İlk Derece Mahkemesi 2026/454 E. 2026/449 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/454 Esas - 2026/449 TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/454 KARAR NO : 2026/449

....

DAVA : Kıymetli Evrak İptali / Bono DAVA TARİHİ : 03/06/2026 KARAR TARİHİ : 09/06/2026 KARAR Y.TARİHİ : 09/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Kıymetli Evrak İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka müşterisi .... tarafından müvekkili bankanın İ.... tahsil için teslim edilen 14 adet bononun kaybolduğunu beyanla; söz konusu bonoların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Dava hasımsız olarak açılmıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 3. Esasen talep eden istem konusu yaptığı husus çekişmeli bir yargılamayı gerektirmemesi ve hasımsız olması dikkate alındığında uyuşmazlıktan sözedilemeyecektir. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 4. Uyuşmazlık, dava dilekçesinde belirtilen bonolara ilişkin olarak kıymetli evrakın iptali koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 5. Davacı tarafından sunulan belgeler dışında, herhangi bir bilgi belge toplanmamaktadır. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 6. Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrak/bono iptali istemine ilişkindir. 7. Dava, bono iptali istemine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK'nın778/1-ı maddesi delaletiyle aynı kanunun 757. maddesi uyarınca "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. 8. Kıymetli evrakın iptali davaları "çekişmesiz yargı" (hasımsız) işlerindendir. Buna göre 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) poliçelerin iptalini düzenleyen ve bonolar (TTK m. 778 atfıyla) için de uygulanan 757. maddesi uyarınca; iradesi dışında senet elinden çıkan kişi (hamil), iptal ve ödeme yasağı talebini "ödeme yerindeki" veya "hamilin yerleşim yerindeki" yetkili mahkemeden isteyebilir. Kamu düzenine ilişkin bu yetki kuralının mahkemece re’sen nazara alınması gerekir. 9. TTK'nın bonolara (emre yazılı senetlere) ilişkin şekil şartlarını düzenleyen hükümlerine (TTK m. 777) göre; bonoda ayrıca ve açıkça bir "Ödeme Yeri" belirtilmemişse, senedin düzenlendiği yer ödeme yeri sayılır. Düzenlendiği yer de açıkça gösterilmemişse, düzenleyenin (ödeyeceğin) adının yanında yazılı olan yer, düzenleme yeri ve dolayısıyla ödeme yeri sayılır. 10. Somut dosyadaki bonolarda, üst kısımdaki "Ödeme tarihi" veya "Vade" bölümlerinin yanında bağımsız bir "Ödeme Yeri" kutucuğu doldurulmamış olsa da, senedin düzenleme yeri ve borçluların adresi Terme/Samsun olarak gösterilmiştir. Bu nedenle hukuken ve fiilen senedin ödeme yeri Terme'dir. 11. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 51. maddesi uyarınca tüzel kişilerin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir (merkezidir). Davacı bankanın (hamilin) hukuki yerleşim yeri Ümraniye/İstanbul'dur. Dava konusu bonoları tahsil amacıyla teslim alan ....", hukuken ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olmayan bir şubedir. 12. Çekişmesiz yargı işi olan bu davada, HMK m. 14'te yer alan "şubenin işlemlerinden doğan davalarda şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olması" kuralının uygulanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. Zira kanunun lafzı gereği hamilin yerleşim yeri, yani tüzel kişilerde merkezinin bulunduğu yer yetkilidir. 13. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/1-ç maddesindeki "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükmü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesindeki "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki "Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, işbu davada HMK.m.114/1-ç maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığının bulunduğu ve bu noksanlığın da giderilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. 14. Somut olayda iptali istenen dava konusu bonolarda ödeme yerinin Terme/Samsun olduğu, davacı vekil hamil bakanın merkezinin ise İstanbul olduğu, TTK'nın 757. Maddesinde öngörülen yetkili mahkemenin yetkisinin kesin nitelikte olduğu, resen bu durumun dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiş ve davacının merkez adresinin bulunduğu .... yetkili olduğu değerlendirilerek mahkememizin yetkisizliği nedeni ile davanın usulden reddine, HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın yetkili .... gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Dava konusu uyuşmazlıkta mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç ve HMK'nın 115/2. maddeleri gereğince kesin yetki dava şartı yokluğu nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE, 2-Yetkili mahkemenin.... olduğunun TESPİTİNE, 3-HMK m. 20/1 hükmü uyarınca Mahkememiz kararı "kesin nitelikte" ise tebliğ tarihinden, "süresi içinde kanun yoluna başvurulmaması" nedeniyle kararın kesinleşmesi halinde, kararın kesinleştiği tarihten; "süresi içinde kanun yoluna başvurulmakla birlikte, kanun yoluna başvurunun reddi kararı verilmesi" halinde, işbu kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) hafta içerisinde "Dava Dosyasının Yetkili Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulması halinde dosyanın görevli olan .... GÖNDERİLMESİNE 4-İşbu hükmün (3) no'lu bendi kapsamında belirtilen süreler içinde "Dosyanın Yetkili Mahkemeye Gönderilmesi" talebinde bulunulmaması halinde; Mahkememizce re'sen "davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği" hususunun, taraflara (Mahkememizce verilen gerekçeli kararın tebliği suretiyle) İHTARINA, 5-HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca harç ve yargılama giderleri hususunun yetkili ve görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... .... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/06/2026

.....

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"