İlk Derece Mahkemesi 2026/1467 E. 2026/692 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1467 Esas KARAR NO : 2026/692

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) DAVA TARİHİ : 28/03/2022 KARAR TARİHİ : 09/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Şirketinin yaptığı eğitim malzemeleri ihracatı uyarınca ticari satışlar sebebiyle davalıdan alacaklı hale geldiğini, fatura, cari hesap ve yurt dışı çıkış evraklarına göre 119.649,22 Euro alacağın fatura tarihlerinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek yabancı para mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirkete yurt dışı tebligat çıkartılmakla birlikte tebliğ evrakları henüz dönmediğinden cevap dilekçesi verilemediği görülmüştür. Dava, alacağın tahsili istemine ilişkindir. Öncelikle görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve görev hususu kamu düzenine ilişkindir. Görev itirazı taraflarca her zaman ileri sürülebileceği gibi, Hâkim tarafından da yargılamanın her aşamada resen nazara alınması zorunludur. Eldeki alacak davası / dava dosyası, görevsizlik kararı neticesinde mahkememize tevzi edilmiştir. ... 20. ATM'nin 30/07/2026 tarihli... E. ... K. sayılı gerekçeli kararında; "5411 Sayılı Bankacılık Yasasının 142. maddesinde "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması hâlinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür." şeklindeki hüküm gereğince bu davaların İstanbul 1 ve 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, dava dilekçesinin görev nedeni ile reddine karar verilerek...." gerekçesiyle görevsizlik kararı oluşturmuştur. Mahkemenin gerekçe içeriği ve somut davanın tarafları, davayı açan, dava konusu ve mahkemenin görevsizlik gerekçesine dayanak yaptığı hüküm dikkate alınarak öncelikle Mahkememizin görevli olup olmadığı irdelenecektir. Bu noktada ... 20. ATM.nin gerekçesinde görevsizlik kararında esas almış olduğu 5411 sayılı Bankacılık Kanununun m.142 hükmünün öncelikle irdelenmesi, buna göre mahkememizin görevli mahkeme olup olmadığının takdiri gerekir. 4389 sayılı Bankalar Yasasının 14/5-d maddesi ... gün ve ... sayılı ve daha sonra ... ve ... sayılı Yasalarla değiştirilerek, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 19/10/2005 tarihinde kabul edilmek suretiyle yürürlüğe girmiştir. “Bankalar ile fon ve bankaların iflas idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür....” şeklini almıştır. Madde metnindeki “bankalar” ifadesi 4672 Sayılı Yasa ile eklendiğinden bankalar ile fon ve bankalarının iflas idaresi tarafından açılacak hukuk davalarının çözüm yerinin yasada belirtilen ticaret mahkemeleri olacağı kabul edilmişse de daha sonra yürürlüğe giren 19.10.2005 gün ve 5411 Sayılı Bankacılık Yasasının 142. maddesi; “Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesinde bakılır, o yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür” hükümü getirmiştir. 5411 sayılı Bankacılık Yasası ile “4672” sayılı Yasa ile eklenen “bankalar” sözcüğü yasa metninde çıkarıldığına göre, yasa koyucu ihtisaslaşma sağlanarak hükümlerde doğruluk ve yargılamaya hız kazandırmak istemiş olduğu anlaşılmakla, sadece “Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 ve 2. Asliye Ticaret Mahkemelerinin” bakacağı sonucuna ulaşılır. Nitekim doktrinde de ... 20.ATM'nin görevsizlik kararına dayanak yapmış olduğu 5411 sayılı Bankacılık Kanununun m.142/f.1 hükmünde yer alan "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesinde bakılır, o yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür" düzenlemenin sadece "Fon, Fon bankaları ve müflis bankanın iflas dairesi tarafından açılacak davalarla ilgili olduğundan; fona, fon bankalarına ve müflis bankanın iflas idarelerine karşı açılan hukuk davalarına uygulanmayacak; bu davalar genel hükümlere tabi olacaktır" ifade edilmektedir. (Prof.Dr.Seza REİSOĞLU, Bankacılık Kanunu Şerhi, Yaklaşım Yayınları, Ankara, 2015, Sayfa 142) (Bu yönde olmak üzere bkz. YARGITAY 19. HD ...E....K.; İSTANBUL BAM 13. HD. ...E. ...K sayılı ve benzeri kararları.) Dava, davacı...A.Ş. ile davalı ... şirketi arasında kırtasiye ve eğitim malzemelerinin satışına ilişkin ve bu satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Somut olayda, davacı ... Anonim Şirketi olup; Fon (..), ... (... A.Ş.) veya Müflis Bankanın İflas İdaresi olmadığı tartışmasızdır. Bu itibarla, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.142 hükmü nedeniyle somut olayda Mahkememizin görevli olabilmesi yasal olarak mümkün değildir. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir Diğer taraftan, YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'NUN 05.10.2005 TARİH VE .. E, . K. sayılı ilamı aynen: "Bahse konu yasa maddesinde açıkça belirtildiği üzere, BU TÜR DAVALARIN (1) VE (2) NUMARALI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNDE GÖRÜLEBİLMESİ İÇİN, BANKALAR İLE FON VE BANKALARIN İFLAS İDARELERİ TARAFINDAN AÇILMASI GEREKMEKTEDİR. Somut olayda, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu aleyhine açılan bir dava söz konusu olduğuna göre, mahkemece işin esasına girilerek tarafların delillerin toplanması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçelerle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir .........bozma kararında açıklanan nedenlerle göre, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır." şeklindedir. Yine; YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ'NİN 07.03.2011 TARİH VE 2009/9389 ESAS, 2011/2377 KARAR sayılı ilamı aynen "4389 sayılı yasa 19.10.2005 tarih ve 5411 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır. 5411 sayılı yasanın 142. maddesine göre, "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması hâlinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yine, yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı yasanın 14/5-d maddesine göre de, "Bankalar ile Fon ve bankaların iflas idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür.” Bahse konu yasa maddelerinde açıkça belirtildiği üzere, BU TÜR DAVALARIN (1) VE (2) NUMARALI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNDE GÖRÜLEBİLMESİ İÇİN, FON VE BANKALARIN İFLAS İDARELERİ TARAFINDAN AÇILMASI GEREKMEKTEDİR. Somut olayda, Birleşik Fon Bankası aleyhine limited şirket tarafından açılan bir dava söz konusu olduğuna göre, mahkemece işin esasına girilerek tarafların delillerinin toplanması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçelerle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." şeklindedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 11. ve 19.Hukuk Daire uygulamaları, BAM uygulamaları çerçevesinde; Bu tür davaların (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülebilmesi için, FON (...), ...(...A.Ş.) VEYA MÜFLİS BANKANIN İFLAS İDARESİ TARAFINDAN AÇILMASI GEREKMEKLE, davacının da böyle bir sıfatı bulunmadığından hasılı mahkememiz görevli değildir. Kanun koyucunun amacı ve hükmün açıklığı karşısında davanın açıldığı tarih itibariyle Mahkememizin görevli olmadığı, genel görevli mahkemenin görevli olduğu, mahkememizin ihtisas alanında kalan bir dava bulunmadığı açıktır. Önemle vurgulamak gerekir ki,...10. Sulh Ceza Hakimliğinin .... D.iş sayılı kararı ile DAVACI...ŞİRKETİ.ye ... yalnızca şirketin idaresi için ve CMK m.133.a göre kayyım atandığı, başka bir anlatımla davacı ... Şirketi.nin 5411 s. Bankacılık Kanunu m.142 uyarınca Fon, Fon bankası ve faaliyet izni kaldırılan bankanın iflas ve tasfiye idaresi olmadığı, esasen davacı şirketin tüzel kişiliğini dahi kaybetmediği, şirketin aktif ve faal olduğu, nitekim davanın da ... (Fon) tarafından değil bilakis tüzel kişiliği devam eden davacı ...ŞİRKETİ tarafından açıldığı, şirketin (tüzel kişiliğini kaybetmesi) ... devri söz konusu olmadığından fon alacağından da bahsedilemeyeceği, taraflar arasındaki ticari satıma dayalı davacı şirket alacağının, ... - fon alacağı ile ilgisinin dahi bulunmadığı açıktır. Nitekim, benzer kararlara kaşı aynı yönde mahkememizce verilen çok sayıda örnek karar vardır. Hatta çok sayıda merci tayininden geçen (İstanbul BAM 37. HD.) kararlar mevcuttur. Ayrıca, yargı uygulaması da bu hususta yerleşiktir. İSTANBUL BAM 37. HUKUK DAİRESİ ... E. ...K. SAYILI İLAMINDA: "...5411 sayılı Bankacılık Kanununda 4672 sayılı Kanun ile eklenen “Bankalar" sözcüğü yasa metninden çıkarıldığına göre, kanun koyucunun ihtisaslaşma sağlanarak hükümlerde doğruluk ve yargılamaya hız kazandırmak istemiş olduğu anlaşılmakla, sadece "Fon, fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde l ve 2. Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakacağı sonucuna ulaşılır. Somut olayda; dava, kredi borçlusu tarafından 30.11.2018 tarihinde. 4672 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra açıldığından, ayrıca kredinin ticari mahiyet arzetmesine göre ve davacının banka veya fon olmaması nedeni ile davanın ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerekmektedir." şeklinde benzer olarak vurgulanmıştır. Yapılan açıklamalar karşısında; Mahkememizin "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK m.114/1-c ve HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: (Gerekçesi ve Ayrıntısı Yukarıda Açıklandığı Üzere); 1-Mahkememizin "ihtisas mahkemesi olarak" bu davada özel görevli bulunmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK m.114/1-c ve HMK 115/2.maddesi hükmü uyarınca davanın usulden reddine, 2-Mahkememizce verilen hükme karşı yasal süre içinde kanun yoluna başvurulmayarak karar kesinleşmiş ise kararın tebliğ tarihinden; kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının "doğal hakim ilkesi gereği İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini" taraflardan birinin talep etmesine; aksi halde davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine, 3-Mahkememizce verilen karara yönelik istinaf yoluna başvurulması halinde ilgili daire tarafından; istinaf yoluna başvurulmaması durumunda ise karşılıklı iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğacağından davaya bakacak mahkemenin belirlenmesi ve merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesince resen görevli mahkemenin belirlenmesine, 4-Karardan sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerinin o mahkemece hükmedilmesine; karardan sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılamaya giderlerine mahkum olunmasına, Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 09/09/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip