinde kaldığı" gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, Antalya ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan fen bilirkişisinin 11.06.2018 tarihli raporunda (A1) harfiyle gösterilen 5.559,71 m² kısmın davacı ... adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin talebin ise, reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar Hazine vekili ile ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 01.12.2020 tarihli ve 2020/72 Esas, 2020/764 Karar sayılı kararı ile "İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu" gerekçesiyle davalılar Hazine ile ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Hazine tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin 15.02.2014 tarihli ve 2021/7595 Esas, 2024/133 Karar sayılı ilamıyla "dava konusu taşınmazın bulunduğu ... ilçesi ... Mahallesinde dava tarihinden sonra kadastro çalışması yapıldığı ve dava konusu taşınmaz hakkında 9 55... parsel numarasıyla kadastro tutanağı düzenlendiği, İlk Derece Mahkemesince, hakkında kadastro tutanağı düzenlenen taşınmaz hakkında görevli Mahkemenin Kadastro Mahkemesi olduğu göz önüne alınıp, 3402 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca görevsizlik kararı verilerek dosyanın Kadastro Mahkemesine devredilmesi" gereğine değinilerek, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosyanın gönderildiği Kadastro Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 9 55... parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağındaki vasıf ve yüzölçümüyle, davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; 3402 sayılı Kanun'un 14, 17. maddelerinde yazan koşulların gerçekleşmediğini, taşınmaza ev ve sera yapmanın imar-ihya sayılamayacağını, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... idaresi vekili temyiz dilekçesinde dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu her zaman orman sınırları içine alınabileceğini ormanların zilyetlik yolu ile kazanılmasının mümkün olmadığını ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Dava konusu taşınmaz yörede 1982 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında tescil harici bırakılmış, 1985 yılında 6831 sayılı Kanun uyarınca yapılan orman kadastrosunda ise, orman sınırları dışında bırakılmıştır. Davacı tarafından 2017 yılında zilyetliğe dayalı açılan tescil davası devam ederken 3402 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca kadastro tutanağı düzenlenmiş ve genel Mahkemede görülen dava Kadastro Mahkemesine aktarılmış olup, İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; taşınmazın ilk arazi kadastrosu sırasında ne sebeple tescil harici bırakıldığı araştırılmamış, dava konusu taşınmaz bölümünün niteliğinin belirlenmesi hususunda en önemli delil hava fotoğrafı incelemesi olup keşfe katılan ... bilirkişisince incelenen 1963 memleket haritasının dayanağı 1957 hava fotoğrafında taşınmazın çalılıkların olduğu hali arazi iken 1989 memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafında, eski hava fotoğrafındaki çalıların temizlendiği kuru hububat tarımı yapılan alan haline getirildiği belirtilmiş ancak rapor ekinde hava fotoğrafı gösterimi yapılmadığından bilirkişi raporunu denetlemek mümkün olmamıştır. Dosya içindeki pafta örneğinden dava konusu taşınmaza komşu ve tescil harici bırakılan alanlar için de, tescil davalarının açıldığı anlaşılmış ise de; bu dava dosyaları getirtilmek sureti ile akıbetleri araştırılmamıştır. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilmek suretiyle taşınmazın bulunduğu köyü, Mahalleyi, mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları olduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre dava tarihinden 15, 20, 25 yıl öncesine (bulunmadığı taktirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Müdürlüğünden tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulduktan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve tespit bilirkişileri ile taraf tanıkları ve 1 ziraat mühendisi bilirkişisi, 1 jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve 1 fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişileri, tespit bilirkişileri ve tanıklardan, dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle oluşan çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanaklarıyla denetlenmeli; ziraatçi bilirkişiden, dava konusu taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmaz imar-ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine, hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle, taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, taşınmazın hangi tarihte imar-ihya edildiği, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir,komşu taşınmazlardan davalı olanların ve hükmen tescil edilenlerin de gösterildiği şekilde rapor aldırılmalı; fen bilirkişisine keşfi ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, komşu taşınmazlar için açılan tescil davalarının sonuçları araştırılmalı, dava konusu taşınmazların hava fotoğraflarındaki nitelikleri ve verilen kararlar da karşılaştırılmak sureti ile davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince, bu yönler gözden kaçırılarak, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi hatalı olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Yukarıda açıklanan nedenlerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,02.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.