Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10459 E. 2026/737 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2025/568 Esas, 2025/644 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.12.2024 Tarihli ve 2024/592 Esas, 2024/1041 Karar Sayılı Kararı Davanın trafik kazası sonucu kazanç kaybı nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, haksız fiilin işlendiği yerin Bursa ili olduğu, davada davalılar birden fazla olup tüm davalıların yerleşim yerinin de Bursa ili olduğu, ayrıca itiraza uğrayan icra takibinin de Bursa 1. İcra Müdürlüğünde derdest olduğu, davalılar vekilinin yöntemine uygun olarak yetki ilk itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.05.2025 Tarihli ve 2025/568 Esas, 2025/644 Karar Sayılı Kararı Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu, davacıya bir seçimlik hak tanındığı, davada, davacı zarar görenin yerleşim yeri olan ...'un bağlı olduğu Bakırköy Mahkemelerinde davasını açtığı, dolayısıyla mahkemesince, davacının seçimlik hakkını zarar görenin yerleşim yerinde açtığı gözetilerek yetki itirazının reddine karar vermesi gerekirken, yetkisizlik kararı vermek suretiyle dosyayı gönderciği, yine icra dairesinin yetkisi ile mahkemenin yetkisi birbirinden bağımsız olup, itirazın iptali davasının icra takibinin yapıldığı yerde açılması zorunluluğu bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan araç mahrumiyet bedelinin tahsili için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

C. Değerlendirme 1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. Somut olayda, haksız fiilin işlendiği kazanın ... ilçesinde meydana geldiği, dava tarihi itibarıyla; davacı şirketin merkezinin ... olduğu, davalı ...'ın yerleşim yerinin ve davalı şirketin merkezinin ...adresinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesindeki seçimlik hakkını, merkezinin bulunduğu yerde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.