Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/2453 E. 2026/12677 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/18 Esas, 2025/456 Karar KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 5 01... ve 12 parsel (imar uygulaması ve yenileme ile 27 92... ve 2 parsel) sayılı taşınmazlarda müvekkillerinin murislerinin hak sahibi olduklarını, taşınmaza davalı idareler tarafından usulüne uygun kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını ileri sürerek taşınmazların bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 29.04.2015 tarihli ve 2013/95 Esas, 2015/236 Karar sayılı kararı ile davanın davacılar ... ve ... yönünden reddine, diğer davacılar yönünden kabulüne ve el atma tazminatının davalı ... Başkanlığından tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dosya içindeki delil ve belgelere göre taşınmaz ... Belediye Encümeninin 01.05.1985 tarihli ve 455 karar numaralı kamu yararı kararı ile kamulaştırılmış ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/95 Esas, 1988/23 Karar sayılı kararı ile taşınmazın ... adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de davacılar ile davacılar murisleri ... ... ve ... ...’e usulüne uygun yapılmış bir kamulaştırma tebligatının olmadığı, tapuda ferağ verilmediği ve murise kamulaştırma bedelinin ödendiğine dair herhangi bir belge ibraz edilemediği anlaşıldığından, kesinleşmiş bir kamulaştırma işleminin varlığından söz edilemeyeceği, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 25 inci maddesi uyarınca hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi açısından usulüne uygun olarak yapılan tebligatla başlayacağı, kendisine usulüne uygun kamulaştırma tebligatı yapılmamış kişi açısından kamulaştırma işlemi başlamayacağından, bu kişilere ait taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesine istinaden daha önce tescil kararı verilmesinin de dava açılmasına engel teşkil etmeyeceği, davacılar murisi ... ...'e kamulaştırma tebligatı usulüne uygun tebliğ edilmediği ve tamamlanmış bir kamulaştırma işlemi olmaksızın idarece taşınmaza fiilen el konulduğu bu nedenle, davacıların tazminat talebinde bulunma imkanının olduğu nazara alınarak davalı idare vekilinin davacılar ... ..., ... ve ... tarafından bedel artırım davası açıldığı da iddia edildiğinden, bu kişiler tarafından açılmış bir bedel artırım davası olup olmadığı araştırılıp, var ise dosyanın getirtilerek gerekli araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra bedel artırım davası açan davacılar veya murisleri açısından davanın reddine, açılmış bir bedel artırım davası yok ise işin esasına girilerek kabul kararı verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, dava konusu taşınmaz maliki ... ... ile davacı ... ...'ın aynı kişi olup olmadığı anlaşılmadığından bu husutaki bilgi ve belgeler (nüfus kaydı, tapuda isim düzeltim kararı vb.) taraflardan istenip temin edilmeden hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin ilâm başlığında belirtilen kararı ile davalı davanın ... yönünden reddine, davacılardan ... ..., ..., ... ve ... ... yönünden dosya işlemden kaldırılmak üzere tefrik kararı verildiğinden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılara ilişkin davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın el atma tarihi itibarıyla tarla vasfında olduğunu, değerinin net gelir yöntemine göre belirlenmesi gerektiğini, taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 uyarınca harç maktu olarak belirlendiğinden davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin de maktu olması gerektiğini, davacılar veya murislerinin tezyidi bedel davası açıp açmadıkları araştırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcı ile temyize başvuru harcının davalı ... Başkanlığından alınarak Hazineye irat kaydedilmesine, 10.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.