Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1820 E. 2026/9606 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/508 Esas, 2025/519 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.01.2025 Tarihli ve 2024/195 Esas, 2025/20 Karar Sayılı Kararı Dava dosyası kapsamında yapılan incelemede davalının maliki ve sürücüsü olduğu araç ile davacıya ait araç arasında 18.07.2023 tarihinde ... ilinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza sebebiyle davacının aracında maddi hasar meydana geldiği, davacının söz konusu kazaya ilişkin aracında meydana gelen araç mahrumiyet bedelinden kaynaklı zararın tahsili amacıyla davalı aleyhinde ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı ve araç mahrumiyet bedeli alacağı talep edildiği, davalının işbu icra takibine, borca, faize ve tüm ferilere itiraz ettiği, açılan davada da süresinde yetkiye itiraz ettiği, olaydan kaynaklı takibin ... İcra Dairesinden başlatıldığı ayrıca söz konusu olayın dahi ... ilinde meydana geldiği, bu nedenle davalı tarafından yapılan yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.11.2025 Tarihli ve 2025/508 Esas, 2025/519 Karar Sayılı Kararı Somut olayda, davalı asilin süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu, yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemeleri olarak gösterildiği, ancak haksız fiilden kaynaklanan davalarda, zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, davacı şirketin adresinin ise .../... olduğu, bu halde davaya bakmak yetkisinin ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan araç mahrumiyet bedelinin tahsili için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.” 4. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi C. Değerlendirme 1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. Somut olayda, haksız fiilin işlendiği kazanın .../...'da meydana geldiği, dava tarihi itibariyle; davacı şirketin merkezinin .../... olduğu, davalının yerleşim yerinin ise .../... adresinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesindeki seçimlik hakkını, merkezinin bulunduğu yerde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.