Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2024/4470 E. 2026/2996 K.

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2017/4 E., 2023/112 K. 2

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı ... vekili, davalılar.....Genel Müdürlüğü vekili, ... vekili, ... vekili, Kumluca Belediye Başkanlığı vekili ve Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Uygulama kadastrosu sırasında, ...köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 1 32... parsel sayılı 5.040,41 metrekare yüzölçümlü taşınmaz aynı ada ve parsel numarasıyla 5.089,14 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve arkadaşları adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1 32... parsel sayılı 16.506,26 metrekare yüzölçümlü taşınmaz aynı ada ve parsel numarasıyla 16.623,70 metrekare yüzölçümlü olarak; ...adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1 32... parsel sayılı 40.427,38 metrekare yüzölçümlü taşınmaz aynı ada ve parsel numarasıyla 41.380,92 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. 2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; uygulama kadastrosu sırasında müvekkiline ait taşınmazın sınırlarının hatalı belirlendiğini ve yanlışlığın davalılara ait taşınmazlardan kaynaklandığını ileri sürerek, sınırın doğru şekilde belirlenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın uzun yıllardır ihtilafsız kullanıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2014 tarihli ve 2012/30 Esas, 2014/53 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 01.03.2016 tarihli ve 2015/12764 Esas, 2016/2029 Karar sayılı ilamıyla İlk Derece Mahkemesince yapılan araştırma, inceleme ve uygulama ile alınan uzman bilirkişi raporlarının karar vermeye yeterli bulunmadığı belirtilerek üç kişiden oluşacak harita/jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulu, uzman jeoloji ve ziraatçi bilirkişiler ile yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılması, yapılacak keşifte; açıklanan ilkeler ve gösterilen yöntemler uyarınca, taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesi için gerekli şekilde araştırma, inceleme ve uygulama yapılması, uzman bilirkişiler ve bilirkişi kurulundan yöntemince düzenlenmiş ve hükme yeterli raporlar alınması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile keşif, hava fotoğrafları, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre 1 32... ve 51 parseller arasındaki sınırın 22/a uygulamasında hatalı belirlendiği ve dere esas alınarak yeniden düzenlenmesi gerektiği, 49 parsel yönünden ise sınırın doğru olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunda 1 32... parsele ilişkin (H), (I), (A) ve (J) harfleriyle gösterilen alanlarda dere yatağı ve sınırlandırma yönünden hesap ve uygulama hatası yapıldığını, uygulama kadastrosuna itiraz davalarında önceki dava dosyaları ile tescile esas rapor, kroki, koordinat ve tüm teknik belgelerin birlikte değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme yapıldığını, tescil harici alanlar yönünden dahili davalılar bakımından reddedilen bir kısım bulunmadığı halde aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, uygulama kadastro işleminin hatalı olduğu kabul edildiği halde davanın kısmen reddi ile yargılama giderlerinin oranlanmasının ve davayı kabul eden davalılar yönünden de ret hükmü kurulmasının isabetsiz olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin bilirkişi raporundan farklı şekilde karar vererek dere yatağı olarak bırakılan alanı davacı taşınmazına dahil etmesinin hatalı olduğunu, uygulama kadastrosunda mülkiyet değişikliği yapılamayacağı halde dere yatağının özel mülkiyete konu edildiğini, dere yataklarının Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup özel mülkiyete geçirilemeyeceğini, bu nedenle uyuşmazlık yönünden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının ve dere güzergahının bütünlüğünün bozulmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkil kurumun pasif husumet ehliyetinin olmadığını, taşınmazın imar ve ihya suretiyle kazanılamayacağını, kaldı ki bu konudaki araştırmanın eksik yapıldığını ve müvekkil kurumun yasal hasım olmasına rağmen aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 4. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; eldeki davanın uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup bu davalarda yalnızca uygulama işleminin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenebileceğini, davacının taşınmazının uygulama çalışmasından olumsuz etkilenmediğini, aksine yüzölçümünün arttığını ve İlk Derece Mahkemesi kararıyla yaklaşık 600 metrekare fazladan yer kazanmasının haksız mülkiyet sonucunu doğurduğunu, bilirkişi raporu ile mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının 50... parseller arasındaki sınırın değişmediğini ortaya koymasına rağmen buna aykırı hüküm kurulduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 5. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi'nin davanın kısmen kabulüne ilişkin kararının hatalı olduğunu, belediyelerince tesis edilmiş hukuka aykırı bir işlem bulunmadığını ve taşınmazın niteliği ile bulunduğu yer itibarıyla kazanılmaya elverişli olmadığını, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 713/1. maddesi uyarınca dava kamu düzenine ilişkin ve belediye yasal hasım olduğundan aleyhlerine harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 6. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabulüne ve kısmen reddine kararının hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda 1 32... ve 51 parsellerin ortak sınırının Gilevgi deresi olarak belirlendiğini, 3402 sayılı Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 22/a maddesi uyarınca fiili dere sınırları esas alınarak işlem tesis edildiğini, buna rağmen İlk Derece Mahkemesinin delillerin takdirinde yanılgıya düştüğünü ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, uygulama kadastrosunda taşınmazlar arasındaki sınırın özellikle dere yatağı esas alınarak hatalı belirlenip belirlenmediği, buna bağlı olarak kısmen kabulüne ve kısmen reddine hükmünün ve yargılama gideri hükümlerinin usul ve kanuna uygun olup olmadığına ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince işin esasına girilerek davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş ise de, verilen hüküm usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki; dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup, bu nitelikteki davaların tapu maliklerine yöneltilmesi ve tüm tapu maliklerinin davada taraf olarak yer alması zorunludur. Somut olayda; yargılama sırasında adlarına kayden pay tescil edilen ...'nin, tapu maliki olmalarına rağmen davada taraf olarak yer almadıkları, bu suretle usulüne uygun taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Oysa taraf teşkili, dava şartı niteliğinde olup kamu düzenine ilişkin bulunduğundan yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir. Bu itibarla, anılan dava şartı yerine getirilmeksizin işin esası hakkında karar verilmesi hukuken mümkün değildir. Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince öncelikle davacı tarafa ...’yi davaya dahil etmesi için süre ve imkân tanınmalı; bu suretle taraf teşkili sağlandıktan sonra, adı geçen kişilerin savunma ve delilleri sorulup gösterdikleri deliller toplanmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince, taraf teşkiline ilişkin eksiklik giderilmeden işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olmuştur. Ayrıca, kabule göre de; Kadastro Güncelleme Yönetmeliğinin 15/ 10... /4. fıkraları gereğince, tapulama veya kadastro sonrasında oluşan yol, dere, ark ve benzeri yerler yönünden ilgililerin muvafakati bulunması halinde kamuya terk, muvafakat bulunmaması halinde ise yalnızca ölçülerek yeni paftada kesik çizgi ile gösterilme yoluna gidilmesi gerekirken bu yönde hüküm kurulmaması; ayrıca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümlerinin 3/2. fıkrası uyarınca ret sebebi ortak olan davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken buna aykırı şekilde karar verilmesi de bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, Peşin harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.