Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2026/433 E. 2026/874 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/24 E., 2025/232 K. BİRLEŞEN DAVA 2021/5 (BOZMA ÖNCESİ 2016/424) ESAS

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili ve davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. (Yeni Unvanı ... İnş. Tic. A.Ş.) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA 1 Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; Erzurum'da yapılan Kış Üniversitesi oyunlarında kullanılmak üzere inşaa edilen atlama kulelerinin zemin etüdünün ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş., proje yönetiminin ... S..., tesisin ise ... İnşaat ve Tic. A.Ş. tarafından yapıldığını, 2009 yılında yapımına başlanan ve 12.11.2010 tarihinde tamamlanan kulelerin pistlerinin 15.07.2014 tarihinde meydana gelen kayma/heyelan neticesinde yapımından üç yıl sonra kayarak kullanılmaz hale geldiğini, atlama kuleleri pistlerinin kullanılmaz hale gelmesi ve davalı yüklenicilerin işleri tam ve eksiksiz yapmamaları, fen ve sanat kurallarına uygun hareket etmemiş olmaları sonucu müvekkili kurumun büyük zarara uğratıldığını, Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/98 D. İş sayılı dosyası ile açılan tespit davası neticesinde verilen bilirkişi raporu ile davalı firmaların meydana gelen zararlardan sorumlu tutulmalarını gerektiren bilimsel veriler ortaya konulduğunu belirterek şimdilik 1.000,00 TL'nin zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; alınan rapor uyarınca idare zararının 15.539.136,97 TL olduğunu, açıklanan nedenle taleplerini 15.539,136,97 TL olarak ıslah ettiklerini, bedelin 2015 yılı Ocak ayı başından itibaren yasal faizi ile davalılardan alınarak müvekkil idareye verilmesini talep etmiştir.

2 Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; atlama kuleleri ihalesinin davalıya verildiğini, davalıya çeşitli tarihlerde hakedişlerinin ödendiğini, hakedişlerde sehven 500.000,00 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini ileri sürerek bedelin ödeme tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; iş yerinde meydana gelmiş olan heyelanın (kaymanın), firma tarafından sözleşme ve eki ihale dökümanları hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilen imalâtlardan kaynaklanmamış olması nedeniyle firmalarına yönelik tüm sorumluluk değerlendirmelerini ve alacak talebini kabul etmediklerini beyan ederek davanın reddini istemiştir. Davalı ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davacı ... Genel Müdürlüğü'nce 26.03.2008 tarihinde yapılan ihale ile "Erzurum 2011 Kış Oyunları Tesis Yapımı ve Makine Teçhizat Alımı kapsamında yapılması gereken 3.000 seyirci kapasiteli buz pateni ve antrenman salonu, 1.000 seyirci kapasiteli curling salonu, 500 seyirci kapasiteli buz hokeyi paten salonu projelerinin hazırlanması işleri ile yine aynı kapsamda Kayak Federasyonu'nca yurtdışı firmalarına yaptırılan projelere ait proje müşavirliği, harita hizmetleri, zemin etüdü ve ÇED raporu işleri Hizmet Alım İşi"nin müvekkili uhdesinde kaldığını, 07.04.2008 tarihinde sözleşme imzasına takiben yüklenime konu işlerin 19.12.2008 tarihinde bitirildiğini ve aynı tarihte kesin kabul yapıldığını, yapılan işlerin sözleşme ve eklerine uygun şekilde tamamlandığını, 15.07.2014 tarihinde Erzurum'daki atlama pistlerinin altındaki zeminin hareketlenmesi sonucu heyelanın meydana geldiğini, yaşanan heyelan hadisesi sonucu mahkemece yokluklarında yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda müvekkili şirketin kusurlu ve hatalı davranışları nedeni ile yıkım yaşandığı gerekçesiyle dava açıldığını, meydana gelen kayma ve neticesinde ortaya çıkan hasardan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ....... vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; ... ile 04.03.2008 tarihinde yapılan Atlama Kuleleri Proje Geliştirme Sözleşmesi gereğince Erzurum/Palandöken'de inşa edilecek atlama kuleleri için projeler geliştirme ve 27.08.2009 tarihinde yaptığı Hizmet Satın Alma Sözleşmesiyle de Atlama Kuleleri için Proje Yönetimi Hizmetinin Satın Alınması İşlerini üstlendiğini, bu işin müvekkilinin kayakla atlama sporu ve bu işlerin uzman tasarımcısı olması nedenleriyle sadece hizmet verilmesini kapsadığını, davalının sözleşme kapsamında; yarışmalar için kullanılacak iki kayakla atlama kulesinin (K 125 ve K95) ve antrenman maksatlı üç kayakla atlama kulesinin (K65, K40 ve K20) bütün mimari, yapısal, elektrik ve mekanik uygulama projelerinin hazırlanması, bütün teknik şartnamelerinin hazırlanması, uygulama aşamasında kulelerin ve gerekli bütün yardımcı binaların teknik kontrolü ve ... S... Şirketi tarafından kayakla atlama kulelerinin FIS tescilinin alınması, işlerini yapmayı taahhüt ettiğini, işleri sözleşmesine uygun olarak yaptığını, teslim ettiğini ve sözleşmede bahsi geçtiği gibi atlama kulelerinin FIS onayını aldığını, sözleşmenin 4.3. maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, müvekkilinin üstlendiği işin, jeomekanik işler ve zemin etüdünün yapılmasını kapsamaması nedeniyle işin yapımı sırasında jeomekanik işlerden ve önceden yapılmış bulunan zemin etüdü nedeni ile oluşan sorunlardan sorumlu olmadıklarını, zemin etüdü ile ilgili eksiklikleri zemin etüdü yapan firmaya bildirdiklerini, firmanın sorumluluklarının sadece zemin etüdü yapmak olduğu cevabı verildiğini, müvekkilinin üstlenmiş olduğu işin yapımı sırasında karşılaştığı eksiklik ve sorunları anında ilgililerine ilettiğini, üstlenilen işin yapımı sırasında davacı ... Genel Müdürlüğü ile hiçbir ilgisi ve irtibatı olmayan müvekkili firmanın, kendi muhataplarına gerekli bütün bildirimlerde bulunarak yasal sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkilince üstlenilen işlerin gerçekleştirilmesi sırasında, üstyapı yapımında zarar meydana getirebilecek bütün eksiklik ve sorunların sözleşme makamı ve zemin etüdünü yapan firma yetkilileri ile paylaşılmış olması, müvekkile atfedilecek bir proje hatası bulunmaması nedenleriyle meydana gelen zararda müvekkilinin kusuru bulunmadığını ifade ederek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; sözleşmelerdeki işlerin %15,24 fazlası ile tamamlandığını, müvekkili kurumun davacıdan alacaklı olduğunu bu nedenle fazla yapılan işlerin bedelinin tespiti ile idare alacaklı çıkar ise 2.992.156,26 TL’nin davacı alacağından takas mahsup talep ettiklerini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 07.11.2017 tarihli kararı ile asıl davanın kabulüne, 500.000,00 TL'nin dava tarihinden yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/475 Esas sayılı davasının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Mahkemenin 07.11.2017 tarihli kararının süresi içinde davalı-birleşen davada davacı yüklenici ... İnşaat ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nce, 20.06.2019 tarihli geri çevirme kararı üzerine dosyaya sureti kazandırılan Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/758 sayılı dosyasının incelenmesi sonucunda; iş sahibi idare tarafından yüklenici ... İnş. ve Tic. A.Ş. ile ... Müh. Müş. A.Ş. ve ... S... Şirketleri aleyhine dava açıldığı, 2011 yılında Erzurum’da yapılan kış üniversite oyunlarında kullanılmak üzere inşa edilen atlama kulelerinin pistlerinin ve tesislerin 15.07.2014 tarihinde meydana gelen kayma/heyelan neticesinde davalı yüklenici firmaların işleri fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmamaları ve basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı göstermemeleri sonucunda kullanılamaz hale gelmesi sebebiyle uğranılan zararın tahsilinin istendiği, davalılardan ... Müh. Müş. A.Ş. ve ... S... Şirketlerinin anılan iş kapsamında proje müşavirliği, proje yapımı, harita hizmetleri, zemin etüdü ve ÇED raporu işlerinin yapımını üstlendikleri, davanın halen derdest olduğu, Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/758 Esas sayılı davası ile eldeki dava arasında fiili ve hukuki irtibat olduğu, her iki davanın aynı mahkemede açıldığı ve bağlantılı davaların birleştirilerek görülmesi gerektiği değerlendirilerek Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/758 Esas sayılı davası derdest ise her iki davanın 6100 sayılı HMK’nın 166. maddesi uyarınca birleştirilmesinin sağlanması ve her iki dosyanın birlikte görülmesi gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2.1 Mahkemece bozmaya uyularak 2015/758 Esas, 2022/80 Karar sayılı 08.02.2022 tarihli kararı ile dosyada alınan bilirkişi raporlarında yapılan işten oluşan zararın 15.538.136,97 TL olduğunun tespit edildiği, dosyada alınan en son bilirkişi raporu olan 22.10.2021 tarihli heyet raporunda meydana gelen zarardaki %80 kusurun davalı ......'da olduğunun, %20 kusurun ise ihbar olunan ... Federasyon Başkanlığı'na ait olduğunun tespit edildiği, iş bu raporda diğer raporlardaki çelişkilerin giderildiği, raporun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak davacının davasının kısmen kabulü ile 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren, 12.430.309,60 TL'nin ıslah tarihi olan 26.12.2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle toplamda 12.431.309,60 TL'nin davalı ....... Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının, davalılar ... İnşaat. A.Ş. ve ... Müşavir Mühendislik A.Ş'ye karşı açtığı davaların zarardan sorumlu olmadıkları anlaşılmakla reddine karar verilmiştir. Birleşen 2021/5 Esas sayılı dosya yönünden; hakediş raporları incelendiğinde 4 no.lu hakediş raporunda hakediş tutarından 3 no.lu hakediş tutarı olan 37.727.039,29 TL düşülmesi gerekirken 37.227.039,29 TL düşülerek yükleniciye 500.000,00 TL fazla ödeme yapıldığının anlaşılmasına göre davanın kabulüne karar verilmiştir. Birleşen 2016/475 Esas sayılı dosya yönünden; dava dilekçesine ekli olurlardan da anlaşılacağı üzere yüklenicinin yapacağı işlerde fazla imalât yapılacağının tespit edildiği, bunun üzerine yükleniciye işin %10 dahilinde ikmal edilmesi şartıyla fazla işlerin yaptırılmasının uygun görüldüğü, yüklenici %10'dan fazla iş yaptığını ve bu bedellerin ödenmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de yükleniciye sadece %10 kısım yapması halinde ücret ödeneceği belirtildiği, yüklenicinin işi teslim ettiğinde fazla imalat yaptığını ileri sürmediği, inşaat mühendisleri tarafından da %10'u aşan kısmından yüklenicinin feragat ettiğinin de açıkça belirtildiği, daha öncesinden yapılacak fazla imalatların tespit edilmesi ile %10'a kadar olur verilmesi sebebiyle artık vekaletsiz iş görme hükümleri uygulanmayacağı, yüklenicinin basiretli bir tacir gibi fazladan yaptığını iddia ettiği kısım için kurumdan olur alabilecekken bunu almamış, üstelik bu kısımdan feragat ederek işi bitirmiş olması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2.2 Mahkemenin 08.02.2022 tarihli kararının süresi içinde asıl davada davacı birleşen davada davalı ..., asıl davada davalı ... birleşen davada davacı ... İnşaat ve Tic. A.Ş. ve asıl davada davalı ....... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/475 Esas sayılı davada takas-mahsubu istenen alacak için ayrı dava açıldığının anlaşılmasına göre asıl ve birleşen 2021/5 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2016/475 Esas sayılı davada davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/5 Esas sayılı dosyasındaki temyiz itirazlarının reddine, asıl davaya yönelik olarak her ne kadar alınan tespit raporunda asıl davada davalı yüklenici ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin kusurlu olduğu tespit edilmiş olsa da mahkemece alınan raporlarda da tespit edildiği üzere işin yapılacağı yerin görülmesinin ancak yüzeysel özelliklerin tespit edilmesini sağladığı, bu nedenle zeminin taşıma kapasitesi ile heyelan riski taşıyıp taşımadığının tespitinin mümkün olmayacağı, zemin taşıma kapasitesi, zeminin oturma özellikleri ile şev duyarlılığı tespitinin davalının yükümlülüğünde olmadığı, işin yapımı sırasında olumsuz bir durumla karşılaşılmadığı için yüklenici ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin 6098 sayılı Kanun'un 472. maddesinde düzenlenen uyarı yükümlülüğününde bulunmadığı, beton ve demir donatılardaki kalite eksikliğinin heyelana neden olmadığı ve tespit raporundaki kalemlere yönelik tespitlerin de doğru şekilde yapılmadığının anlaşılmasına göre asıl dosya davacısı ve asıl dosya davalısı ... S... Şirketi'nin pistlerin bulunduğu alanın daha dik şevlendirilmesi, şev stabilite raporunun pistte yapılmaması, drenaj sistemine projede yer vermediğinin anlaşılmasına göre diğer temyiz itirazlarının reddine; asıl dava bakımından davacının ve davalı ....... Şirketi'nin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; raporlar arasında davalılardan ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş. ve ... S... Şirketi'nin kusur oranları ile ilgili çelişki bulunduğu, bu çelişki giderilmeden son rapora itibar edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğu; birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/475 Esas sayılı davada asıl ve birleşen 2021/5 Esas sayılı davada davalı, birleşen 2016/475 Esas sayılı davada davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.'nin temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacının, %10'dan fazla sözleşme dışı işin bedelinden feragat ettiğine dair bir delil bulunmadığı, "%10 İmalât Artış İcmali Erzurum 5 Adet Atlama Kulesi İnşaatı İşi" başlıklı ve "%10 İmalât Artış İcmali Erzurum Atlama Kuleleri Trafo, Çevre Tanzimi ve İlave İşler Yapım İşi" başlıklı tablolar incelendiğinde talep edilen bedellerin %10’dan fazla yapılan ve imtina edilen tutar olarak gösterildiği ve taraflarca itirazsız imzalandığı, Türk Dil Kurumu'nun sözlüğüne göre imtina kelimesinin anlamının kaçınma, sakınma, çekinme olduğu, bu kelimenin feragat anlamına gelmediği, her ne kadar dosya kapsamında %10'dan fazla kısımdan feragat edildiği için %10'luk kısmın yapılması ve bedelinin ödenmesine yönelik olur ve yazılar mevcut ise de bu yazılarda yüklenicinin imzasının olmadığı, işin davacı uhdesinde ve yararına olduğu, " %10 İmalât Artış İcmali" tablolarının taraflarca itirazsız imzalandığı, tablolarda %10'un üzerinde yapılan işlerin bedellerinin belirli olup taraflarca bedele yönelik itiraz olmadığından davanın kabulü yerine hatalı gerekçe ile reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, mahkemece yapılacak işin; HMK'nın 281/3. maddesi gereğince gerçeğin ortaya çıkması için önceki heyetlerden farklı olarak HMK'nın 266 ve devamı maddelerinde öngörülen şekilde teknik üniversitelerden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak dava dışı ... Federasyonu, davalı ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş. ve davalı ....... Şirketi'nin kusur oranları konusunda önceden alınan raporlardaki çelişkiler de giderilecek ve itirazlar karşılanacak şekilde Yargıtay denetimine elverişli rapor alarak asıl davada sonucuna göre ve davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş. hakkında asıl davanın reddine, birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/475 Esas sayılı dosyadaki davanın kabulüne karar vermekten ibaret olacağı gerekçeleriyle; davacı ... davalı ....... Şirketi'nin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile asıl dava dosyasının temyiz eden taraflar yararına bozulmasına, davacı ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin temyiz itirazlarının kabulü ile birleşen Erzurum 3. Asliye Mahkemesi'nin 2016/475 Esas sayılı dosyasının temyiz eden davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

3.1 Mahkemece asıl dava ile birleşen 2021/5 Esas sayılı dava yönünden bozmaya uyulmasına, birleşen 2016/475 Esas sayılı dosya yönünden Mahkemenin 08.02.2022 tarihli kararında direnilmesine, 17.05.2024 tarihli ara karar ile de birleşen 2016/475 Esas sayılı dosyanın işbu dosyadan tefrikine karar verilmiştir.

3.2 Mahkemece asıl dosya ve birleşen 2021/5 Esas sayılı dosya yönünden ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ana dosya olan 2024/24 Esas (bozma öncesi 2015/758 E.) sayılı dosya yönünden yapılan incelemede; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 2011 yılında Erzurum'da yapılan Kış Üniversitesi Oyunları'nda kullanılmak üzere inşaa edilen atlama kulelerinin yapım işinden kaynaklandığı, davacı tarafın yapılan işin davalılar tarafından tam ve eksiksiz yapılmaması, fen ve sanat kurallarına uygun hareket etmemiş olmaları sonucu kurumun zarara uğradığını iddia ettiği, bilirkişi raporunda yapılan işten oluşan zararın 15.538.136,97 TL olduğunun tespit edildiği, ... Firması'nın proje müellifi olarak şev stabilite hesaplarını yapmadığı, gerekli destek yapılarının projelerini hazırlamadığı ve eksik projeler ile işi teslim ettiği, ayrıca, yapım dönemi müşavirliği süresince, eksik olduğunu yazılı olarak da beyan ettiği bu projeleri tamamlamadığı veya tamamlatmadığı, bu eksikliklere rağmen işin yapımına izin verdiğinin tespit edildiği, işin bitiminde de söz konusu projelerin sözleşme ve şartnamelere uygun olarak tamamlandığını ve kabule hazır hale getirildiğini Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'ne bildirdiği, bu durumun, firmanın sözleşme ve şartnamelere uygunluk ile ilgili beyanlarının gerçeği yansıtmadığını ve eksikliklerin giderilmediğini gösterdiği anlaşılmakla hükme esas alının bilirkişi raporunda meydana gelen zararda davalı ...... Şirketi'nin %80 kusuru olduğunun tespit edildiği, ... Firması tarafından eksik, kusurlu ve hatalı olarak hazırlandığı belirlenen Atlama Kuleleri Pistlerinin uygulama projelerine yönelik gerekli denetimleri yapma ve/veya yaptırma yükümlülüğünün işveren sıfatıyla ... Federasyonu'na ait olduğu, ... Firması'nın, yazılı olarak ... Federasyonu'na projelerde önemli eksiklikler bulunduğunu ve ihale kapsamında ek önlemler alınması gerekebileceğini, bu hususun yapımcı firmalara iletilmesi gerektiğini bildirdiği, ancak, ... Federasyonunun bu uyarıyı ihale aşamasında dikkate almadığı ve ihale makamı olan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü'nü (GSGM) bu konuda bilgilendirmediği, bu durumda ihbar olunan ... Federasyon Başkanlığı'nın % 20 kusuru olduğunun tespit edildiği, iş bu raporla diğer raporlardaki çelişkilerin giderildiği kanaatine varılarak kusur oranları dikkate alınarak davacının davasının kısmen kabulü ile toplam 12.431.309,60 TL'nin 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 12.430.309,60 TL'sinin ıslah tarihi olan 26.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ....... şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş'nin, zemin etütlerini sözleşme ve şartnameler uyarınca eksiksiz bir şekilde tamamladığı, stabilite hesapları için gerekli parametreleri proje müellifine ilettiği, ...'in desteksiz kalıcı şev eğimlerine sınırlama getirerek proje müellifini uyardığı, eksik olan şev stabilite hesaplamalarını yapmanın üstlendiği işin kapsamında olmadığı, şev projelerinin kesin kabul tarihinden sonra sunulmuş olması nedeniyle, proje müellifi ... Firması'nın sorumluluğunda bulunan söz konusu stabilite hesaplarının ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş. tarafından yapılmasının fiilen mümkün olmadığı, bu nedenle ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş'nin oluşan heyelanla ilgili kusurunun ve sorumluluğunun olmadığı, 08.02.2022 tarih ve 2022/80 sayılı kararda davalı yüklenici ...'ın kusurlu olmadığından bahisle hakkındaki davanın reddedilmiş olması ve davacının bu hükme yönelik temyiz itirazlarının Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 27.04.2023 tarih ve 2022/3437-2023/1544 sayılı ilamı ile reddedilmiş olması karşısında, davalı ... İnş.Tic. A.Ş. yönünden ilk karara dayanak bilirkişi raporundaki tespit ve kanaatin kesinleşmiş olduğu, davalılar ... İnşaat....A.Ş ve ... Müşavir Mühendislik...A.Ş'nin zarardan sorumlu olmadıkları gerekçesiyle iş bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen 2021/5 Esas (bozma öncesi 2016/424 E.) sayılı dosya yönünden yapılan incelemede; asıl davada hakediş raporları incelendiğinden 4 no'lu hakediş raporunda hakediş tutarından 3 no'lu hakediş tutarı olan 37.727.039,29 TL düşülmesi gerekirken 37.227.039,29 TL düşülerek yükleniciye 500.000,00 TL fazla ödeme yapıldığı belirlenmiş olup, bu tespit doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği ayrıca Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2022/3437 E. 2023/1544 K. sayılı ilamında "...asıl ve birleşen 2021/5 Esas sayılı dosya davalısı, birleşen 2016/475 Esas sayılı dosya davalısı ... İnşaat ve Tic. A.Ş.'nin birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/5 Esas sayılı dosyasındaki temyiz itirazlarının reddine,...." karar verilmiş olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.02.2012 tarih, 2012/13-747 Esas, 2012/84 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi, Yargıtayca bozulan kararın, sonraki kararın eki niteliğinde olmadığı, bozma ile birlikte önceki hüküm ortadan kalkarak hukukî geçerliliğini yitirdiği, mahkemece bozulan karara atıf yapılarak yeni hüküm oluşturulamayacağı, bozmadan önceki ve bozmadan sonraki kararların 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesine uygun olması gerektiği, bu nedenle hükmün icrasında tereddüt oluşmaması için birleşen 2021/25 E. sayılı dosya yönünden de tekrar hüküm kurularak davanın kabulü ile 500.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ilk derece mahkemesinin asıl dava yönünden verilen kısmen kabul kararının redde ilişkin kısımlarının hukuka ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulması gerektiğini, 2021/5 Esas sayılı dosya yönünden verilen davanın kabulü kararının usule ve yasaya uygun olduğundan onanmasını talep ettiklerini, ... Şti. ve ... Müşavirlik Şti'nin sorumluluk dışı bırakılmasının hatalı olduğunu, mahallinde tespit edilen hususlar çerçevesinde heyelanın meydana gelmesinde ve oluşan kamu zararında, zemin etüt firmaları .... ve ... Müşavirlik A.Ş., proje müellifi ve proje yöneticisi ..., yüklenici ... İnş. ve Tic. A.Ş.'nin ortak ihmallerinin bulunduğu kanaatine varıldığını, ... Müşavir Mühendislik A.Ş'nin hiçbir kusurunun bulunmadığı şeklindeki tespitin hatalı olduğunu, sondaj derinliklerinin şevin kayma ihtimali de göz önünde bulundurularak yapılması gerekirken davalı ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş. ve taşeronu .... tarafından arazi yapısının doğru olarak tanımlanmaması nedeniyle yapılmadığını, projelendirme ve yapıma esas teşkil eden Kasım 2008 tarihli Zemin ve Temel Etüdü Raporu ve Ağustos 2008 tarihli imar planına esas Jeolojik-Jeoteknik Etüd Raporunu hazırlayan ve aynı zamanda .... Firması'nın Türkiye'deki proje kontrollük, müşavirlik görevini üstlenen ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş. ve taşeronu ...' nin arazideki mevcut jeolojik birimleri tam olarak tanımlamadığını, ana kaya- dolgu zemin sınırlarını netleştirmediğini ve inceledikleri alana ait şev stabilite analizi yapmadıkları gibi yeterli bilimsel veriye de dayandırmadan arazinin tümüyle duraylı durumda olduğunu ve doğal afet riski açısından yerleşime uygun olduğunu belirttiklerini, ... . Firması'na %80 oranında kusur atfedilirken ... Müşavirlik Mühendislik A.Ş'nin pistlerde meydana gelen heyelanın oluşumunda herhangi bir kusur veya sorumluluğunun bulunmadığına yönelik mahkeme kararının doğru olmadığını, yine aynı şartname uyarınca iş güvenliğini tehdit eden bir unsur olan heyelana karşı yapım esnasında da hiçbir önlem alınmadığını, bu haliyle davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş'nin de davaya konu olay açısından kusurlu olduğunu, tüm bu nedenlerle; tüm davalıların kurum zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, asıl davada (2024/24 E.) verilen kısmen kabul kararının redde ilişkin kısımlarına, aleyhe hükmedilen yargılama giderlerine ve karardaki aleyhe tüm hususlara yönelik olarak yapılan temyiz başvurusunun kabulüne karar verilmesini, kararın aleyhe kısımlarının bozulmasını, davanın kül halinde kabulüne karar verilmesini, kararın lehe kısımlarının onanmasını ve birleşen 2021/5 E. sayılı dosyada verilen davanın kabulü kararının onanmasına karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmektedir.

2-Davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin birleşen 2021/5 Esas sayılı (bozma öncesi 2016/424) dosya yönünden alınan 2024/24 E. ve 2025/232 K. sayılı kararını temyiz ettiklerini, takas-mahsup talebi ile ilgili olarak olumlu yada olumsuz bir karar verilmediğini, müvekkil ... İnşaat ve Ticaret A.Ş'ye ait davaya cevap dilekçesinde, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkilin de İdareden alacaklı olduğu, kendi alacaklarının davacı İdare alacağından takas-mahsubuna da karar verilmesinin talep edildiğini, müvekkil firmanın, takas veya mahsup talebine ilişkin alacağın asıl davada istenilen kısmına kadar olan bölümü için ayrı bir dava açılması zorunlu olmayıp, alacaklının açtığı davada takas def’inde ya da mahsup itirazında bulunulmasının yeterli (Yargıtay 15. H. D.’nin 27.06.20 13... /4508 Esas, 2013/4243 Karar sayılı ilamı) olduğundan ve davalı İdarece birleşen 2021/5 E. (bozma öncesi 2016/424) sayılı dosya kapsamında açılan alacak davasına yönelik takas def’inde ve mahsup itirazında bulunulmuş olunması ve müvekkilinin fazla imalât bedeli ile ilgili bozmadan önceki 2016/475 E. sayılı dosyasındaki davası, iş sahibinin bozmadan önce 2021/5 E. kayıtlı olarak açtığı davadan önce açılmış olması sebebiyle önceden açılan davadaki alacağın sonradan açılan davada talep edilen alacaktan takas-mahsubunun talep edilmesine engel olmayacağı nedeniyle takas-mahsup talebi ile ilgili olarak olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi gerektiği halde, Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin birleşen 2021/5 Esas sayılı (bozma öncesi 2016/424) dosya yönünden alınan 2024/24 E. ve 2025/232 K. sayılı kararında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi ve fazla imalât nedeniyle olan alacaklarının takas ve mahsup edilmemek suretiyle; Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 08.02.2022 tarihli, 2015/758 E.-2022/80 K. sayılı birleşen 2021/5 E. (bozma öncesi 2016/424) sayılı dosya bakımından davanın kabulü ile 500.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ilişkin kararının bozulması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada ... sözleşmesinden kaynaklanan zarara ilişkin alacak; birleşen davada ... sözleşmesinden kaynaklanan fazla ödenen iş bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. madesinin atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı HMUK'un 428. ve 439/2. maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin ve davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. veklinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Asıl ve birleşen davalarda davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğ tarihiden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.