Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/15729 E. 2026/9592 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2024/206 Esas, 2024/236 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.07.2023 Tarihli ve 2022/1175 Esas, 2023/669 Karar Sayılı Kararı Taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dilekçesinde belirtilen araçlar nedeni ile araçların devrinden kaynaklı davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, davalının davacıyı zarara uğratıp uğratmadığı, alacağı ve zararı söz konusu ise miktarı hususlarından kaynaklandığının tespitine ilişkin olduğu, davalılardan ... vekilinin yetki itirazında bulunduğu, itirazın süresinde olduğu ve ... olarak belirtildiği, bütün davalıların ikametgahının ... olduğu, dava konusu araçların ...'da devredildiği, sözleşmenin ifa yerinin de ... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.03.2024 Tarihli ve 2024/206 Esas, 2024/236 Karar Sayılı Kararı Davanın, başlangıçta bir kısım davalılara kiralanan araçların satışı konusunda davacıların ikna olunduğu, ancak satış sonrası bedelin tam olarak kendilerine ödenmediği iddiasına dayalı olarak, eksik ödenen tutarın ve oluştuğu iddia edilen zararın tahsili istemine ilişkin olduğu, yetki itirazının ... vekilince araç devir işlemlerinin ...'da gerçekleştirilmesi ve müvekkili dahil tüm davalıların yerleşim yerinin ... olması gerekçe gösterilerek ileri sürüldüğü, esas olarak davanın, vekalet sözleşmesinden kaynaklanacak alacak istemine ilişkin olduğu, vekalet sözleşmesinden doğan para alacağının tahsili amacıyla açılan mevcut davada, davacılardan ...'ın ikamet adresi olan ... Asliye Ticaret Mahkemesinden açılabileceği, davalılardan ...'ün ikametgah adresinin ... ilçesi olmakla anılan ilçenin adliye olarak ... Adliyesine değil, ...'nın ... ilçesinde bulunan ... Batı Adliyesine bağlı olup davalı vekili müvekkilinin ikametgah adresine göre dahi doğru yetkili mahkemeyi bildirmediği için yetki itirazı bu anlamda da geçerli olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir: “Borcun ifa yeri, tarafların açık veya ... iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir. Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.”

C. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10 uncu maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. 2. Dosya kapsamından davanın davacıların kendilerine ait araçların satışı için verilen vekalet sonrasında gerçekleştirilen satıştan elde edilen paranın taraflarına ödenmediği iddiasına dayalı olarak, arabuluculuk aşaması dahil, yapılan ödemenin mahsubu sonrasında bakiye alacağın, bu davanın yanı sıra diğer davalılarla işbirliği içerisinde zararın oluşuna yol açıldığı iddiasına dayalı olarak tahsili istemine ilişkin olarak açıldığı, bu hali ile taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır. 3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, davanın ... Mahkemelerinde açıldığı, davacılardan ...'ın dava tarihi itibarıyla yerleşim yerinin .../... olduğu, 6100 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceğinin düzenlendiği, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca ise para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğinin belirtildiği, bu nedenle alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olup davacılar tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.