İlk Derece Mahkemesi 2025/403 E. 2026/96 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/403 Esas - 2026/96 TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/403 KARAR NO : 2026/96

... DAVA : Alacak / Eser Sözleşmesinden Kaynaklı DAVA TARİHİ : 15/09/2014 KARAR TARİHİ : 19/02/2026 KARAR Y.TARİHİ : 07/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; ... kazandığını, işin sözleşmesinin 30.3.2000 tarihinde imzalandığını, bankalarına hitaben yazılmış olan ....” adresli şikayet dilekçesinde öne sürülen iddialar hakkında Genel Müdürlük Makamının 20.01.2003 tarih ve 138 sayılı Olur'ları ile yapılan müfettişlik incelemesi ve soruşturması sonucunda düzenlenen ... 16.12.2003 tarih ve 2868 sayıl Olurlarında; genel olarak kazı artığı malzemelerin taşınmadığı veya cüzi bir miktar taşınarak taşınmış gibi gösterildiğini,kesin depo mahalline taşındığı iddia edilen kazı artığı miktarların milyon m3 (16.5 milyon m3)'leri aşan boyutlara varması nedeniyle hazırlanan tahkikat raporunda banka çalışanları hakkında görevlerini yerine getirmekte kusurlu davranmaları nedeniyle disiplin cezası verilmesi ve haklarında suç duyurusunda bulunulması, banka hakkı yönünden de 28.373.543,001.570.-TL fazla ödemenin yasal faizi ile birlikte yüklenicilerden tahsil edilmesinin istenildiğini, ayrıca Genel Müdürün 11.8.2004 gün ve 3441 sayılı oluru ile minha işleminin iptal edilerek toplam 38.098.480.267,168.-TL fazla ödeme üzerinden minha edilen bedelin yüklenicilerden talep edilmesinin istenildiğini, haksız kazanç elde eden 44 yükleniciden söz konusu miktarları ödemeleri için süre verilerek yazı yazıldığını, bunlardan .... toplam 337.493.008 m3 kazı artığı malzemeyi kesin depoya taşımadığını 511.052.680.289.-TL. haksız kazanç elde ettiğini ve banka alacağının tahsilinin istenildiğini, bunun için davalıya 31.12.2003 tarih ve 9115 sayılı yazı, 26.08.2004 tarih ve 4803 sayıl yazı yazıldığını, borcunu 30 gün içinde ödemesinin istenildiğini ancak, yüklenici tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 511.052.680.289,-TL.asıl alacağın 29.10.2001 (geçici kabul itibar tarihi) tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredilerine uyguladığı reeskont faizi ve faizin %5 BSMV'si ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin, davalı karşı davacı bankaya karşı hiçbir borcu bulunmadığını, inşaat sahasındaki çalışma sonucu çıkan kazı atığı malzemelerinin kesin depo yeri olan ... müvekkili tarafından taşındığını, kazı atıklarının taşınması ile ilgili hak edişleri, tutanakları, geçici ve kesin kabullerin, bizzat davalı banka tarafından düzenlendiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 3. Tarafların ileri sürdüğü, üzerinde anlaştıkları ve çekişme konusu olmaktan çıkan her hangi bir vakıa bulunmadığı anlaşılmaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 4. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilmiş olan eser sözleşmesi gereğince ifa edilmesi gereken hafriyat taşıma işinin yapılıp yapılmadığı, davacı yanın iddiası doğrultusunda, yapılmamasına karşın yapılmış gibi hakedişler düzenlenmesi sağlanarak yapılan ödemelerin istirdadı koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 5. ..., sayılı kararının incelenmesinde; davacı ... tarafından iflas erteleme talebi ile açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davacının iflas erteleme talebinin reddi ile, ... sicil numarasında kayıtlı ... iflasına, iflasın 27.12.2011 saat 09:52 itibari ile açılmasına dair karar verildiği görülmüştür. 6. ... tarafından resmi belgede sahtecilik iddiası ile işbu davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, 1999 yılında meydana gelen ... ilinde yapılacak olan kalıcı konutların teknik alt yapısı inşaat işlerinin...arafından çeşitli firmalara ihale edildiği, sanıkların ...kontrol memuru ve mühendisi olarak görev yaptıkları ve suç tarihinde de ... yapılacak olan kalıcı deprem konutlarının inşaat sahasından çıkacak malzemenin döküm sahalarına taşınmasını kontrolle görevli oldukları, yüklenici firmaların inşaat sahasından çıkan kazı atığı malzemeleri belirlenen sahalara götürmedikleri halde götürmüş gibi hakediş hazırlayarak yüklenici firmaların haksız menfaat sağlamalarına ve bu meyanda resmi belgede sahtecilik suçu yaptıklarına dayanılarak sanıklar hakkında işbu davanın açıldığı, sanıkların alınan savunmalarına, kalıcı konutların yapıldığı inşaat alanları ve döküm sahalarında yapılan keşfe ve aldırılan heyet raporuna, ...tarafından verilen cevabi yazıya göre, sanıkların kalıcı konut yapılacak sahadan çıkan malzemenin önceden belirlenen döküm sahasına yüklenici firmalar tarafından taşındığı gerekli kontrolleri yaparak hakedişleri düzenledikleri yönündeki savunmalarının aksine, sahte belge düzenlediklerine dair varsayıma dayanan soyut iddia dışında sanıkların mahkumiyetine yeter maddi delile ulaşılamaması, .... tarafından mahkememize gönderilen yazıda yüklenici firmaların araçlarına belirlenen döküm sahası dışına hafriyat yada hafriyat artığı döktükleri gerekçesiyle idari ceza uygulanmadığının belirtilmesi ve sanıkların savunmasının resmi kurum yazısıyla doğrulanması, sanıkların döküm sahası olarak belirlenen yerlerden, ihtiyaç sahiplerinin dolgu malzemesi aldıkları yönündeki iddialarının aksine delile ulaşılamaması, bilirkişi heyetinden alınan raporda; bizzat incelenen kalıcı konutların yapıldığı alan ve altyapı kazısından çıkan hafriyatların döküldüğü sahaların mevcut durumuyla incelenerek çıkan altyapı hafriyatının döküm sahasına dökülüp dökülmediğinin belirlenmesinin geçen süreç dikkate alındığından jeolojik açıdan mümkün olmadığının mütalaa edilmesi karşısında, sanıkların isnat olunun suçu işlediklerine dair, mevcut şüpheler ortadan kaldırılamadığından, atılı suçtan sanıkların beraatlerine dair karar verildiği görülmüştür. 7. .... hakkında yürütülen iflas tasfiye işleminde; iflas tasfiye işlemlerinin müdürlükleri tarafından yürütüldüğü, davacı ... A.Ş. tarafından herhangi bir alacak kayıt başvuru talebi bulunmadığı bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 8. Dava, eser sözleşmesine dayalı olarak fazla ödenen tutarın tahsili istemine ilişkindir. 9. Mahkememizin... Esas sayılı dosyasında 04.10.2017 tarihli celsede "1 nolu ara kararı ile davacı ...ı tarafından ... esas sayılı dosyasından açılan ve bu dosya ile birleşen davanın usul ekonomisi hükümleri gözetilerek HMK 167 madde uyarınca bu dosyadan tefrikine mahkemenin ayrı bir esasına kaydedilmesine, " karar verildiği, aynı celse asıl dava ve birleşen ... esas sayılı dosyaların taraflarca takip edilmeyen bu davaların ayrı ayrı, HMK'nın 150/1. maddesi uyarınca yenileme talebine kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, mahkememizce, 15.02.2018 tarih ve ... Karar sayılı karar ile tarafların 04.10.2017 tarihli celsede davayı takip etmediklerinden dosyanın işlemden kaldırıldığı, HMK 150. maddesi gereğince yasal üç aylık sürede dosyanın yenilenmediği gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, verilen karara karşı davacı yanca istinaf kanun yoluna başvurulduğu, ... K, sayılı kararı ile mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmüştür. 10. ... E. Sayılı dosyası olmasına rağmen 15.02.2018 tarihli karar ile dosyadan tefrikine karar verilen davacı... davalı müflis şirket aleyhine açmış olduğu alacak davası hakkında takipsizlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hatalı olup usul ve yasaya aykırıdır..." şeklinde bildirilmiştir. 11. Taraflar arasında ... yapılacak olan kalıcı deprem konutlarının inşaat sahasından çıkacak malzemenin döküm sahalarına taşınması işine ilişkin olduğu, bu anlamda davanın yanları arasındaki sözleşmenin hukuki niteliğinin “eser sözleşmesi” olduğu değerlendirilmiştir. 12. Bu kapsamda eldeki uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmesinden önce eser sözleşmesine ilişkin kısaca bir açıklama yapmakta yarar bulunmaktadır. 13. Öncelikle eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. 14. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Ayıp, yasa ya da sözleşme hükümleri gereğince, bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır. 15. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara rağmen iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanmış bulunursa veya her hangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek bir nedenden dolayı meydana gelmiş olursa, iş sahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476) Buna göre ayıp iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanıyor ise iş sahibi eser ayıplı olmasına rağmen kanundan kaynaklanan, sözleşmeden dönme, bedelde indirim veya eserin ücretsiz onarılmasına ilişkin seçimlik haklarını kullanamaz ayrıca genel hükümlere göre tazminat da talep edemez (TBK m. 475). Ayrıca malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı satıcı gibi sorumludur (TBK m. 472/1). 16. Yine eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. Bunun dışında iş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olup, bildirmemesi halinde eseri kabul etmiş sayılır (TBK m. 477). 17. Davacı yan, ...Kısım Kalıcı Konutları Teknik Alt Yapı İnşaatı işinin 3.443.000. 000.000.-TL keşif bedeli ile ihale edildiğini, ihaleyi davalının kazandığını, bankalarına hitaben yazılmış olan şikayet dilekçesinde öne sürülen iddialar hakkında düzenlenen Teftiş Kurulu Başkanlığının 16.12.2003 tarih ve 2868 sayılı olurlarında; genel olarak kazı artığı malzemelerin taşınmadığı veya cüzi bir miktar taşınarak taşınmış gibi gösterildiğini, banka çalışanları hakkında görevlerini yerine getirmekte kusurlu davranmaları nedeniyle disiplin cezası verilmesi ve haklarında suç duyurusunda bulunulması, banka hakkı yönünden de 28.373.543,001.570.-TL fazla ödemenin yasal faizi ile birlikte yüklenicilerden tahsil edilmesinin istenildiğini, ayrıca Genel Müdürün 11.8.2004 gün ve 3441 sayılı oluru ile minha işleminin iptal edilerek toplam 38.098.480.267,168.-TL fazla ödeme üzerinden minha edilen bedelin yüklenicilerden talep edilmesinin istenildiğini, haksız kazanç elde eden davalıya 31.12.2003 tarih ve 9115 sayılı yazı, 26.08.2004 tarih ve 4803 sayıl yazı yazıldığını, borcunu 30 gün içinde ödemesinin istenildiğini ancak, yüklenici tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan etmiştir. 18. Davalı yan, müvekkili şirketin, davalı karşı davacı bankaya karşı hiçbir borcu bulunmadığını, inşaat sahasındaki çalışma sonucu çıkan kazı atığı malzemelerinin kesin depo yeri olan .....Ocağına müvekkili tarafından taşındığını, kazı atıklarının taşınması ile ilgili hak edişleri, tutanakları, geçici ve kesin kabullerin, bizzat davalı banka tarafından düzenlendiğini beyan etmiştir. 19. Ayıp sözleşmede tanımlanan veya işin niteliği gereği olması gereken vasıf ve niteliklerin olmamasıdır. Ayıp sözleşmenin ihlali niteliğinde olup sözleşmeye ihlal eden taraf diğer tarafın uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Ayıbın niteliği önemli olup açık ayıp veya muayene ile anlaşılabilen ayıplar teslim tarihinden itibaren yasada belirtilen sürede muhataba bildirilmelidir. Gizli ayıplar ise muayene ve inceleme ile anlaşılamayan ancak kullanım ile ortaya çıkabilen ayıplar olup ihbar yükümlülüğü ayıbın ortaya çıktığı tarihten itibaren en kısa sürede yapılmalıdır. 20. Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, davacı ... ilçesinde yapılacak olan kalıcı konutların teknik alt yapısı inşaat işlerinin davalı yana ihale edildiği, yüklenici firmaların inşaat sahasından çıkan kazı atığı malzemeleri belirlenen sahalara götürmedikleri halde götürmüş gibi hakediş hazırlayarak yüklenici firmaların haksız menfaat sağladıkları iddiasına dayalı olarak, taraflarınca yapılan ödemelerin istirdadına yönelik işbu davanın açıldığı görülmüştür. 21. Davacı yanca,... kontrol memuru ve mühendisi olarak görev yapan kişiler hakkında, yüklenici davalı firmanın, inşaat sahasından çıkan kazı atığı malzemeleri belirlenen sahalara götürmediği halde götürmüş gibi hakediş hazırlayarak yüklenici firmaların haksız menfaat sağlamalarına ve bu meyanda resmi belgede sahtecilik suçu yaptıklarına dayanılarak kişiler hakkında ceza davası açıldığı, ..yapılan yargılama neticesinde ve toplanan delilerden; özellikle Ceza kovuşturması dosya kapsamından ve karar gerekçesinde yapılan yargılamada kalıcı konutların yapıldığı inşaat alanları ve döküm sahalarında keşif icra edildiği ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, düzenlene heyet raporuna ve ... tarafından önceden belirlenen döküm sahasına yüklenici firmalar tarafından taşındığı gerekli kontrolleri yaparak hakedişleri düzenledikleri yönündeki sanık savunmalarının aksine, sahte belge düzenlediklerine dair varsayıma dayanan soyut iddia dışında mahkumiyete yeter delil bulunmadığı, yine bilirkişi heyetinden alınan raporda bizzat incelenen kalıcı konutların yapıldığı alan ve alt yapı kazısından çıkan hafriyatların döküldüğü sahaların mevcut durumuyla incelenerek çıkan altyapı hafriyatının döküm sahasına dökülüp dökülmediğinin belirlenmesinin geçen süreç dikkate alındığında (1999 depremi sonrası 2000 yılında yapılan sözleşme) jeolojik olarak mümkün olmadığının değerlendirildiği, bu bakımdan davacı yanca ileri sürülen iddiaların varsayıma dayandığı düzenlenen teftiş kurulu raporunun da bu yöndeki iddiaları doğrulamaya yeter olmadığından davacının davasını ispat edemediği değerlendirilmiştir. 22. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı yan, inşaat sahasındaki çalışma sonucu çıkan kazı atığı malzemelerinin kesin depo yeri olan ... müvekkili tarafından taşındığını, kazı atıklarının taşınması ile ilgili hak edişleri, tutanakları, geçici ve kesin kabullerin, bizzat davacı banka tarafından düzenlendiğini savunmuş olup, davalı tarafça, genel olarak kazı artığı malzemelerin taşınmadığı veya cüzi bir miktar taşınarak taşınmış gibi gösterildiğinin ispat yükünün davacı yanda olduğu, davacı yanın, ayıp hususunu ispat edemediği anlaşıldığından, subut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki biçimde karar verilmesi gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın REDDİNE, Karar ve İlam Harcı 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00.-TL harcın, peşin alınan 6.899,00.-TL harçtan düşümü sonrası fazla alınan 6.167,00.-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde yatırana iadesine, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 3-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/02/2026

....

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"